Mandala 7
मण्डल 7
The Family Book of Vasishtha
ঋগ্বেদৰ সপ্তম মণ্ডল বশিষ্ঠ-বংশৰ মহান ‘পৰিয়াল-গ্ৰন্থ’; ইয়াত প্ৰেৰণাপ্ৰাপ্ত বাক্ (ব্ৰহ্মন্), ৰক্ষা আৰু সামূহিক সংহতিৰ জৰিয়তে সোম-যজ্ঞ সুৰক্ষিত কৰা এক ঘনিষ্ঠ পুৰোহিতীয় কণ্ঠ প্ৰকাশ পায়। এই মণ্ডল ‘দাশরাজ্ঞ’—দশ ৰজাৰ যুদ্ধ—ৰ ঐতিহাসিক স্মৃতিৰ বাবে বিশেষ খ্যাত; তাত বশিষ্ঠৰ যজ্ঞীয় কর্তৃত্ব আৰু ইন্দ্ৰৰ যোদ্ধাশক্তি জনজাতি আৰু ৰজাসকলৰ ভাগ্যৰ সৈতে অটুটভাৱে জড়িত। তিনিটা অনুবাক-গোটৰ জুৰি গ্ৰন্থখনে বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰক, আৰু সহচৰ ৰূপে মৰুতসকলক আহ্বান কৰি, যজ্ঞক উদ্দীপিত আৰু সজীৱ কৰি তোলে।
Suktas in Mandala 7
Sukta 1
Sukta 7.1
RV 7.1-এ বসিষ্ঠৰ পুথিখনৰ আৰম্ভণি হয়—অৰণিৰ পৰা অগ্নিক “জন্ম দিয়া” বুলি ক’ৰি, তেওঁক গৃহপতি (ঘৰৰ অধিপতি) আৰু যজ্ঞৰ পুৰোহিত-মধ্যস্থ হিচাপে আসনত স্থাপন কৰা হয়। সূক্তখন অগ্নিৰ প্ৰকাশিত জ্বলা আৰু দূৰলৈ দেখা পোহৰৰ দীপ্তিৰ পৰা আগবাঢ়ি ৰাক্ষস আৰু বৈৰী শক্তিৰ বিৰুদ্ধে ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনালৈ যায়; শেষত অগ্নিয়ে কবিৰ ব্ৰহ্মন (পবিত্ৰ উচ্চাৰণ) উত্থাপন কৰক আৰু দান-গ্ৰহণত কল্যাণ-সুখ-সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰক বুলি অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Sukta 2
Sukta 7.2
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত যজ্ঞৰ দীপ্ত পুৰোহিত অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰা হয়; তেওঁক ইন্ধন গ্ৰহণ কৰিবলৈ, ঊৰ্ধ্বমুখে জ্বলি উঠিবলৈ, আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিসমূহৰ সৈতে সুৰ মিলাই বিস্তাৰিত হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত সম্পূৰ্ণ যজ্ঞ-পরিবেশ বোৱা হৈছে—উষা আৰু ৰাত্ৰি সহায়ক শক্তি ৰূপে, পবিত্ৰ আসন (বৰহিস্), অদিতিৰ সুৰক্ষা, আৰু ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকলৰ আগমন—যাতে আহুতি সুৱিতা (শুভ গতি), প্ৰাচুৰ্য আৰু দিৱ্য আনন্দ আনিব পাৰে।
Sukta 3
Sukta 7.3
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত অগ্নিক সৰ্বাধিক যোগ্য দূত (দূত) আৰু যাজ্ঞিক পুৰোহিত-শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি মৰ্ত্যলোকৰ মাজত দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত, তথাপি ঋত (সত্য-নিয়ম) বহন কৰে। অগ্নিক তেওঁৰ দীপ্তিমান, সূৰ্য-গর্জনময় ঐশ্বৰ্যত প্ৰশংসা কৰা হৈছে আৰু গায়কসকল তথা তেওঁলোকৰ সমাজৰ বাবে সমৃদ্ধি, স্পষ্ট বুদ্ধি (সুচেতস/ক্ৰতু) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ জ্বলাই তুলিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 4
Sukta 7.4
এই বশিষ্ঠ-ৰচিত সূক্তত উজ্জ্বল অন্তৰ্নিহিত আৰু বাহ্য—দুয়ো ৰূপৰ অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰা হয়, আৰু যজ্ঞকাৰীসকলক তেওঁৰ ওচৰলৈ হব্য (অৰ্পণ) আৰু শুদ্ধ অভিপ্ৰায়/মতি আনিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। অগ্নিক সেই জ্ঞানী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হয় যিয়ে দেৱ আৰু মানৱ—সকলো জন্মৰ মাজেৰে গতি কৰে; শক্তি আৰু সঠিক বোধেৰে ওচৰ চাপিলে তেওঁ অমৰত্ব, ধন-সম্পদ আৰু বীৰশক্তি দান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত গায়ক আৰু সকলো স্তোতাসকলৰ বাবে স্থায়ী স্বস্তি (মঙ্গল) আৰু আশীৰ্বাদ বিচাৰি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Sukta 5
Sukta 7.5
এই সূক্তত অগ্নিক বৈশ্বানৰ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—সেই সাৰ্বজনীন অগ্নি, যি স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত গতি কৰে আৰু জাগ্ৰত উপাসকসকলৰ সতৰ্কতাৰে বাঢ়ি উঠে। তেওঁক জনসমূহৰ অধিপতি আৰু প্ৰভাত-দিনৰ দীপ্তিমান চিহ্ন বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তাৰ পাছত ৰুদ্ৰ আৰু বসুসকলৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি প্ৰচুৰ ধন, খ্যাত শক্তি (ৱাজ) আৰু বিস্তৃত ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 6
Sukta 7.6
এই সূক্তত অগ্নিক সাৰ্বভৌম “অসুৰ-শক্তি” (প্ৰভুত্বময় আধ্যাত্মিক বল) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি পবিত্ৰ কাঠত প্ৰজ্বলিত হৈ জনসাধাৰণৰ প্ৰেৰক আৰু ৰক্ষক হিচাপে প্ৰকাশ পায়। অগ্নিক পশ্চিমমুখী অন্ধকাৰৰ পৰা সত্তাসকলক পোহৰৰ পূব দিশলৈ ঘূৰাই অনা, অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ বৈৰী শক্তিক দমন কৰা, আৰু বিশ্বৰ গভীৰতাৰ পৰা ধন-সম্পদ আকাশ আৰু পৃথিৱীত বিতৰণ কৰাৰ বাবে উদযাপন কৰা হৈছে।
Sukta 7
Sukta 7.7
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি প্ৰশংসা কৰে—শক্তিশালী দিৱ্য অশ্বৰূপে আৰু যজ্ঞক দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰা জ্ঞানী দূত হিচাপে। অগ্নি মানৱ নিবাসত ‘বিশ্পতি’ (কুলসমূহৰ অধিপতি) ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত, মধুৰভাষী আৰু ঋত-প্ৰতি বিশ্বস্ত; আৰু গায়কসকল আৰু যজমান/পৃষ্ঠপোষকসকলক পোষণ, প্ৰেৰণা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Sukta 8
Sukta 7.8
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত অগ্নিক ৰাজসিক, মহৎ উপস্থিতি হিচাপে প্ৰজ্বলিত কৰা হয়—যি উষাসকলৰ আগফালে থিয় হৈ থাকে আৰু ঘৃত-পোষিত আহুতি ভক্তিভৰা স্তৱ-স্তোত্ৰসহ গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত অগ্নিৰ বিস্তৃত, সূৰ্যসদৃশ দীপ্তি আৰু সংঘাতত ভৰত আৰু পুৰুক দিয়া তেওঁৰ ৰক্ষাকাৰী সহায় স্মৰণ কৰা হয়; শেষত গায়ক আৰু যজমানসকলৰ বাবে পোষণ, প্ৰেৰণা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ কামনা কৰি সোজা প্ৰাৰ্থনাৰে উপসংহাৰ কৰা হয়।
Sukta 9
Sukta 7.9
এই অগ্নি (জাতবেদস)ক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত স্তোত্ৰত প্ৰভাতত জাগি উঠা অগ্নি-পুৰোহিতৰ বন্দনা কৰা হৈছে—উষাৰ কোলৰ পৰা উঠা প্ৰেমিকৰ দৰে তেওঁক কল্পনা কৰি—আৰু মানুহ আৰু দেৱতাসকলৰ মাজত মধ্যস্থ হিচাপে তেওঁৰ কৰ্তব্য আৰম্ভ কৰা দেখুওৱা হৈছে। স্তোত্ৰখনে অগ্নিক অনুৰোধ কৰে ‘দ্বিবিধ সত্তা’ (অন্তৰ্জীৱন আৰু বাহ্যজীৱন) সঠিক কৰিবলৈ, দেৱতাসকলৰ মাজত আহুতি/অৰ্পণ স্থাপন কৰিবলৈ, আৰু ধৰ্মনিষ্ঠসকলক ধন, শক্তি আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ।
Sukta 10
Sukta 7.10
এই সৰু অগ্নি-স্তোত্ৰত অগ্নিক প্ৰভাত-দীপ্ত অগ্নিৰূপে দেখুওৱা হৈছে—তেওঁ বহল পোহৰ বিস্তাৰ কৰে, জ্বলে-চমকে, আৰু উষাৰ প্ৰেমিকৰ দৰে প্ৰেৰিত চিন্তাক জাগ্ৰত কৰে। বসিষ্ঠে অগ্নিক সুন্দৰ, সঠিক-গতিৰে চলা হবিবাহক আৰু মানুহৰ পথপ্ৰদৰ্শক ৰূপে উপস্থাপন কৰিছে, যিয়ে যজ্ঞৰ ৰাতিবোৰৰ মাজেৰে ধন আৰু দেৱ-সান্নিধ্য আনি দিয়ে।
Sukta 11
Sukta 7.11
এই পাঁচ-পদীয়া সূক্তত অগ্নিক সৰ্বপ্ৰথম হোতৃ হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে যজ্ঞক বোধগম্য আৰু ফলপ্ৰসূ কৰে; তেওঁৰ অবিহনে অমৰসকলেও নিজৰ আনন্দ লাভ নকৰে। অগ্নিক বিশ্বে দেৱাঃৰ সৈতে আহিবলৈ, “মানৱীয় পদ্ধতিত” হৱি অৰ্পণ সম্পন্ন কৰিবলৈ, দূত আৰু ৰক্ষক ৰূপে বৈৰী বাক্যৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ, আৰু শেষত স্বৰ্গত দেৱসকলৰ মাজত এই বিধি স্থাপন কৰি স্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 12
Sukta 7.12
বসিষ্ঠৰ এই সৰু সূক্তত “মহা শ্ৰদ্ধা”ৰে অগ্নিক সমীপ কৰা হৈছে। নিজ গৃহত প্ৰজ্বলিত হ’লে যি যুৱ শিখাৰ দৰে দীপ্তিমান হয় আৰু যাৰ কিৰণ দুয়োটা লোকত ব্যাপি যায়—সেই অগ্নিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। জাতবেদস—জন্মসমূহৰ জ্ঞাতা—ৰূপে অগ্নিক আহ্বান কৰি সকলো দুঃসহতা অতিক্ৰম কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলক দুঃখ আৰু নৈতিক দোষৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। শেষত অগ্নিক মিত্ৰ আৰু বৰুণৰ কাৰ্যসমূহ ধাৰণ কৰা বুলি অভিবাদন জনাই, ধন-সম্পদ, সফল সিদ্ধি আৰু দীঘলীয়া কল্যাণ দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Sukta 13
Sukta 7.13
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰি-মন্ত্ৰীয় সূক্তত অগ্নিক তেওঁৰ বৈশ্বানৰ ৰূপত আহ্বান কৰা হৈছে—সৰ্বপবিত্ৰকাৰী, জগতব্যাপী অগ্নি, যিয়ে বৈৰী শক্তিক ধ্বংস কৰে আৰু বাধা-অৱৰোধ দূৰ কৰে। সূক্তখনে অগ্নিৰ জন্মক এক মহাজাগতিক ঘটনা হিচাপে প্ৰশংসা কৰে, যিয়ে উভয় লোক পূৰ্ণ কৰে আৰু দেৱতাসকলক নিপীড়নৰ পৰা মুক্ত কৰে। শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—অগ্নিয়ে ব্ৰহ্ম (পবিত্ৰ বাক্য/আকাংক্ষা)ৰ বাবে “পথ” প্ৰকাশ কৰক আৰু দিৱ্য শক্তিসকলে উপাসকসকলক স্থায়ী কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰক।
