Mandala 7
मण्डल 7
The Family Book of Vasishtha
ఋగ్వేదంలోని 7వ మండలం మహావసిష్ఠ వంశగ్రంథం. ఇందులో యాజ్ఞిక వాక్కు (బ్రహ్మన్), రక్షణ, సమూహ ఐక్యతల ద్వారా సోమయాగాన్ని స్థిరపరచే, గట్టిగా అల్లుకున్న పురోహిత స్వరం వినిపిస్తుంది. ‘దశరాజ్ఞ’ (పది రాజుల యుద్ధం) అనే చారిత్రక స్మృతికి ఇది విశేషంగా ప్రసిద్ధి; అక్కడ వసిష్ఠుని కర్మాధికారం మరియు ఇంద్రుని యుద్ధశక్తి గోత్రాలు–రాజుల భాగ్యాలతో విడదీయరాని విధంగా ముడిపడతాయి. మూడు అనువాక సమూహాలంతటా, ఇంద్రుని, మరుతులను ఆహ్వానిస్తూ యజ్ఞాన్ని పునఃపునః ఉత్సాహపరుస్తుంది.
Suktas in Mandala 7
Sukta 1
Sukta 7.1
ఋగ్వేదం 7.1 వసిష్ఠుని గ్రంథాన్ని ఆరంభిస్తూ, అరణుల నుండి అగ్నిని “జన్మింపజేసి” అతనిని గృహపతిగా (ఇంటి అధిపతిగా) మరియు యజ్ఞానికి యాజక-మధ్యవర్తిగా సింహాసనారూఢునిగా చేస్తుంది. స్తోత్రం అగ్నியின் ప్రత్యక్ష ప్రజ్వలనము, దూరమునకూడా కనిపించే కాంతి నుండి ప్రారంభమై, రాక్షసులు మరియు శత్రుత్వ శక్తుల నుండి రక్షణకై ప్రార్థనల వరకు సాగి, చివరికి కవి యొక్క బ్రహ్మన్ (పవిత్ర వాక్కు) ను అగ్ని ఉద్ధరించి, ఇవ్వడంలోనూ పొందడంలోనూ క్షేమాన్ని స్థిరపరచుగాక అని కోరుతూ ముగుస్తుంది.
Sukta 2
Sukta 7.2
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం యజ్ఞపు ప్రకాశమయ పురోహితుడైన అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తుంది; ఇంధనాన్ని స్వీకరించి, పైకి జ్వలించి, సూర్యుని కిరణాలతో సమస్వరంగా విస్తరించమని అతనిని ప్రార్థిస్తుంది. ఇందులో సంపూర్ణ యజ్ఞ-పరిసరాలు నేయబడతాయి—సహాయక శక్తులుగా ఉషస్సు మరియు రాత్రి, పవిత్ర ఆసనం (బర్హిస్), అదితి యొక్క రక్షణ, ఇంద్రుడు మరియు దేవతల ఆగమనం—అర్పణం సువితా (శుభగమనం), సమృద్ధి, మరియు దివ్యానందాన్ని ప్రసాదించునట్లు.
Sukta 3
Sukta 7.3
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం అగ్నిని అత్యంత యోగ్యుడైన దూతగా (దూత) మరియు యాజ్ఞిక శక్తిగా ఆహ్వానిస్తుంది—మర్త్యుల మధ్య దృఢంగా స్థాపితుడై ఉండి కూడా ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ)ను ధరించువాడిగా. అగ్ని తన ప్రకాశమయమైన, సూర్యసదృశ-గర్జనాత్మక వైభవంలో స్తుతింపబడుతూ, గాయకులకూ వారి సమాజానికీ సంపదను ప్రదీప్తం చేయమని, శుద్ధమైన బుద్ధి/సుస్పష్ట సంకల్పశక్తి (సు-చేతస్/క్రతు)ను, దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థించబడుతున్నాడు.
