Sukta 95
Sukta 7.95
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.95 Sarasvatī hymn)
Sarasvatī
Jagatī (probable for RV 7.95.1; confirm by syllable count)
ഈ സൂക്തം സരസ്വതിയെ മഹാശക്തിയുള്ള, പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന നദിദേവതയായി സ്തുതിക്കുന്നു—മറ്റെല്ലാ ജലങ്ങളെയും അതിക്രമിക്കുന്നവളായി, സ്ഥിരയും “ഇരുമ്പ്-അടിത്തറയുള്ള”വളായി, രഥംപോലെ വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നവളായി. തുടർന്ന് ഇത് ബ്രഹ്മാണ്ഡവിവരണത്തിൽ നിന്ന് യജ്ഞപ്രാർത്ഥനയിലേക്കു മാറുന്നു: അവൾ കേൾക്കട്ടെ, സമീപിക്കട്ടെ, ധനവും ബലവും നൽകട്ടെ, വസിഷ്ഠനും അവന്റെ സഹചാരികൾക്കും വേണ്ടി ഋതത്തിന്റെ (സത്യ-ക്രമത്തിന്റെ) “വാതിലുകൾ” തുറക്കട്ടെ.
Mantras
Mantra 1
प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणमायसी पूः । प्रबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुरन्याः ॥
പ്രേരകബലവും ധാരകശക്തിയും കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു—ഈ സരസ്വതി, ആയസീ ധരുണമയീ പൂഃ (ഇരുമ്പുപോലുള്ള അടിത്തറയുള്ള പൂർണ്ണത). വഴിയിൽ പോകുന്ന രഥംപോലെ അമർത്തി മുന്നേറുന്നു; തന്റെ മഹിമയാൽ മറ്റു എല്ലാ ജലങ്ങളെയും അവൾ അതിക്രമിക്കുന്നു.
Mantra 2
एकाचेतत्सरस्वती नदीनां शुचिर्यती गिरिभ्य आ समुद्रात् । रायश्चेतन्ती भुवनस्य भूरेर्घृतं पयो दुदुहे नाहुषाय ॥
ഒറ്റയ്ക്കായി അവൾ—സരസ്വതി—നദികളിൽ ചൈതന്യമുള്ളവളായി ഉണരുന്നു; പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ശുദ്ധഗതിയിൽ ഒഴുകുന്നവൾ. വിശാലലോകത്തിന്റെ സമ്പത്തിനെ അറിഞ്ഞ്, നാഹുഷ (മാനവ-സാധകൻ)നുവേണ്ടി ഘൃതവും പയസ്സും—ശുദ്ധാനന്ദവും പോഷകപരിപൂർണതയും—പാൽപോലെ ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 3
स वावृधे नर्यो योषणासु वृषा शिशुर्वृषभो यज्ञियासु । स वाजिनं मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वं मामृजीत ॥
അവൻ നര്യോ യോഷണാസുകളിൽ വളരുന്നു—വൃഷാ ആയിട്ടും ശിശു; യജ്ഞീയ പ്രവർത്തികളിൽ വൃഷഭനായി ബലവാൻ. മഘവദ്ഭ്യഃ (ഉദാര ദാതാക്കൾക്ക്) അവൻ വാജിനം—ബല-സമൃദ്ധി—നൽകുന്നു; ജയത്തിനായി നമ്മുടെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ തനുവിനെ സംസ്കരിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
Mantra 4
उत स्या नः सरस्वती जुषाणोप श्रवत्सुभगा यज्णे अस्मिन् । मितज्ञुभिर्नमस्यैरियाना राया युजा चिदुत्तरा सखिभ्यः ॥
ഞങ്ങളുടെ സരസ്വതി—ജുഷാണാ, സുഭഗാ—ഈ യജ്ഞത്തിൽ ഞങ്ങളെ കേട്ട് സമീപിക്കട്ടെ. മിതജ്ഞുക്കളോടൊപ്പം, നമസ്കാരത്തിന്റെ കർമങ്ങളാൽ പ്രേരിതയായി, റായാ (സമൃദ്ധി)യുടെ യോഗത്താലും, സഖികൾക്കായി അവൾ ഉത്തരാ—ഉന്നതിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി—ആകട്ടെ.
Mantra 5
इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व । तव शर्मन्प्रियतमे दधाना उप स्थेयाम शरणं न वृक्षम् ॥
ഞങ്ങൾ, കൈകൾ ഉയർത്തി, നിനക്കിൽ നിന്നുള്ളതായും നമസ്കാരങ്ങളാലും അർപ്പിച്ചു, ഹേ സരസ്വതി, ഈ സ്തോമം സ്വീകരിക്കണമേ; അതിൽ ആനന്ദിക്കണമേ. നിന്റെ അതിപ്രിയ ശർമൻ—ആശ്രയദായകമായ ശാന്തിയിൽ അധിഷ്ഠിതരായി, ഞങ്ങൾ നിന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്ന് നില്ക്കട്ടെ—ശരണം തേടി വൃക്ഷത്തിനരികിൽ നില്ക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 6
अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ സരസ്വതീ, ഹേ സുഭഗേ, ഇവിടെ ഈ വസിഷ്ഠൻ ഋത (സത്യം) എന്നതിന്റെ വാതിലുകൾ വിശാലമായി തുറന്നിരിക്കുന്നു. ഹേ ശുഭ്രേ, വർദ്ധിക്ക; സ്തുതിക്കുന്നവന് ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികൾ (വാജ) നൽകുക. നിങ്ങൾ സദാ ഞങ്ങളെ സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമത്തിന്റെ ശാന്തികളാൽ—സംരക്ഷിക്കണമേ.
Frequently Asked Questions
It praises Sarasvatī as a powerful, life-giving river that surpasses all waters, and it asks her to come to the sacrifice, grant prosperity and strength, and protect the worshippers.
It means Sarasvatī is invoked as a power that reveals and establishes truth and right order (ṛta), making the ritual effective and the mind clear and aligned.
Both. The verses describe her as a real, mighty river in motion, and also as a divine presence who hears prayers, blesses the yajña, and gives wealth, inspiration, and well-being.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.