Rig Veda - Mandala 7
Home›Rig Veda›Mandala 7
VasishthaDasharajnaVaruna

Mandala 7

मण्डल 7

The Family Book of Vasishtha

ഋഗ്വേദത്തിലെ 7-ാം മണ്ഡലം മഹത്തായ വസിഷ്ഠകുലഗ്രന്ഥമാണ്; പ്രചോദിതമായ വാക്ക് (ബ്രഹ്മൻ), സംരക്ഷണം, സമൂഹ ഐക്യം എന്നിവയിലൂടെ സോമയാഗത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്ന, കെട്ടുറപ്പുള്ള പുരോഹിതസ്വരത്തെ ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ദാശരാജ്ഞ (പത്ത് രാജാക്കന്മാരുടെ യുദ്ധം) എന്ന ചരിത്രസ്മരണയ്ക്കായി ഇത് പ്രസിദ്ധമാണ്; അവിടെ വസിഷ്ഠരുടെ യാഗാധികാരവും ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധശക്തിയും ഗോത്രങ്ങളുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും ഭാഗ്യങ്ങളുമായി അഴിച്ചുപിരിയാനാവാത്ത വിധം ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു. മൂന്ന് അനുവാക-സംഘങ്ങളിലുടനീളം, ഇന്ദ്രനെയും മരുৎഗണങ്ങളെയും… എന്ന് ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് യജ്ഞത്തെ ഇത് വീണ്ടുംവീണ്ടും ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു.

Period

Middle Rig Vedic

Principal rishis

Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi and the Vasiṣṭhas)

Suktas in Mandala 7

Sukta 1

Sukta 7.1

ഋഗ്വേദം 7.1 വസിഷ്ഠന്റെ മണ്ഡലാരംഭം അരണികളിൽ നിന്ന് അഗ്നിയെ “ജനിപ്പിച്ച്” അവനെ ഗൃഹപതി (വീട്ടിന്റെ അധിപൻ)യായും യജ്ഞത്തിനുള്ള പുരോഹിത-മധ്യസ്ഥനായും സിംഹാസനാരൂഢനാക്കുന്നതിലൂടെ ആരംഭിക്കുന്നു. സ്തുതി അഗ്നിയുടെ പ്രത്യക്ഷ ജ്വലനവും ദൂരത്തുനിന്നും കാണപ്പെടുന്ന ദീപ്തിയും മുതൽ, രാക്ഷസന്മാരെയും വൈരശക്തികളെയും എതിരെയുള്ള സംരക്ഷണയാചനകളിലേക്കു നീങ്ങി, അവസാനം കവി ഉച്ചരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മൻ (പവിത്ര വാക്ക്) അഗ്നി ഉയർത്തുകയും, കൊടുക്കലിലും സ്വീകരിക്കലിലും ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന അപേക്ഷയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

25 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Mandala 7 opening hymns) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (typical for RV 7.1; verify in critical edition)

Sukta 2

Sukta 7.2

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സ്തോത്രം യജ്ഞത്തിന്റെ ദീപ്തമായ പുരോഹിതനായി അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ധനം സ്വീകരിച്ച് മേലോട്ടു ജ്വലിക്കുകയും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളോടൊത്ത് ഐക്യത്തിൽ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിൽ സമ്പൂർണ്ണ യജ്ഞസന്നിവേശം നെയ്തിരിക്കുന്നു—പിന്തുണശക്തികളായി ഉഷസ്സും രാത്രിയും, പവിത്രാസനമായ ബർഹിസ്, അദിതിയുടെ സംരക്ഷണം, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും എത്തിവരുന്നത്—അങ്ങനെ ഹവിർഅർപ്പണം സുവിതാ (ശുഭഗതി), സമൃദ്ധി, ദൈവിക ആനന്ദോത്സവം എന്നിവ കൊണ്ടുവരാൻ.

11 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni (with strong solar alignment to Sūrya’s rays)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 3

Sukta 7.3

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സ്തുതിഗാനം അഗ്നിയെ ഏറ്റവും യോഗ്യനായ ദൂതനായി (ദൂത)യും യാജ്ഞിക പുരോഹിതശക്തിയായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹം മർത്ത്യരിടയിൽ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതനായിരിക്കുമ്പോഴും ഋതം (സത്യ-ക്രമം) വഹിക്കുന്നു. പ്രകാശമയമായ, സൂര്യ-ഗർജനസദൃശമായ വൈഭവത്തിൽ അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, ഗായകരും അവരുടെ സമൂഹവും വേണ്ടി സമൃദ്ധി, സു-ചേതസ്/ക്രതു എന്ന തെളിഞ്ഞ ബുദ്ധി, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ ജ്വലിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 4

Sukta 7.4

ഈ വസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ പ്രകാശമുള്ള അന്തർഅഗ്നിയെയും ബാഹ്യഅഗ്നിയെയും ജ്വലിപ്പിച്ച്, യജമാനന്മാർ അവനിലേക്കു ഹവ്യവും ശുദ്ധീകരിച്ച മനോഭാവം/ബുദ്ധി (മതി) യും കൊണ്ടുവരണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ദൈവികവും മാനുഷവുമായ എല്ലാ ജന്മങ്ങളിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയായി അഗ്നിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു; ശക്തിയോടെയും ശരിയായ ബോധത്തോടെയും സമീപിക്കുന്നവർക്ക് അവൻ അമൃതത്വം, സമ്പത്ത്, വീരശക്തി എന്നിവ നൽകുന്നു. അവസാനം ഗായകനും സ്തുതിക്കുന്ന എല്ലാവരും ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി)യും അനുഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Sukta 5

Sukta 7.5

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ വൈശ്വാനരനായി—സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും ജാഗരിതരായ ആരാധകരുടെ ജാഗ്രതയാൽ വർധിക്കുന്നതുമായ സർവ്വവ്യാപക അഗ്നിയായി—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവനെ ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയായി, ഉഷസ്സിന്റെയും ദിനത്തിന്റെയും ദീപ്തമായ അടയാളമായി സ്തുതിക്കുന്നു; തുടർന്ന് രുദ്രന്മാരും വസുക്കളും കൂടിയ ഐക്യത്തിൽ സമൃദ്ധമായ ധനം, പ്രസിദ്ധമായ ബലം (വാജ), വിശാലമായ സംരക്ഷണം എന്നിവ നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional; opening of RV 7.5) | Devata: Agni (Vaiśvānara)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Sukta 6

Sukta 7.6

ഈ സൂക്തം പവിത്രമായ കട്ടിയിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ജനങ്ങളുടെ പ്രചോദകനായും രക്ഷകനായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന, അധിപത്യസ്വഭാവമുള്ള ‘അസുര-ശക്തി’ (സ്വാമിത്വമുള്ള ആത്മീയ ബലം) ആയ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറിന്റെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് ജീവികളെ കിഴക്കിന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് തിരിക്കുന്നതിലും, ഉള്ളിലെയും പുറത്തെയും വൈരികളെ കീഴടക്കുന്നതിലും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിനും ഭൂമിക്കും സമ്പത്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിലും അഗ്നി മഹത്വപ്പെടുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7) | Devata: Agni (as sovereign asura-power; Indra referenced as comparison)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Sukta 7

Sukta 7.7

ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച് സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ ശക്തിയുള്ള ദിവ്യ അശ്വവും യജ്ഞത്തെ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്ന ജ്ഞാനിയായ ദൂതനും ആകുന്നു. അഗ്നി മനുഷ്യവാസത്തിൽ ‘വിശ്പതി’ (കുലങ്ങളുടെ അധിപൻ)യായി സ്ഥാപിതനായി, മധുരവാക്യനും ഋതത്തോടു വിശ്വസ്തനുമായിരിക്കുന്നു. ഗായകരും യജമാനന്മാരും പോഷണവും പ്രേരണയും ദീർഘകാല ക്ഷേമവും ലഭിക്കുവാൻ അവനെ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 8

Sukta 7.8

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സ്തുതി അഗ്നിയെ രാജസവും മഹത്തുമായ സാന്നിധ്യമായി ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—ഉഷസ്സുകളുടെ മുൻനിരയിൽ നില്ക്കുന്നവനായി, ഘൃതംകൊണ്ട് പോഷിതമായ ഹവിസ്സുകൾ ഭക്തിപൂർവമായ സ്തുതിയോടെ സ്വീകരിക്കുന്നവനായി. അഗ്നിയുടെ വിശാലമായ, സൂര്യസദൃശമായ പ്രകാശവും, സംഘർഷത്തിൽ ഭാരതനും പൂരുവിനും നൽകിയ അവന്റെ സംരക്ഷക സഹായവും ഇത് സ്മരിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ഗായകരും യജമാനന്മാരും വേണ്ടി പോഷണം, പ്രേരണ, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള നേരിട്ടുള്ള പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (book 7 attribution) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify by scansion)

Sukta 9

Sukta 7.9

അഗ്നി (ജാതവേദസ്)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ സൂക്തം, പ്രഭാതത്തിൽ ഉണരുന്ന അഗ്നി-പുരോഹിതനെ പുകഴ്ത്തുന്നു—ഉഷസ്സിന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്ന പ്രണയിയായി അവനെ ചിത്രീകരിച്ച്, മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും തമ്മിൽ മധ്യസ്ഥനായി തന്റെ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കുന്നതായി വര്ണിക്കുന്നു. ‘ദ്വിവിധ സത്ത’ (അന്തരവും ബാഹ്യവും ആയ ജീവിതം) ശരിയാക്കാനും, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ യാഗാർപ്പണങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കാനും, ധർമ്മനിഷ്ഠർക്കു ധനം, ശക്തി, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകാനും അഗ്നിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (book 7 attribution) | Devata: Agni (closely linked with Uṣas imagery)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify by scansion)

Sukta 10

Sukta 7.10

അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ ചെറു സൂക്തത്തിൽ അഗ്നിയെ ഉഷസ്സുപോലെ പ്രഭാതദീപ്തിയോടെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു—വ്യാപകമായി കാന്തി പരത്തുന്നവൻ, മിന്നി പ്രചോദിതചിന്തയെ ഉണർത്തുന്നവൻ, ഉഷസ്സിന്റെ പ്രിയനെന്നപോലെ. വസിഷ്ഠൻ അഗ്നിയെ സുന്ദരനും ശരിയായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹവ്യവാഹകനുമായും, യാഗരാത്രികളിലൂടെ സമ്പത്തും ദൈവസാന്നിധ്യവും കൊണ്ടുവരുന്ന മനുഷ്യരുടെ മാർഗദർശകനുമായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni (depicted in dawn-like radiance; possibly Agni as morning kindling)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 11

Sukta 7.11

ഈ അഞ്ചു ഋക്കുകളുള്ള സൂക്തം യജ്ഞത്തെ ബോധഗമ്യവും ഫലപ്രദവും ആക്കുന്ന അഗ്രഹോതാവായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; അവനില്ലാതെ അമരന്മാർക്കും അവരുടെ ആനന്ദം ലഭ്യമാകുന്നില്ല. അഗ്നി വിശ്വേദേവന്മാരോടൊപ്പം വരിക, “മാനുഷവിധത്തിൽ” ഹവിസ്സർപ്പണം നടത്തിക, ദൂതനായി ശത്രുവചനങ്ങളിൽ നിന്ന് കാക്കുന്ന രക്ഷകനായി നിലകൊള്ളിക; ഒടുവിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഈ കർമ്മം സ്ഥാപിച്ച് ദീർഘകാല ക്ഷേമം നൽകിക എന്നതാണ് പ്രാർത്ഥന.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Maṇḍala 7) | Devata: Agni (as Hotṛ; also as gatherer of Viśve Devāḥ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; hymn of Maṇḍala 7 commonly in Triṣṭubh—needs metrical verification by syllable count)

Sukta 12

Sukta 7.12

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറു സ്തോത്രം “മഹത്തായ ഭക്തിയോടെ” അഗ്നിയെ സമീപിച്ച്, സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്ത് ജ്വലിപ്പിക്കുമ്പോൾ പ്രകാശിക്കുന്ന യുവജ്വാലയായി അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ ദീപ്തി ഇരുലോകങ്ങളെയും വ്യാപിക്കുന്നു. ജന്മങ്ങളുടെ ജ്ഞാനിയായ ജാതവേദസനായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, എല്ലാ പ്രയാസങ്ങളും അതിജീവിക്കാനും ആരാധകരെ ദുഃഖത്തിലും നൈതിക പിഴവിലും നിന്ന് കാക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. സമാപനത്തിൽ, മിത്ര-വരുൺമാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ തന്നെ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച്, ധനസമ്പത്ത്, വിജയകരമായ നേട്ടങ്ങൾ, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

Sukta 13

Sukta 7.13

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്തമായ മൂന്ന് ഋക്കുകളുള്ള സ്തുതിഗാനം വൈശ്വാനരരൂപത്തിലുള്ള അഗ്നിയെ—സർവ്വശുദ്ധീകരകനും ലോകം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്ന അഗ്നിയുമായ—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; വൈരശക്തികളെ നശിപ്പിക്കുകയും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി പുകഴ്ത്തുന്നു. അഗ്നിയുടെ ജനനം ഇരുലോകങ്ങളെയും നിറച്ച് ദേവന്മാരെ പീഡനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കോസ്മിക സംഭവമായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ബ്രഹ്മൻ (പവിത്രവാക്ക്/ആകാംക്ഷ)ക്കായി ‘പാത’ അഗ്നി വെളിപ്പെടുത്തുകയും ദൈവശക്തികൾ ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഗാനം സമാപിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