Sukta 4
Sukta 7.4
ఈ వసిష్ఠ స్తోత్రం ప్రకాశమయమైన అంతర్గత–బాహ్య అగ్నిగా అగ్నిని ప్రదీప్తం చేస్తుంది; యజ్ఞకర్తలు హవ్యమును మరియు శుద్ధమైన సంకల్పబుద్ధి (మతి)ని ఆయనకు సమర్పించమని కోరుతుంది. అగ్ని దివ్యమైనవీ మానవమైనవీ అయిన సమస్త జన్మలలో సంచరించే జ్ఞాతగా స్తుతింపబడతాడు; బలంతో, సమ్యక్ అవగాహనతో ఆయనను ఆశ్రయించినవారికి అమృతత్వం, సంపద, వీరశక్తిని ప్రసాదిస్తాడు. చివరగా గాయకునికీ, స్తుతించువారందరికీ చిరస్థాయి క్షేమం (స్వస్తి) మరియు ఆశీర్వాదాలు కలుగునట్లు ప్రార్థనతో స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
Sukta 5
Sukta 7.5
ఈ సూక్తం అగ్నిని వైశ్వానరుడిగా—సర్వలోకవ్యాప్త అగ్నిగా—ఆహ్వానిస్తుంది; ఆయన స్వర్గం మరియు భూమి మధ్య సంచరిస్తూ, జాగృతులైన యజమానుల అప్రమత్తతచేత వృద్ధి చెందుతాడు. ప్రజల అధిపతిగా, ఉషస్సు మరియు దినానికి ప్రకాశమయ సూచకచిహ్నంగా ఆయనను స్తుతించి, అనంత సంపద, ప్రసిద్ధ బలం (వాజ), మరియు రుద్రులు, వసువులతో సమరసంగా విస్తారమైన రక్షణను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 6
Sukta 7.6
ఈ సూక్తం పవిత్ర కట్టెలలో ప్రజ్వలింపబడే, ప్రజలకు ప్రేరకుడిగా మరియు రక్షకుడిగా ప్రకాశించే అధిపత్య “అసుర-శక్తి” (ప్రభుత్వాత్మక ఆధ్యాత్మిక బలం)గా అగ్నిని స్తుతిస్తుంది. అగ్ని పశ్చిమదిశ చీకటి వైపు పోయే స్థితి నుండి జీవులను వెలుగు ఉన్న తూర్పు వైపు మళ్లించి, అంతర్గత మరియు బాహ్య శత్రువులను అదుపుచేసి, విశ్వగర్భంలోని లోతుల నుండి సంపదలను ఆకాశం మరియు భూమికి పంచుతాడని కీర్తించబడుతున్నాడు.
Sukta 7
Sukta 7.7
ఈ చిన్న త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు అగ్నిని ప్రబలమైన దివ్య అశ్వంగా, యజ్ఞాన్ని దేవతల వద్దకు మోసుకెళ్లే జ్ఞానమయ దూతగా ప్రదీప్తం చేసి స్తుతిస్తాడు. అగ్ని మానవ నివాసంలో విశ్పతి (కులాధిపతి)గా స్థాపితుడై, మధురవాక్కుతో ఋతానికి విశ్వాసిగా ఉంటాడు; గాయకులకు మరియు యజమానులకు పోషణ, ప్రేరణ, దీర్ఘకాల శ్రేయస్సును ప్రసాదించమని ప్రార్థించబడుతున్నాడు.
Sukta 8
Sukta 7.8
వసిష్ఠుని ఈ సూక్తం అగ్నిని రాజసమైన, మహనీయమైన సన్నిధిగా ప్రదీప్తం చేస్తుంది—ఉషస్సుల ముందుభాగంలో నిలిచి, నెయ్యితో పోషితమైన ఆహుతులను భక్తిపూర్వక స్తోత్రాలతో స్వీకరించువాడిగా. ఇది అగ్నియొక్క విస్తారమైన, సూర్యసమానమైన కాంతిని, అలాగే సంగ్రామంలో భరత మరియు పూరు వారికి అతడు అందించిన రక్షక సహాయాన్ని స్మరిస్తుంది; అనంతరం గాయకులకును యజమానులకును పోషణ, ప్రేరణ, మరియు దీర్ఘకాల క్షేమం ప్రసాదించుమని ప్రత్యక్ష ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 9
Sukta 7.9
అగ్ని (జాతవేదసు)కు అంకితమైన ఈ స్తోత్రం, ఉషస్సు ఉదయంలో మేల్కొనే అగ్ని-యాజకుని స్తుతిస్తుంది; ఉషస్సు ఒడిలోనుంచి లేచే ప్రియుడిలా అతడు చిత్రించబడుతూ, మనుష్యులు–దేవతల మధ్య మధ్యవర్తిత్వ కార్యాన్ని చేపడతాడు. ‘రెండింతల సత్త్వం’ (అంతర జీవితం మరియు బాహ్య జీవితం)ను సరిచేయమని, దేవతల మధ్య యజ్ఞార్పణలను స్థాపించమని, ధర్మనిష్ఠులకు ధనం, బలం, మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సును ప్రసాదించమని అగ్నిని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 10
Sukta 7.10
అగ్నిని స్తుతించే ఈ చిన్న సూక్తంలో అగ్ని ఉషస్సు వలె ఉదయకాంతితో ప్రకాశిస్తూ విస్తారమైన తేజస్సును వ్యాపింపజేస్తాడు; మెరుపులా మెరుస్తూ, ఉషస్సు ప్రియుడిలా ప్రేరితమైన ఆలోచనను మేల్కొలుపుతాడు. వసిష్ఠుడు అగ్నిని సుందరుడిగా, ధర్మమార్గంలో సరిగా సాగేవాడిగా, హవిస్సులను మోసుకెళ్లే వాహకుడిగా, మనుష్యులకు మార్గదర్శిగా వర్ణిస్తాడు—యజ్ఞరాత్రుల ద్వారా సంపదను, దేవసన్నిధిని తీసుకొచ్చేవాడిగా.