Sukta 14
Sukta 7.14
এই সংক্ষিপ্ত বসিষ্ঠ স্তোত্ৰটি যজ্ঞৰ বাবে অগ্নিৰ এক সংক্ষিপ্ত আহ্বান: কবিসকলে সমিধা (ইন্ধন), স্তৱ আৰু আহুতিৰে জাতবেদসক জ্বলাই তোলে, তেওঁক বষট্-ধ্বনি গ্ৰহণ কৰি দেৱতাসকলক আনিবলৈ অনুৰোধ কৰে। ইয়াত যজমানৰ পৰিচয় ভক্তিসম্পন্ন দাতা (দাশত) হিচাপে জোৰ দিয়া হৈছে, আৰু অগ্নিৰ মধ্যস্থতাৰে স্থায়ী স্বস্তি (কল্যাণ/ৰক্ষা) বিচাৰি প্ৰাৰ্থনাৰে শেষ হয়।
Sukta 15
Sukta 7.15
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত অগ্নিক সৰ্বাধিক নিকট, অতি অন্তৰংগ দিৱ্য সহায় ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি যজ্ঞত আৰু গৃহমধ্যত উপস্থিত, যাৰ “মুখ”ত আহুতি ঢালি দিয়া হয়। অগ্নিয়ে ৰাতি আৰু উষাত দীপ্তিমান হৈ থাকক, উপাসকসকলক সত্য অগ্নি-প্ৰজ্বলক কৰি তুলক, আৰু দিন-ৰাতি পাপ, সংকোচ/বন্ধন আৰু বৈৰী অভিপ্ৰায়ৰ পৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰক।
Sukta 16
Sukta 7.16
RV 7.16 বশিষ্ঠৰ এটা সূক্ত, য’ত অগ্নিক প্ৰিয়তম, সৰ্বাধিক বিচক্ষণ যজ্ঞ-নেতা—“সকলৰ দূত”—বুলি আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁ হৱি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে আৰু আচাৰত শৃঙ্খলা স্থাপন কৰে। সূক্তটোৱে অগ্নিক হোতৃ/বহ্নি ৰূপে প্ৰশংসা কৰে—দেৱতাসকলে যাক অধ্বৰ আলোকিত কৰিবলৈ গঢ়ি তুলিছে—আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰে যে তেওঁ ঋষি আৰু যজমানসকলক মঙ্গলত আসীন কৰাওক, ধন, বীৰত্বময় শক্তি (সুবীৰ্য) আৰু জনসমূহৰ মাজত সঠিক নেতৃত্ব দান কৰক।
Sukta 17
Sukta 7.17
এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিক ভাল ইন্ধন আৰু ভালদৰে পতা বৰ্হিসৰ সৈতে নিখুঁতভাৱে প্ৰজ্বলিত হ’বলৈ আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে যজ্ঞ বিস্তৃত হৈ দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত হয়। জাতবেদস ৰূপে অগ্নিক সেইজন বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে যিয়ে বিধি-অনুষ্ঠান সুশৃঙ্খল কৰে, অমৰসকলক আনে, আৰু সঠিক আহুতিৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰে; শেষত উপাসকসকলৰ বাবে বণ্টিত “ৰত্ন” (ধন-সম্পদ) প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 18
Sukta 7.18
বসিষ্ঠৰ নামে আৰোপিত এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰক ভাৰতসকলৰ পিতৃ-পুৰুষীয় আশ্ৰয় হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে—গৰু, ঘোঁৰা আৰু বিজয় দাতা, আৰু জনজাতীয় সংঘাতত তেওঁৰ নিৰ্ণায়ক সহায় স্মৰণ কৰা হয়। সূক্তখনে প্ৰেৰিত ঋষিসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ মিত্ৰতাক প্ৰশংসা কৰে আৰু বৰ্ণনা কৰে যে প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকল নিক্ষিপ্ত/পতিত হয়, কিন্তু যিসকলে ইন্দ্ৰৰ মৈত্ৰী বাছি লয় তেওঁলোকে “উজ্জ্বল দিন”, সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষিত নেতৃত্ব লাভ কৰে।
Sukta 19
Sukta 7.19
বসিষ্ঠৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক ভয়ংকৰ, তীক্ষ্ণ-শৃংগ বৃষভ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে জনসমূহ আৰু শক্তিসমূহক সঠিক গতিত প্ৰৱৰ্তিত কৰে আৰু যজমানক অধিক উজ্জ্বল পথলৈ আগবঢ়াই নিয়ে। স্তোত্ৰখনে ইন্দ্ৰৰ প্ৰাচীন দান আৰু বিজয়সমূহক যজ্ঞকাৰী ৰজা সুদাসৰ সমৃদ্ধিৰ সৈতে সংযোগ কৰে; মন্ত্ৰ আৰু আহুতিৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰৰ হৰিত-বৰ্ণ অশ্বসমূহক যুঁজাই ‘বাজ’ (প্লেনিটিউড, বল) জয় কৰিবলৈ কয়। শেষত ইন্দ্ৰৰ সহায়ত—‘ব্ৰহ্মন’ (সত্য-বাক্য) দ্বাৰা প্ৰেৰিত—অবিৰত ৰক্ষা, স্থিৰ আশ্ৰয়/স্থান, আৰু কুশল-মঙ্গলৰ বাবে সোজা প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Sukta 20
Sukta 7.20
ৱসিষ্ঠৰ এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত ভয়ংকৰ, যুৱ দেৱতাক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে জলসমূহ সাজু কৰে আৰু মানুহৰ উপকাৰী কৰ্ম সম্পন্ন কৰে, ভক্তসকলক মহাদোষ আৰু বিভ্ৰান্তিৰ পৰাও উদ্ধাৰ কৰে। ই শিকায় যে ইন্দ্ৰৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাপূৰ্ণ সেৱা আৰু যজ্ঞে মানুহ আৰু মনক স্থিৰ কৰে, আৰু ঋত (বিশ্ব-ব্যৱস্থা)ত প্ৰতিষ্ঠিত স্থায়ী সমৃদ্ধিলৈ লৈ যায়। সূক্তটোৰ অন্তত কবি আৰু যজ্ঞক শক্তি যোগোৱা উদাৰ পৃষ্ঠপোষকসকলৰ বাবে ইন্দ্ৰ-কেন্দ্ৰিক প্ৰেৰণা (ইষ্) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ কামনা কৰি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 21
Sukta 7.21
বসিষ্ঠৰ এই সূক্ত সোম-পেষণৰ সময়ত ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰে—সোমৰ উল্লাসত তেওঁ যজ্ঞ আৰু কবিৰ স্তৱ-প্ৰশংসাৰ প্ৰতি “জাগি উঠক” বুলি অনুৰোধ কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ বিশালতা আৰু অপ্রতিৰোধ্য পৰাক্ৰম—বিশেষকৈ বৃত্ৰবধ—প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু সেই মহাজাগতিক বিজয়ক উপাসকসকলৰ বাবে বল, সমৃদ্ধি আৰু নিৰন্তৰ সুৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে।
Sukta 22
Sukta 7.22
এই সূক্তটো বসিষ্ঠৰ ইন্দ্ৰলৈ সোম-আহ্বান: পিষা সোম পান কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰা হৈছে, যাতে বিজয় আৰু ৰক্ষাৰ বাবে ইন্দ্ৰৰ শক্তি আৰু বিস্তৃত আনন্দ জাগ্ৰত হয়। কবিয়ে ইন্দ্ৰৰ দ্ৰুত, প্ৰভুত্বশালী আধিপত্যৰ প্ৰশংসা কৰে, তেওঁৰ নাম সদায় স্মৰণ কৰাৰ কথা দৃঢ় কৰে, আৰু প্ৰাচীন আৰু বৰ্তমানৰ ঋষিসকলক ইন্দ্ৰে যি উপকাৰী মিত্ৰতা দিছিল, সেই একে মিত্ৰতা কামনা কৰে। শেষত দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ (স্বস্তি)ৰ বাবে ৰক্ষাময় কামনাৰে সমাপ্ত হয়, আৰু উপাসকক সুৰক্ষা দিয়া সহায়ক দেৱশক্তিসকললৈও আহ্বান বিস্তাৰ কৰে।
Sukta 23
Sukta 7.23
এই ছয়-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত বসিষ্ঠ (বসিষ্ঠ বংশৰ পক্ষৰ পৰাও) ইন্দ্ৰলৈ বিজয়ী যুদ্ধ-প্ৰাৰ্থনা তোলে—তেওঁ শুনক, শীঘ্ৰ আহক, আৰু বল, যশ, আৰু ৰক্ষা দান কৰক বুলি অনুৰোধ কৰে। সূক্তখনে ঋত (বিশ্ব-সত্য/শৃঙ্খলা)ৰ সৈতে সঠিক-প্ৰেৰিত স্তুতিক সংযোগ কৰে, আৰু ইন্দ্ৰক সেই বিস্তৃত শক্তি ৰূপে দেখুৱায় যিয়ে ধী (আলোকিত চিন্তা)সহ আগবাঢ়ি অহাসকলক বাজ (জয়শক্তি, প্ৰাচুৰ্য) বিতৰণ কৰে। শেষত সংক্ষিপ্ত আশীৰ্বাদ: ইন্দ্ৰে বীৰ-সমৃদ্ধ আৰু গৰু-সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি স্থাপন কৰক, আৰু দেৱীয় ৰক্ষকসকলে উপাসকসকলক দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণত ৰাখক।
Sukta 24
Sukta 7.24
এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত বহুবাৰ আহ্বান কৰা প্ৰভুক যজ্ঞত প্ৰস্তুত আসনত আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে; তেওঁক নিজৰ শক্তিসমূহসহ আহিবলৈ, ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ উচ্চাৰণ)ত আনন্দিত হ’বলৈ, আৰু বিজয়ী বলৰে উপাসকসকলক দৃঢ় কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। কবিয়ে ৰক্ষা, স্থান-প্ৰসাৰ (চাপ/বাধা আঁতৰোৱা), ধন-সম্পদ, আৰু উদাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু বীৰ সন্তানক ধাৰণ কৰা উদ্দীপক প্ৰেৰণা বিচাৰে। শেষত ইন্দ্ৰ আৰু তেওঁৰ সহায়ক দেৱ-সহচৰসকলৰ অধীনত স্থায়ী কল্যাণ (স্বস্তি)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 25
Sukta 7.25
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত যুদ্ধত অগ্ৰণী, ভয়ংকৰ ৰক্ষক ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে; তেওঁৰ বিদ্যুৎ-শক্তিয়ে সেনাদলক স্থিৰ-দৃঢ় কৰে আৰু বিজয় নিশ্চিত কৰে। কবিয়ে ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰে—তেওঁ যেন লক্ষ্যত একাগ্ৰ থাকে, দিনৰ পিছত দিন স্থায়ী আশ্ৰয় আৰু সুৰক্ষা দান কৰে, আৰু উপাসকসকলক প্ৰাচুৰ্য, বল আৰু কল্যাণেৰে পৰিপূৰ্ণ কৰে।
Sukta 26
Sukta 7.26
এই সংক্ষিপ্ত বসিষ্ঠ-স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে সোমা যথাবিধি নিপীড়িত/চেপা হ’লে আৰু স্তৱ-বচন (ব্ৰহ্মন/উক্থ) সঠিকভাৱে গঠিত হ’লে তেতিয়াহে তেওঁ সঁহাৰি দিয়ক; ইয়াত কোৱা হৈছে যে যজ্ঞৰ শুদ্ধতা আৰু প্ৰেৰিত বাক্য একেলগে দেৱতাক “আনন্দিত” কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ সদা-নৱীকৃত শক্তিৰ স্মৰণ কৰা হৈছে—শত্ৰুভাৱাপন্ন “মুখ/ফ্ৰণ্ট” ভাঙি পেলোৱা আৰু বাধা আঁতৰোৱা। শেষত উপাসকসকলৰ বাবে হাজাৰগুণ শক্তি, বিজয়-ধন, আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ-সুখ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 27