Sukta 14

Sukta 7.14

ഈ സംക്ഷിപ്ത വസിഷ്ഠസ്തുതം യജ്ഞത്തിനായുള്ള അഗ്നി-ആഹ്വാനമാണ്: കവികൾ സമിധ്‌ (ഇന്ധനം), സ്തുതി, ഹവിസ്സ്‌ എന്നിവകൊണ്ട് ജാതവേദസിനെ ജ്വലിപ്പിച്ച്, അവൻ വഷട്‌വിളി സ്വീകരിച്ച് ദേവന്മാരെ കൊണ്ടുവരണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. യജമാനൻ ഭക്തിയോടെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ (ദാശത്) എന്ന തിരിച്ചറിയൽ ഇവിടെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു; അവസാനം അഗ്നിയുടെ മധ്യസ്ഥതയിലൂടെ ദീർഘകാല സ്വസ്തി (ക്ഷേമം/സംരക്ഷണം) ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Gāyatrī (probable; 3 pādas feel, but verse is in RV style—meter tagging here remains probabilistic)

Sukta 15

Sukta 7.15

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം യജ്ഞത്തിലും ഗൃഹത്തിലും ഏറ്റവും അടുത്തും അത്യന്തം ആത്മീയമായ ദൈവസഖാവുമായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഹവി അവന്റെ “മുഖ”ത്തിലേക്കാണ് ഒഴുക്കി അർപ്പിക്കുന്നത്. അഗ്നി രാത്രികളിലും ഉഷസ്സുകളിലും പ്രകാശിക്കട്ടെ, ആരാധകരെ സത്യ അഗ്നി-പ്രജ്വാലകരാക്കട്ടെ, പാപത്തിൽ നിന്ന്, ഞെരുക്കത്തിൽ നിന്ന്, വൈരാഭിപ്രായത്തിൽ നിന്ന് പകലും രാത്രിയും അവരെ കാക്കട്ടെ എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable; short verse)

Sukta 16

Sukta 7.16

ഋഗ്വേദം 7.16 വസിഷ്ഠന്റെ ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്; യാഗത്തിന്റെ പ്രിയനും ഏറ്റവും വിവേകമുള്ള മാർഗ്ഗദർശകനുമായ—“എല്ലാവരുടെയും ദൂതൻ” ആയ—അഗ്നിയെ ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവൻ ഹവിസ്സുകൾ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുകയും കർമത്തിൽ ക്രമവും ശാസനയും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോതൃ/വഹ്നിയായി, അധ്വരത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനായി ദേവന്മാർ രൂപപ്പെടുത്തിയവനായി അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, ഋഷികളെയും യജമാന-പോഷകരെയും ശുഭതയിൽ ഇരുത്തി, ധനം, വീരശക്തി (സുവീര്യ), ജനങ്ങളിൽ ധർമ്മാനുസൃതമായ ശരിയായ നേതൃത്വം എന്നിവ നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (opening of hymn 7.16 in the Vasiṣṭha collection) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (opening verse appears longer; likely Jagatī or mixed meter at hymn start)

Sukta 17

Sukta 7.17

ഈ ചെറു അഗ്നി സൂക്തം നല്ല ഇന്ധനത്തോടെയും നന്നായി വിരിച്ച ബർഹിസോടെയും അഗ്നിയെ പൂർണ്ണമായി പ്രജ്വലിപ്പിക്കണമെന്ന് ക്ഷണിക്കുന്നു; അങ്ങനെ യജ്ഞം വിശാലമായി ദേവന്മാർക്ക് യോജ്യമായിത്തീരുന്നു. ജാതവേദസായ അഗ്നിയെ കർമ്മത്തെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവൻ, അമരന്മാരെ കൊണ്ടുവരുന്നവൻ, ശരിയായ ഹവിർഅർപ്പണത്തിലൂടെ അവരുടെ ശക്തികളെ വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവസാനം ആരാധകർക്ക് വിഭജിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ‘രത്ന’ങ്ങൾ (ധനസമ്പത്ത്) ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (likely)

Sukta 18

Sukta 7.18

വസിഷ്ഠനോട് അനുബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം, ഭാരതരുടെ പാരമ്പര്യാശ്രയമായ ഇന്ദ്രനെ—പശുക്കളും കുതിരകളും വിജയവും ദാനം ചെയ്യുന്നവനെ—പ്രശംസിക്കുകയും, ഗോത്രസംഘർഷങ്ങളിൽ അവൻ നൽകിയ നിർണായക സഹായം സ്മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രചോദിത ഋഷികളോടുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ സൗഹൃദത്തെ പുകഴ്ത്തി, എതിരാളികൾ എങ്ങനെ തള്ളിവീഴ്ത്തപ്പെടുന്നു എന്നും, ഇന്ദ്രന്റെ സഖ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവർ ‘പ്രകാശമുള്ള ദിനങ്ങൾ’, സമൃദ്ധി, ഉറച്ച നേതൃസ്ഥാനം എന്നിവ നേടുന്നു എന്നും വിവരിക്കുന്നു.

25 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely)

Sukta 19

Sukta 7.19

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ഇന്ദ്രനെ ഭയങ്കരനും മൂർച്ചയുള്ള കൊമ്പുകളുള്ള വൃഷഭനുമായായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ ജനങ്ങളെയും ശക്തികളെയും ശരിയായ ഗതിയിലാക്കി, യജമാനനെ കൂടുതൽ പ്രകാശമുള്ള പാതയിലേക്കു നയിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ പുരാതന ദാനങ്ങളും ജയങ്ങളും യാഗം നടത്തുന്ന രാജാവായ സുദാസിന്റെ സമൃദ്ധിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, മന്ത്രവും ഹവിസ്സും വഴി ഇന്ദ്രന്റെ തവിട്ടുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങളെ യുഗപ്പെടുത്തി വാജ (പൂർണ്ണത, ബലം) നേടുന്നു. അവസാനം “ബ്രഹ്മണാ പ്രേരിത” (സത്യവാക്കാൽ പ്രേരിത) ഇന്ദ്രന്റെ സഹായത്തോടെ സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണവും ഉറച്ച നിലയിടങ്ങളും ക്ഷേമവും ലഭിക്കണമെന്നു നേരിട്ട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

11 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 20

Sukta 7.20

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ഇന്ദ്രസ്തോത്രം ജലങ്ങളെ ഒരുക്കുകയും മനുഷ്യർക്കു ഉപകാരകരമായ പ്രവൃത്തികൾ സാധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഉഗ്രനും യുവാവുമായ ദേവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു; വലിയ കുറ്റത്തിലും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും നിന്നുപോലും ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്നവനായി ഇന്ദ്രനെ വര്ണിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഭക്തിപൂർവമായ സേവനവും യാഗബലിയും വ്യക്തിയെയും മനസ്സിനെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) എന്ന അടിത്തറയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദീർഘസ്ഥായിയായ സമൃദ്ധിയിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് ഇത് ഉപദേശിക്കുന്നു. അവസാനം, കവിക്കും യാഗത്തെ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്ന ദാനശീലരായ യജമാനന്മാർക്കും ഇന്ദ്രകേന്ദ്രിത പ്രചോദനം (ഇഷ്)യും ദീർഘകാല ക്ഷേമവും ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സ്തോത്രം സമാപിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Sukta 21

Sukta 7.21

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം സോമപീഡന വേളയിൽ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിച്ച്, സോമാനന്ദത്തിൽ യജ്ഞത്തോടും കവിയുടെ സ്തുതിയോടും “ഉണരുക” എന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വിപുലതയും അപ്രതിരോധ്യമായ വീര്യവും—പ്രത്യേകിച്ച് വൃത്രവധം—ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; ആ കോസ്മിക് വിജയം ആരാധകർക്ക് ശക്തി, സമൃദ്ധി, തുടർച്ചയായ സംരക്ഷണം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്ന പ്രായോഗിക പ്രാർത്ഥനയായി മാറ്റുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 22

Sukta 7.22

ഈ സൂക്തം വസിഷ്ഠന്റെ ഇന്ദ്രനോടുള്ള സോമ-ആഹ്വാനമാണ്: പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമം പാനം ചെയ്യണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു, അതിലൂടെ വിജയംയും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കാനായി ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയും വ്യാപകമായ ആനന്ദവും ഉണരട്ടെ. കവി ഇന്ദ്രന്റെ വേഗമുള്ള, അധിപത്യപൂർണ്ണമായ പ്രഭുത്വത്തെ സ്തുതിക്കുകയും, അവന്റെ നാമസ്മരണം നിരന്തരം നിലനിൽക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പണ്ടത്തെയും ഇന്നത്തെയും ഋഷിമാർക്ക് ഇന്ദ്രൻ നൽകിയതുപോലെ അതേ ഉപകാരപ്രദമായ സൗഹൃദം അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തിനായി (സ്വസ്തി) സംരക്ഷണാശംസയോടെ സമാപിപ്പിച്ച്, ഉപാസകനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന സഹദൈവശക്തികളിലേക്കും ഈ അപേക്ഷ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 23

Sukta 7.23

ആറ് ഋക്കുകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ (വസിഷ്ഠകുലത്തിനുവേണ്ടിയും) ഇന്ദ്രനോട് വിജയകരമായ യുദ്ധപ്രാർത്ഥനകൾ ഉയർത്തി, അവൻ കേൾക്കുകയും വേഗത്തിൽ വരികയും ചെയ്ത് ബലം, കീർത്തി, സംരക്ഷണം എന്നിവ നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ശരിയായ പ്രചോദനത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്തുതി ഋത (കോസ്മിക് സത്യം/ക്രമം) യുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, ധീ (പ്രകാശിത ചിന്ത) യോടെ സമീപിക്കുന്നവർക്ക് വാജ (വിജയശക്തി, സമൃദ്ധി) വിതരണം ചെയ്യുന്ന വിപുലശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാനം സംക്ഷിപ്ത അനുഗ്രഹം: ഇന്ദ്രൻ വീരസമ്പത്തും ഗോസമ്പത്തും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധി സ്ഥാപിക്കട്ടെ; ദിവ്യ രക്ഷകർ ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തിൽ നിലനിർത്തട്ടെ.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 24

Sukta 7.24

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ, പലവട്ടം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന അധിപനെ യാഗത്തിൽ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന ആസനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു; അവൻ തന്റെ ശക്തികളോടെ വരിക, ബ്രഹ്മൻ (പവിത്രോച്ചാരം)യിൽ ആനന്ദിക്കുക, ജയകരമായ ബലത്തോടെ ആരാധകരെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. കവി സംരക്ഷണം, സ്ഥലം വിപുലീകരിക്കൽ (മർദ്ദം/തടസ്സങ്ങൾ നീക്കം), സമ്പത്ത്, കൂടാതെ ഉദാര യജമാനന്മാരെയും വീരസന്തതിയെയും നിലനിർത്തുന്ന ഉജ്ജീവക പ്രേരണയും യാചിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെയും അവന്റെ സഹദേവസഹായികളുടെയും കീഴിൽ ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി) ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഇത് അവസാനിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 25

Sukta 7.25

വസിഷ്ഠന്റെ ആറു ഋക്കുകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ഇന്ദ്രനെ ഉഗ്രനും യുദ്ധത്തെ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിക്കുന്ന രക്ഷകനുമായായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ വജ്രശക്തി സൈന്യത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും വിജയം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ഏകാഗ്രനായി നിലകൊള്ളട്ടെ, ദിനംപ്രതി ദീർഘകാല ആശ്രയവും സംരക്ഷണവും നല്കട്ടെ, ആരാധകരെ സമൃദ്ധി, ശക്തി, ക്ഷേമം എന്നിവകൊണ്ട് നിറയ്ക്കട്ടെ എന്ന് കവി അപേക്ഷിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 26

Sukta 7.26

ഈ സംക്ഷിപ്ത വസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ, സോമം യഥാവിധി പിഴിഞ്ഞൊരുക്കുകയും സ്തുതിവചനം (ബ്രഹ്മൻ/ഉക്ത) ശരിയായി രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഇന്ദ്രൻ പ്രതികരിക്കണമെന്നു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; കര്‍മ്മശുദ്ധിയും പ്രചോദിതവാണിയും ഒന്നിച്ച് ദേവനെ “ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു” എന്നു ഉറപ്പിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ “മുന്നണികളെ” വീണ്ടുംവീണ്ടും തകർക്കുകയും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ എപ്പോഴും പുതുക്കപ്പെടുന്ന ശക്തിയെ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം ആരാധകർക്ക് ആയിരമടങ്ങ് ബലം, ജയസമ്പത്ത്, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra (with Soma as essential medium)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 27

Sukta 7.27

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ, ദൂരസ്ഥ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ചിന്തയെ യോജിപ്പിക്കുമ്പോൾ അന്വേഷകർ ആധാരശക്തിയായി വിളിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വൈവിധ്യമാർന്ന ലോകത്തിനുമേൽ ഇന്ദ്രന്റെ രാജത്വത്തെ പുകഴ്ത്തി, ആരാധകനിലേക്കു ധനവും സംരക്ഷണവും നയിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു—അത് പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ എന്ന പ്രതീകങ്ങളാൽ സൂചിപ്പിച്ച്—വിശാലാവകാശം (വരിവസ്)യും ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി)യും അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 28

Sukta 7.28

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം ദേവൻ തന്റെ ശക്തികളെ കവിയുടെ യാഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ച്, അവനെ വിളിക്കുന്ന അനേകരുടെ ഇടയിൽ ഇവരുടെ പ്രത്യേക വിളി കേൾക്കണമെന്ന കേന്ദ്രീകൃത ക്ഷണമാണ്. പരിശ്രമിക്കുന്ന ജനങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിച്ച് നയിക്കുന്നവൻ, ജഡമായിരിക്കുന്നവരെയും ചലനത്തിലേക്ക് ഉണർത്തുന്നവൻ, ബ്രഹ്മൻ (പ്രചോദിതവും രൂപകവുമായ വാക്ക്) രൂപപ്പെടുത്തി ജപിക്കുന്നവർക്ക് “മഹാ സമ്പത്ത്” നൽകുന്നവൻ എന്ന നിലയിൽ ഇന്ദ്രനെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു. ഗാനം അവസാനം ദീർഘകാല സംരക്ഷണവും ക്ഷേമവും (സ്വസ്തി) അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Mandala 7) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 29