Sukta 11
Sukta 7.11
ఈ ఐదు ఋచల స్తోత్రం యజ్ఞాన్ని బోధగమ్యముగా, ఫలప్రదముగా చేయు అగ్రగణ్య హోతృగా అగ్నిని ఆహ్వానిస్తుంది; ఆయన లేక అమరులకైనా తమ ఆనందస్థితి సిద్ధించదని చెబుతుంది. అగ్ని విశ్వేదేవులతో కూడి రావలెనని, ‘మానవరీతిగా’ హవిని నిర్వహించవలెనని, దూతగా నిలిచి శత్రుత్వ వాక్యాల నుండి రక్షకుడగవలెనని ప్రార్థిస్తుంది; చివరికి స్వర్గంలో దేవతల మధ్య ఈ కర్మను స్థాపించి దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని ప్రసాదించమని కోరుతుంది.
Sukta 12
Sukta 7.12
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం “మహా భక్తి”తో అగ్నిని సమీపిస్తుంది. తన స్వగృహంలో ప్రజ్వలింపబడినప్పుడు ప్రకాశించే యౌవన జ్వాలగా, తన తేజస్సు రెండు లోకములనూ వ్యాపింపజేసేవాడిగా అతనిని స్తుతిస్తుంది. జన్మముల జ్ఞాత అయిన జాతవేదస్గా అగ్ని ఆహ్వానింపబడి, సమస్త కష్టాలను అధిగమింపజేయమని, ఆరాధకులను దుఃఖం మరియు నైతిక దోషం నుండి కాపాడమని ప్రార్థించబడుతుంది. ముగింపు గుర్తింపులో అగ్ని మిత్రుడు–వరుణుడుల కార్యాలను తనలో ధరించినవాడిగా వందింపబడి, ధనసంపదలు, విజయసిద్ధులు, దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని ప్రసాదించమని కోరబడుతుంది.
Sukta 13
Sukta 7.13
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిచరణ స్తోత్రం, వైశ్వానర రూపంలో ఉన్న అగ్నిని సమస్తాన్ని శుద్ధిచేసే, లోకమంతా వ్యాపించే అగ్నిగా ఆహ్వానిస్తుంది; శత్రుత్వ శక్తులను నాశనం చేసి అడ్డంకులను తొలగించేవాడిగా స్తుతిస్తుంది. అగ్నిజననం రెండు లోకాలను నింపి, దేవతలను అణచివేత నుండి విముక్తం చేసే విశ్వవ్యాప్త సంఘటనగా ప్రశంసించబడుతుంది. చివరికి, బ్రహ్మన్ (పవిత్ర వాక్కు/ఆకాంక్ష) కోసం “మార్గం”ను అగ్ని వెల్లడించుగాక, దివ్య శక్తులు ఆరాధకులను దీర్ఘకాల క్షేమంతో రక్షించుగాక అని ప్రార్థనతో హిమ్నం ముగుస్తుంది.
Sukta 14
Sukta 7.14
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం యజ్ఞార్థం అగ్ని-ఆహ్వానం: కవులు సమిధలు (ఇంధనం), స్తుతి, ఆహుతులతో జాతవేదసును ప్రజ్వలింపజేసి, వషట్-కారాన్ని స్వీకరించి దేవతలను తీసుకురావాలని ఆయనను ప్రార్థిస్తారు. ఇందులో యజమాని భక్తితో దానం చేసే దాశత్గా తన గుర్తింపును ఉద్ఘాటించి, అగ్ని మధ్యస్థత ద్వారా దీర్ఘకాల స్వస్తి (క్షేమం/రక్షణ) కలగాలని కోరుతూ ముగుస్తుంది.
