Opening the text

Sukta 10.88
Agni (cosmic fire; world-upholder)
Trishtubh (likely; needs confirmation)
Ten hymn wychwala Agniego jako niestarzejący się ogień, sięgający niebios, który pije ofiarę i podtrzymuje światy przez ṛtę (porządek kosmiczny). Przypomina, jak bogowie stworzyli i uformowali Agniego w trójpostaciowej formie, czyniąc go przekształcicielem wzrostu, który dojrzewa rośliny i podtrzymuje życie. Sukta również przywołuje Mātariśvana jako nosiciela Agniego i łączy rozprzestrzenianie się światła świtu z właściwym ustanowieniem jaźni i kapłańskiego porządku.
Mantra 1
हविष्पान्तमजरं स्वर्विदि दिविस्पृश्याहुतं जुष्टमग्नौ । तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कं स्वधया पप्रथन्त ॥
Ogień, który pije ofiarę, niestarzejący się, odkrywca lśniącego świata, dotykający nieba, wezwany i ucieszony w Agnim: dla jego podtrzymania, dla stawania się świata, bogowie własną mocą rozszerzyli dzieło i prawo.
Mantra 2
गीर्णं भुवनं तमसापगूळ्हमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ । तस्य देवाः पृथिवी द्यौरुतापोऽरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य ॥
Świat, pochłonięty i ukryty przez ciemność, stał się jawny, królestwo świetlne się ukazało, gdy Agni się narodził. Dla jego towarzystwa bogowie, Ziemia i Niebo oraz Wody, wydały rośliny.
Mantra 3
देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं स्तोषाण्यजरं बृहन्तम् । यो भानुना पृथिवीं द्यामुतेमामाततान रोदसी अन्तरिक्षम् ॥
Poruszony przez bogów godnych ofiary, pragnąłbym chwalić Agni, niestarzejącego się i rozległego, tego, który swym blaskiem rozciągnął Ziemię i Niebo oraz ten środkowy świat między dwoma światami.
Mantra 4
यो होतासीत्प्रथमो देवजुष्टो यं समाञ्जन्नाज्येना वृणानाः । स पतत्रीत्वरं स्था जगद्यच्छ्वात्रमग्निरकृणोज्जातवेदाः ॥
On, który był pierwszym kapłanem ofiarnym, drogi bogom, którego namaścili klarowanym masłem, gdy go wybierali, stanął jako skrzydlaty poruszyciel, szybki do dzieła; gdy Agni, Dżatawedas, uczynił świat siedliskiem godnym świetlnej podróży.
Mantra 5
यज्जातवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन । तं त्वाहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवो रोदसिप्राः ॥
Gdy, o Dżatawedasie, stanąłeś na szczycie światów, o Agni, razem ze świetlistym blaskiem, wtedy szukaliśmy cię naszymi siłami myśli, naszą natchnioną mową i naszymi hymnami potwierdzenia; tak stałeś się mocą godną ofiary, wypełniając i rozszerzając Niebo i Ziemię.
Mantra 6
मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सूर्यो जायते प्रातरुद्यन् । मायामू तु यज्ञियानामेतामपो यत्तूर्णिश्चरति प्रजानन् ॥
Agni staje się szczytem naszego stawania się w nocy; z niego rodzi się Słońce, wschodzące o świcie. To jest istotnie cudowne działanie mocy ofiarnych: gdy Wody szybko się poruszają, znając narodziny i sprowadzając je do objawienia.
Mantra 7
दृशेन्यो यो महिना समिद्धोऽरोचत दिवियोनिर्विभावा । तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व आजुहवुस्तनूपाः ॥
On, który jest piękny do oglądania, rozpalony swą wielkością, zajaśniał, mając swoje łono w niebie, szeroko promienny. Do tego Agni bogowie, strzegąc własnego bytu, wylali całą ofiarę mocą dobrze wypowiedzianego słowa.
Mantra 8
सूक्तवाकं प्रथममादिदग्निमादिद्धविरजनयन्त देवाः । स एषां यज्ञो अभवत्तनूपास्तं द्यौर्वेद तं पृथिवी तमापः ॥
Dobrze wypowiedziane słowo najpierw; z niego istotnie bogowie wydali Agni, i z niego istotnie wydali ofiarę. To stało się ich jadżnią, strzegąc bytu; jego zna Niebo, jego zna Ziemia, jego znają Wody.