Sukta 7.29

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറു സ്തോത്രം സോമപീഡനത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രനെ ക്ഷണിക്കുന്നു; അവൻ വേഗത്തിൽ വരികയും നന്നായി പീഡിപ്പിച്ച സോമം പാനം ചെയ്യുകയും ഉദാര ദാനങ്ങൾ (മഘാനി) നൽകുകയും ചെയ്യണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മവിശ്വാസമുള്ള സ്തുതിയോടൊപ്പം, ഇന്ദ്രനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന അർപ്പണം ഏതാണ് എന്ന തുറന്ന ചോദ്യവും ഇതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ സത്യവചനം പ്രസ്താവിക്കുമെന്ന പ്രതിജ്ഞയിലും ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമുള്ള പ്രാർത്ഥനയിലും ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional) | Devata: Indra (Soma as offering-substance)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Sukta 30

Sukta 7.30

വസിഷ്ഠപരമ്പരയിലെ ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം “മഹാബലവാനായ” ഇന്ദ്രനെ ശക്തിയോടെ വരുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ആരാധകന്റെ സമ്പത്ത് വർധിപ്പിക്കാനും, സംഘർഷത്തിൽ ജയകരമായ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളിൽ പ്രകാശത്തിന്റെ പതാക ഉയർത്തുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധപ്രഭയെ, ക്ഷേമത്തിനായി ദേവന്മാരെ വിളിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ അന്തർപുരോഹിത്യത്വവുമായി ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, മഹാസമ്പത്തിന്റെ ദാതാവായും “ബ്രഹ്മം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന” ഗായകന്റെ ഉറച്ച സഹായിയായും ഇന്ദ്രനെ പ്രശംസിച്ച്, സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണത്തിനും മംഗളത്തിനും പ്രാർത്ഥിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (mandala 7 is Vasiṣṭha-family; RV 7.30 traditionally Vasiṣṭha) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (common for Indra hymns in this mandala; probable here)

Sukta 31

Sukta 7.31

ഋഗ്വേദം 7.31 വസിഷ്ഠന്റെ ഇന്ദ്രസ്തുതിയാണ്. ശക്തനായ ‘വൃഷഭ’നായ ഇന്ദ്രൻ ഗോത്രത്തിന്റെ അടിയന്തര ആവശ്യം കേട്ട്, വൈരവാക്ക്, കുറ്റാരോപണം, ബലപ്രയോഗം എന്നിവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണമെന്നു ഇത് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനെ സർവ്വവ്യാപിയും തന്റെ വ്രതങ്ങളിൽ (പ്രവർത്തനനിയമങ്ങളിൽ) അചഞ്ചലനുമായതായി പുകഴ്ത്തി, സത്യദർശികൾ അവന്റെ ഋത/ക്രമത്തോട് ഒത്തുചേരുന്ന ഫലപ്രദമായ ബ്രഹ്മം (മന്ത്രശക്തി) നിർമ്മിക്കുന്നു എന്നു ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഈ സൂക്തം ആഹ്വാനവും കവചവും ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രന്റെ സഹായം വിളിച്ചുവരുത്തുകയും, ആരാധകന്റെ ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി/വിവേകം) അവനിൽ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Maṇḍala 7) | Devata: Indra (context of RV 7.31 as Indra-hymn)

Chandas: Triṣṭubh (dominant meter in RV 7.31; this verse conforms to the Indra-Triṣṭubh style)

Sukta 32

Sukta 7.32

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി ഇന്ദ്രനെ സോമപീഡനത്തിനരികിലേക്ക് അടുത്തുവരാനും കവിയുടെ ആഹ്വാനം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാനും വിളിക്കുന്നു; ‘സഹായത്തിൽ സമൃദ്ധൻ’ ആയ ദേവനോട് ഒരു മർത്ത്യനും മത്സരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയും ദാനശീലവും പുകഴ്ത്തുന്നതോടൊപ്പം, ജയത്തേക്കും സമൃദ്ധിയിലേക്കും ആരാധകനെ കൊണ്ടുപോകുന്ന ശക്തിയായി ശ്രദ്ധ (വിശ്വാസം/ആസ്ഥ) എന്ന ദൃഢമായ നൂൽപ്പാലം ഇതിൽ നെയ്തിരിക്കുന്നു. അവസാനം ഇത് ഒരു സംരക്ഷണപ്രാർത്ഥനയായി സമാപിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രൻ കൂട്ടാളിയായിരിക്കെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അപകടങ്ങൾ നമ്മെ കീഴടക്കാതിരിക്കട്ടെ; തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ‘ജലങ്ങൾ’യും ദീർഘമായ ഇറക്കങ്ങളും കടന്ന് നാം അതീതമായി എത്തട്ടെ.

27 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7 attribution; RV 7.32 continues Indra praise in this cycle) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 7.33

ഋഗ്വേദം 7.33 വസിഷ്ഠന്റെ സ്വയം-സൂചക സൂക്തമാണ്; ബർഹിസ്‌ (പവിത്ര ദർഭപ്പുല്ല്) ചുറ്റും വസിഷ്ഠ ഋഷിസമൂഹം അടുത്തുകൂടി, യാഗക്രമത്തെയും ഗായകനെയും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, സമുദ്രത്തെപ്പോലെ വിശാലവും, വായുവിനെപ്പോലെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതുമായ കൂട്ടായ പുരോഹിതശക്തിയെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു—സ്തോമം (സ്തുതി) ലക്ഷ്യമിട്ട സമൂഹത്തിലേക്കും ഫലപ്രാപ്തിയിലേക്കും എത്തുന്നതിനായി. അവസാനം സോമപീഡന-സങ്കീർണ്ണം (ഗ്രാവൻ, ഉക്ത, സാമൻ) ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, യാഗപ്രവാഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ‘പാത തുറക്കുന്നവൻ’ ആയി വസിഷ്ഠനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

14 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (self-referential; addressed to Vasiṣṭhas) | Devata: Collective seer-band / ritual community (contextual); indirectly Indra-linked narrative in the following verses

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.33)

Sukta 34

Sukta 7.34

ഋഗ്വേദം 7.34 വസിഷ്ഠരുടെ ഒരു സ്തോത്രമാണ്; യജ്ഞത്തെ നന്നായി പണിത രഥംപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന, പ്രകാശമുള്ള പ്രചോദിത ബുദ്ധിയായ മണീഷയെ ദേവീശക്തിയായി ഇത് ആഹ്വാനിക്കുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ ചിന്തയുടെയും വാക്കിന്റെയും അഭിഷേകത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, വൈരവും ശരീരവേദനയും അകറ്റുന്ന സംരക്ഷക തേജസ്സിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; അവസാനം, അനേകം ദൈവികവും പ്രകൃതിപരവുമായ ശക്തികൾ ശാന്തി, അഭയം, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകട്ടെ എന്ന വിശാല അനുഗ്രഹത്തോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

25 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas) | Devata: Manīṣā (inspired thought) as a goddess-power; implicitly Sarasvatī/Vāc complex

Chandas: Gāyatrī-like short verse (but exact meter uncertain from single pāda input; traditionally RV 7.34 is in Triṣṭubh/Jagatī mix—needs full hymn for confirmation)

Sukta 35

Sukta 7.35

ഈ സൂക്തം വിശാലമായ ശാന്തി (ശാന്തി)യും സ്വസ്തി (ക്ഷേമ-മംഗളം)യും അപേക്ഷിക്കുന്ന അനുഗ്രഹഗീതമാണ്. അനേകം ദൈവജോഡികളെ—പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രൻ മറ്റു ശക്തികളോടൊപ്പം ചേർന്ന്—ആഹ്വാനിച്ച് ആരാധകര്ക്ക് സംരക്ഷണം, ശരിയായ ഗതി, വിജയം എന്നിവ ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. യാഗത്തിലെ കൂട്ടാളികളായ ഇന്ദ്ര–അഗ്നി, ഇന്ദ്ര–വരുൺ, ഇന്ദ്ര–സോമ, ഇന്ദ്ര–പൂഷൻ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, സൂര്യൻ, ദിക്കുകൾ, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, ജലങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കോസ്മികാധാരങ്ങളിലേക്കും ഇത് വ്യാപിക്കുന്നു; ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ദിശകളും ശുഭകരമാകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാന പ്രാർത്ഥനയിൽ ‘യജ്ഞാർഹ അമരന്മാർ’ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു, ദൂരവ്യാപകമായ സൗഭാഗ്യവും തുടർച്ചയായ കാവലും നൽകണമെന്നു സമാഹരിക്കുന്നു.

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for 7.35 Śaṃ no devīr… type benedictions in Mandala 7 context; exact attribution may vary by Anukramaṇī) | Devata: Multiple paired deities (Indra-Agni; Indra-Varuṇa; Indra-Soma; Indra-Pūṣan)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 36

Sukta 7.36

ഈ സൂക്തം വസിഷ്ഠചക്രത്തെ ആരംഭിച്ച് യാഗത്തെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) എന്ന ചട്ടക്കൂടിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു: സത്യത്തിന്റെ ആസനത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദിതമായ വാക്ക് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; സൂര്യൻ പ്രകാശത്തിന്റെ “പശുക്കളെ” വിടുതൽ ചെയ്യുന്നു; അഗ്നി യാഗവേദിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പ്രജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും തമ്മിൽ മദ്ധ്യസ്ഥനായ ജ്വാലയായി അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, അവൻ വ്യക്തത, ജീവശക്തി, ശരിയായ ബന്ധം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. സംരക്ഷണത്തിനും വർദ്ധനയ്ക്കുമായി രുദ്രൻ, മരുത്തുകൾ, വിഷ്ണു എന്നിവരെപ്പോലുള്ള സഹശക്തികളെയും ചുരുക്കമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വാക്ക്–പ്രകാശം–അഗ്നി ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിധത്തിൽ യാഗത്തെ വിശുദ്ധീകരിച്ച്, ക്ഷേമം, സന്തതി, വിപുലമായ ജീവശക്തി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (opening of RV 7.36, Vasiṣṭha cycle) | Devata: Agni (with Sūrya as supporting power of illumination)

Chandas: Triṣṭubh (typical for Agni hymns; cadence suggests triṣṭubh)

Sukta 37

Sukta 7.37

വസിഷ്ഠനോട് ആപാദിതമായ ഈ സൂക്തം, വാജന്മാരെന്നും ഋഭുക്ഷണന്മാരെന്നും വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ഋഭുക്കളെ അവരുടെ ദോഷരഹിത രഥത്തിൽ സോമപീഡനങ്ങളിലേക്കു ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്; അവർ ത്രിവിധ പാനങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുകയും വിശാലമായ ശക്തികൾ ദാനമാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്രാർത്ഥന ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവിക ഏജൻസികളിലേക്കു (ഒരു മന്ത്രത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രനിലേക്കും, അവസാനത്തിൽ സവിതാവിലേക്കും) വ്യാപിച്ച്, ജയകരമായ പ്രചോദനം, സംരക്ഷണം, കൂടാതെ ഉയരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ധനംയും “സഹായങ്ങൾ” (രാധാംസി)യും വരണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആകെക്കൂടി, ഇത് സോമയാഗത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കിയ ഒരു ലിറ്റർജിക്കൽ ആഹ്വാനമാണ്; സ്തുതിയെ കൗശലം, സമൃദ്ധി, ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി) എന്നിവയ്ക്കായുള്ള അപേക്ഷകളുമായി ചേർക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Ṛbhus / Vājas / Ṛbhukṣaṇas (as addressed); Soma context prominent

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 38

Sukta 7.38

ഈ സൂക്തം ദിവ്യപ്രേരകനായ സവിതാവിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—അവൻ “സ്വർണ്ണചിന്ത”യെ ഉയർത്തി ചലിപ്പിച്ച്, ശരിയായ ഉദ്ദേശം, ഗതി, ശുഭാരംഭങ്ങൾ എന്നിവയെ ഉണർത്തുന്നു. ഭാഗനെ വിഹിതങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നവനായി സ്മരിച്ച്, ധനവും ക്ഷേമവും യഥോചിതമായി പങ്കുവെക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; കൂടാതെ ദ്യാവാപൃഥിവി (ആകാശവും ഭൂമിയും) എന്ന സഹശക്തികളെ സംരക്ഷണത്തിനും വർധനയ്ക്കുമായി ക്ഷണിക്കുന്നു. സൂക്തം സോമസദൃശമായ ആനന്ദത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു: ഋതജ്ഞരായ അമരശക്തികൾ മധുരസാരം പാനം ചെയ്ത് ദേവയാന (ദേവമുഖ) പഥങ്ങളിൽ മുന്നേറണമെന്നു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.38) | Devata: Savitar (with Bhaga as associated distributor)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Sukta 39

Sukta 7.39

ഈ ചെറുവസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ അഗ്നിയെ മേലോട്ടുയരുന്ന ജ്വാലയായും ഹോതൃവായും—ഋതം (സത്യക്രമം) എന്ന പാതയിൽ ഹവിസ്സിനെ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്ന പുരോഹിതനായും—പ്രശംസിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ പൊതുവായ യാഗാസനത്തിൽ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്നതിനെ ഇത് ചിത്രീകരിക്കുന്നു; ആഗ്രഹിച്ച കര്‍മ്മം അഗ്നി നിർവഹിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം പ്രചോദിതമായ സ്തുതി-ശക്തി (അർക്ക)യും ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി)യും ലഭിക്കട്ടെയെന്ന അനുഗ്രഹത്തോടെ സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Agni (as Hotṛ and upward flame)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 40

Sukta 7.40

ഈ സൂക്തം ആദ്യം പവിത്രസഭയുടെ സ്വീകരണശക്തിയായ ‘വിദഥ്യാ ശ്രുഷ്ടി’യെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കവിയുടെ സ്തോമം യഥാവിധി സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നതിനായി. ദാനവും പ്രകാശമയ സമൃദ്ധിയും പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുന്ന പ്രേരകനായി സവിതൃനെ സ്തുതിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ഋതകേന്ദ്രിതമായ അപേക്ഷയായി വരുണൻ, മിത്രൻ, അര്യമൻ, അപഃ (ജലങ്ങൾ), അദിതി എന്നിവരോട് ആരാധകരെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിവിടണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം ദ്യാവാപൃഥിവി (സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും)യും ഋതവാൻ ദേവന്മാരെയും കൂട്ടമായി വിളിച്ചു, അതുല്യമായ പ്രകാശഗീതവും ക്ഷേമത്തിലൂടെ തുടർച്ചയായ സംരക്ഷണവും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for Mandala 7 hymns of this group) | Devata: Savitṛ (primary); also the ‘vidathya śruṣṭi’ as supporting power of receptivity