Sukta 7.27
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক মূল আধাৰ-শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যাক সাধকসকলে দূৰতৰ লক্ষ্যলৈ মন-চিন্তা যুঁজি (যোক) ধৰোঁতে ডাকে। ই বৈচিত্ৰ্যময় জগতৰ ওপৰত ইন্দ্ৰৰ ৰাজত্বক প্ৰশংসা কৰে আৰু উপাসকৰ দিশে ধন-সম্পদ আৰু ৰক্ষা ঠেলি পঠিয়াবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে—গাই, ঘোঁৰা আৰু ৰথৰ ৰূপত প্ৰতীকিত—আৰু বিস্তৃত অৱকাশ (varivas) তথা স্থায়ী মঙ্গল-কল্যাণ (svasti) দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।
Sukta 28
Sukta 7.28
এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তটো একাগ্ৰ নিমন্ত্ৰণ—দেৱতাই যেন কবিৰ যজ্ঞলৈ নিজৰ শক্তি ঘূৰাই আনে আৰু তেওঁক আহ্বান কৰা বহুজনৰ মাজত এই বিশেষ আহ্বানটো শুনে। ইয়াত ইন্দ্ৰক সেইজন হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে যিয়ে প্ৰচেষ্টাশীল জনসমূহক একত্ৰ কৰি নেতৃত্ব দিয়ে, জড়কো গতিৰ দিশে জাগ্ৰত কৰে, আৰু যিসকলে ব্ৰহ্মন্ (প্ৰেৰিত, গঠনকাৰী বাক্য) ৰচনা কৰি গায়/জপ কৰে তেওঁলোকক ‘মহা ধন’ প্ৰদান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত স্থায়ী ৰক্ষা আৰু মঙ্গল-কল্যাণ (স্বস্তি)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 29
Sukta 7.29
এই সৰু বসিষ্ঠ-স্তোত্ৰত সোম-পেষণৰ সময়ত ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন শীঘ্ৰে আহে, ভালদৰে পেষা সোম পান কৰে, আৰু উদাৰ দান (মঘানি) প্ৰদান কৰে। ইয়াত আত্মবিশ্বাসী প্ৰশংসাৰ সৈতে এক স্পষ্ট প্ৰশ্নো আছে—ইন্দ্ৰক সঁচাকৈ কোন অৰ্ঘ্যই সন্তুষ্ট কৰিব পাৰে? তাৰ পিছত ইন্দ্ৰৰ সত্য বাক্য ক’বলৈ সংকল্প আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী মঙ্গল-কল্যাণ তথা ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে স্তোত্ৰখন শেষ হয়।
Sukta 30
Sukta 7.30
বসিষ্ঠ পৰম্পৰাৰ এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত “মহাবলী” ইন্দ্ৰক শক্তিসহ আহিবলৈ, উপাসকৰ ধন-সম্পদ বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু সংঘাতত বিজয়ী সার্বভৌমত্ব স্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত যুদ্ধত পোহৰৰ পতাকা তুলি ধৰা ইন্দ্ৰৰ যোদ্ধা দীপ্তিক, কল্যাণৰ বাবে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰা অগ্নিৰ অন্তৰ্মুখী পৌৰোহিত্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। সূক্তটোৰ অন্তত ইন্দ্ৰক মহাধনৰ দাতা আৰু “ব্ৰহ্ম” গঢ়া গায়কৰ নিশ্চিত সহায়ক বুলি প্ৰশংসা কৰি, সদায় ৰক্ষা আৰু মঙ্গল কামনাৰে প্ৰাৰ্থনাত সমাপ্তি ঘটে।
Sukta 31
Sukta 7.31
RV 7.31 হৈছে বসিষ্ঠৰ ইন্দ্ৰ-স্তৱ, য’ত শক্তিশালী “বৃষভ” ইন্দ্ৰক গোত্ৰৰ তৎকালীন প্ৰয়োজন শুনিবলৈ আৰু বৈৰী বাক্য, দোষাৰোপ/নিন্দা আৰু জোৰ-জবৰদস্তিৰ পৰা তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰক সৰ্বব্যাপী আৰু নিজৰ ব্ৰত (কাৰ্য-নিয়ম)ত অটল বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়, আৰু কোৱা হয় যে সত্যদৰ্শী ঋষিসকলে তেওঁৰ ঋত/শাসনৰ সৈতে সঙ্গতিশীল ফলপ্ৰসূ ব্ৰহ্মন্ (মন্ত্ৰ-শক্তি) গঢ়ে। এই সূক্ত আহ্বান আৰু ঢাল—দুয়ো ৰূপে কাম কৰে: ইন্দ্ৰক সহায়লৈ মাতি আনে, আৰু উপাসকৰ ক্ৰতু (ইচ্ছা/বিবেচনা)ক তেওঁৰ ওপৰত স্থিৰ কৰে।
Sukta 32
Sukta 7.32
বসিষ্ঠৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক সোম-পেষণস্থললৈ ওচৰ চাপিবলৈ আৰু কবিৰ আহ্বান মন দি শুনিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে; ইয়াত দৃঢ়ভাৱে কোৱা হৈছে যে “সহায়তাত ধনী” এই দেৱতাক কোনো মৰ্ত্যই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিব নোৱাৰে। স্তোত্ৰটোৱে ইন্দ্ৰৰ শক্তি আৰু দানশীলতাৰ প্ৰশংসাক শ্ৰদ্ধা (ভৰসা/বিশ্বাস)ৰ এক দৃঢ় সূতাৰে বুনি তোলে—এই শ্ৰদ্ধাই উপাসকক বিজয় আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়ে। শেষত ই এক সুৰক্ষামূলক প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়: ইন্দ্ৰ সঙ্গী হৈ থাকিলে গোপন বিপদে আমাক নাপায়, আৰু আমি বাধাদায়ক “জল” আৰু দীঘলীয়া অৱনমনসমূহ অতিক্ৰম কৰি পাৰ হৈ যাওঁ।
Sukta 33
Sukta 7.33
RV 7.33 এটা আত্ম-উল্লেখমূলক বসিষ্ঠ-সূক্ত, য’ত বসিষ্ঠ ঋষি-দলক বৰ্হিষ (পবিত্ৰ ঘাঁহ)ৰ কাষে কাষে একেলগে গোট খাই যজ্ঞ আৰু গায়কক ৰক্ষা কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াত সামূহিক পুৰোহিতীয় শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান, সাগৰৰ দৰে বিস্তৃত, আৰু বায়ুৰ দৰে প্ৰেৰক—যাতে স্তোম (স্তোত্ৰ) নিজৰ লক্ষ্যিত সমাজলৈ পৌঁছি ফলপ্ৰসূ হয়। শেষত সোম-পেষণ-সংকুল (গ্ৰাৱণ, উক্থ, সামন) স্মৰণ কৰি বসিষ্ঠক ‘পথ-ভাঙনি’ কৰা নেতা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে যজ্ঞধাৰাক আগলৈ আগবঢ়ায়।
Sukta 34
Sukta 7.34
RV 7.34 বসিষ্ঠৰ এটা সূক্ত, য’ত মনীষা—উজ্জ্বল প্ৰেৰিত বুদ্ধি—ক দেৱী-শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; সি সুগঠিত ৰথৰ দৰে যজ্ঞক আগবঢ়াই নিয়ে। শ্লোকসমূহ চিন্তা আৰু বাক্ৰ দীক্ষাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এনে ৰক্ষাকাৰী দীপ্তিলৈ গতি কৰে যিয়ে বৈৰিতা আৰু দেহগত কষ্ট দূৰ কৰে; আৰু শেষত বহু দিৱ্য আৰু প্ৰাকৃতিক শক্তিক আহ্বান কৰি শান্তি, আশ্ৰয় আৰু স্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ বিস্তৃত আশীৰ্বাদে সমাপ্ত হয়।
Sukta 35
Sukta 7.35
এই সূক্তটো এক বিস্তৃত শান্তি আৰু স্বস্তি-আশীৰ্বাদ; ইয়াত বহু দেৱ-যুগলক—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰক অন্য শক্তিসমূহৰ সৈতে যুক্ত কৰি—উপাসকসকলৰ সুৰক্ষা, সঠিক গতি/পথচলা আৰু বিজয় লাভৰ বাবে আহ্বান কৰা হৈছে। ই যজ্ঞীয় সহায়ক যুগল (ইন্দ্ৰ–অগ্নি, ইন্দ্ৰ–বৰুণ, ইন্দ্ৰ–সোম, ইন্দ্ৰ–পূষণ)ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সূৰ্য, দিশসমূহ, পৰ্বত, নদী আৰু জল আদি বিশ্ব-আধাৰলৈকে বিস্তাৰিত হৈ, জীৱনৰ সকলো দিশ শুভ হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষ প্ৰাৰ্থনাত ‘যজ্ঞ-যোগ্য সকলো অমৰ’ দেৱতাক একত্ৰ কৰি, বহুদূৰ-বিস্তৃত মঙ্গল আৰু অবিৰত ৰক্ষাদান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Sukta 36
Sukta 7.36
এই সূক্তই বসিষ্ঠ-চক্ৰৰ আৰম্ভণি কৰি যজ্ঞক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ভিতৰত স্থাপন কৰে: সত্যৰ আসনৰ পৰা প্ৰেৰিত বাক্য উদ্ভৱ হয়, সূৰ্যই পোহৰৰ “গাই”সমূহ মুকলি কৰে, আৰু বেদীৰ কেন্দ্ৰত অগ্নি প্ৰজ্বলিত হয়। ইয়াত অগ্নিক মধ্যস্থ জ্বালা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে স্পষ্টতা, প্ৰাণশক্তি আৰু দেৱ-মানৱৰ মাজত সঠিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে; লগতে সুৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি লাভৰ বাবে ৰুদ্ৰ, মৰুত আৰু বিষ্ণু আদি সহায়ক শক্তিসমূহক সংক্ষিপ্তভাৱে আহ্বান কৰা হয়। সামগ্ৰিক উদ্দেশ্য হ’ল যজ্ঞক পবিত্ৰ কৰা—বাক্য, পোহৰ আৰু অগ্নি একেলগে কাৰ্য কৰি—যাতে কল্যাণ, সন্তান-সমৃদ্ধি আৰু বিস্তৃত প্ৰাণবল নিশ্চিত হয়।
Sukta 37
Sukta 7.37
এই সূক্ত (বসিষ্ঠৰ নামে প্ৰচলিত) আৰম্ভণিতে ঋভুসকলক—যিসকলক বাজ আৰু ঋভুক্ষণ বুলিও বন্দনা কৰা হয়—তেওঁলোকৰ নিৰ্দোষ ৰথত সোম-নিষ্পেষণলৈ আহ্বান জনায়; ত্ৰিবিধ পানত আনন্দ ল’বলৈ আৰু বিস্তৃত শক্তি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। তাৰ পিছত প্ৰাৰ্থনা আন সহায়ক দেৱ-শক্তিসকললৈও বিস্তাৰিত হয় (এটা ঋচাত ইন্দ্ৰ, আৰু অন্তিমত সবিতা), বিজয়ী প্ৰেৰণা, ৰক্ষা, আৰু উচ্চ স্থানৰ পৰা ধন আৰু “সহায়/দান” (ৰাধাংসি) আহিবলৈ কামনা কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই সোম-অনুষ্ঠানলৈ এক লিটাৰ্জিক আহ্বান, য’ত স্তৱনাৰ সৈতে কৌশল, প্ৰাচুৰ্য আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী মঙ্গল (স্বস্তি)ৰ অনুৰোধ একেলগে মিশি আছে।
Sukta 38
Sukta 7.38
এই সূক্তত সবিতাক দিৱ্য প্ৰেৰক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি “সুৱৰ্ণ চিন্তা”ক জাগ্ৰত কৰি উঠাই আনে আৰু গতি দান কৰে, সঠিক অভিপ্ৰায়, কৰ্মপ্ৰবৃত্তি আৰু শুভ আৰম্ভণি উদ্দীপিত কৰে। ভাগক অংশ-বিতৰণকাৰী হিচাপে স্মৰণ কৰি ধন-সম্পদ আৰু মঙ্গলৰ ন্যায্য ভাগ-বণ্টনৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়; লগতে দ্যৌ-প্ৰিথিৱী আৰু সহায়ক শক্তিসমূহক ৰক্ষা আৰু বৃদ্ধি দানৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়। সূক্তৰ অন্তত সোম-সদৃশ আনন্দত উপসংহাৰ হয়: সত্যজ্ঞানী অমৰ শক্তিসমূহক মধুময় সাৰ পান কৰি দেৱযান—দেৱমুখী পথত অগ্ৰসৰ হ’বলৈ উদ্দীপিত কৰা হয়।