Mantra 9
यं देवासोऽजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानि विश्वा । सो अर्चिषा पृथिवीं द्यामुतेमामृजूयमानो अतपन्महित्वा ॥
Tego Agni, którego bogowie wydali, do którego wszystkie światy wlały swoją ofiarę, on swymi energiami płomieni ogrzał Ziemię i Niebo oraz ten niższy świat, idąc prosto swoim torem, przez wielkość swej mocy.
Mantra 10
स्तोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभी रोदसिप्राम् । तमू अकृण्वन्त्रेधा भुवे कं स ओषधीः पचति विश्वरूपाः ॥
Albowiem przez hymn potwierdzenia w niebie bogowie zrodzili Agni, swymi mocami czyniąc go tym, który wypełnia dwa światy. Jego ukształtowali trojako dla planów stawania się; on dojrzewa rośliny o wielu postaciach.
Mantra 11
यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम् । यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित्प्रापश्यन्भुवनानि विश्वा ॥
Gdy bogowie ofiarni umieścili go w niebie jako Słońce, syna Aditi, wtedy, gdy dwa poruszające się stają się parą, od tego momentu ujrzeli wszystkie światy.
Mantra 12
विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामकृण्वन् । आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमो अर्चिषा यन् ॥
Dla całego świata bogowie stworzyli Agniego, Waiśwānarę, sztandar dni. To On rozciąga lśniące Jutrznie; On okrywa ciemność swoim płomieniem, gdy się porusza.
Mantra 13
वैश्वानरं कवयो यज्ञियासोऽग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम् । नक्षत्रं प्रत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षं तविषं बृहन्तम् ॥
Widzący, ci ofiarni, i bogowie zrodzili Agniego Waiśwānarę, niezniszczalnego. Gwiazdę pradawną, poruszającą się, nie umniejsza On; nadzorcę tajemnej mocy, potężnego w potędze i wielkiego.
Mantra 15
द्वे स्रुती अशृणवं पितॄणामहं देवानामुत मर्त्यानाम् । ताभ्यामिदं विश्वमेजत्समेति यदन्तरा पितरं मातरं च ॥
Dwa strumienie słyszenia usłyszałem: Ojców oraz bogów, a także śmiertelników. Tymi dwoma cały ten poruszający się świat się jednoczy, gdyż jest między Ojcem a Matką.
Mantra 16
द्वे समीची बिभृतश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसा विमृष्टम् । स प्रत्यङ्विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुच्छन्तरणिर्भ्राजमानः ॥
Dwie moce w harmonii poruszając się, podtrzymują i niosą Go; tego, który się porusza, zrodzonego z głowy i wewnętrznie poznawanego przez umysł. Zwracając się do wnętrza, trwa we wszystkich światach; lśniący Zwycięzca jaśnieje, nigdy nie zawodząc, nigdy nie puszcając.
Mantra 17
यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद । आ शेकुरित्सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं क इदं वि वोचत् ॥
Gdzie niższy i wyższy przemawiają razem, która z dwóch ofiarnych mocy prawdziwie wie za nas? Lecz towarzysze potrafią wejść we wspólną rozkosz; osiągają ofiarę; kto to jasno wypowie?
Mantra 18
कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु स्विदापः । नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पृच्छामि वः कवयो विद्मने कम् ॥
Ile jest ogni, ile słońc, ile jutrznii i ile istotnie wód? Nie przemawiam do was, Ojcowie, z płytkim skubaniem wiedzy; pytam was, o widzący, abyśmy mogli poznać Jedno za wielością.
Mantra 19
यावन्मात्रमुषसो न प्रतीकं सुपर्ण्यो वसते मातरिश्वः । तावद्दधात्युप यज्ञमायन्ब्राह्मणो होतुरवरो निषीदन् ॥
Jak daleko sięga miara pojawiania się Jutrzni, tak daleko mieszka i porusza się pięknoskrzydły Mātariśwan. Tyle ustanawia, gdy zbliża się do ofiary; wtedy Brahman, niższy sługa Hotara, zasiada w obrzędzie, gotowy do uporządkowanej pracy.
It praises Agni as the sacred fire who receives offerings and also as a cosmic power that supports the worlds, maintains order (ṛta), and enables growth in nature.
It points to Agni functioning in three domains—commonly understood as fire on earth, lightning in the atmosphere, and the sun in the sky—one principle appearing in multiple planes.
Mātariśvan is the mover/carrier associated with bringing or spreading Agni; here he is linked with dawn’s range and with properly establishing the sacrifice and priestly order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.