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 41

Sukta 7.41

ഈ സൂക്തം പ്രഭാതകാല ലിതനിയാകുന്നു. ദിവസം ഋതക്രമത്തിലും മംഗലശക്തിയിലും ആരംഭിക്കേണ്ടതിന് അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, മിത്ര-വരുണൻ, അശ്വിനൗ, ഭഗൻ, പൂഷൻ, ബ്രഹ്മണസ്പതി, സോമൻ, രുദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ദേവവലയത്തെ ആവർത്തിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഭഗം (സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ പങ്ക്), സംരക്ഷണം, ദിവസത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ‘സ്വസ്തി’ (ക്ഷേമം) എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ഉഷസ്സുകളോടു പ്രാർത്ഥിച്ച്, എപ്പോഴും പുതുക്കപ്പെടുന്ന സമൃദ്ധമായ പ്രഭാതങ്ങൾ ഘൃതസദൃശമായ ആനന്ദം ‘പാൽപോലെ’ ദോഹിച്ച് യജമാനന്റെ പ്രാണശക്തിയെ നിലനിർത്തട്ടെ എന്നു യാചിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Morning litany to multiple deities (Agni, Indra, Mitra-Varuṇa, Aśvins, Bhaga, Pūṣan, Brahmaṇaspati, Soma, Rudra)

Chandas: Jagatī (probable due to longer line with repeated prātar; traditional classification often places such litanies in Jagatī)

Sukta 42

Sukta 7.42

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ആറു ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം, അങ്ഗിരസസദൃശമായ യജ്ഞശക്തികളെ, ഒഴുകുന്ന സോമത്തിന്റെ “പശുക്കളെ”, കൂടാതെ പീഡനശിലകളെ ആഹ്വാനിച്ച് സോമയാഗത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു; അതുവഴി അധ്വരത്തിന്റെ പ്രവർത്തി (പേശഃ) വിജയകരമായി പ്രവർത്തനത്തിലാക്കപ്പെടുന്നു. അഗ്നിയെ സ്വാഗതം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ദിവ്യ അതിഥി (അതിഥി) ആയി സ്തുതിക്കുന്നു; അവനെ ശരിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഗൃഹ/യജ്ഞസ്ഥലത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചാൽ, അവൻ അഭിലഷിത സമ്പത്തുകളും സുരക്ഷിതമായ പുരോഗതിയും നൽകുന്നു. അവസാനം സ്തോത്രം ഫലശ്രുതിസദൃശമായ സംക്ഷിപ്ത പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു: വിപുലമായ ജീവശക്തി (ഇഷ്), ധനം (രയി), ബലം (വാജ), കൂടാതെ സ്വസ്തിയിലൂടെ ദീർഘകാല സംരക്ഷണം.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha family, Mandala 7) | Devata: Agni/Soma-yajña complex (ritual forces); Angiras powers invoked

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for certainty)

Sukta 43

Sukta 7.43

വസിഷ്ഠരുടെ ഈ അഞ്ചു ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം യജ്ഞത്തിൽ ഭക്തിപൂർവമായ വാക്കുകളാൽ ശക്തിപ്പെടുന്ന വിശാലമായ അടിസ്ഥാനം എന്ന നിലയിൽ ദ്യാവാ–പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും)യെ സ്തുതിച്ച് ആരംഭിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദേവന്മാരെ ബർഹിസിലേക്കു ക്ഷണിക്കുന്ന പ്രായോഗിക ലിറ്റർജിയിലേക്കു മാറി, അഗ്നി കർമത്തെ ദീക്ഷിപ്പിക്കുകയും യജമാനന്റെ “ദൈവീഭവം” ശത്രുതയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണമെന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി), സ്ഥിരത, കൂടാതെ പൊതുവായ സമൃദ്ധിയിൽ പരിക്കില്ലാതെ പങ്കുചേരാനുള്ള അനുഗ്രഹം എന്നിങ്ങനെ കൂട്ടായ പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (family book 7; hymn attributed to Vasiṣṭhas) | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven-and-Earth) with broader ritual address to the divine powers through the yajña

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable)

Sukta 44

Sukta 7.44

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ വസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ ദധിക്രാവനെ മുൻനിരയിൽ നിർത്തി, സഹായക ദൈവശക്തികളുടെ വിശാലവും ഉദ്ദേശപൂർവവുമായ വിളിപ്പേരോടെ തുടക്കം കുറിക്കുന്നു—ജീവിതത്തിലും യാഗകർമ്മത്തിലും സംരക്ഷണം, വ്യക്തത, ശരിയായ ഗതി എന്നിവ സ്ഥാപിക്കാനായി. പ്രഭാതത്തിലെ ഉണർവും അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നതും ദുരിതങ്ങൾ (ഹാനികരമായ കടന്നുപോകലുകൾ) നീക്കുന്നതുമായി, ഋതത്തോട് ഒത്ത സുരക്ഷിതമായ പാത ലഭിക്കുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ സ്തുതിയുടെ ലക്ഷ്യം പ്രായോഗികവും ആത്മീയവുമാണ്: യജമാനന് ശുഭകരമായ യാത്ര/ഗമനം, ശരിയായ ക്രമം, ദേവന്മാർ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്ന അനുഗ്രഹം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുക.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (probable; Book 7 attribution) | Devata: Multideity invocation headed by Dadhikrāvan; includes Aśvins, Uṣas, Agni, Bhaga, Indra, Viṣṇu, Pūṣan, Brahmaṇaspati, Ādityas, Dyāvāpṛthivī, Waters, Svaḥ

Chandas: Jagatī or Tr̥ṣṭubh-mix (probable; long enumerative cadence suggests Jagatī tendencies)

Sukta 45

Sukta 7.45

ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ, അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ തന്റെ അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ സഞ്ചരിച്ച് മനുഷ്യജീവിതത്തിന് ദാനങ്ങളും ശരിയായ ദിശയും വഹിക്കുന്ന ദിവ്യ പ്രേരകനായ സവിതാവിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ആരാധകരെ യോജിച്ച വാസസ്ഥാനത്തിൽ “സ്ഥാപിക്കാനും”, അവരുടെ പ്രവൃത്തികളെ പ്രവർത്തനത്തിലാക്കാനും, പ്രകാശമയമായ ബുദ്ധിയെ വിപുലീകരിക്കാനും, നിലനിൽപ്പിനുള്ള പോഷണവും വിശാലമായ ജീവശക്തിയും നൽകാനും സവിതാവിനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. സ്തുതി വാചികമായ പ്രശംസാർപ്പണമായി അവസാനിക്കുന്നു; ദീർഘകാല ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും തേടുന്നു.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Savitṛ

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 46

Sukta 7.46

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം രുദ്രനെ മഹാധനുർധരനായായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ വേഗമുള്ള, തീക്ഷ്ണമായ ശക്തി മുറിവേൽപ്പിക്കാനും ശമിപ്പിച്ച് സുഖപ്പെടുത്താനും കഴിയും. രുദ്രന്റെ മിന്നൽപോലെയുള്ള ബലവും ക്രോധവും ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിപ്പോകണമെന്നു കവി അപേക്ഷിക്കുന്നു; കുടുംബത്തിന്റെയും സന്തതിയുടെയും തുടർജീവിതത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിനായി അവന്റെ “ആയിരം ഔഷധങ്ങളെ” ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ശമനം (ശാമന)യും സ്വസ്തിയും—ഭക്തിപൂർവമായ സ്തുതിയിലൂടെയും കരുണയ്ക്കായുള്ള നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയിലൂടെയും ക്ഷേമം നേടുക എന്നതാണ്.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 47

Sukta 7.47

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ആപഃ (ജലങ്ങൾ/നദികൾ) ദിവ്യശുദ്ധീകരകരായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവയുടെ ആദ്യത്തെ മധുരതരംഗം ഇന്ദ്രനിക്കും മനുഷ്യരുടെ അർപ്പണത്തിനും യോഗ്യമാകുന്നു. ജലങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ പാതയോടും ഇന്ദ്രന്റെ നിയമങ്ങളോടും ഐക്യത്തോടെ ഒഴുകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; ആരാധകർക്കു വിശാലാവകാശം/സ്ഥലം (വരിവസ്)യും ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി)യും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 48

Sukta 7.48

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ഋഭുക്കളെ—ഋഭുക്ഷാണനും വാജനും—കൗശലപരമായ പരിപൂർണ്ണതയുടെ ശക്തികളായി ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കാനും ബലവും വിജയവും നൽകുന്ന ഫലപ്രദമായ കർമ്മങ്ങളെ “പ്രവർത്തനത്തിലാക്കാനും” അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവരുടെ വിശാലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശില്പകൗശലത്തെ ഇന്ദ്രന്റെ വീരശക്തിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, പുരാതനവും സത്യവുമായ നിയമങ്ങൾ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ശത്രുവിന്റെ കപടത നിഷ്ഫലമാകികയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. സ്തോത്രം അവസാനം സർവ്വദേവന്മാരോടും—പ്രത്യേകിച്ച് വസുക്കളോടും—വിശാല സ്വാതന്ത്ര്യം (വരിവസ്), പോഷണം, സ്വസ്തി മുഖേന സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കായി സർവ്വജനീനമായി അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7) | Devata: R̥bhus / Vāja / Rbhukṣaṇa (artisan-powers of perfection; associated with Soma and Indra-world)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 49

Sukta 7.49

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ദിവ്യമായ ആപഃ (ജലങ്ങൾ)യെ പ്രാചീനവും സ്വയം-ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായ ശക്തികളായി ലോകമാകെ സഞ്ചരിക്കുന്നവയായി സ്തുതിക്കുന്നു; ഉടൻ സംരക്ഷണവും ക്ഷേമവും അവരിൽ നിന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ജലങ്ങളെ ഇന്ദ്രന്റെ ഉത്സാഹദായക ശക്തിയോടും സത്യം–അസത്യം സംബന്ധിച്ച നൈതിക മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന വരുണനോടും ബന്ധപ്പെടുത്തി, ജലങ്ങളെ ഭൗതിക ശുദ്ധീകരകരായും ഋതത്തിന്റെ കാവൽക്കാരായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം വരുണൻ, സോമൻ, എല്ലാ ദേവന്മാരും വൈശ്വാനര അഗ്നിയും ജലങ്ങളിലാണെന്ന് സ്ഥാപിച്ച്, ജലങ്ങളെയാണ് ബ്രഹ്മാണ്ഡവും യാഗജീവിതവും നിലനിർത്തുന്ന അധിഷ്ഠാനമാട്രികയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 50

Sukta 7.50

ഈ ചെറു അപോത്രോപായിക സൂക്തം ജാഗ്രതയുള്ള രക്ഷകരായി മിത്ര–വരുണന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; മറഞ്ഞുകിടന്ന് ഇഴഞ്ഞുവരുന്ന ഹാനിയെ—അജകാവയും ത്സരുവും എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്നതിനെ—കൂടാതെ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നും നദികളിൽ നിന്നും ഔഷധികളിൽ നിന്നും ഉയരുന്ന വിഷത്തെയും അകറ്റണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥന വ്യക്തിഗത സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് വിപുലമായ ശുദ്ധീകരണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു; അവസാനം ജലങ്ങളും നദികളും ഉപാസകന്റെ പഥത്തിന് പൂർണ്ണമായും സൗമ്യവും ഹിതകരവും അഹിംസകവുമായിരിക്കട്ടെ എന്ന ആശീർവാദത്തോടെ സമാപിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Mitra-Varuṇa (protective Ādityas); with apotropaic focus against ajakāva/tsaru

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn style of RV 7.50—verify in critical edition)

Sukta 51

Sukta 7.51

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം, ആദിതിയോടൊപ്പം ആദിത്യന്മാരെ എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള സംരക്ഷണത്തിനും, നിർദോഷിത്വത്തിനും (അനാഗസ്), ഋതത്തിനുള്ളിൽ യജ്ഞം സ്ഥിരമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിനുമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. മുഖ്യ ആദിത്യന്മാരായ മിത്രൻ, അര്യമൻ, വരുണൻ എന്നിവർ ആരാധകരെ കാത്തുകൊള്ളാനും, ശക്തിവർധക സഹായത്തിനായി സോമം പാനം ചെയ്യാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ദീർഘകാല സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) ലഭിക്കേണ്ടതിന് എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ഉള്ള സർവ്വജനീന പ്രാർത്ഥനയായി ഇത് വിപുലമാകുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Ādityas / Aditi (collective cosmic guardians of ṛta)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Sukta 52

Sukta 7.52

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറുസ്തോത്രം ആദിത്യന്മാരോട്—പ്രത്യേകിച്ച് മിത്രനും വരുണനും—സ്ഥിരതയും വംശപരമ്പരയുടെ സംരക്ഷണവും, പാരമ്പര്യമായി വന്നതോ പുറത്തുനിന്ന് ഉണ്ടായതോ ആയ കുറ്റം/ദോഷബോധത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആരാധകർ ദ്യാവാ–പൃഥിവീ (സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും) പോലെയായി ‘അടിസ്ഥാനസദൃശർ’ ആകട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ച്, അവസാനം അങ്കിരസർ സവിതൃന്റെ നിധി പ്രാപിക്കുന്ന ദർശനത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു; എല്ലാ ദേവന്മാരും സമ്മതത്തോടെ യജ്ഞകർത്താവിനെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ എന്നതാണ് അന്ത്യം.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Ādityas / Mitra-Varuṇa / Dyāvāpṛthivī (invoked as archetypal foundations)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Sukta 53