Sukta 39
Sukta 7.39
এই সৰু বসিষ্ঠ-সূক্তত অগ্নিক ঊৰ্ধ্বমুখী উঠি যোৱা শিখা আৰু হোতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিজনে ঋত (সত্য-নিয়ম)ৰ পথেদি হৱি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ইয়াত দেৱতাসকল একে সাধাৰণ যজ্ঞাসনত সমবেত হোৱা দৃশ্য অংকিত; আৰু অগ্নিক কাম্য ক্ৰিয়া সম্পাদন কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে, শেষত প্ৰেৰিত স্তোত্ৰ-শক্তি (অৰ্ক) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী মঙ্গল (স্বস্তি)ৰ বাবে আশীৰ্বাদেৰে উপসংহাৰ কৰা হৈছে।
Sukta 40
Sukta 7.40
এই সূক্তৰ আৰম্ভণিতে ‘বিদথ্য়া শ্ৰুষ্টি’—পবিত্ৰ সভাৰ গ্ৰহণশীল ‘শ্ৰৱণ’ শক্তি—ক আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে কবিৰ স্তোম যথাযথভাৱে গ্ৰহণ হৈ শক্তিপ্ৰাপ্ত হয়। সবিতৃক সেই প্ৰেৰক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে যিয়ে দান আৰু দীপ্তিময় ঐশ্বৰ্যক গতি দিয়ে। তাৰ পিছত স্তোত্ৰখন ঋত-কেন্দ্ৰিক প্ৰাৰ্থনালৈ বিস্তাৰিত হৈ বৰুণ, মিত্ৰ, আৰ্যমণ, আপঃ (জলসমূহ) আৰু অদিতিক আহ্বান কৰে—উপাসকসকলক দুঃখ-দুৰ্দশাৰ পৰা পাৰ কৰাই নিবলৈ। শেষত দ্যৌঃ-পৃথিৱী আৰু ঋতাবান দেৱসকলৰ সামূহিক আহ্বান আছে—অতুলনীয় আলোকময় স্তোত্ৰ আৰু কল্যাণৰ মাজেৰে অবিৰত ৰক্ষা দান কৰিবলৈ।
Sukta 41
Sukta 7.41
এই সূক্তটো প্ৰভাতকালীন লিতানি, য’ত অগ্নি, ইন্দ্ৰ, মিত্ৰ-বৰুণ, অশ্বিনীদ্বয়, ভগ, পূষণ, ব্ৰহ্মণস্পতী, সোম আৰু ৰুদ্ৰ—এই দেৱমণ্ডলীক বাৰে বাৰে আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে দিনটো সঠিক ক্ৰম আৰু মঙ্গলশক্তিৰে আৰম্ভ হয়। ইয়াত ভগ (সৌভাগ্যৰ অংশ), ৰক্ষা, আৰু দিনৰ সকলো পৰ্যায়ত “স্বস্তি” (কল্যাণ-মঙ্গল) লাভৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। শেষত উষা (প্ৰভাত)ৰ ফালে ঘূৰি, সদায় নৱীন আৰু সমৃদ্ধ প্ৰভাতৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে—যি প্ৰভাত ঘৃতসদৃশ আনন্দ “দোহে” আৰু যজমানৰ প্ৰাণশক্তি ধাৰণ কৰে।
Sukta 42
Sukta 7.42
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-পদীয়া সূক্তই অঙ্গিৰস-সদৃশ যজ্ঞীয় শক্তি, বোৱাই যোৱা সোমৰ “গাই” আৰু পেষণ-পাথৰসমূহক আহ্বান কৰি সোম-যজ্ঞক আগবঢ়ায়, যাতে অধ্বৰাৰ কৰ্ম (peśaḥ) সফলভাৱে গতি পায়। অগ্নিক স্বাগতম দেৱীয় অতিথি (atithi) হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যেতিয়া তেওঁক যথাযথভাৱে চিনাক্ত কৰি গৃহ/যজ্ঞ-স্থানত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ কাম্য ধন-সম্পদ আৰু নিৰাপদ অগ্ৰগতি দান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত ফলশ্ৰুতি-সদৃশ সংক্ষিপ্ত প্ৰাৰ্থনাত বিস্তৃত জীৱনীশক্তি (iṣ), ধন (rayi), বল (vāja) আৰু svasti-ৰ দ্বাৰা দীৰ্ঘস্থায়ী সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 43
Sukta 7.43
বসিষ্ঠসকলৰ এই পাঁচ-পদীয়া সূক্তখন আৰম্ভণিতে দ্যাৱা-পৃথিৱী (স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী)ক যজ্ঞত ভক্তিপূৰ্ণ বাক্যৰে সুদৃঢ় কৰা বিস্তৃত আধাৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰে। তাৰ পিছত ই ব্যৱহাৰিক লিতুৰ্জিৰ দিশলৈ ঘূৰি দেৱতাসকলক বৰ্হিষলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, অগ্নিক যজ্ঞক্ৰিয়া পবিত্ৰ/অভিষিক্ত কৰিবলৈ আৰু যজমানৰ ‘দৈৱী হোৱা’ক বৈৰিতাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষত ই সমূহৰ বাবে দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ (স্বস্তি), স্থিৰতা, আৰু যৌথ সমৃদ্ধিত অক্ষত অংশগ্ৰহণৰ বাবে সামূহিক প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়।
Sukta 44
Sukta 7.44
এই সংক্ষিপ্ত বসিষ্ঠ-স্তুতি দধিক্ৰাৱনক অগ্ৰগণ্য কৰি সহায়ক দেৱশক্তিসকলৰ এক বিস্তৃত, উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত আহ্বান-তালিকাৰে আৰম্ভ হয়—জীৱন আৰু যজ্ঞত সুৰক্ষা, স্পষ্টতা আৰু সঠিক গতি স্থাপন কৰিবলৈ। ই প্ৰভাতত জাগৰণ আৰু অগ্নি প্ৰজ্বলনক দুৰিতা (ক্ষতিকাৰক অতিক্ৰমণ) দূৰ কৰা আৰু ঋত-সমন্বিত নিৰাপদ পথ লাভ কৰাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। স্তুতিটোৰ উদ্দেশ্য ব্যৱহাৰিক আৰু আধ্যাত্মিক—যজমানৰ বাবে শুভ গমন, সঠিক শৃঙ্খলা, আৰু দেৱতাসকলৰ সজাগ শ্ৰৱণ নিশ্চিত কৰা।
Sukta 45
Sukta 7.45
এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠে দেৱ-প্ৰেৰক সবিতৃক আহ্বান কৰিছে—যি নিজৰ অশ্বসমূহসহ মধ্যাকাশে গমন কৰি মানৱজীৱনৰ বাবে দান আৰু সঠিক দিশ-নিৰ্দেশ বহন কৰে। সবিতৃক উপাসকসকলক উপযুক্ত বাসস্থানত “স্থাপন” কৰিবলৈ, তেওঁলোকৰ কৰ্মসমূহ গতি দিবলৈ, দীপ্তিময় বুদ্ধি বিস্তাৰ কৰিবলৈ, আৰু জীৱনধাৰণকাৰী পোষণ তথা বিস্তৃত প্ৰাণশক্তি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। স্তোত্ৰৰ অন্তত উচ্চাৰিত স্তুতি-অৰ্ঘ্যৰূপে সমাপ্তি ঘটে, য’ত স্থায়ী মঙ্গল আৰু ৰক্ষাৰ কামনা কৰা হয়।
Sukta 46
Sukta 7.46
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ৰুদ্ৰক শক্তিশালী ধনুৰ্ধৰ হিচাপে সম্বোধন কৰা হৈছে—তেওঁৰ দ্ৰুত, তীক্ষ্ণ শক্তিয়ে আঘাতো কৰিব পাৰে, আৰোগ্যও দিব পাৰে। কবিয়ে অনুৰোধ কৰে যে ৰুদ্ৰৰ বিজুলী-সদৃশ বল আৰু ক্ৰোধ আঁতৰি যাওক, আৰু পৰিয়াল, সন্তান-সন্ততি আৰু দীঘলীয়া জীৱনৰ সুৰক্ষাৰ বাবে তেওঁৰ ‘হাজাৰ ঔষধ’ আহ্বান কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে শ্ৰদ্ধাভৰা স্তৱ আৰু দয়া-প্ৰাৰ্থনাৰ জৰিয়তে শান্তিকৰণ (শমন) আৰু মঙ্গল (স্বস্তি) লাভ।
Sukta 47
Sukta 7.47
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত আপঃ (জল/নদী)ক দিৱ্য শুদ্ধিকাৰী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ প্ৰথম মধুৰ তৰংগ ইন্দ্ৰৰ বাবে আৰু মানৱ অৰ্ঘ্য-অৰ্পণৰ বাবে উপযুক্ত হয়। সূক্তখনে জলসমূহক দেৱতাৰ পথৰ সৈতে সুৰ মিলাই, আৰু ইন্দ্ৰৰ বিধান অনুসৰি প্ৰবাহিত হ’বলৈ অনুৰোধ কৰে, লগতে উপাসকসকলক বিস্তৃত অৱকাশ (ৱৰিবস) আৰু স্থায়ী মঙ্গল-কল্যাণ (স্বস্তি) দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 48
Sukta 7.48
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ঋভুসকলক—ঋভুক্ষণ আৰু বাজক, নিপুণ সিদ্ধিৰ শক্তিৰূপে—আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকে পেষিত সোমত আনন্দ কৰে আৰু বল-জয় আনি দিয়া ফলপ্ৰসূ কৰ্মসমূহ “চলিত” কৰে। স্তোত্ৰটোৱে তেওঁলোকৰ বিস্তৃত কাৰুকাৰ্যক ইন্দ্ৰৰ বীৰ্যশক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰে, প্ৰাচীন সত্য বিধানসমূহ জয়ী হওক আৰু শত্রুৰ ছলনা নিষ্ফল হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষত সকলো দেৱতালৈ—বিশেষকৈ বসুসকললৈ—বিস্তৃত মুক্তি (varivas), পোষণ, আৰু স্বস্তিৰ জৰিয়তে নিৰন্তৰ ৰক্ষা-সুৰক্ষাৰ বাবে সাৰ্বজনীন আবেদন কৰি স্তোত্ৰটি সমাপ্ত হয়।
Sukta 49
Sukta 7.49
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত দিৱ্য আপঃ (জল)ক প্ৰাচীন, স্বয়ং-শোধনশীল শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি সমগ্ৰ জগতত প্ৰবাহিত। সিহঁতৰ পৰা তৎক্ষণাৎ ৰক্ষা আৰু মঙ্গল-কল্যাণ বিচৰা হৈছে। ইয়াত জলক ইন্দ্ৰৰ উদ্দীপক বলৰ সৈতে আৰু বৰুণৰ সত্য-অসত্যৰ ওপৰত নৈতিক তত্ত্বাৱধানৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; জলক একে সময়তে শাৰীৰিক শোধক আৰু ঋতৰ ৰক্ষক হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত জলৰ ভিতৰত বৰুণ, সোম, সকলো দেৱতা আৰু বৈশ্বানৰ অগ্নি অৱস্থিত বুলি ক’ই, জলক বিশ্ব আৰু যজ্ঞজীৱনৰ ধাৰক-আধাৰ (পোষক মাতৃকা) ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে।
Sukta 50
Sukta 7.50
এই সৰু অপোত্ৰোপায়িক সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণক সজাগ ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকে গোপনে আৰু সৰ্পিলভাৱে বগাই অহা অনিষ্ট—‘অজকাভ’ আৰু ‘ৎসৰু’ বুলি নাম দিয়া—দূৰ কৰে; লগতে গছ, নদী আৰু ঔষধিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বিষো নাশ কৰে। প্ৰাৰ্থনাই ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অধিক বিস্তৃত শুদ্ধিকৰণলৈ আগবাঢ়ে, আৰু শেষত জল আৰু নদীবোৰক সম্পূৰ্ণ মঙ্গলময় আৰু অনাহতিকাৰক হ’বলৈ আশীৰ্বাদ দিয়ে, যাতে উপাসকৰ পথত কোনো আঘাত নঘটে।
Sukta 51
Sukta 7.51
