
Sukta 10.5
Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 10.5)
Jagatī (probable for RV 10.5; many verses are Jagatī in indices)
Ten tajemniczy hymn kontempluje jedną ukrytą kosmiczną zasadę, doświadczaną jako Agni-Sūrya, wewnętrzny ogień i solarny widzący, który podtrzymuje obfitość niczym „ocean” i objawia tajną ścieżkę umieszczoną w źródle życia. Hymn przechodzi przez obrazy ukrytego pożywienia, ścieżek Ṛty (prawdy-porządku) oraz kosmogonicznego objęcia bytu i niebytu w rozległości Aditi, culminując w Agnim jako pierworodnym Ṛty i źródle zarówno siły, jak i obfitości.
Mantra 1
एकः समुद्रो धरुणो रयीणामस्मद्धृदो भूरिजन्मा वि चष्टे । सिषक्त्यूधर्निण्योरुपस्थ उत्सस्य मध्ये निहितं पदं वेः ॥
Jeden jest Ocean, podtrzymująca podstawa obfitości; z naszego serca wielokrotnie zrodzony postrzega i objawia. On przyłącza wymię do ukrytego siedliska; pośrodku źródła umieścił ślad stopę szukającego.
Mantra 2
समानं नीळं वृषणो वसानाः सं जग्मिरे महिषा अर्वतीभिः । ऋतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानि दधिरे पराणि ॥
Odzieżni w tym samym gnieździe, potężni samcy zeszli się razem ze swoimi rumakami. Wiedźmi strzegą kroku Rty; w tajemnicy umieścili najwyższe imiona.
Mantra 3
ऋतायिनी मायिनी सं दधाते मित्वा शिशुं जज्ञतुर्वर्धयन्ती । विश्वस्य नाभिं चरतो ध्रुवस्य कवेश्चित्तन्तुं मनसा वियन्तः ॥
Ta, która porusza się przez R̥tę, i ta, która działa przez Māyā, łączą się razem; zmierzywszy, dają życie dziecku i pielęgnują je. Krążą wokół pępka całości, tego, co niewzruszony; nawet nić wieszcza wyplatają umysłem.
Mantra 4
ऋतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय प्रदिवः सचन्ते । अधीवासं रोदसी वावसाने घृतैरन्नैर्वावृधाते मधूनाम् ॥
Ścieżki R̥ty bowiem przylgają do tego, co szlachetnie zrodzone; impulsy łączą się z pełnią mocy z nieba naprzód idącego. Dwa światy, odziewając się okryciem, wzrastają przez klarowną pełnię i przez pokarmy rozkoszy, przez słodycze.
Mantra 5
सप्त स्वसॄररुषीर्वावशानो विद्वान्मध्व उज्जभारा दृशे कम् । अन्तर्येमे अन्तरिक्षे पुराजा इच्छन्वव्रिमविदत्पूषणस्य ॥
Przebudzony i wiedzący, wyprowadził dla widzenia siedem rumianych sióstr ze słodyczy. Te pradawnie zrodzone były trzymane w przestrzeni pośrodku; szukając, znalazł ukryte ogrodzenie Pūṣana.
Mantra 6
सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामेकामिदभ्यंहुरो गात् । आयोर्ह स्कम्भ उपमस्य नीळे पथां विसर्गे धरुणेषु तस्थौ ॥
Siedem stałych granic wieszcze ukształtowali w bycie; i z nich jedną drogę jedynie ciasnota może przekroczyć. Tam filar podtrzymujący Najwyższego stoi w swoim tajnym siedzeniu, umieszczony w wyzwoleniu dróg, w fundamentach podtrzymujących.
Mantra 7
असच्च सच्च परमे व्योमन्दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे । अग्निर्ह नः प्रथमजा ऋतस्य पूर्व आयुनि वृषभश्च धेनुः ॥
Niebyt i byt są trzymane razem w najwyższym niebie, w narodzinach Dakṣy, w szerokim łonie Aditi. Tam Agni jest dla nas pierworodnym Prawa-Porządku, pradawny w życiu, zarazem Siła Byka i Krowa obfitości.
A single sustaining reality is proclaimed—an ‘ocean’ of plenitudes—known from within the heart and indicated through secret symbols of nourishment and a hidden path.
The hymn elaborates the concealed mechanics of Ṛta: impulses and powers join the well-born order; Heaven and Earth are ‘clothed’ and grow through ghee, food, and sweetness—images of both ritual and cosmic nutrition.
The paradox of asat and sat held together in the highest heaven, in Dakṣa’s birth within Aditi’s lap—cosmogony stated as a unity of opposites.
Agni is affirmed as the first-born of Ṛta, ancient in life, simultaneously bull (force) and cow (abundance), leaving the listener anchored in a practical-theological certainty: the hidden source is accessible through Ṛta.
ekaḥ samudro dharuṇo rayīṇām
ऋतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय प्रदिवः सचन्ते । अधीवासं रोदसी वावसाने घृतैरन्नैर्वावृधाते मधूनाम् ॥asac ca sac ca parame vyoman
The hymn does not focus on a single named god in a simple way. It points to a hidden cosmic principle expressed through Agni (inner fire) and Sūrya-like seership, closely tied to Ṛta (truth-order).
It suggests that the highest reality holds together opposites that the ordinary mind separates. The hymn places both sat (manifest existence) and asat (unmanifest or not-yet) within the supreme expanse, in Aditi’s boundlessness.
These are symbols for concealed nourishment and guidance. The ‘udder’ represents the hidden source of plenty, the ‘fountain’ the wellspring of life, and the ‘track/pada’ the discoverable path of Ṛta that the seeker can follow through insight and right ritual.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.