Sukta 7.53

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത സ്തുതിഗാനം ദ്യാവാ–പൃഥിവീ—ആകാശവും ഭൂമിയും—ഇവരെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) താങ്ങിനിര്‍ത്തുന്ന വിശാല ദിവ്യ മാതാപിതാക്കളായി ഒരുമിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. യാഗത്തില്‍ അവർ അഗ്രസ്ഥാനമേറ്റെടുക്കുകയും, “ദിവ്യ ജനങ്ങള്‍” (സഹായക ശക്തികള്‍) ഒപ്പം വരികയും, ആരാധകര്‍ക്ക് സമൃദ്ധമായ നിധികളും ദീര്‍ഘകാല ക്ഷേമവും നല്‍കുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 54

Sukta 7.54

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത സ്തുതിഗാനം വാസസ്ഥലത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാതൃശക്തിയായ വാസ്തോഷ്പതിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, ഗൃഹത്തെ അംഗീകരിക്കാനും വീട്ടിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മംഗളകരവും ഉപദ്രവരഹിതവും ആക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ ശാന്തി, ആയുസ്സിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും വർധനം, കൂടാതെ ദിനചര്യയിലെ ക്ഷേമവും ശരിയായ “യോജനം” (ജീവിതം–പ്രവൃത്തി–ആരാധന എന്നിവയുടെ ക്രമബദ്ധമായ ഏകീകരണം) വഴിയുള്ള ദീർഘകാല സംരക്ഷണവും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Vāstoṣpati (guardian/presiding power of the dwelling)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 55

Sukta 7.55

ഋഗ്വേദം 7.55 വാസ്തോഷ്പതിയോടുള്ള ഗൃഹശാന്തി-സൂക്തമാണ്. വാസസ്ഥലത്തിന്റെ രക്ഷാധിപനായ ദേവനെ, ഗൃഹത്തിന്റെ എല്ലാ “രൂപങ്ങളിലും” പ്രവേശിച്ച് ദുഃഖവും പീഡയും നീക്കണമെന്നു ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. സംരക്ഷണവും ക്ഷേമവും മുതൽ തുടങ്ങി, വീട്ടുകാരെയും ബന്ധുക്കളെയും ചുറ്റുപാടിലെ സമൂഹത്തെയും വരെ വ്യാപിക്കുന്ന വിശാല ശമനമാണ് ഇതിൽ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നത്; അവസാനം മന്ത്രസദൃശമായ ശാന്തീകരണം ഗൃഹമണ്ഡലത്തെ വിശ്രമപൂർണമായ നിശ്ശബ്ദതയിലേക്കു മയക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Vāstoṣpati

Chandas: Anuṣṭubh-like short meter (RV 7.55 shows shorter verses; exact classification varies by recension)

Sukta 56

Sukta 7.56

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം രുദ്രന്റെ യുവത്വമുള്ള കൊടുങ്കാറ്റുസേനയായ മരുതുകളെ സ്തുതിക്കുന്നു—അവരുടെ ഏകോപിതമായ പാച്ചിൽ, ദീപ്തമായ അലങ്കാരങ്ങൾ, ആയുധധാരിയായ ശക്തി മഴ വരുത്തി ആകാശം തെളിയിക്കുന്നതിനെ അത്ഭുതത്തോടെ പാടുന്നു. ആരാധകനും സമൂഹവും വേണ്ടി അവരുടെ സംരക്ഷണവും ക്ഷേമവും അപേക്ഷിച്ച്, അവരുടെ ഉഗ്രതേജസ് ആരാധകനു ശുഭകരമായി മാറണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാന ഋക്ക് ആശീർവാദം വിപുലപ്പെടുത്തി, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, മിത്രൻ, അഗ്നി, ജലങ്ങൾ, ഔഷധികൾ/സസ്യങ്ങൾ, വനാധിപന്മാർ തുടങ്ങിയ മറ്റു കോസ്മിക ശക്തികൾ ഹവ്യം സ്വീകരിച്ച് മരുതുകളുടെ ആശ്രയത്തിൽ ശാന്തി നൽകണമെന്നു ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

25 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.56, Marut hymns in Book 7) | Devata: Maruts (Rudra’s youthful host)

Chandas: Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level verification needed)

Sukta 57

Sukta 7.57

ഈ സൂക്തം മധുനാമധേയരായ, ശക്തിസമ്പന്നരായ മാരുതന്മാരെ—യജ്ഞത്തിൽ ഉന്മേഷത്തോടെ പാഞ്ഞെത്തുന്ന, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും കുലുക്കുന്ന, മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന സമൃദ്ധിയുടെ ഉറവകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന കൊടുങ്കാറ്റുദേവന്മാരെ—സ്തുതിക്കുന്നു. ഉല്ലാസഭരിതമായ ആഹ്വാനത്തോടൊപ്പം മനുഷ്യപിഴവുകൾക്ക് ക്ഷമയാചനയും ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു; അവരുടെ മിന്നലും കോപവും അകറ്റി നിർത്തി, അവരുടെ അചഞ്ചലമായ സദ്ഭാവം ആരാധകരെ സംരക്ഷിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തി സമൂഹത്തിന്റെ നേതാക്കളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും എല്ലാവരെയും ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ കാത്തുരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു മാരുതന്മാരോട് വിളിച്ചുപറയുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for much of Maṇḍala 7) | Devata: Marutāḥ (the Maruts)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.57; verse appears in 4 pādas of ~11 syllables)

Sukta 58

Sukta 7.58

ഈ ചെറു ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം മരുৎഗണത്തെ ഒരൊറ്റ, ഏകീകൃതമായ കൊടുങ്കാറ്റ്-സൈന്യമായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവരുടെ മഹാശക്തി ദ്യാവാപൃഥിവിയെ “തള്ളിപ്പിടിപ്പിക്കുന്ന” പോലെ നീക്കി, ക്ഷയമില്ലാത്ത ദിവ്യലോകത്തേക്കും എത്തുന്നു. വസിഷ്ഠൻ അവർ കവിതാപ്രചോദനം, സമ്പത്ത്, തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കുന്ന വിജയശക്തി എന്നിവ പോഷിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ വൈരം ദൂരെയാക്കി, ആരാധകരെ സ്ഥിരമായ ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Marutāḥ (continuation of Marut-cycle in 7.58)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 59

Sukta 7.59

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം വിശ്വേ ദേവാഃനെ—പ്രത്യേകിച്ച് അഗ്നി, വരുണ, മിത്ര, അര്യമൻ, മരുৎഗണങ്ങൾ—ആരാധകനെ ഘട്ടംഘട്ടമായി സംരക്ഷിക്കാനും സുരക്ഷിതമായി നയിക്കാനും, ചുറ്റും സ്ഥിരമായ “ശാന്തിയുടെ ആശ്രയം” സ്ഥാപിക്കാനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഇത് പ്രശസ്തമായ ത്ര്യംബക പ്രാർത്ഥന (മഹാമൃത്യുഞ്ജയ)യിൽ പര്യവസാനിച്ച്, അമൃതത്വം (മരണരഹിതമായ പൂർണ്ണത)യിൽ ആധാരിതനായി നിലകൊണ്ടുകൊണ്ട് മരണബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിമോചനത്തെ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Viśve Devāḥ (Agni, Varuṇa, Mitra, Aryaman, Maruts)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; short pādas—traditional classification may vary by recension)

Sukta 60

Sukta 7.60

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെ സത്യത്തെ (satya) പ്രഖ്യാപിക്കുന്നവനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കൂടാതെ ആദിത്യന്മാരെ—പ്രത്യേകിച്ച് മിത്ര–വരുണ, അര്യമൻ, അതിതി—ആരാധകരെ ദൈവപഥത്തിൽ (devatrā) നയിക്കുവാൻ വിളിക്കുന്നു. ആദിത്യന്മാർ ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമത്തിന്റെ (ṛta) ജാഗ്രതയുള്ള രക്ഷകരായി ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു: അവർ ഉണരാത്ത മനസ്സിനെയും നയിക്കുന്നു, അപകടത്തിലൂടെ കടക്കാൻ ഒരു ‘കടവ്/തീരം’ (ford) നൽകുന്നു, ഭക്തനെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കപ്പുറം സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) യിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം സംരക്ഷണം, ശരിയായ ദിശാനിർദ്ദേശം (devatrā), നൈതികവും അസ്തിത്വപരവുമായ ‘ദുർഗ’കളിലൂടെ സുരക്ഷിതമായ കടന്നുപോകൽ—വാക്കിനെയും പ്രവർത്തിയെയും ഋത/സത്യവുമായി ഏകീകരിക്കുന്നതിലൂടെ.

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Sūrya with Mitra-Varuṇa, Aryaman, Aditi (Ādityas)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Sukta 61

Sukta 7.61

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഋതം (കോസ്മിക ക്രമം) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന മിത്ര–വരുണന്മാരെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവരുടെ സർവദർശിയായ ‘കണ്ണായ’ സൂര്യൻ ഉദിച്ച് ലോകങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുകയും മനുഷ്യരുടെ പ്രേരണകളും ഉദ്ദേശങ്ങളും തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും താങ്ങിനിർത്തുന്ന അവരുടെ മഹാശക്തിയെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; കാലത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധമായ ഗതിയെ യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവൻ നേരിടുന്ന അപകടത്തോടു വിരുദ്ധമായി കാണിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ എല്ലാ ദുഷ്കരമായ കടന്നുപോകലുകളും സുരക്ഷിതമായി കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകാനും ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കാനും പ്രാർത്ഥിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Mitra–Varuṇa (with Sūrya as their ‘eye’)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 62

Sukta 7.62

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ആറു ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം സൂര്യന്റെ ദിനംപ്രതി ഉദയത്തെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) എന്നതിന്റെ ദൃശ്യചിഹ്നമായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ പക്ഷപാതമില്ലാത്ത പ്രകാശത്തോടെ മനുഷ്യരുടെ എല്ലാ “ജന്മങ്ങളും” പ്രവർത്തനങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് ആദിത്യകേന്ദ്രിതമായ പ്രാർത്ഥനയായി വ്യാപിച്ച്, അദിതിയോടും ദ്യാവാപൃഥിവിയോടും (ആകാശം–ഭൂമി) നൈതിക ഭരണാധികാരികളായ മിത്ര–വരുണ–അര്യമൻമാരോടും അപരാധത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം, വിശാലമായ സ്വാതന്ത്ര്യം (വരിവസ്), കൂടാതെ സ്വയംക്കും സന്തതിക്കും സുരക്ഷിതവും മംഗളകരവുമായ പാതകൾ നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Sūrya (with implicit relation to Ādityas’ order)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 63

Sukta 7.63

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ആറു ഋക്കുകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം സൂര്യൻ/സവിതൃൻ ഉദിക്കുന്നതിനെ സർവ്വവ്യാപകവും സർവ്വദർശിയുമായ പ്രകാശമായി പുകഴ്ത്തുന്നു—അത് മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അന്ധകാരം വെളിപ്പെടുത്തി അകറ്റി, മനുഷ്യപ്രവർത്തനത്തിനും ഋതം (ശരിയായ ക്രമം) നിലനിറുത്തുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. സൂര്യനെ മിത്ര–വരുണന്മാരുടെ “കണ്ണ്” എന്നു സ്തുതിച്ച്, സൗരദർശനത്തെ ആദിത്യാധിപത്യം, സത്യം, നൈതിക വ്യക്തത എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യമൻ എന്നിവരോട് വിശാലമായ ഇടം, സുരക്ഷിത പാതകൾ, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; Mandala 7 attribution) | Devata: Sūrya/Savitṛ in association with Mitra–Varuṇa (solar vision as their 'eye')

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical of Mandala 7 hymns)

Sukta 64

Sukta 7.64

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ അഞ്ചൃചകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം, സ്വർഗ്ഗം–അന്തരിക്ഷം–ഭൂമി എന്നിങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡ-നൈതിക ക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന ആദിത്യരായ മിത്ര–വരുണന്മാരോടൊപ്പം അര്യമനെയും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഈ പരമാധികാര ശക്തികൾ ഹവിസ്സ് സ്വീകരിക്കട്ടെ, ആരാധകനെ “ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ പാതകളിലൂടെ” നയിക്കട്ടെ, വൈരവും ശത്രുതയും അകറ്റട്ടെ, ലക്ഷ്യസിദ്ധിയിലേക്കായി ധീ (പ്രചോദിത ചിന്ത)യെ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് നിരന്തരം സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) നൽകട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Mitra–Varuṇa with Aryaman (Ādityas)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 65

Sukta 7.65

ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം സൂര്യോദയത്തിൽ മിത്ര–വരുണന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവരുടെ ശുദ്ധമായ നിശ്ചയവും ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ പാതകളിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്ന പരമാധികാരപരമായ രക്ഷാധികാരവും സ്തുതിക്കുന്നു. ഋതത്തിന്റെ ഈ ഇരട്ടാധിപന്മാർ അസത്യത്തിനെതിരേ ഒരു ‘പാലം’ ആയി പ്രവർത്തിക്കാനും, ദുരിതം കടക്കാൻ സുരക്ഷിതമായ കടവായി നയിക്കാനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; അവസാനം ദീർഘകാല ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; metrical verification recommended)

Sukta 66

Sukta 7.66

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം സത്യം, നിയമം, ജാഗ്രതയുള്ള ഭരണക്രമം എന്നിവയിലൂടെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന ഇരട്ട ആദിത്യന്മാരായ മിത്ര–വരുണന്മാരെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവർ അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കട്ടെ, സന്മനസ്സിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തട്ടെ, ആരാധകരെ സംരക്ഷണവും സ്ഥിരതയും സൗഹാർദ്ദപരമായ സാമൂഹികക്രമവും അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ എന്ന് ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഭക്തിപൂർവ്വമായ സ്തുതിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ഋതം നിലനിർത്തുന്ന അവരുടെ ശക്തികളുടെ ജീവന്ത ദൃശ്യങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങി, അവസാനം വന്ന് സോമം പാനം ചെയ്യണമെന്ന വ്യക്തമായ ക്ഷണത്തോടെ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു.

