Opening the text

Sukta 10.166
Late/anonymous (Mandala 10; self-affirmation/competitive charm style).
Implicitly Indra-like force of victory; the addressed power is the victorious divine energy invoked for the speaker (no single devatā named in the verse).
Anuṣṭubh-like cadence is possible in such charm verses; exact meter requires scan (Mandala 10 includes mixed meters).
Ten krótki hymn jest konkurencyjnym, samopotwierdzającym zaklęciem proszącym o przewagę nad rywalami: by stać się "bykiem" wśród równych sobie, pogromcą wrogów i posiadaczem dobrobytu oraz statusu. Łączy on idiom zwycięstwa na wzór Indry z bezpośrednim wezwaniem Wācaspatiego (Pana Mowy) o powstrzymanie słów przeciwników, kończąc się żywym obrazem rywali zmuszonych do krzyku z dołu jak żaby wynurzające się z wody.
Mantra 1
ऋषभं मा समानानां सपत्नानां विषासहिम् । हन्तारं शत्रूणां कृधि विराजं गोपतिं गवाम् ॥
Uczyń mnie bykiem wśród moich równych, przewyższającym rywali; uczyń mnie pogromcą wrogów, lśniącym w suwerennej mocy, stróżem-panem Promieni (krów), władcą pełni.
Mantra 2
अहमस्मि सपत्नहेन्द्र इवारिष्टो अक्षतः । अधः सपत्ना मे पदोरिमे सर्वे अभिष्ठिताः ॥
Jestem zabójcą rywali, jak Indra, nieszkodliwy, niełamany. Poniżej, pod moimi dwoma stopami, wszyscy ci rywale są zdeptani i ujarzmieni.
Mantra 3
अत्रैव वोऽपि नह्याम्युभे आर्त्नी इव ज्यया । वाचस्पते नि षेधेमान्यथा मदधरं वदान् ॥
Tutaj sam was spętuję, jak cięwą łuku wiążąc oba końce. O Panie Słowa, powstrzymaj tych, aby mówili poniżej mnie, już nie ponad moją prawdą.
Mantra 4
अभिभूरहमागमं विश्वकर्मेण धाम्ना । आ वश्चित्तमा वो व्रतमा वोऽहं समितिं ददे ॥
Jako zwycięzca przybyłem mocą Wszechtwórcy. Opanowuję wasz umysł, opanowuję wasze prawo działania; ja, tak, ja, poddaję wasze zgromadzenie mojemu porządkowi.
Mantra 5
योगक्षेमं व आदायाहं भूयासमुत्तम आ वो मूर्धानमक्रमीम् । अधस्पदान्म उद्वदत मण्डूका इवोदकान्मण्डूका उदकादिव ॥
Przejmując dla siebie wasz zysk i wasze bezpieczeństwo, obym stał się najwyższy. Stąpnąłem na waszą głowę. Spod moich stóp wołajcie, jak żaby z wody, jak żaby wznoszące się z wody.
It is a short hymn-charm asking for superiority over rivals—victory, authority, and protected prosperity—especially through control of speech and public standing.
Because the hymn treats speech as a decisive power in rivalry. Vācaspati is asked to restrain opponents’ words so the speaker’s truth and status remain above others.
It is a vivid metaphor of rivals forced to cry out from below, as frogs rise and croak from water—signaling the speaker’s achieved dominance and the opponents’ reduced position.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.