Sukta 15
Sukta 7.15
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం యజ్ఞంలోనూ గృహంలోనూ సమీపంగా, అత్యంత సన్నిహిత దివ్య మిత్రుడిగా ఉన్న అగ్నిని ఆహ్వానిస్తుంది; హవిస్సు ఆయన “ముఖం”లో పోయబడుతుంది. రాత్రులలోను ఉషస్సులలోను అగ్ని ప్రకాశించాలని, ఆరాధకులను నిజమైన అగ్ని-ప్రజ్వాలకులుగా చేయాలని, పగలు-రాత్రి శత్రుత్వ ఉద్దేశం, సంకోచం, పాపం నుండి వారిని కాపాడాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 16
Sukta 7.16
ఋగ్వేదం 7.16 వసిష్ఠుని స్తోత్రం; ఇందులో అగ్నిని ప్రియుడిగా, అత్యంత వివేకవంతుడైన యజ్ఞమార్గదర్శిగా—“అందరి దూతగా”—ఆహ్వానిస్తారు. ఆయన హవిస్సులను దేవతల వద్దకు మోసుకెళ్లి, కర్మకాండకు క్రమాన్ని స్థాపిస్తాడు. అగ్నిని హోతృ/వహ్ని గా స్తుతిస్తూ, అధ్వరం ప్రకాశింపజేయుటకు దేవతలచే నిర్మితుడైనవాడని చెబుతుంది; దర్శులను మరియు యజమానులను శుభస్థితిలో ఆసీనులుగా చేయమని, ధనం, వీరబలం (సువీర్యం), ప్రజల మధ్య ధర్మమైన నాయకత్వాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 17
Sukta 7.17
ఈ సంక్షిప్త అగ్ని సూక్తం అగ్నిని శ్రేష్ఠమైన ఇంధనంతో, సరిగా పరచిన బర్హిస్తో సమ్యక్గా ప్రజ్వలింపమని ఆహ్వానిస్తుంది; అప్పుడు యజ్ఞం విశాలమై దేవతలకు యోగ్యమవుతుంది. జాతవేదసుడైన అగ్ని కర్మకాండను క్రమబద్ధం చేసేవాడిగా, అమరులను తీసుకొచ్చేవాడిగా, సమ్యక్ అర్పణ ద్వారా వారి శక్తులను వృద్ధి చేసేవాడిగా స్తుతింపబడతాడు; చివరికి ఉపాసకులకు విభజించి ప్రసాదించబడే “రత్నాలు” (ధనసంపద) కోసం ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 18
Sukta 7.18
వసిష్ఠునికి ఆపాదించబడిన ఈ ఇంద్ర స్తోత్రం, భారతులకు పితృపారంపర్య ఆశ్రయమైన ఇంద్రుని—గోవులు, అశ్వాలు, విజయాన్ని ప్రసాదించువాడిగా—స్తుతిస్తుంది; గోత్ర ఘర్షణలలో ఆయన ఇచ్చిన నిర్ణాయక సహాయాన్ని స్మరిస్తుంది. ప్రేరిత ఋషులతో ఇంద్రుని స్నేహాన్ని ప్రశంసిస్తూ, ప్రత్యర్థులు కూలదోసబడతారని, ఇంద్రుని మైత్రిని ఎంచుకున్నవారు “ప్రకాశవంతమైన దినాలు”, సమృద్ధి, మరియు సురక్షిత నాయకత్వాన్ని పొందుతారని వర్ణిస్తుంది.