19 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Likely Anuṣṭubh or a short meter segment (needs metrical audit; verse is shorter than typical Triṣṭubh)

Sukta 67

Sukta 7.67

ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ അശ്വിനൗ (നാസത്യൗ) തങ്ങളുടെ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ എത്തി ഹവിസ് സ്വീകരിക്കണമെന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; മകൻ മാതാപിതാക്കളോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ അടുപ്പത്തോടെ അവരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. അന്തർഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം, ഫലപ്രദവും അക്ഷതവുമായ സൃഷ്ടിശക്തി, സന്താനത്തിലും വംശപരമ്പരയിലും സമൃദ്ധി, കൂടാതെ സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) അടയാളമാക്കുന്ന ദൈവനയിത പാത എന്നിവ കവി അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ധനനിധികൾ, ദർശികളുടെ പരിപാകം, അശ്വിനരുടെ ഉപകാരപ്രദമായ സാന്നിധ്യം വഴി തുടർച്ചയായ കാവൽ എന്നിവയ്ക്കായുള്ള നേരിട്ടുള്ള പ്രാർത്ഥനയോടെ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 68

Sukta 7.68

ഈ സൂക്തം പ്രകാശമേറിയ ഇരട്ട വൈദ്യന്മാരായ അശ്വിനൗവിനെ ക്ഷണിക്കുന്നു—അവർ സ്വന്തം അശ്വങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ എത്തി, കവിയുടെ മന്ത്രങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് യാഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനമേറ്റെടുക്കണമെന്നു. അവരുടെ അത്ഭുതകരവും ജീവൻ കാക്കുന്നതുമായ ദാനങ്ങളെ (പ്രത്യേകിച്ച് അത്രിക്ക് നൽകിയ സഹായം) ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം ഗായകനും സമൂഹവും പ്രഭാതത്തിൽ സ്ഥിരമായ ക്ഷേമവും പോഷണവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 69

Sukta 7.69

ഇത് വസിഷ്ഠന്റെ പ്രഭാത-ആഹ്വാനമാണ് അശ്വിനൗ ദേവന്മാരോടുള്ളത്. സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന അവരുടെ സ്വർണരഥം ഏറ്റവും നേരായ പാതയിലൂടെ അതിവേഗം എത്തണമെന്നു കവി വിളിക്കുന്നു. അവരുടെ കാന്തിമയവും ഘൃതപ്രഭയുമായ ഗതിയെ സ്തുതിച്ച്, യാഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് ശാന്തി, ക്ഷേമം, നിധി-സമ്പത്തുകൾ, കൂടാതെ ദർശകരും യജമാനരും ബലവാന്മാരാകുന്നതും കൊണ്ടുവരണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7) | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (high probability; hymn-opening invocation style)

Sukta 70

Sukta 7.70

ഈ ചെറു സൂക്തത്തിൽ വസിഷ്ഠൻ അശ്വിനൗ ദേവന്മാരെ “ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ” എന്നു ആഹ്വാനിച്ച്, ഭൂമിയിലെ ആസനം സ്വീകരിക്കാനും, വേഗമുള്ളതും ചികിത്സകവുമായ ധനം കൊണ്ടുവരുന്ന സഹായം നൽകാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ജലങ്ങളിലും ഔഷധസസ്യങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുന്ന അടുപ്പമുള്ള ശക്തികളായി ആ ഇരട്ടകളെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ ഔഷധപരിഹാരങ്ങൾ, സമൃദ്ധി, ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം എന്നിവ ദാനം ചെയ്യുന്നു. ദീർഘകാല സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)ക്കായി കവി നന്നായി നെയ്ത പ്രാർത്ഥന അർപ്പിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 71

Sukta 7.71

അശ്വിനൗകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ ചെറുഹിമ്നം, രാത്രി പിന്മാറി ഉഷസ് ഉദിക്കുന്ന ദീപ്തമായ സംധിക്ഷണത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കുന്നു. വസിഷ്ഠൻ ദിവ്യയുഗളരെ അവരുടെ പ്രകാശമയ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ എത്തുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവർ “പകലും രാത്രിയും” ഹാനി അകറ്റുന്ന രക്ഷകരും, ജീവശക്തി, സമ്പത്ത്, ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകുന്നവരുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം സ്തുതിക്കുന്നു. അവസാനം, സൂക്ഷ്മമായി നെയ്ത സ്തുതി-ഗാനം അർപ്പിച്ച്, സ്വസ്തി (മംഗളത)യിലൂടെ നിരന്തര സംരക്ഷണം അപേക്ഷിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Aśvinau (with dawn/night transition imagery in the verse)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 72

Sukta 7.72

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറുസൂക്തം അശ്വിനൗ (നാസത്യാ)രെ അവരുടെ ദീപ്തമായ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ വരുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അവരുടെ ശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവർ സൗന്ദര്യം, സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നു. അവരുടെ വരവ് സ്തുതിയുടെ ഉണർവുമായും ഉഷസ് (പ്രഭാതം)ുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ഉപാസകനെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)യോടെ കാക്കണമെന്ന സർവ്വജനീനമായ ആഹ്വാനത്തോടെ യമളദേവന്മാരോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Jagatī (often in RV 7.72; this verse has a longer cadence consistent with Jagatī tendencies)

Sukta 73

Sukta 7.73

ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം അശ്വിനൗ (നാസത്യൗ)യെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് വേഗത്തിൽ എത്തുവാൻ വിളിക്കുന്നു—രക്ഷകരായി ആരാധകനെ “ഇരുട്ട്” കടത്തിക്കൊണ്ട് ദൂരെയുള്ള, സുരക്ഷിതമായ തീരത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നവരായി. യജ്ഞം തന്റെ യഥാർത്ഥ പാതകളിലൂടെ ശരിയായി മുന്നേറുമ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ നന്നായി രൂപപ്പെടുത്തിയ സ്തുതിയെ അർപ്പിച്ച്, ആ ഇരട്ട വൈദ്യദേവന്മാർ അഞ്ചുമടങ്കുള്ള, സർവതോമുഖ സമൃദ്ധിയും സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണവും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 7; internal mention in 7.73.3 supports Vasiṣṭha) | Devata: Aśvinau (Nāsatyā), the twin divine physicians/helpers

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.73; confirm against pada-count in critical edition)

Sukta 74

Sukta 7.74

ഈ ചുരുങ്ങിയ സ്തോത്രം ഉഷസ്സിന്റെ നിമിഷത്തിൽ അശ്വിനൗയെ വിളിക്കുന്നു—“ഉഷഃപ്രകാശങ്ങൾ” ഉയരുമ്പോൾ, പ്രകാശമയ സ്വർഗ്ഗത്തെ തേടുന്നവർ അവരുടെ വേഗമേറിയ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്ന അവരുടെ ഉപകാരപ്രദമായ കരുണയെ ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു—വേഗക്കുതിരകളിൽ ഉദാരനായ യജമാനന്റെ വീട്ടിലേക്കു എത്തുന്ന ഇരട്ടദേവന്മാർ. മനുഷ്യജീവശക്തിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സമൂഹങ്ങളെ ക്ഷേമത്തിലേക്കു സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രക്ഷകരായി അവരെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (book 7 attribution) | Devata: Aśvinau

Chandas: Gāyatrī (probable; shorter pādas suggest gāyatrī-type; confirm)

Sukta 75

Sukta 7.75

ഈ ഉഷസ്സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ ഉഷസ്സിനെ സ്വർഗ്ഗജനിതയായി, ഋതം നയിക്കുന്നവളായി പുകഴ്ത്തുന്നു. അവളുടെ ഉദയം മഹത്വം വെളിപ്പെടുത്തി ലോകത്തിന്റെ പാതകളെ ചലിപ്പിക്കുകയും വൈരിയായ അന്ധകാരത്തെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കവിയവളെ സൂര്യന്റെ ദീപ്തിമയ വധുവായും ധനവും ജീവശക്തിയും നൽകുന്നവളായും വാഴ്ത്തി, അവസാനം യജമാനനും യാഗാസനത്തിനും പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, വീരപുത്രന്മാർ, മുറിയാത്ത ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (likely; confirm by metrical count in critical edition)

Sukta 76

Sukta 7.76

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഉഷസ്സിനെ (പ്രഭാതം) ലോകത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവളായി സ്തുതിക്കുന്നു—ദൈവസങ്കൽപ്പത്തിൽ ജനിച്ച ‘കണ്ണായി’, അമരവും സർവ്വവ്യാപകവുമായ പ്രകാശത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നവളായി. സവിതൃയും വിശ്വാനരനും സഹായകമായ കോസ്മിക് പ്രകാശകരായി നിലകൊണ്ട്, പ്രഭാതത്തെ ദിനചര്യയിലെ ഒരു സംഭവമാത്രമല്ല, ഋത (സത്യ-ക്രമം)യും ജാഗ്രതയുള്ള ദർശനവും പ്രകടമാകുന്ന ഘടനയായി ചട്ടപ്പെടുത്തുന്നു. മറഞ്ഞിരുന്ന പ്രകാശം കണ്ടെത്തി, സത്യമായ മന്ത്രങ്ങളിലൂടെ ‘ഉഷസ്സിനെ ജനിപ്പിച്ച’ പുരാതന ഋഷികളെയും പിതൃകളെയും കവികൾ സ്മരിക്കുന്നു; അവസാനം ധനം, നല്ല കീർത്തി, ദീർഘകാല സംരക്ഷണം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Uṣas with Savitṛ/Viśvānara in supportive roles (composite dawn-cosmic illumination frame)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 77

Sukta 7.77

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത ഉഷസ്‌-സ്തുതിഗാനം പ്രഭാമയയായ യുവതിയായ പ്രഭാതത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു—അവൾ ചലനവും ജീവനും പുതുക്കപ്പെട്ട ഋതക്രമവും കൊണ്ടുവന്ന് മനുഷ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വിശാലവും സുരക്ഷിതവുമായ പാത തുറക്കുന്നു. പ്രഭാതോദയം അഗ്നിയുടെ പ്രജ്വലനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാനാവാത്തതാണ്: വെളിച്ചം പരക്കുമ്പോൾ ഇരുട്ട് അകറ്റപ്പെടുന്നു; യജമാനൻ സമ്പത്ത് (രയി), സംരക്ഷണം, ക്ഷേമം എന്നിവയിലേക്കു നയിക്കപ്പെടുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Uṣas (with Agni as co-present power of kindling)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 78

Sukta 7.78

ഈ ചെറു ഉഷസ് സൂക്തം പ്രഭാതത്തിന്റെ ആദ്യ ദൃശ്യലക്ഷണങ്ങളെ പുകഴ്ത്തുന്നു—അവളുടെ ദീപ്തരൂപങ്ങൾ പരന്നു ലോകം വീണ്ടും വെളിച്ചത്തോട്ടു തിരിയുന്നു. സൂര്യനെ ഉദിപ്പിക്കുന്നതിലും അഗ്നിയെയും യജ്ഞത്തെയും വീണ്ടും ജ്വലിപ്പിക്കുന്നതിലും അനിഷ്ടമായ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നതിലും ഉഷസ്സുകളെ സ്തുതിക്കുന്നു. കവിയുടെ പ്രാർത്ഥന: പ്രകാശമുള്ള ഉഷസ്സുകൾ ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നൽകട്ടെ, ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളുടെ കെട്ടുകൾ അഴിക്കട്ടെ, ഗായകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 default attribution for these Uṣas hymns) | Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 79

Sukta 7.79

ഈ ചെറു ഉഷസ്സ്തുതിയിൽ ഉഷസ്സിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു: അവൾ ജീവിതത്തിന്റെ പാതകൾ വിരിച്ചുകാട്ടി, മനുഷ്യരുടെ അഞ്ചു ഗോത്രങ്ങളെ ഉണർത്തി, തന്റെ നിർമ്മല കിരണങ്ങളാൽ ലോകത്തെ ഋതസമ്മതമായ ശരിയായ ഗതിയിലാക്കുന്നു. കവിയാകട്ടെ അവളുടെ ഉദയം സൂര്യൻ രണ്ടു ലോകങ്ങളെ വിശാലമാക്കുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; വിജയകരമായ പ്രവർത്തനത്തിനും ലാഭത്തിനുമായി അന്തർദൈവത്വം, സത്യപ്രചോദിത പ്രേരണ, ക്ഷേമം എന്നിവ ഉഷസ് ഉണർത്തണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (probable) | Devata: Uṣas (with Sūrya as associated power)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 80

Sukta 7.80

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ വസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ ഉഷസ്സിനെ (പ്രഭാതത്തെ) ഋഷിമാരെ ആദ്യം ഉണർത്തുന്നവളായും എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നവളായും അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. അവൾ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും തിരിച്ചു നിലനില്പിനെ ദൃശ്യമാക്കുന്നു. ജീവനെ പുതുക്കുക, പ്രകാശത്തോടെ അന്ധകാരം മറയ്ക്കുക, ദർശനത്തെ സൂര്യൻ, അഗ്നി, യജ്ഞം എന്നിവയിലേക്കു നയിക്കുക എന്നിവയ്ക്കായി പ്രഭാതത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവസാന പ്രാർത്ഥനയിൽ പ്രഭാതങ്ങൾ ദിനംപ്രതി മംഗളകരമായി ഉദിക്കട്ടെ—ബലം, പ്രകാശം, വീരജീവശക്തി എന്നിവ കൊണ്ടുവന്ന്—ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ എന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 81

Sukta 7.81

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറു ഉഷസ്‌-സ്തോത്രം പ്രഭാതത്തിന്റെ തത്സമയ ദർശനത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു: അവൾ “നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്കുമുമ്പിൽ” വരുന്നു, ജലങ്ങളെയും ദൃഷ്ടിയുടെ വിസ്തൃതിയെയും പരത്തുന്നു, രാത്രിയുടെ മങ്ങിയ ഇരുട്ടിനെ പ്രകാശമുള്ള ക്രമമായി മാറ്റുന്നു. അവളുടെ കൃപാപൂർണമായ ഉദയം പ്രകാശമയ ലോകത്തെ വ്യക്തമായി കാണാനുള്ള ബോധം നൽകട്ടെ, അവളുടെ “നിധികളിൽ” (സമൃദ്ധി, ശക്തി, കീർത്തി) പങ്ക് ലഭിക്കട്ടെ, കൂടാതെ വക്രത, പരാജയം, ഉള്ളിലെ തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവ നീക്കിക്കളയട്ടെ എന്ന് കവി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Uṣas