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত অদিতিসহ আদিত্যসকলক সদায় নৱীন সুৰক্ষা, নিৰ্দোষতা (অনাগস্) আৰু ঋতৰ ভিতৰত যজ্ঞৰ স্থিৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত মুখ্য আদিত্য—মিত্ৰ, আৰ্যমন আৰু বৰুণ—উপাসকসকলক ৰক্ষা কৰক আৰু তেওঁলোকৰ বলবর্ধক সহায়ৰ বাবে সোম পান কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে; তাৰ পিছত ই সকলো দেৱতালৈ দীৰ্ঘস্থায়ী স্বস্তি (কল্যাণ)ৰ বাবে এক সাৰ্বজনীন আবেদনলৈ বিস্তাৰিত হয়।
Sukta 52
Sukta 7.52
বসিষ্ঠৰ এই সৰু সূক্তত আদিত্যসকলক—বিশেষকৈ মিত্ৰ আৰু বৰুণক—স্থিতি, ৰক্ষা, পৰিয়াল-বংশধাৰাৰ সংৰক্ষণ, আৰু বংশগত বা বাহিৰৰ কাৰণত হোৱা দোষ/অপৰাধবোধৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। উপাসকসকল দ্যাৱা-পৃথিৱী (আকাশ আৰু পৃথিৱী)ৰ দৰে ‘ভিত্তি-সদৃশ’ হওক বুলি ইয়াত অনুৰোধ কৰা হয়, আৰু শেষত অঙ্গিৰসসকলে সবিতৃৰ ধন লাভ কৰা এক দৰ্শন প্ৰকাশ পায়—সকলো দেৱতাই যজমানক আশীৰ্বাদ দিবলৈ সন্মতি জনায়।
Sukta 53
Sukta 7.53
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত দ্যাৱা–পৃথিৱী—আকাশ আৰু পৃথিৱী—ক একেলগে ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধি) ধাৰণ কৰা বিশাল দিৱ্য পিতৃ-মাতৃ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে। যজ্ঞত তেওঁলোকে সৰ্বাগ্ৰ স্থান গ্ৰহণ কৰক, ‘দিৱ্য জন’ (সহায়ক শক্তিসমূহ) সহ আহক, আৰু উপাসকসকলক প্ৰচুৰ ধন-সম্পদ আৰু স্থায়ী কল্যাণ দান কৰক—এইদৰে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 54
Sukta 7.54
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত গৃহৰ অধিষ্ঠাতা শক্তি বাস্তোষ্পতিক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন গৃহস্থক চিনে আৰু ঘৰলৈ প্ৰৱেশ শুভ, নিৰাময় আৰু দুঃখ-কষ্টমুক্ত কৰে। মানুহ আৰু পশু—উভয়ৰ বাবে শান্তি, আয়ু আৰু সমৃদ্ধিৰ বৃদ্ধি, আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ কল্যাণ তথা সঠিক ‘যোক’ (জীৱন, কাম আৰু উপাসনাৰ সুশৃঙ্খল সামঞ্জস্য)ৰ জৰিয়তে স্থায়ী সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 55
Sukta 7.55
RV 7.55 হৈছে বাস্তুপতি—বাসগৃহৰ ৰক্ষক প্ৰভু—লৈ নিবেদিত এক ঘৰুৱা শান্তি-সূক্ত। তাত তেওঁক ঘৰৰ সকলো “ৰূপ”ত প্ৰৱেশ কৰি দুখ-ক্লেশ আঁতৰাবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। এই সূক্তই সুৰক্ষা আৰু মঙ্গলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গৃহস্থৰ সদস্য, আত্মীয়-স্বজন আৰু ওচৰৰ সমাজলৈকে বিস্তৃত শান্তিকৰণলৈ আগবাঢ়ে; শেষত এক মন্ত্রসদৃশ নিস্তব্ধকৰণে ঘৰুৱা পৰিসৰক বিশ্ৰামময় শান্তিত লুলাই দিয়ে।
Sukta 56
Sukta 7.56
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত ৰুদ্ৰৰ যুৱ ঝড়-গণ মৰুতসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁলোকৰ একত্ৰিত আগমন, দীপ্ত অলংকাৰ আৰু অস্ত্ৰধাৰী শক্তিৰ বিস্ময় প্ৰকাশ কৰা হৈছে, যি বৰষুণ আনে আৰু আকাশ পৰিষ্কাৰ কৰে। সূক্তখনে তেওঁলোকৰ ৰক্ষা আৰু মঙ্গল কামনা কৰে, আৰু উপাসক তথা সমাজৰ বাবে তেওঁলোকৰ ভয়ংকৰ তেজ শুভ হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষ মন্ত্রত আশীৰ্বাদ বিস্তাৰ কৰি ইন্দ্ৰ, বৰুণ, মিত্ৰ, অগ্নি, জল, উদ্ভিদ আৰু বনপতিসকলক আহ্বান কৰা হৈছে—যেন তেওঁলোকে আহুতি গ্ৰহণ কৰি মৰুতসকলৰ আশ্ৰয়ত শান্তি দান কৰে।
Sukta 57
Sukta 7.57
এই সূক্তত মৰুতসকলক ‘মধু-নাম’ আৰু শক্তিৰে পৰিপূৰ্ণ ঝড়-দেৱতা হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে যজ্ঞত উচ্ছ্বাসেৰে ধাৱমান হয়, স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীক কঁপাব পাৰে, আৰু গোপন সমৃদ্ধিৰ উৎস উন্মুক্ত কৰে। ইয়াত উল্লাসময় আহ্বানৰ সৈতে মানৱীয় ভুলৰ বাবে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা সংযুক্ত; তেওঁলোকৰ বিজুলী আৰু ক্ৰোধ দূৰত থাকক, আৰু তেওঁলোকৰ দৃঢ় সদ্ভাৱ উপাসকসকলক ৰক্ষা কৰক বুলি অনুৰোধ কৰা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত সকলো দিশৰ পৰা মৰুতসকল আহি সমাজৰ নেতাসকলক শক্তিশালী কৰক আৰু সকলোকে দীঘলীয়া মঙ্গল-কল্যাণেৰে আগুৰি ৰাখক বুলি আহ্বান জনোৱা হৈছে।
Sukta 58
Sukta 7.58
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত মৰুতসকলক একগোট, একত্ৰিত ধুমুহা-সেনা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ প্ৰবল শক্তিয়ে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক “ঠেলি” দিয়ে আৰু ক্ষয়-ৰহিত দিৱ্য লোকলৈকে পৌঁছে। বসিষ্ঠে তেওঁলোকক কাব্যিক প্ৰেৰণাৰ পোষণ, ধন-সম্পদ আৰু বাধা ভাঙি বিজয় আনিব পৰা পৰাক্ৰম দান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে; আৰু শেষত ঘৃণাক বহু দূৰলৈ খেদাই উপাসকসকলক স্থায়ী মঙ্গল-কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 59
Sukta 7.59
বাসিষ্ঠৰ এই সূক্তত বিশ্বে দেৱাঃ—বিশেষকৈ অগ্নি, বৰুণ, মিত্ৰ, আৰ্যমন আৰু মৰুতসকল—ক ধাপে ধাপে ৰক্ষা, নিৰাপদ পথ-নিৰ্দেশ আৰু উপাসকৰ চাৰিওফালে শান্তিময় “আশ্ৰয়” স্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। শেষত ই প্ৰসিদ্ধ ত্ৰ্যম্বক প্ৰাৰ্থনা (মহামৃত্যুঞ্জয়)লৈ উত্থান ঘটে—মৃত্যুৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্তি বিচাৰি, তথাপি অমৃতত্ব (মৃত্যুহীন পূৰ্ণতা)ত দৃঢ়ভাৱে স্থিত থাকিবলৈ।
Sukta 60
Sukta 7.60
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত সূৰ্য্য উদয় হওঁতে সত্য (সত্য) ঘোষণা কৰা ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; আৰু আদিত্যসকলক—বিশেষকৈ মিত্র–বৰুণ, আৰ্যমণ, আৰু অদিতিক—উপাসকসকলক দিৱ্য পথত পথপ্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত আদিত্যসকলক ঋত/ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়মৰ সজাগ প্ৰহৰী হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—অজাগ্ৰত মনকো নেতৃত্ব দিয়ে, বিপদৰ মাজেৰে পাৰ হ’বলৈ এটা ‘ঘাট’ (ford) যোগায়, আৰু ভক্তক দুঃখ-কষ্ট অতিক্ৰম কৰাই স্বস্তি (মঙ্গল/কল্যাণ)লৈ লৈ যায়। সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে সুৰক্ষা, সঠিক দিশ-নির্দেশ (দেৱত্ৰা), আৰু নৈতিক তথা অস্তিত্বগত ‘দুৰ্গ’সমূহৰ মাজেৰে নিৰাপদ পাৰাপাৰ—বাক্য আৰু আচৰণক ঋত/সত্যৰ সৈতে সঙ্গতি কৰাই।
Sukta 61
Sukta 7.61
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত মিত্ৰ আৰু বৰুণক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁলোকৰ সৰ্বদৰ্শী ‘চকু’ সূৰ্য উদয় হৈ জগতসমূহ পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু মানুহৰ অন্তৰৰ প্ৰবৃত্তি/উদ্দেশ্য চিনে। স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী ধৰি ৰখা তেওঁলোকৰ বিস্তৃত শক্তিৰ গৌৰৱগাথা ইয়াত আছে, সময়ৰ সুশৃঙ্খল গতিৰ সৈতে অযজ্ঞকাৰী (যজ্ঞ নকৰা)ৰ সন্মুখীন বিপদৰ তুলনা কৰা হৈছে, আৰু শেষত সকলো কঠিন পাৰাপাৰৰ পৰা নিৰাপদে পাৰ কৰাই স্থায়ী কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 62
Sukta 7.62
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-পদীয়া সূক্তত সূৰ্যৰ দৈনিক উদয়ক ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ দৃশ্য চিহ্ন হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ নিৰপেক্ষ পোহৰে সকলো মানৱ “জন্ম” আৰু কৰ্ম-কাণ্ড পৰ্যবেক্ষণ কৰে। তাৰ পাছত ই আদিত্য-কেন্দ্ৰিক প্ৰাৰ্থনালৈ বিস্তাৰিত হৈ অদিতি, দ্যাৱা-পৃথিৱী, আৰু নৈতিক শাসক মিত্ৰ–বৰুণ–অৰ্যমনক অপৰাধৰ পৰা ৰক্ষা, প্ৰশস্ত মুক্তি (ৱৰিবস), আৰু নিজে তথা সন্তানৰ বাবে নিৰাপদ, মঙ্গলময় পথ প্ৰদান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে।
Sukta 63
Sukta 7.63
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-মন্ত্ৰীয়া ত্ৰিষ্টুভ সূক্তত সূৰ্য/সবিতৃৰ উদয়ক সাৰ্বজনীন, সৰ্বদৰ্শী পোহৰ হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে—যি গোপন অন্ধকাৰ উন্মোচন কৰি দূৰ কৰে, মানুহৰ কৰ্ম-কাণ্ড আৰু ঋত/সঠিক শৃঙ্খলাক সক্ষম কৰে। সূৰ্যক মিত্ৰ–বৰুণৰ “চক্ষু” বুলি প্ৰশংসা কৰি সৌৰ দৃষ্টিক আদিত্য-সাৰ্বভৌমত্ব, সত্য আৰু নৈতিক স্পষ্টতাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। শেষত মিত্ৰ, বৰুণ আৰু অৰ্যমণক বিস্তৃত স্থান, নিৰাপদ পথ আৰু দীঘলীয়া কল্যাণৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 64
Sukta 7.64
বসিষ্ঠৰ এই পাঁচ-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত মিত্ৰ–বৰুণক আৰ্যমনৰ সৈতে আদিত্য ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিসকলে দ্যুলোক, অন্তৰিক্ষ আৰু পৃথিৱীত ঋত (বিশ্বীয় আৰু নৈতিক বিধান) স্থাপন কৰি ৰাখে। স্তোত্ৰত তেওঁলোকক আহুতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ, উপাসকক “সৰ্বাধিক সিদ্ধিদায়ক পথ”ৰে আগবঢ়াই নিবলৈ, বৈৰিতা/শত্ৰুতাক প্ৰতিহত কৰিবলৈ, আৰু প্ৰেৰিত চিন্তা (ধী)ক ইচ্ছিত লক্ষ্যলৈ দৃঢ় কৰি সদায় স্বস্তি (কল্যাণ) দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 65
