Opening the text

Sukta 10.101
Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)
Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)
Ten hymn jest zbiorowym wezwaniem do przebudzenia dla grupy podobnie myślących towarzyszy, aby wspólnie rozpalili Agniego i rozpoczęli ofiarę, przywołując Jutrzenkę (Uṣas) i Dadhikrāvana, z Indrą jako wzmacniającym sprzymierzeńcem (indra-vat). Używając żywych obrazów budowy rydwanu, ożywiania "koni" (sił witalnych) i napełniania koryt/naczyń, przedstawia jaźnię jako skoordynowaną, zręczną pracę, która zdobywa siłę, pomyślność i zwycięski ruch. Kulminuje w naglaniu do zdecydowanego działania i wyraźnym wezwaniu Indry, by pił Somę i udzielił pomocy.
Mantra 1
उद्बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवः सनीळाः । दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि ह्वये वः ॥
Przebudźcie się, o towarzysze jednego umysłu; wspólnie rozniećcie Ogień, liczni z was, dzielący jedno gniazdo. Dadhikrawan, Agni i bogini Jutrzenka; tych wzywam zstąpić ku pomocy, z Indrą jako ich siłą towarzyszącą.
Mantra 2
मन्द्रा कृणुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणीं कृणुध्वम् । इष्कृणुध्वमायुधारं कृणुध्वं प्राञ्चं यज्ञं प्र णयता सखायः ॥
Uczyńcie swoje myśli radosne i rozszerzcie je; ukształtujcie łódź, która niesiona jest przez wiosło. Przygotujcie strzałę; gotujcie moc niosącą broń. Prowadźcie ofiarę naprzód, prosto przed siebie, o towarzysze.
Mantra 3
युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कृते योनौ वपतेह बीजम् । गिरा च श्रुष्टिः सभरा असन्नो नेदीय इत्सृण्यः पक्वमेयात् ॥
Zaprzęgnijcie pługi; rozpostrzyjcie jarzma. W przygotowanym łonie zasiejcie tu nasienie. Niech nasze wezwanie i nasza gotowa posłuszność będą z mocą niosącą brzemię; wtedy niech dojrzały zysk przybliży się do nas szybko.
Mantra 4
सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक् । धीरा देवेषु सुम्नया ॥
Widzący zaprzęgają pługi; rozkładają jarzma osobno, każde na swoim miejscu - niezłomni w bogach, dzięki mocy dobrej woli i łaski.
Mantra 5
निराहावान्कृणोतन सं वरत्रा दधातन । सिञ्चामहा अवतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम् ॥
Oczyśćcie kanały wezwania; ułóżcie cugle w harmonii. Chcemy wlać wzniesioną studnię w nasze wnętrze - dobrze nawodnioną, niezmniejszoną - aby wewnętrzne pole działania mogło zostać przygotowane.
Mantra 6
इष्कृताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम् । उद्रिणं सिञ्चे अक्षितम् ॥
Gdy kanał wzywania został właściwie ukształtowany, studnia staje się dobrze kierowana i dobrze nawadniana; wtedy wlejcie wzniesione źródło - niewyczerpalne, nieskończone - aby wewnętrzna obfitość trwała mocno.
Mantra 7
प्रीणीताश्वान्हितं जयाथ स्वस्तिवाहं रथमित्कृणुध्वम् । द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशं सिञ्चता नृपाणम् ॥
Rozradujcie moce życiowe, konie, i zdobądźcie to, co przed wami postawione; ukształtujcie istotnie rydwan, który niesie dobrobyt. Wlejcie do koryta wezwania, do studni z kamiennymi kołami i mocno trzymanym naczyniem - napełnijcie napój ludzi, który podtrzymuje nasze władne istnienie.
Mantra 8
व्रजं कृणुध्वं स हि वो नृपाणो वर्म सीव्यध्वं बहुला पृथूनि । पुरः कृणुध्वमायसीरधृष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दृंहता तम् ॥
Uczyńcie ogrodzenie - bo to jest wasz podtrzymujący napój; zszyjcie pancerz, liczny i szeroki. Ustawcie żelazne obrony, niezaatakowane; niech kielich nie przecieka - umocnijcie go dobrze.
Mantra 9
आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतां यज्ञियामिह । सा नो दुहीयद्यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥
Zwróćcie się tu ku nam dla pomocy myśl godną ofiary, o bogowie - boginię Myśl, godną czci. Niech ona doi dla nas, jak krowa idąca na pastwisko, wielkie strumienie - tysiącem płynące - bogatym mlekiem pożywienia.
Mantra 10
आ तू षिञ्च हरिमीं द्रोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः । परि ष्वजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ प्रति वह्निं युनक्त ॥
Przyjdźcie, wlejcie siłę o barwie płowej na łono drewnianego koryta; kamiennymi dłutami ukształtujcie ją dobrze. Otoczcie ją dziesięcioma pasami; do obu jarzem przywiążcie nosiciela ognia - zaprzęgnijcie wolę w jej podwójne moce.
Mantra 11
उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानोऽन्तर्योनेव चरति द्विजानिः । वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम् ॥
Na obu jarzmach Nosiciel porusza się, pijąc jak dziecko w łonie, dwukrotnie zrodzony. Ustawcie pana lasu w lesie; umieśćcie go mocno w dole - wykopując źródło.
Mantra 12
कपृन्नरः कपृथमुद्दधातन चोदयत खुदत वाजसातये । निष्टिग्र्यः पुत्रमा च्यावयोतय इन्द्रं सबाध इह सोमपीतये ॥
O pracownicy, podnieście dzieło i posuńcie je naprzód; pędźcie, wkopujcie się, dla zdobycia obfitości. O Niṣṭigryo, poruszcie swego syna do pomocy, przynieście Indrę tutaj z jego towarzyszami, by pił Somę.
It urges a group of companions to wake up, unite in purpose, kindle Agni, and carry out the sacrifice skillfully, so that divine help brings strength, victory, and abundance.
Agni starts and carries the offering, Uṣas opens the day and renews right activity, and Dadhikrāvan represents swift victorious momentum—together they launch the rite with clarity and power.
It means the invocation is supported by Indra’s characteristic power—overcoming obstacles and securing ‘winning’—so the rite is not only performed but made effective and victorious.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.