Chandas: Gāyatrī (likely; RV 7.81 often in gāyatrī-like trimeter)

Sukta 82

Sukta 7.82

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്ര–വരുണരുടെ യുഗ്മാധിപത്യത്തെ ആഹ്വാനിച്ച്, യാഗത്തിനും ജനങ്ങൾക്കും സമൂഹത്തിനും ‘മഹി ശർമ’ (വിപുലമായ സംരക്ഷണം) ലഭിക്കാനും, തുടർച്ചയായി പീഡിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധശക്തിയും വരുണന്റെ ധാർമ്മിക–കോസ്മിക ക്രമമായ ഋതവും തമ്മിൽ മാറിമാറി അവതരിപ്പിച്ച്, അവരുടെ സഹകരണമാണു സ്ഥിരതയ്ക്കും വർധനയ്ക്കും ശരിയായ ഭരണത്തിനും അടിസ്ഥാനം എന്നു സ്ഥാപിക്കുന്നു. അവസാനം മിത്രൻ, അര്യമൻ, അദിതി എന്നീ ആദിത്യവലയത്തെയും സവിതൃനെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, ഋതത്തെ നിലനിർത്തുന്ന അഖണ്ഡപ്രകാശം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 83

Sukta 7.83

ഈ സൂക്തം വിജയത്തിന്റെയും ഋതക്രമത്തിന്റെയും ഏകീകൃത ശക്തിയായി ഇന്ദ്ര–വരുണന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; പത്ത് രാജാക്കന്മാരുമായുള്ള പ്രസിദ്ധ യുദ്ധത്തിൽ സുദാസിനും തൃത്സുക്കൾക്കും അവർ നൽകിയ സഹായത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവർ വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സങ്ങളും ദാസരുടെ പ്രതിരോധങ്ങളും തകർത്തതിനെ സ്മരിച്ച്, ആ ചരിത്രവിജയത്തെ അകത്തും പുറത്തും സമൃദ്ധി, സത്യനേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രകാശം, വിശാലമായ സമാധാനം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി മാറ്റുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra–Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 84

Sukta 7.84

ഈ സംക്ഷിപ്ത ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ഒരുമിച്ച് “രണ്ട് രാജാക്കന്മാർ” എന്നു വിളിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വമായ ഹവിസ്സുകളാലും പ്രകാശമുള്ള ഘൃതധാരയാലും അവരെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് തിരിക്കുന്നു. സഭകളിൽ മനോഹരമായി തെളിയുന്ന വിധിയും മന്ത്രവും വിജയകരമായി സമാപിക്കുന്നതിനെ കവി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ്, ദേവപ്രേരിത സമൃദ്ധി, സംരക്ഷണസഹായം, സന്താനത്തിനും വംശപരമ്പരയ്ക്കും ക്ഷേമം എന്നിവ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം ഗാനം ദേവന്മാരിലേക്കെത്തിയെന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ, സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) യിൽ അവരുടെ നിരന്തര കാവലും രക്ഷയും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 85

Sukta 7.85

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത സ്തോത്രം ഇന്ദ്ര–വരുണൻ എന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ സോമം സ്വീകരിക്കാനും ആരാധകനെ “യാത്രയിൽ” സംരക്ഷിക്കാനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ബാഹ്യമായി (സുരക്ഷിത യാത്ര, ക്ഷേമം)യും ആന്തരികമായി (സന്താനവർധന/അന്തരശക്തികളുടെ വളർച്ച)യും. അവരുടെ പരസ്പരപൂരകമായ പരമാധികാരമാണ് ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നത്: ഒരാൾ ജനങ്ങളെയും ഋതക്രമത്തെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയും താങ്ങിയും നിർത്തുന്നു; മറ്റാൾ തടസ്സങ്ങളെയും പ്രതിരോധങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്നു. ജലങ്ങളുതന്നെ അവരെ ദൈവാധികാരികളായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 86

Sukta 7.86

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ വരുണസ്തുതിയിൽ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും സ്ഥാപിച്ച് ഋതം (നൈതിക–ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന സർവ്വാധിപതിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. വിശാലവും ക്രമബദ്ധവുമായ സൃഷ്ടിയുടെ ആ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് കവി ഉള്ളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ് പാപസമ്മതവും അപേക്ഷയും നടത്തുന്നു—പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ചതും സ്വയം ചെയ്തതുമായ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം അപേക്ഷിച്ച്; അവസാനം ശാന്തി, സംരക്ഷണം, ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള അനുഗ്രഹത്തോടെ സമാപിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.86) | Devata: Varuṇa (with cosmic-sovereign framing; hymn is Varuṇa-centered)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 87

Sukta 7.87

വസിഷ്ഠൻ ഉച്ചരിച്ച വരുൺസ്തുതിയായ ഈ സൂക്തം, ഋതത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാതാവായ ദേവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു—സൂര്യന്റെ പാത കൊത്തിയൊരുക്കി സ്ഥാപിച്ചവനും, നദികളെ ക്രമബദ്ധമായ പ്രവാഹപഥങ്ങളിൽ ഒഴുകുമാറാക്കിയവനും. ഇത് സർവ്വലോകനിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് ഗൂഢോപദേശത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു: വരുൺ “അലംഘ്യമായ പശു” എന്ന കാവൽരഹസ്യവും, വാക്കിന്റെ മറഞ്ഞ പാദവും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനം, അദിതിയുടെ നിയമങ്ങളുടെ കീഴിൽ കരുണയും നിർദോഷതയും ദീർഘകാല ക്ഷേമവും അപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.87) | Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 88

Sukta 7.88

ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ, ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന, ആരാധനാർഹമായ വിശാലനായ വരുണനെ അത്യന്തം അടുത്ത് സ്തുതിക്കുന്നു; ബന്ധനങ്ങൾ കരുണയോടെ അഴിച്ചുവിടുന്നവനെന്ന നിലയിലും അവനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ദർശകനോടുള്ള വരുണന്റെ പ്രത്യേക അനുഗ്രഹം ഇതിൽ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു—അവനെ “പടവിൽ” ഇരുത്തി, അവനെ ഒരു ഋഷിയാക്കി മാറ്റിയത്. അവസാനം, പാപത്തിന്റെ ബന്ധനങ്ങൾ വരുണൻ ശിഥിലമാക്കട്ടെ, ആദിത്യർ ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 89

Sukta 7.89

ഈ ചെറുസൂക്തം വസിഷ്ഠൻ വരുണനോട് അടിയന്തരമായി കരുണ അപേക്ഷിക്കുന്നതാണ്—പാപം/ഏനസ്‌ നിന്നു മോചനം നൽകാനും “മണ്ണിന്റെ വീട്” (മരണം) മുതൽ സംരക്ഷിക്കാനും. മനുഷ്യപിഴവ് ഇത് സമ്മതിക്കുന്നു: തെറ്റുദിശയിലായ ഇച്ഛയും ദൈവനിയമം (ധർമ്മം) അജ്ഞാതമായി ലംഘിച്ചതും. അതിനാൽ, പരമാധികാരിയും ശുദ്ധനുമായ വരുണനോട് വീണ്ടും വീണ്ടും “കൃപ കാണിക്കേണമേ” എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.89) | Devata: Varuṇa

Chandas: Anuṣṭubh (short refrain-like verse)

Sukta 90

Sukta 7.90

ഈ സൂക്തം പ്രധാനമായി വായുവിനോടുള്ള—പലപ്പോഴും ഇന്ദ്ര–വായു എന്ന ദ്വയരൂപത്തിൽ—സോമപാനത്തിനുള്ള ക്ഷണഗീതമാണ്. അധ്വര്യുക്കൾ ഒരുക്കിയ തേൻസമൃദ്ധമായി പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്യാൻ, യോജിപ്പിച്ച സംഘങ്ങളോടുകൂടി അതിവേഗം വരുവാൻ കവി അവരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ആചാരപരമായ വിളിയോടൊപ്പം, ഉഷസ്സിന്റെ ഉദയവും വ്യാപിക്കുന്ന വെളിച്ചവും അദ്ദേഹം സ്മരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ വരവ് പ്രകാശമുള്ള വിശാലാവകാശങ്ങൾ തുറക്കുന്നതുമായും ജലങ്ങളുടെ (ആപഃ) പ്രവാഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം വസിഷ്ഠർ സ്വസ്തിയിലൂടെ ബലം, വർധനം, കീർത്തി, ദീർഘകാല സംരക്ഷണം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.90) | Devata: Vāyu (often paired with Indra in soma setting; dual vām suggests a dyad)

Chandas: Jagatī (likely; long pādas typical of Jagatī in soma invitations)

Sukta 91

Sukta 7.91

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്ര–വായു എന്ന അടുത്ത കൂട്ടുകെട്ടിൽ വായുവിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത് സോമയാഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും സംരക്ഷണം, ശക്തി, ക്ഷേമം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തടസ്സങ്ങളുടെ സമയത്ത് മനുവിനെ സഹായിച്ച പാപരഹിതമായ പുരാതന ദേവന്മാരെ ഇത് സ്മരിക്കുന്നു; സൂര്യനോടൊപ്പം ഉഷസ്സിനെ സ്ഥാപിച്ച് പ്രഭാതത്തെ ഉദിപ്പിച്ച ആ പ്രവർത്തി ഋതത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനത്തിന്റെയും മനുഷ്യപഥത്തിന് വ്യക്തദർശനത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. അവസാനം കവികൾ (വസിഷ്ഠർ) തങ്ങളുടെ നന്നായി നിർമ്മിച്ച സ്തുതിയിലൂടെ ദീർഘകാല സ്വസ്തി—സൗഹാർദ്ദപരമായ ക്ഷേമം—അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Vāyu (with Indra–Vāyu context continuing; Manu and Uṣas/Sūrya as supporting figures)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 92

Sukta 7.92

ഈ ചെറുവസിഷ്ഠ സ്തുതിഗാനം വായുവിനെ ക്ഷണിക്കുന്നു: അനവധി നിയുതുകൾ (കെട്ടിയിണക്കിയ സംഘങ്ങൾ) സഹിതം വേഗത്തിൽ വരിക, യാഗത്തിൽ ആസനം സ്വീകരിക്ക, “ആദ്യപാനകൻ” ആയി സോമം പാനം ചെയ്യുക എന്ന്. വായുവിന്റെ വരവും ഉന്മേഷവും ഇത് ആവർത്തിച്ച് ദൃശ്യമായ അനുഗ്രഹങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു—സമ്പത്ത്, ബലം/വീരശക്തി, പശുസമ്പത്ത്, കുതിരകൾ, കൂടാതെ സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) വഴി തുടർച്ചയായ സംരക്ഷണം. ലക്ഷ്യം ആചാരപരവും (സോമപീഡനത്തിലേക്ക് ദേവനെ വിളിക്കൽ) പ്രായോഗികവുമായും (ആരാധകർക്ക് സമൃദ്ധിയും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കൽ) ആണ്.

5 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7) | Devata: Vāyu

Chandas: Jagatī (likely; longer cadence typical in Vāyu invitations—verify in metrical index)

Sukta 93

Sukta 7.93

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും എന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ സംയുക്ത വൃത്രഹന്താക്കളായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. പുതുതും ശുദ്ധവുമായ സ്തുതിഗാനം സ്വീകരിച്ച് ആരാധകനു ഉടൻ ശക്തിയും ജയവും സമൃദ്ധമായ ‘വാജ’വും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. യാഗത്തിന്റെയും സമൂഹമത്സരത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവരുടെ സഹായം സ്ഥാപിച്ച്, ദൈവരഹിതമായ വിരോധത്തെ തകർക്കാനും ജനങ്ങളെ ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം വിഷ്ണുവിനെയും മരുৎഗണങ്ങളെയും പോലുള്ള സഖ്യദേവന്മാരിലേക്കും ദൃഷ്ടി നീട്ടി, യജമാനൻ അവഗണിക്കപ്പെടാതിരിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha | Devata: Indra-Agni (dual)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify)

Sukta 94

Sukta 7.94

ഇന്ദ്ര–അഗ്നിമാർക്കുള്ള ഈ സൂക്തം, മേഘത്തിൽ നിന്ന് മഴപോലെ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന “പുരാതന” പ്രചോദനമായി സ്തുതിയെ അവതരിപ്പിച്ച്, ആ പ്രചോദിത വാക്കിനെ സംരക്ഷണത്തിനും വിജയത്തിനും വേണ്ട പ്രായോഗിക ആഹ്വാനമായി മാറ്റുന്നു. ശക്തിയായ ഇന്ദ്രനും പവിത്രാഗ്നിയായ അഗ്നിയും എന്ന ഇരട്ടശക്തികൾ സഹായവുമായി വരിക, ജനങ്ങളിൽ ആരാധകരെ സുരക്ഷിതമായി സ്ഥാപിക്കക, ശത്രുവിന്റെ വാക്ക്, ദുഷ്ടാഭിപ്രായം, രാക്ഷസീയ തടസ്സം എന്നിവയെ തകർത്തുകളയുക എന്ന് ഇത് ആവർത്തിച്ച് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

12 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution) | Devata: Indrāgnī

Chandas: Gāyatrī (probable: shorter 3-pāda structure typical of gāyatrī in some Indrāgnī hymns)

