Opening the text

Sukta 10.68
Bṛhaspati / Angiras-tradition
Bṛhaspati
Triṣṭubh
Ten hymn do Bṛhaspatiego sławi potężną siłę natchnionej mowy (brahman), która przebija jaskinię ukrycia i uwalnia promieniste "krowy" światła i prawdy. Przypomina mityczne zwycięstwo Angirasów i Bṛhaspatiego: odnalezienie tajemnego Imienia, rozłupanie skały jak jaja i wydobycie świetlistego obfitości dla czcicieli. Poeci kończą, ofiarując swój ukończony rytuał i prosząc Bṛhaspatiego o ustanowienie obfitości życia, siły i ludzkiego dobrobytu.
Mantra 1
उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः । गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिमभ्यर्का अनावन् ॥
Jak ptaki wznoszące się z wód, strzegące własnego tchnienia życia, wołania rozbrzmiewają jak te z chmury. Jak fale błyszczące na zboczu góry, radujące się, hymny wzbiły się ku Bṛhaspatiemu.
Mantra 2
सं गोभिराङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणं निनाय । जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूँरिवाजौ ॥
Z promieniami światła Angiras zmierza do celu; jak Bhaga prowadzi Aryamana naprzód. Jak Mitra wśród ludzi namaszcza dwóch panów domu; o Bṛhaspati, prowadź nas do obfitości, jak szybcy w bitwie.
Mantra 3
साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः । बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर्गा ऊपे यवमिव स्थिविभ्यः ॥
Szlachetni, goście podróży, szybcy i pożądani, złoci, o nieskazitelnej formie, Bṹhaspati, rozszczepiając góry, wyprowadził krowy, jak ziarno jest oddzielane od plew.
Mantra 4
आप्रुषायन्मधुन ऋतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिव द्योः । बृहस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचं बिभेद ॥
Nasycił łono Rity miodową słodyczą; hymn został zrzucony jak meteor z niebios. Břhaspati, wydobywając krowy z kamienia, rozdarł skórę ziemi jak się rozrywa bukłak na wodę.
Mantra 5
अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वात आजत् । बृहस्पतिरनुमृश्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्र आ गाः ॥
Światłem przepędził ciemność ze świata środkowego, jak wiatr spędza bukłak. Břhaspati, badając jaskinię Vali, jak wiatr kształtujący chmurę, ukształtował nadejście krów, wyprowadził promienie naprzód.
Mantra 6
यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद्बृहस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः । दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीँरकृणोदुस्रियाणाम् ॥
Gdy Břhaspati, hymnami będącymi tapasem ognia, złamał chciwe ogrodzenie Vali, wtedy jak język biorący pokarm rozłożony dokoła, pochwycił go; i uczynił widocznymi ukryte skarby lśniących.
Mantra 7
बृहस्पतिरमत हि त्यदासां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् । आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत् ॥
Břhaspati poznał to tajemne Imię promiennych mocy, ukryte w ich wewnętrznym siedlisku w jaskini. Rozbijając je jak jajo, łono ptaka, wydał na świat, siłą samej góry, lśniące stada Światła.
Mantra 8
अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन्मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् । निष्टज्जभार चमसं न वृक्षाद्बृहस्पतिर्विरवेणा विकृत्य ॥
Ujrzał miód zapieczętowany w kamieniu, jak rybę malejącą w skąpych wodach. Wtedy Břhaspati wyrwał go, jak czarę z drzewa, krzykiem daleko rozbrzmiewającym, który łamie formę.
Mantra 9
सोषामविन्दत्स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि । बृहस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं न पर्वणो जभार ॥
Odnalazł Jutrzenkę; odnalazł świetliste Niebo; odnalazł Ogień. Hymnem iluminacji rozbił ciemności. Břhaspati wyciągnął z Vali, którego ciało złożone jest z krów, jak się wyciąga szpik ze stawu.
Mantra 10
हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद्वलो गाः । अनानुकृत्यमपुनश्चकार यात्सूर्यामासा मिथ उच्चरातः ॥
Jak liście są obdzierane przez zimę, tak Vala został zmuszony wydać lśniące stada przez Břhaspatiego. Uczynił to, czego nie można naśladować, tworząc na nowo właściwy ruch, którym Słońce i Księżyc wyruszają w swym naprzemiennym wznoszeniu.
Mantra 11
अभि श्यावं न कृशनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्यामपिंशन् । रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः ॥
Ojcowie naznaczyli niebo gwiazdami, jakby ciemny koń był wyrysowany jasnymi smugami. W Nocy umieścili ciemność, i wybili Światło. Břhaspati rozłupał skałę i odnalazł promienie Wiedzy.
Mantra 12
इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति । बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर्नो वयो धात् ॥
To dzieło spełniliśmy, pokłon potężnemu, który podąża za pradawnymi ścieżkami i czyni je zawsze nowymi. Niech Břhaspati, bogaty w promienie, w moce siły, w bohaterów i w ludzi, ustanowi dla nas pełnię bytu.
Bṛhaspati is praised as the lord of inspired speech (sacred mantra) and the priestly power that reveals hidden truth and brings prosperity.
It is a Vedic image for removing concealment: Bṛhaspati’s mantra-knowledge opens what is sealed and releases the “cows,” meaning rays of light, truths, and blessings.
The hymn asks Bṛhaspati to establish “plenitude of being” for the worshippers—along with cattle, horses, heroic strength, and supportive people.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.