Sukta 7.65
এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত সূৰ্যোদয়ত মিত্ৰ–বৰুণক আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু তেওঁলোকৰ শুদ্ধ সংকল্প আৰু সাৰ্বভৌম ৰক্ষকত্বৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, যি সমগ্ৰ জগতৰ সকলো পথেদি গতি কৰে। ঋতৰ এই যমল প্ৰভুসকলক অনুৰোধ কৰা হৈছে যাতে তেওঁলোকে অসত্যৰ বিৰুদ্ধে “সেতু” হৈ কাম কৰে আৰু দুঃখ-দুৰ্দশাৰ ওপৰেৰে নিৰাপদ পাৰাপাৰ দিয়ে; শেষত স্থায়ী মঙ্গল আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে উপসংহাৰ হয়।
Sukta 66
Sukta 7.66
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত মিত্ৰ–বৰুণক যুগল আদিত্য ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে সত্য, বিধি-নিয়ম আৰু সজাগ শাসনৰ দ্বাৰা ঋত (বিশ্ব-ব্যৱস্থা) ধৰি ৰাখে। উপাসকসকলে তেওঁলোকক আহুতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ, সৎবুদ্ধি/সঠিক মনোভাৱ দৃঢ় কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলক ৰক্ষা, স্থিৰতা আৰু সুৰেলা সামাজিক শৃঙ্খলা দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। সূক্তখন ভক্তিপূৰ্ণ স্তৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ঋত-ধাৰক শক্তিসমূহৰ সজীৱ চিত্ৰণলৈ আগবাঢ়ে, আৰু শেষত তেওঁলোকক আহি সোম পান কৰিবলৈ স্পষ্ট আমন্ত্ৰণ জনায়।
Sukta 67
Sukta 7.67
এই ত্ৰিষ্টুভ্ ছন্দৰ সূক্তত বসিষ্ঠে অশ্বিনদ্বয়ক তেওঁলোকৰ ৰথত শীঘ্ৰ আহি হবি গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, আৰু পুত্ৰে যেনেকৈ পিতৃ-মাতৃক অন্তৰংগতাৰে সম্বোধন কৰে তেনেকৈ তেওঁলোকক সম্বোধন কৰে। কবিয়ে অন্তঃকৰণৰ শক্তিসমূহৰ সুৰক্ষা, উৰ্বৰ আৰু অক্ষত সৃজনশীল শক্তি, সন্তান আৰু বংশধাৰাত সমৃদ্ধি, আৰু স্বস্তি (কল্যাণ) চিহ্নিত দেৱ-নির্দেশিত পথৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে। সূক্তখন ধন-সম্পদ, ঋষিসকলৰ পৰিপক্বতা, আৰু অশ্বিনদ্বয়ৰ উপকাৰী সান্নিধ্যত নিৰন্তৰ ৰক্ষাৰ বাবে সোজা অনুৰোধেৰে সমাপ্ত হয়।
Sukta 68
Sukta 7.68
এই সূক্তত দীপ্তিমান যমজ চিকিৎসক অশ্বিনৌক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে—তেওঁলোকে নিজৰ অশ্বত শীঘ্ৰে আহক, কবিৰ মন্ত্রসমূহ গ্ৰহণ কৰক আৰু যজ্ঞত নিজৰ আসন গ্ৰহণ কৰক। ইয়াত তেওঁলোকৰ আশ্চৰ্যজনক, প্ৰাণ-ৰক্ষাকাৰী দানসমূহ (বিশেষকৈ অত্রিক সহায়) স্মৰণ কৰা হৈছে, আৰু শেষত গায়ক আৰু সমাজৰ বাবে প্ৰভাতত স্থিৰ কল্যাণ, পোষণ আৰু সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 69
Sukta 7.69
এই সূক্তটো বসিষ্ঠৰ প্ৰভাত-আহ্বান; তাত তেওঁ অশ্বিনৌক আহ্বান কৰি তেওঁলোকৰ সোণালী ৰথ—যি স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীক জোঁটায় বুলি কোৱা হয়—সৰ্বাধিক সোজা পথেদি দ্ৰুত আহিবলৈ অনুৰোধ কৰে। তেওঁলোকৰ দীপ্তিময়, ঘৃত-উজ্জ্বল গতি-পথৰ প্ৰশংসা কৰি, যজ্ঞত প্ৰৱেশ কৰি শান্তি, কল্যাণ, ধন-সম্পদ, আৰু ঋষি তথা যজমানসকলৰ শক্তিবৃদ্ধি আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 70
Sukta 7.70
এই সৰু সূক্তত বশিষ্ঠে অশ্বিনৌক “আমালৈ আহা” বুলি আহ্বান কৰি, পৃথিৱীৰ আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰু দ্ৰুত, আৰোগ্যদায়ক, ধন-বহনকাৰী সহায় আনিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। এই যমজ দেবতাক জল আৰু উদ্ভিদৰ মাজেৰে গতি কৰা অন্তৰংগ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে ঔষধ, সমৃদ্ধি আৰু সঠিক পথনির্দেশ দান কৰে; আৰু কবিয়ে দীৰ্ঘস্থায়ী স্বস্তি (কল্যাণ)ৰ বাবে সু-বোনা প্ৰাৰ্থনা অৰ্পণ কৰে।
Sukta 71
Sukta 7.71
এই সৰু অশ্বিনৌ-স্তোত্ৰ ৰাতি যেতিয়া প্ৰভাতক ঠাই দিয়ে সেই উজ্জ্বল সীমান্ত-মুহূৰ্তৰ পটভূমিত ৰচিত; আৰু দিৱ্য যমজদ্বয়ক তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান ৰথত শীঘ্ৰে আহিবলৈ আহ্বান কৰে। বসিষ্ঠে তেওঁলোকক “দিনে আৰু ৰাতিয়ে” অনিষ্ট দূৰ কৰা ৰক্ষক হিচাপে, আৰু প্ৰাণশক্তি, ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণৰ দাতা হিচাপে স্মৰণ কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত সাৱধানে বোনা প্ৰশংসা-গীত অৰ্ঘ্যৰূপে নিবেদন কৰি, স্বস্তি (মঙ্গল) সহ নিতান্ত অবিৰত সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Sukta 72
Sukta 7.72
বসিষ্ঠৰ এই সৰু সূক্তত অশ্বিনৌ (নাসত্যা)ক আহ্বান কৰা হৈছে যাতে তেওঁলোকে নিজৰ দীপ্তিময় ৰথত অতি শীঘ্ৰ আহে, যুঁজোৱা শক্তিসমূহে ঘেৰি ধৰি সৌন্দৰ্য, ৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধি আনক। তেওঁলোকৰ আগমনক স্তোত্ৰ-প্ৰশংসাৰ জাগৰণ আৰু উষা (প্ৰভাত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে, আৰু শেষত সকলো দিশৰ পৰা উপাসকক ‘স্বস্তি’ (কল্যাণ)সহ ৰক্ষা কৰিবলৈ যমজ দেবতাদ্বয়ক সাৰ্বজনীন আহ্বান কৰা হৈছে।
Sukta 73
Sukta 7.73
এই চুটি ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত অশ্বিনৌ (নাসত্যা)ক সকলো দিশৰ পৰা শীঘ্ৰ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—উদ্ধাৰকৰূপে, যিসকলে উপাসকক “অন্ধকাৰ” পাৰ কৰাই অধিক দূৰৰ, নিৰাপদ তীৰলৈ লৈ যায়। বসিষ্ঠে যজ্ঞ যথাযথ পথেদি আগবাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত সুগঠিত স্তৱ অৰ্পণ কৰি, সেই যুগল চিকিৎসকক পঞ্চবিধ, সৰ্বদিশীয় সমৃদ্ধি আৰু নিৰন্তৰ সুৰক্ষা দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 74
Sukta 7.74
এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত প্ৰভাত-মুহূৰ্তত অশ্বিনৌক আহ্বান কৰা হৈছে—যেতিয়া “উষা-আলোক” উদয় হয় আৰু দীপ্তিমান স্বৰ্গ অন্বেষণকাৰীসকলে তেওঁলোকৰ দ্ৰুত সহায় মাতি থাকে। ইয়াত যমজদেৱতাৰ চলমান, জনে-জনে উপকাৰী স্বভাৱক বিশেষকৈ উজ্জ্বল কৰা হৈছে—দ্ৰুত ঘোঁৰাত চৰি দানশীল উপাসকৰ ঘৰলৈ আহি পোৱা—আৰু তেওঁলোকক ৰক্ষক ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, যিসকলে মানৱ জীৱনীশক্তি বঢ়ায় আৰু সমাজসমূহক কল্যাণত স্থিৰ কৰে।
Sukta 75
Sukta 7.75
এই উষা-সূক্তত বসিষ্ঠে উষাক স্বৰ্গজাত আৰু ঋত-নিয়ন্ত্ৰিত বুলি প্ৰশংসা কৰে; তেওঁৰ আবিৰ্ভাৱে মহিমা উন্মোচন কৰে, জগতৰ পথসমূহক গতি দিয়ে, আৰু শত্রুভাৱাপন্ন অন্ধকাৰ দূৰ কৰে। কবিয়ে তেওঁক সূৰ্যৰ দীপ্তিময়ী বধূ আৰু ধন-প্ৰাণশক্তিৰ দাত্ৰী হিচাপে বন্দনা কৰি, শেষত যজমান আৰু যজ্ঞাসনৰ বাবে গৰু-ধন, ঘোঁৰা, বীৰ পুত্ৰ, আৰু অবিচ্ছিন্ন মঙ্গল-কল্যাণৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 76
Sukta 7.76
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত উষা (প্ৰভাত)ক জগত প্ৰকাশ কৰা দেৱী, দিৱ্য সংকল্পে জন্ম লোৱা “চক্ষু” বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ অমৰ, সাৰ্বজনীন পোহৰ উজলাই তোলে। সবিতৃ আৰু বিশ্বানৰ কসমিক আলোকদাতা হিচাপে সহায়ক ৰূপে থিয় দিছে, যাৰ ফলত প্ৰভাত কেৱল দৈনন্দিন ঘটনা নহয়, ঋত (সত্য-নিয়ম) আৰু জাগ্ৰত দৃষ্টিৰ প্ৰকাশ হিচাপে প্ৰতিপন্ন হয়। কবিসকলে প্ৰাচীন ঋষি আৰু পিতৃসকলক স্মৰণ কৰে, যিসকলে গোপন পোহৰ আৱিষ্কাৰ কৰি সত্য মন্ত্ৰেৰে “উষাক জন্ম দিছিল”; শেষত তেওঁলোকে ধন, সুযশ আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 77
Sukta 7.77
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত উষা-স্তোত্ৰত প্ৰভাতক উজ্জ্বল যুৱতী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি গতি, জীৱন আৰু পুনৰ নবীকৃত ঋত/শৃঙ্খলা আনে আৰু মানুহৰ কৰ্মৰ বাবে বহল, নিৰাপদ পথ মুকলি কৰে। উষাৰ উদয় অগ্নিৰ প্ৰজ্বালনৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্য: পোহৰ বিয়পি পৰাৰ লগে লগে অন্ধকাৰ আঁতৰি যায় আৰু যজমানক ধন (ৰয়ি), সুৰক্ষা আৰু কল্যাণৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়ে।
Sukta 78
Sukta 7.78
এই সৰু উষাস্ সূক্তত প্ৰভাতৰ প্ৰথম দৃশ্যমান লক্ষণসমূহ উদ্যাপন কৰা হৈছে—তেওঁৰ দীপ্তিময় ৰূপসমূহ বিস্তাৰিত হয় আৰু জগত পুনৰ পোহৰৰ দিশে ঘূৰে। উষাসসকলক সূৰ্যক উদ্ভাসিত কৰা, অগ্নি আৰু যজ্ঞ পুনৰ জ্বলাই তোলা, আৰু অনাকাঙ্ক্ষিত অন্ধকাৰ দূৰ কৰা বাবে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে প্ৰাৰ্থনা কৰে যে দীপ্ত উষাসসকলে কাম্য বৰ দান কৰক, বিভ্ৰান্তি-জট খুলিক, আৰু গায়কসকলক স্থায়ী কল্যাণ-সুখেৰে সুৰক্ষা কৰক।
Sukta 79
Sukta 7.79