Sukta 95

Sukta 7.95

ഈ സൂക്തം സരസ്വതിയെ മഹാശക്തിയുള്ള, പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന നദിദേവതയായി സ്തുതിക്കുന്നു—മറ്റെല്ലാ ജലങ്ങളെയും അതിക്രമിക്കുന്നവളായി, സ്ഥിരയും “ഇരുമ്പ്-അടിത്തറയുള്ള”വളായി, രഥംപോലെ വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നവളായി. തുടർന്ന് ഇത് ബ്രഹ്മാണ്ഡവിവരണത്തിൽ നിന്ന് യജ്ഞപ്രാർത്ഥനയിലേക്കു മാറുന്നു: അവൾ കേൾക്കട്ടെ, സമീപിക്കട്ടെ, ധനവും ബലവും നൽകട്ടെ, വസിഷ്ഠനും അവന്റെ സഹചാരികൾക്കും വേണ്ടി ഋതത്തിന്റെ (സത്യ-ക്രമത്തിന്റെ) “വാതിലുകൾ” തുറക്കട്ടെ.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.95 Sarasvatī hymn) | Devata: Sarasvatī

Chandas: Jagatī (probable for RV 7.95.1; confirm by syllable count)

Sukta 96

Sukta 7.96

വസിഷ്ഠന്റെ ആറു ഋക്കുകളുള്ള ഈ സ്തോത്രം സരസ്വതിയെ അധിപതിയായും ജീവദായിനിയായും ഉള്ള നദിയായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവളുടെ പ്രചോദിത പ്രവാഹം രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും വിശാലമാക്കി, വാക്ക്, ശക്തി, സമൃദ്ധി എന്നിവയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. കവി സരസ്വതിയെയും (സരസ്വന്തനെയും) സൃഷ്ടിശക്തിക്കായി—സന്തതി, വർധനം, നിലനിറുത്തുന്ന ആഹാരം എന്നിവയ്ക്കായി—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; സമൂഹം പങ്കുചേരാൻ കഴിയുന്ന ദൃശ്യമായ, നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന പാൽത്തുടിയായി അവളെ കല്പിക്കുന്നു. ആകെക്കുറിച്ച്, ദേവിയുടെ ശുദ്ധീകരണ പ്രവാഹത്തിന്റെ കീഴിൽ സമൃദ്ധി, ശരിയായ ഉച്ചാരണം, ഫലപ്രദമായ തുടർച്ച എന്നിവയ്ക്കുള്ള ആഹ്വാനമായാണ് ഈ സൂക്തം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (explicit) | Devata: Sarasvatī

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; Sarasvatī hymns often Triṣṭubh/Jagatī—requires full metrical count)

Sukta 97

Sukta 7.97

വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ബൃഹസ്പതി/ബ്രാഹ്മണസ്പതിയെ ദിവ്യ സുഹൃത്തായും യാജ്ഞിക ശക്തിയായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—യാഗത്തെ ഫലപ്രദമാക്കുന്നവൻ, വാക്കിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ, സമൃദ്ധിയിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കുന്നവൻ. സോമപീഡനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ സ്തുതിയെ സ്ഥാപിച്ച്, ഇന്ദ്രനെയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു; ഉദാര ദാതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ആരാധകർ “ദോഷരഹിതർ” ആകട്ടെ, ബലം, ആനന്ദം, ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം എന്നിവ ലഭിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra tradition for Maṇḍala 7; hymn to Bṛhaspati/Brāhmaṇaspati) | Devata: Bṛhaspati / Brāhmaṇaspati (with a relational horizon that includes Indra as allied power in the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Maṇḍala 7 praise/invocation)

Sukta 98

Sukta 7.98

ഈ സൂക്തം അധ്വര്യു പുരോഹിതന്മാരെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള, പാലോടെ കറന്ന സോമം ഇന്ദ്രനു അർപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; പിഴിഞ്ഞ പാനീയത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും തേടിവരുന്നവനും ജനങ്ങളുടെ കാള-നേതാവുമായ ഇന്ദ്രനായി അവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധസഹായത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, തങ്ങളെത്തന്നെ ‘മഹാൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന വിരോധികളെ അവൻ ജയിക്കുന്നതിനെ പറയുന്നു. അവസാനം ഇന്ദ്രനും ബൃഹസ്പതിയും ഒരുമിച്ച് റയി (സമ്പത്ത്), കീർത്തി, ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി) എന്നിവയ്ക്കായി അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (continuing Maṇḍala 7 attribution) | Devata: Indra (Soma-seeker; bull of the peoples)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 99

Sukta 7.99

ഈ സൂക്തം വിഷ്ണുവിനെ അളവറ്റതും സർവ്വവ്യാപകവുമായ ശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ മഹത്വം ആരും പൂർണ്ണമായി എത്തിപ്പിടിക്കാനാവില്ല, അവൻ പരമലോകത്തെ അറിയുന്നവനുമാണ്. യജ്ഞത്തിനായി വിശാലമായ സ്ഥലം ഒരുക്കുക, സൂര്യൻ, ഉഷസ്, അഗ്നി എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുക, ശത്രുക്കളുടെ കപടവഞ്ചനകളെ ജയിക്കുക എന്നീ ലോകക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്ന അവന്റെ കൃത്യങ്ങളെ ഇത് സ്മരിക്കുന്നു. അവസാനം ദീർഘകാല സംരക്ഷണത്തിനും ക്ഷേമത്തിനുമായി ഔപചാരികമായ വഷട് ആഹ്വാനത്തോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7) | Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 100

Sukta 7.100

ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി, ഭൂമിയെ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് ‘ചുവടുവെച്ച്’ മനുഷ്യജീവിതത്തിനും യാഗകർമ്മത്തിനും വിശാലവും സ്ഥിരവുമായ മണ്ഡലം സ്ഥാപിക്കുന്ന സർവ്വവ്യാപിയായ ശക്തിയായി വിഷ്ണുവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. വസിഷ്ഠൻ ആരാധനയെ ലക്ഷ്യബോധമുള്ള സമീപനമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു—ദാനം, സ്തുതി, വഷട്‌വിളി എന്നിവയോടെ—വിഷ്ണുവിന്റെ സംരക്ഷണം, സ്വസ്തി (ക്ഷേമം), സുരക്ഷിതമായ വാസസ്ഥലം എന്നിവ അഭ്യർത്ഥിച്ച്.

7 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional) | Devata: Vishnu

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 101

Sukta 7.101

പർജന്യനോടുള്ള ഈ സ്തോത്രം ഇടിമുഴക്കമുള്ള മഴശക്തിയെ വൃഷഭൻ (സന്താനോത്പാദക ബലത്തിന്റെ കാള) ആയി സ്തുതിക്കുന്നു. അവന്റെ ബീജധാരക ശക്തി സസ്യങ്ങളെ ഉണർത്തി, ലോകത്തെ മാധുര്യത്തോടെ നിറച്ച്, ഫലഭൂയിഷ്ഠത സ്ഥാപിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠൻ മഴയെ ജലങ്ങളുടെയും സാരങ്ങളുടെയും കോസ്മിക വിതരണമായി—ചലനത്തിലും രൂപത്തിലും ത്രിവിധമായി—ചിത്രീകരിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ഋത (സത്യ-ക്രമം)യും സ്വസ്തി (സമരസ ക്ഷേമം)യും ഉപാസകനെ ദീർഘായുസ്സിനായി സംരക്ഷിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for RV 7) | Devata: Parjanya (Rain/Thundering Power) conceived also as vṛṣabha (the Bull of fertilizing force)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 102

Sukta 7.102

ഈ സംക്ഷിപ്ത ഗായത്രി സ്തോത്രം ‘ദിവ്യപുത്രൻ’ ആയ പർജന്യനെ ഉദാരമായ മഴകൊണ്ടുവരുന്നവനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ മേച്ചൽഭൂമിയും സസ്യങ്ങളും പശുക്കളുടെയും കുതിരകളുടെയും പ്രജനനസമൃദ്ധിയും ഉണർത്തുന്നു. അവന്റെ ജീവദായകശക്തിയെ സ്തുതിച്ചതിന് ശേഷം, സ്തോത്രം നേരിട്ടുള്ള യാഗനിർദ്ദേശത്തിലേക്ക് മാറുന്നു: പർജന്യനു മധുരമായ ഹവിസ് അർപ്പിക്കുവിൻ; അവൻ ക്രമബദ്ധമായ വർദ്ധന (ഇളാ)യും ക്ഷേമവും ദാനമാക്കട്ടെ.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for this Parjanya cluster in RV 7) | Devata: Parjanya

Chandas: Gāyatrī

Sukta 103

Sukta 7.103

ഋഗ്വേദം 7.103 (മണ്ഡൂക-സൂക്തം) തവളകളെ വ്രതം പാലിക്കുന്ന “ബ്രാഹ്മണർ” ആയി വരച്ചുകാട്ടുന്നു: വരൾച്ചക്കാലത്ത് അവ മൗനമായി കിടക്കുകയും, പർജന്യന്റെ മഴയാൽ ഉണർന്നു പല ശബ്ദങ്ങളായി വിളിച്ചുയരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സജീവമായ മൺസൂൺ ദൃശ്യത്തെ ആധാരമാക്കി, സൂക്തം മഴയുടെ ജീവദായക ശക്തിയെ സ്തുതിക്കുന്നു; തവളകളുടെ കോലാഹലം യജ്ഞപാഠത്തോടും സോമപീഡനത്തോടും ബന്ധിപ്പിച്ച്, സമ്പത്തും ദീർഘായുസും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

10 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for the Maṇḍūka-sūkta cluster in RV 7) | Devata: Parjanya (as awakener) with Maṇḍūkas as emblematic speakers

Chandas: Gāyatrī

Sukta 104

Sukta 7.104

ഋഗ്വേദം 7.104 ഇന്ദ്രനും സോമനും അർപ്പിച്ച ശക്തമായ ഒരു സംരക്ഷണസൂക്തമാണ്. ശരിയായ ദർശനത്തെയും യജ്ഞത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന രക്ഷസ്സുകൾ, യാതു-ശക്തികൾ, ഉള്ളിലെ “ഭക്ഷകർ” എന്നിവയെ ദഹിപ്പിച്ച് അകറ്റിക്കളയണമെന്നതാണ് ഇതിന്റെ അപേക്ഷ. ആഹ്വാനത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ ആജ്ഞാരൂപങ്ങൾ—കാണുക, ഉണരുക, പ്രഹരിക്കുക—ചേർത്ത് സത്യം, വ്യക്തത, യജ്ഞപഥം എന്നിവ തടസ്സമില്ലാതെ നിലനില്ക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ നൈതിക-ആദ്ധ്യാത്മിക ഋതക്രമവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: കള്ളവാക്കും വളഞ്ഞ ഉദ്ദേശവും ഇന്ദ്രന്റെ നിർദ്ദേശിത ശക്തിക്കു കീഴിലാകുന്നു; സോമൻ നേരായതും ദീപ്തവുമായ വഴിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

25 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104 within Maṇḍala 7) | Devata: Indra-Soma

Chandas: Triṣṭubh

Deities of Mandala 7

  • Indra

    Notable hymns: RV 7.18 (Indra in the Dāśarājña context), RV 7.19, RV 7.20 and RV 7.32

    In 30 hymns

  • Agni

    Notable hymns: RV 7.1, RV 7.2, RV 7.3 and RV 7.16

    In 22 hymns

  • Maruts

    Notable hymns: RV 7.56, RV 7.57, RV 7.58 and RV 7.59

    In 12 hymns

  • VarunaVaruṇa (often with Mitra)

    Notable hymns: RV 7.86, RV 7.87, RV 7.88 and RV 7.89

    In 10 hymns

  • Somaincluding Soma-Pavamāna outside Mandala 9 context

    Notable hymns: RV 7.21, RV 7.22, RV 7.23 and RV 7.24

    In 8 hymns

  • Savitar

    Notable hymns: RV 7.45 and RV 7.46

    In 4 hymns

  • RibhusṚbhus

    Notable hymns: RV 7.48 and RV 7.49

    In 3 hymns

Inside Mandala 7

Principal rishis

  • Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi and the Vasiṣṭhas)Pre-eminent Brahman-priestly authority: protective ritual speech, royal patronage theology, and Varuṇa-centered ethical introspection within a strongly liturgical frame 104 hymns, famous hymns RV 7.18 (Dāśarājña / Battle of Ten Kings), RV 7.33 (Vasiṣṭha and the rivers; Vasiṣṭha’s self-presentation), RV 7.86 (Varuṇa hymn: guilt, confession, and release), RV 7.89 (Varuṇa: plea for mercy and loosening of bonds).

What sets it apart

  • A core Vasiṣṭha (Vasiṣṭhā) family mandala with a strongly cohesive priestly style and ritual agenda
  • Contains the celebrated Dāśarājña (Battle of Ten Kings) narrative and related royal-tribal memory
  • Marked emphasis on protective priestcraft: safeguarding soma, patrons, and rite through brahman (inspired speech)
  • Prominent Marut theology: the Maruts invoked as a unified host for power, inspiration, and release of hidden abundance
  • Notable presence of Ṛbhus and Savitar in the anuvāka-level thematic arc: ritual invigoration and auspicious impulse
  • Rich blend of historical, cosmological, and liturgical material characteristic of mature ‘family book’ composition

Language and style

  • Relatively archaic ‘family book’ diction with conservative formulae and stable hymn-architecture
  • Dense ritual-technical vocabulary (soma, brahman, stoma, hotar/ṛtvij functions) and protective/benefactive verbal roots
  • Frequent use of compounded epithets and tightly patterned parallelism typical of Vasiṣṭha-style praise
  • Strong performative imperatives and invitational refrains (ā… iha, hvaya-/āhu-) emphasizing summons and protection

Frequently Asked Questions

Mandala 7 is a ‘family book’ attributed to the Vasiṣṭhas, whose hymns share a distinctive priestly voice focused on protecting and empowering the soma sacrifice through brahman (inspired, effective speech) and loyal ritual solidarity.

The Dāśarājña narrative (most famously RV 7.18) remembers a major inter-tribal conflict in which Indra’s victory is framed as being won and secured through correct ritual leadership and the patron’s alliance with the Vasiṣṭha priestly tradition.

Indra and Agni dominate the book: Indra embodies victory, protection, and the securing of patrons, while Agni anchors the rite as messenger and sacrificial fire. The Maruts appear as a unified storm-host granting force and inspiration, and Varuṇa (often with Mitra) introduces a profound ethical-psychological register of bonds, guilt, and release.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play