Sukta 19
Sukta 7.19
వసిష్ఠుని ఈ త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం ఇంద్రుణ్ణి భయంకరుడైన, పదునైన కొమ్ముల గల వృషభుడిగా ఆహ్వానిస్తుంది; ఆయన జనులను, శక్తులను ధర్మమార్గంలో సరిగా కదిలించి, యజమానిని మరింత ప్రకాశమైన మార్గానికి నడిపిస్తాడు. ఇంద్రుని ప్రాచీన దానాలు, విజయాలు అర్పణ చేసే రాజు సుదాసుని సమృద్ధితో అనుసంధానించబడతాయి; మంత్రం మరియు హవిస్సుతో ఇంద్రుని పింగళ అశ్వాలను యోగం చేసి వాజం (పూర్ణత, బలం)ను గెలుచుకోవాలని కోరుతుంది. చివరికి, “బ్రహ్మణా ప్రేరితుడై” (సత్యవాక్యచోదితుడై) ఇంద్రుని సహాయంతో నిరంతర రక్షణ, స్థిర నివాసస్థానాలు, క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రత్యక్ష ప్రార్థనతో స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
Sukta 20
Sukta 7.20
వసిష్ఠుని ఈ ఇంద్రసూక్తం, ఉగ్రుడైన యౌవనదేవుడైన ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది—ఆయనే జలాలను సిద్ధం చేసి, మనుష్యులకు హితకరమైన కార్యాలను సాధిస్తాడు; మహాదోషం, మోహం వంటి గాఢమైన అపాయాల నుండికూడా భక్తులను రక్షిస్తాడు. ఇంద్రునికి భక్తిపూర్వక సేవ, యజ్ఞార్పణ చేయడం వల్ల వ్యక్తి మరియు మనస్సు స్థిరపడతాయని, ఋతం (కోస్మిక క్రమం)లో నాటుకున్న స్థిరసంపదకు దారి తీస్తుందని ఇది బోధిస్తుంది. చివరికి, కవికి మరియు యాగాన్ని ఉత్సాహపరచే ఉదార దాతలకు, ఇంద్రకేంద్రిత ప్రేరణ (ఇష్) మరియు చిరస్థాయి క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రార్థనతో సూక్తం ముగుస్తుంది.
Sukta 21
Sukta 7.21
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం సోమపాన సమయమున ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; సోమోత్సాహంలో యజ్ఞానికి, కవియైన స్తోత్రానికి ‘మేల్కొని’ రావాలని అతనిని ప్రేరేపిస్తుంది. ఇంద్రుని అపారత్వం, అడ్డుకోలేని పరాక్రమం—ప్రత్యేకించి వృత్రవధం—ను ప్రశంసించి, ఆ విశ్వవిజయాన్ని భక్తులకు బలం, సంపద, మరియు నిరంతర రక్షణ కలుగజేయుమని చేసే ప్రాయోగిక ప్రార్థనగా మలుస్తుంది.
Sukta 22
Sukta 7.22
ఈ సూక్తం వసిష్ఠుని ఇంద్రునికి సోమ ఆహ్వానం. పిండిన సోమరసం త్రాగమని ప్రేరేపించబడుతుంది—ఇంద్రుని శక్తి, విశాలానందం మేల్కొని విజయం మరియు రక్షణ కలుగునట్లు. కవి ఇంద్రుని శీఘ్రతను, ప్రభుత్వమయమైన అధిపత్యాన్ని స్తుతిస్తూ, ఆయన నామస్మరణం నిరంతరం కొనసాగుతుందని ధృవీకరిస్తాడు; పూర్వకాల ఋషులకు, ఇప్పటి ఋషులకు ఇంద్రుడు ప్రసాదించిన దయామయ స్నేహమే తమకూ దయచేయమని కోరుతాడు. చివరికి దీర్ఘకాల క్షేమం (స్వస్తి) కోసం రక్షణాశీర్వాదంతో ముగుస్తూ, యజమానిని కాపాడే సహాయక దైవశక్తులకూ ఈ ప్రార్థనను విస్తరిస్తుంది.
Sukta 23
Sukta 7.23
ఈ ఆరు పాదాల త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు (వసిష్ఠ వంశం తరఫున కూడా) ఇంద్రునికి విజయదాయక యుద్ధప్రార్థనలు సమర్పించి—వినుమని, శీఘ్రంగా రమ్మని, బలం, కీర్తి, రక్షణ ప్రసాదించుమని వేడుకుంటాడు. సమ్యక్ప్రేరిత స్తుతిని ఋతం (విశ్వసత్యం/వ్యవస్థ)తో అనుసంధానిస్తూ, ధీ (ప్రకాశిత బుద్ధి)తో సమీపించే వారికి వాజం (విజయబలం, సమృద్ధి)ను పంచే విస్తారశక్తిగా ఇంద్రుని చిత్రిస్తుంది. చివరగా సంక్షిప్త ఆశీర్వచనం: ఇంద్రుడు వీరసంపదతోను గోసంపదతోను కూడిన శ్రేయస్సును స్థాపించుగాక; దివ్య రక్షకులు యజమానులను దీర్ఘకాల క్షేమంలో నిలుపుగాక.