এই সৰু উষা-সূক্তত উষাক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ জীৱনৰ পথসমূহ মেলি দিয়ে, পঞ্চ মানব জনক জাগ্ৰত কৰে, আৰু নিজৰ স্বচ্ছ কিৰণৰে জগতখনক সঠিক গতি-ধাৰাত প্ৰৱৰ্তিত কৰে। কবিয়ে তেওঁৰ উদয়ক সূৰ্যৰ দ্বাৰা দুটা লোক (দ্যাউ-পৃথিৱী) বিস্তাৰিত হোৱাৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে, আৰু উষাক অনুৰোধ কৰিছে যাতে তেওঁ অন্তৰ্নিহিত দেৱত্ব, সত্যপ্ৰেৰণা, আৰু সফল কৰ্ম আৰু লাভৰ বাবে কল্যাণ-সমৃদ্ধিক উদ্দীপিত কৰে।
Sukta 80
Sukta 7.80
এই সংক্ষিপ্ত বসিষ্ঠ স্তোত্ৰত উষা (প্ৰভাত)ক ঋষিসকলৰ প্ৰথম জাগৰণকাৰিণী আৰু সকলো লোকৰ প্ৰকাশিকা বুলি সম্ভাষণ কৰা হৈছে; তেওঁ দুটা লোক ঘূৰাই অস্তিত্বক দৃশ্যমান কৰে। উষাক জীৱন নবীকৰণ কৰা, পোহৰে অন্ধকাৰ ঢাকি দিয়া, আৰু দৃষ্টিক সূৰ্য, অগ্নি আৰু যজ্ঞৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়াৰ বাবে প্ৰশংসা কৰা হৈছে। শেষ প্ৰাৰ্থনাত অনুৰোধ কৰা হৈছে যে উষাসকল প্ৰতিদিনে মঙ্গলসহ উদিত হওক—বল, আলোক আৰু বীৰ্য্যময় জীৱনীশক্তি আনক—আৰু উপাসকসকলক দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰক।
Sukta 81
Sukta 7.81
বসিষ্ঠৰ এই সৰু উষাস-স্তোত্ৰত প্ৰভাতৰ তৎক্ষণাৎ প্ৰকাশক উদ্যাপন কৰা হৈছে: তেওঁ “আমাৰ চকুৰ আগতেই” আহে, জলধাৰা আৰু দৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰ বিস্তাৰ কৰে, আৰু ৰাতিৰ অন্ধকাৰক দীপ্তিময় শৃঙ্খলালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। কবিয়ে প্ৰাৰ্থনা কৰে যে তেওঁৰ কৃপাময় উদয়েই যেন দীপ্তিমান জগতখন স্পষ্টকৈ দেখাৰ বোধ দান কৰে, তেওঁৰ “ধন-ভাণ্ডাৰ” (সমৃদ্ধি, শক্তি, যশ)ত আমাৰ অংশ দিয়ে, আৰু বেঁকা-পথ, ব্যৰ্থতা আৰু অন্তৰৰ বাধা-বিঘ্ন আঁতৰাই দিয়ে।
Sukta 82
Sukta 7.82
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত ইন্দ্ৰ–বৰুণৰ যুগল সাৰ্বভৌমত্ব আহ্বান কৰি যজ্ঞ, জনসাধাৰণ আৰু সমাজৰ বাবে “মহি শৰ্ম” (বিশাল সুৰক্ষা) লাভ কৰিবলৈ, আৰু অবিৰত শত্রুসকলৰ ওপৰত বিজয় নিশ্চিত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। সূক্তখনত যুদ্ধীয় শক্তি (ইন্দ্ৰ) আৰু নৈতিক–ব্ৰহ্মাণ্ডীয় বিধান/শৃঙ্খলা (বৰুণ)ৰ মাজত পালাক্ৰমে সুৰ উঠি, দুয়োৰে সহযোগিতাক স্থিতি, বৃদ্ধি আৰু সঠিক শাসনৰ আধাৰ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। শেষত ই আদিত্য-মণ্ডল (মিত্ৰ, আৰ্যমণ, অদিতি) আৰু সবিতৃকো সোঁৱৰাই, ঋতক ধৰি ৰখা অবিচ্ছিন্ন পোহৰৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 83
Sukta 7.83
এই সূক্তত ইন্দ্ৰ–বৰুণক একত্ৰ বিজয়-শক্তি আৰু ঋত (ধৰ্ম-নিয়ম)ৰ ৰক্ষক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; দশৰাজ্ঞ যুদ্ধত সুদাস আৰু তৃৎসুসকলক দিয়া তেওঁলোকৰ সহায়ক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। ই স্মৰণ কৰায় যে তেওঁলোকে বৃত্ৰ-সদৃশ বাধা আৰু দাস-প্ৰতিৰোধ ভাঙি পেলায়; তাৰ পাছত সেই ঐতিহাসিক বিজয়ক প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰি অন্তৰ আৰু বাহিৰৰ সমৃদ্ধি, সত্য-নির্দেশিত পোহৰ, আৰু বিস্তৃত শান্তিৰ বাবে নিবেদন কৰে।
Sukta 84
Sukta 7.84
এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠ ইন্দ্ৰ আৰু বৰুণক একেলগে “দুজন ৰজা” বুলি আহ্বান কৰি, শ্ৰদ্ধাভৰা উপহাৰ আৰু ঘৃতৰ দীপ্তিমান ধাৰাৰে তেওঁলোকক যজ্ঞৰ দিশে মুখ ঘুৰাই দিয়ে। কবিয়ে যজ্ঞক্ৰিয়া আৰু মন্ত্ৰৰ সফল সমাপ্তি—সভাসমূহত সুন্দৰভাৱে উচ্চাৰিত—উল্লেখ কৰি, দেৱপ্ৰেৰিত সমৃদ্ধি, ৰক্ষাকাৰী সহায়, আৰু সন্তান-সন্ততি তথা বংশধাৰাৰ মঙ্গল কামনা কৰে। স্তোত্ৰৰ অন্তত তেওঁ আত্মবিশ্বাসেৰে কয় যে গীত দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ পৌঁছাইছে, আৰু স্বস্তি (কল্যাণ)ত তেওঁলোকৰ অবিৰত অভিভাৱকত্ব প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 85
Sukta 7.85
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত যুগল শক্তি ইন্দ্ৰ–বৰুণক সোম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰু উপাসকক “যাত্ৰাত” ৰক্ষা কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—বাহ্যিকভাৱে (নিৰাপদ গমন, কল্যাণ) আৰু অন্তৰ্ভাৱে (সন্তান/অন্তৰ শক্তিৰ বৃদ্ধি)। ইয়াত তেওঁলোকৰ পৰিপূৰক সাৰ্বভৌমত্ব উজ্জ্বল: এজন লোকে আৰু ঋত/শৃঙ্খলাক স্থিৰ কৰি ধৰি ৰাখে, আনজন বাধা আৰু প্ৰতিবন্ধকতাক নিধন কৰে; আৰু জলসমূহকেই তেওঁলোকক দেৱীয় অধিকাৰী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
Sukta 86
Sukta 7.86
বসিষ্ঠৰ এই বৰুণ-সূক্তত তেওঁ সেই বিশ্ব-সাৰ্বভৌমক প্ৰশংসা কৰিছে, যিজনে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী স্থাপন কৰিছে আৰু ঋত—নৈতিক-জাগতিক শৃঙ্খলা—ধৰি ৰাখে। এই বিস্তৃত, সুশৃঙ্খল সৃষ্টিৰ দৰ্শনৰ পৰা কবি অন্তৰ্মুখী হৈ স্বীকাৰোক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰে—বংশগত আৰু নিজে কৰা দোষৰ পৰা মুক্তি বিচাৰে, আৰু শেষত শান্তি, সুৰক্ষা আৰু কল্যাণৰ আশীৰ্বাদেৰে সমাপ্ত কৰে।
Sukta 87
Sukta 7.87
বসিষ্ঠৰ কণ্ঠে উচ্চাৰিত এই বৰুণ-সূক্তত দেৱতাক ঋতৰ ধাৰক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিজনে সূৰ্যৰ পথ খোদাই কৰি স্থিৰ কৰিছে আৰু নদীবোৰক নিয়মিত ধাৰাত প্ৰবাহিত কৰিছে। সূক্তটো বিশ্ব-শাসনৰ বৰ্ণনাৰ পৰা গূঢ় উপদেশলৈ আগবাঢ়ে—বৰুণে ‘অভেদ্য গাই’ৰ ৰক্ষিত গোপন কথা আৰু বাক্যৰ লুকাই থকা পদচিহ্ন প্ৰকাশ কৰে—আৰু শেষত অদিতিৰ বিধানৰ অধীনত দয়া, নিৰ্দোষতা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়।
Sukta 88
Sukta 7.88
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠে ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ বিশাল, পূজ্য ধাৰক আৰু কৃপালু বন্ধন-মোচনকাৰী বৰুণক অন্তৰঙ্গভাৱে প্ৰশংসা কৰিছে। ইয়াত দ্ৰষ্টাৰ প্ৰতি বৰুণৰ বিশেষ অনুগ্ৰহ স্মৰণ কৰা হৈছে—তেওঁক “নাওঁত” উঠাই ঋষি কৰি তোলা—আৰু শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে বৰুণে পাপৰ শিকলি ঢিলা কৰক আৰু আদিত্যসকলে উপাসকসকলক দীঘলীয়া কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰক।
Sukta 89
Sukta 7.89
এই সৰু সূক্তত বসিষ্ঠে বৰুণক অতি তৎপৰতাৰে দয়া কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছে—পাপ/অপৰাধ (এনস)ৰ পৰা মুক্তি আৰু “মাটিৰ ঘৰ” (মৃত্যু)ৰ পৰা ৰক্ষা দিবলৈ। তেওঁ মানৱীয় ভুল স্বীকাৰ কৰে—ইচ্ছাৰ ভ্ৰান্তি আৰু অজানিতে দিৱ্য বিধান (ধৰ্ম) উলংঘন—আৰু পুনঃপুনঃ সাৰ্বভৌম, শুদ্ধ বৰুণক “কৃপা কৰা” বুলি মিনতি কৰে।
Sukta 90
Sukta 7.90
এই সূক্তটি সোম-আহ্বান; মুখ্যতঃ বায়ুক—প্ৰায়ে ইন্দ্ৰ–বায়ু যুগল ৰূপে—সম্বোধন কৰি, যোজিত ৰথ-দলসহ শীঘ্ৰ আহি অধ্বৰ্যুসকলে প্ৰস্তুত কৰা মধু-সমৃদ্ধ পিষ্ট সোম পান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। আচারগত আহ্বানৰ লগতে কবিয়ে উষা আৰু বিস্তাৰিত পোহৰ স্মৰণ কৰি, দেৱতাসকলৰ আগমনক দীপ্তিময় আকাশ-স্থান মুকলি হোৱা আৰু জলধাৰাৰ প্ৰবাহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। শেষত বসিষ্ঠসকলে স্বস্তিৰ জৰিয়তে বল, বৃদ্ধি, যশ আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী ৰক্ষা কামনা কৰে।
Sukta 91
Sukta 7.91
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত বায়ুক ইন্দ্ৰ–বায়ুৰ ঘনিষ্ঠ সহচৰ্যত আহ্বান কৰা হৈছে; সোম-অৰ্পণলৈ আহিবলৈ নিমন্ত্ৰণ দি ৰক্ষা, বল আৰু মঙ্গলৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত প্ৰাচীন, নিৰ্দোষ দেৱতাসকলৰ স্মৰণ আছে, যিসকলে বাধাৰ সময়ত মনুক সহায় কৰি সূৰ্যৰ সৈতে উষাক স্থাপন কৰিছিল—ই ধৰ্ম-শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন আৰু মানৱ-পথৰ বাবে স্পষ্ট দৃষ্টিৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰতীক। শেষত কবিসকল (বসিষ্ঠসকল) নিজৰ সুগঠিত স্তোত্ৰৰ জৰিয়তে স্থায়ী ‘স্বস্তি’ (সামঞ্জস্যপূর্ণ কল্যাণ) বিচাৰে।
Sukta 92
Sukta 7.92
এই সৰু বসিষ্ঠ-ৰ স্তোত্ৰত বায়ুক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁৰ বহু নিয়ুত্ (যোকা দল/ৰথদল) লৈ দ্ৰুত আহি যজ্ঞত আসন গ্ৰহণ কৰি “প্ৰথম-পানকাৰী” ৰূপে সোম পান কৰক। স্তোত্ৰখনে বায়ুৰ আগমন আৰু উল্লাসক স্পষ্ট আশীৰ্বাদৰ সৈতে বাৰে বাৰে সংযোগ কৰে—ধন-সম্পদ, বল/বীৰ্য, গৰু-ধন, ঘোঁৰা, আৰু স্বস্তি (কল্যাণ)ৰ জৰিয়তে অবিৰত ৰক্ষা। উদ্দেশ্য দুয়োটা—লিটাৰ্জিক (সোম পেষণ/অৰ্পণত দেৱতাক আহ্বান কৰা) আৰু ব্যৱহাৰিক (উপাসকসকলৰ সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা)।
Sukta 93
Sukta 7.93
এই সূক্তত ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিৰ যুগল শক্তিক একেলগে বৃত্ৰ-বধক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে। উপাসকে তেওঁলোকক নতুন, শুদ্ধ স্তোত্ৰ-গীত গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে আৰু উপাসকৰ বাবে তৎক্ষণাৎ বল, বিজয় আৰু সমৃদ্ধিদায়ক ‘ৱাজ’ দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। যজ্ঞ আৰু সামূহিক প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁলোকৰ সহায় স্থাপন কৰি, নিৰ্দেৱ/অধাৰ্মিক বিৰোধিতাক আঘাত কৰি নিধন কৰিবলৈ আৰু লোকসকলক কুশল-মঙ্গলসহ সুৰক্ষা দিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। শেষত বিষ্ণু আৰু মৰুতসকলৰ দৰে মিত্ৰ দেৱতাসকলৰ প্ৰতি দৃষ্টি দি, যজমান যেন উপেক্ষিত নহয় বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 94
Sukta 7.94
ইন্দ্ৰ-অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰা এই সূক্তত স্তৱকক “প্ৰাচীন” প্ৰেৰণা বুলি দেখুওৱা হৈছে—মেঘৰ পৰা বৰষুণ ওলোৱাৰ দৰে উদ্ভৱ হোৱা। তাৰ পাছত সেই প্ৰেৰিত বাক্যক সুৰক্ষা আৰু বিজয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰিক আহ্বানলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। বাৰে বাৰে এই যুগল শক্তি—বল (ইন্দ্ৰ) আৰু পবিত্ৰ অগ্নি (অগ্নি)—ক সহায়সহ আহিবলৈ, উপাসকসকলক লোকসমূহৰ মাজত নিৰাপদ কৰি ৰাখিবলৈ, আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ বাক্য, দুষ্ট অভিপ্ৰায় আৰু ৰাক্ষসীয় বাধা-অৱৰোধক নিধন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 95
Sukta 7.95
এই সূক্তত সৰস্বতীক মহাশক্তিশালী, প্ৰেৰণা-দায়িনী নদী-শক্তি ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি সকলো আন জলধাৰাক অতিক্ৰম কৰে, স্থিৰ আৰু “লোহা-ভিত্তিস্থ” যেন দৃঢ়, ৰথৰ দৰে বেগেৰে আগবাঢ়ে। তাৰ পিছত বিশ্ব-বৰ্ণনাৰ পৰা যজ্ঞীয় প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰে: তেওঁ শুনক, ওচৰলৈ আহক, ধন আৰু বল দান কৰক, আৰু বসিষ্ঠ আৰু তেওঁৰ সঙ্গীসকলৰ বাবে “ঋতৰ দুৱাৰ” (সত্য/নিয়ম) মুকলি কৰক।
Sukta 96
Sukta 7.96
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-মন্ত্ৰীয়া সূক্তত সৰস্বতীক সৰ্বাধিপতি, জীৱন-দায়িনী নদী হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ প্ৰেৰিত প্ৰবাহে দুয়ো জগত বিস্তাৰ কৰে আৰু বাক্শক্তি, বল আৰু সমৃদ্ধিক পোষণ কৰে। কবিয়ে সৰস্বতী (আৰু সৰস্বান্ত)ক সৃজনশীল শক্তিৰ বাবে—সন্তান, বৃদ্ধি আৰু ধাৰণকাৰী আহাৰৰ বাবে—আহ্বান কৰে, তেওঁক দৃশ্যমান, উথলি-পৰা দুগ্ধভৰা থন যেন কল্পনা কৰে যাৰ পৰা সমাজে ভাগ ল’ব পাৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, এই সূক্ত দেৱীৰ শুদ্ধিকাৰী স্ৰোতৰ তলত প্ৰাচুৰ্য, সঠিক উচ্চাৰণ আৰু ফলপ্ৰসূ ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে এক আহ্বান।
Sukta 97
Sukta 7.97
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত বृहস্পতি/ব্ৰাহ্মণস্পতিক দিৱ্য বন্ধু আৰু পৌৰোহিত্য-শক্তি ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে যজ্ঞ সফল কৰে, বাক্য/বাণীক শুদ্ধ কৰে, আৰু দান-ঐশ্বৰ্যলৈ যোৱা পথ মুকলি কৰে। সোম-পেষণৰ পৰিসৰত এই স্তৱ স্থাপন কৰা হৈছে, য’ত ইন্দ্ৰকো সহায়ক শক্তি হিচাপে স্বাগতম জনোৱা হয়; আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে উপাসকসকল উদাৰ দাতাৰ সন্মুখত “দোষহীন” হওক আৰু বল, আনন্দ, আৰু সঠিক পথ-নিৰ্দেশ লাভ কৰক।
Sukta 98
Sukta 7.98
এই সূক্তত অধ্বৰ্যু পুৰোহিতসকলক উদ্দীপিত কৰা হৈছে যাতে তেওঁলোকে ইন্দ্ৰলৈ ৰক্তাভ, দোহা সোম অৰ্পণ কৰে—ইন্দ্ৰক চেপা পানীয়ৰ সদায় পুনৰ-ঘূৰি অহা অন্বেষক আৰু জনসমূহৰ বৃষভ-নেতা ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তাৰ পাছত সূক্তখনে ইন্দ্ৰৰ যোদ্ধাসুলভ সহায়লৈ মুখ ঘূৰায়—নিজকে “মহান” বুলি জাহিৰ কৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক পৰাভূত কৰিবলৈ। শেষত ইন্দ্ৰ আৰু বৃহস্পতিলৈ একেলগে ধন (ৰয়ি), যশ, আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী মঙ্গল (স্বস্তি)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Sukta 99
Sukta 7.99
এই সূক্তত বিষ্ণুক অপৰিমেয়, সৰ্বব্যাপী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ মহিমালৈ কোনেও সম্পূৰ্ণৰূপে উপনীত হ’ব নোৱাৰে, আৰু যিয়ে সৰ্বোচ্চ লোকক জানে। ইয়াত তেওঁৰ বিশ্ব-ব্যৱস্থা স্থাপনকাৰী কৰ্মসমূহ স্মৰণ কৰা হৈছে—যজ্ঞৰ বাবে বিস্তৃত স্থান সৃষ্টি কৰা, সূৰ্য, উষা আৰু অগ্নিক স্থাপন কৰা, আৰু শত্রুসকলৰ কপট প্ৰবঞ্চনাক পৰাভূত কৰা। শেষত স্থায়ী ৰক্ষা আৰু মঙ্গল কামনাৰে আনুষ্ঠানিক ‘বষট্’ আহ্বানৰে সূক্তটি সমাপ্ত হয়।
Sukta 100
Sukta 7.100
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত বিষ্ণুক সৰ্বব্যাপী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিজনে পৃথিৱীক “পদক্ষেপে বিস্তাৰ” কৰে আৰু মানুহৰ জীৱন আৰু পবিত্ৰ কৰ্মৰ বাবে বহল, স্থিৰ ক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰে। বসিষ্ঠে উপাসনাক উদ্দেশ্যমূলক আগবঢ়া বুলি দেখুৱাইছে—দান, স্তৱ আৰু বষট্-ধ্বনিৰ সৈতে—বিষ্ণুৰ ৰক্ষা, মঙ্গল (স্বস্তি) আৰু নিৰাপদ বাসস্থান বিচাৰি।
Sukta 101
Sukta 7.101
পৰ্জন্যলৈ নিবেদিত এই সূক্তত গৰ্জনময় বৰ্ষা-শক্তিক vṛṣabha (বৃষভ) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ বীজবাহী বল উদ্ভিদসমূহক সজীৱ কৰে, সমগ্ৰ জগতক মাধুৰ্যৰে পূৰ্ণ কৰে আৰু উৰ্বৰতাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বসিষ্ঠে বৰ্ষাক জল আৰু সাৰ-তত্ত্বসমূহৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে—গতি আৰু ৰূপত ত্ৰিগুণ—আৰু অন্তত প্ৰাৰ্থনা কৰিছে যে ঋত (সত্য-নিয়ম) আৰু স্বস্তি (সমন্বিত কল্যাণ) উপাসকক দীঘলীয়া জীৱনৰ বাবে ৰক্ষা কৰক।
Sukta 102
Sukta 7.102
এই সংক্ষিপ্ত গায়ত্ৰী সূক্তত পৰ্জন্যক “দ্যৌৰ পুত্ৰ” বুলি আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ উদাৰ বৰষুণ-দাতা, যিয়ে চৰণভূমি, উদ্ভিদ আৰু গৰু-ঘোঁৰাৰ উৰ্বৰতাক জাগ্ৰত কৰে। তেওঁৰ জীৱন-দায়িনী শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰি, তাৰপিছত সোজা যজ্ঞ-নিৰ্দেশ দিয়া হয়: পৰ্জন্যলৈ মধুৰ আহুতি অৰ্পণ কৰা, যাতে তেওঁ শৃঙ্খলাবদ্ধ বৃদ্ধি (ইḷā) আৰু কল্যাণ-মঙ্গল দান কৰে।
Sukta 103
Sukta 7.103
RV 7.103 (মাণ্ডূক-সূক্ত)ত বেঙক ব্ৰত-পালন কৰা “ব্ৰাহ্মণ” বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে—শুকান ঋতুত সিহঁতে নীৰৱ হৈ থাকে, আৰু পৰ্জন্যৰ বৰষুণে জগাই তুলিলে বহু-সুৰীয়া ধ্বনিত কথা ফুটি উঠে। এই উজ্জ্বল মৌচুমী দৃশ্যৰ জৰিয়তে সূক্তই বৰষুণৰ জীৱন-দায়িনী শক্তিক প্ৰশংসা কৰে আৰু বেঙৰ কোৰাছক যজ্ঞীয় পাঠ আৰু সোম-পীড়নৰ সৈতে সংযোগ কৰি ধন আৰু দীঘলীয়া আয়ুৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Sukta 104
Sukta 7.104
RV 7.104 ইন্দ্ৰ আৰু সোমলৈ নিবেদিত এক শক্তিশালী ৰক্ষামূলক সূক্ত; ইয়াত ৰক্ষস, যাতু-শক্তি আৰু অন্তৰৰ “ভক্ষক”সকলক দগ্ধ কৰি আঁতৰাই পঠিয়াবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যিসকলে সঠিক দৃষ্টি আৰু যজ্ঞক বাধা দিয়ে। সূক্তটোৱে আহ্বানৰ সৈতে দৃঢ় আদেশবাচক বাক্য—চাও, জাগা, আঘাত কৰা—একেলগে জুৰি দিয়ে, যাতে সত্য, স্পষ্টতা আৰু যজ্ঞ-পথ নিৰ্বিঘ্ন থাকে। ইয়াত নৈতিক-আধ্যাত্মিক শৃঙ্খলাও চিত্ৰিত: মিছা বাক্য আৰু বেঁকা উদ্দেশ্য ইন্দ্ৰৰ নিৰ্দেশিত শক্তিৰ অধীনত পতিত হয়, আৰু সোমে সোজা আৰু দীপ্তিময় পথক সমৰ্থন কৰে।
Frequently Asked Questions
Mandala 7 is a ‘family book’ attributed to the Vasiṣṭhas, whose hymns share a distinctive priestly voice focused on protecting and empowering the soma sacrifice through brahman (inspired, effective speech) and loyal ritual solidarity.
The Dāśarājña narrative (most famously RV 7.18) remembers a major inter-tribal conflict in which Indra’s victory is framed as being won and secured through correct ritual leadership and the patron’s alliance with the Vasiṣṭha priestly tradition.
Indra and Agni dominate the book: Indra embodies victory, protection, and the securing of patrons, while Agni anchors the rite as messenger and sacrificial fire. The Maruts appear as a unified storm-host granting force and inspiration, and Varuṇa (often with Mitra) introduces a profound ethical-psychological register of bonds, guilt, and release.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.