Sukta 24
Sukta 7.24
ఈ చిన్న ఇంద్ర-సూక్తం అనేకసార్లు ఆహ్వానింపబడే ప్రభువైన ఇంద్రుని యజ్ఞంలో సిద్ధం చేసిన ఆసనానికి ఆహ్వానిస్తుంది. ఆయన తన శక్తులతో వచ్చి, బ్రహ్మన్ (పవిత్ర వాక్యము)లో ఆనందించి, విజయబలంతో ఆరాధకులను బలపరచమని ప్రార్థిస్తుంది. కవి రక్షణను, స్థలవిస్తరణను (ఒత్తిళ్లు/అడ్డంకుల తొలగింపు), సంపదలను, అలాగే దాతృపోషకులను మరియు వీర సంతానాన్ని నిలబెట్టే ఉత్సాహప్రేరణను యాచిస్తాడు. ఇంద్రుని మరియు ఆయనతో కూడిన దివ్య సహాయకుల ఆధీనంలో చిరస్థాయి క్షేమం (స్వస్తి) కలుగునట్లు ప్రార్థనతో ఇది ముగుస్తుంది.
Sukta 25
Sukta 7.25
వసిష్ఠుని ఈ ఆరు పాదాల త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, యుద్ధాన్ని నడిపించే ఉగ్ర రక్షకుడైన ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; అతని విద్యుత్శక్తి సేనను స్థిరపరచి విజయాన్ని స్థాపిస్తుంది. కవి ఇంద్రుని ఏకాగ్రంగా ఉండమని, ప్రతిదినం నిలకడైన ఆశ్రయం మరియు రక్షణ ప్రసాదించమని, ఆరాధకులను సమృద్ధి, బలం, క్షేమంతో నింపమని ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 26
Sukta 7.26
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం, సోమరసం యథావిధిగా పీడించబడినప్పుడూ, స్తుతివాక్యం (బ్రహ్మన్/ఉక్థ) సరిగా నిర్మితమైనప్పుడే ఇంద్రుడు స్పందించమని ప్రేరేపిస్తుంది; కర్మకాండ శుద్ధత మరియు ప్రేరిత వాక్కు కలిసి దేవుణ్ణి “ఆనందింపజేస్తాయి” అని ధృవీకరిస్తుంది. శత్రువుల “ముందుబాట్లను” పదేపదే ఛేదించి, అడ్డంకులను తొలగించే ఇంద్రుని నిత్యనూతన శక్తిని ఇది స్మరిస్తుంది. చివరికి, ఉపాసకుల కోసం వెయ్యిరెట్లు బలం, విజయసంపద, మరియు దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని కోరుతూ ముగుస్తుంది.
Sukta 27
Sukta 7.27
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త ఇంద్ర-స్తుతి, దూరమైన లక్ష్యానికి మనస్సును యోగం చేసుకునే సాధకులు పిలిచే ఆధారశక్తిగా ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది. విభిన్నమైన లోకమంతటిపై ఇంద్రుని రాజత్వాన్ని స్తుతించి, గోవులు, అశ్వాలు, రథాలు అనే ప్రతీకలతో సూచితమైన సంపదను మరియు రక్షణను యజమానుని వైపు నడిపించమని ప్రార్థిస్తుంది; విశాలావకాశం (వరివస్) మరియు చిరస్థాయి క్షేమం (స్వస్తి) ప్రసాదించమని కోరుతుంది.
Sukta 28
Sukta 7.28
ఈ చిన్న ఇంద్ర-స్తోత్రం, కవి యజ్ఞంపై దేవుడు తన శక్తులను మళ్లించి, ఆయనను పిలిచే అనేకుల మధ్య మా ప్రత్యేక పిలుపును వినమని కేంద్రీకృత ఆహ్వానం. ఇది ఇంద్రుని—ప్రయత్నించే ప్రజలను సమీకరించి ముందుండి నడిపించేవాడిగా, జడమైనదానికీ చలనం కలిగించేవాడిగా, అలాగే బ్రహ్మన్ (ప్రేరితమైన, రూపకర్తృ వాక్కు)ను నిర్మించి జపించే వారికి “మహా సంపదలు” ప్రసాదించేవాడిగా—స్తుతిస్తుంది. చివరికి దీర్ఘకాల రక్షణ మరియు క్షేమం (స్వస్తి) కోసం ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 29
Sukta 7.29
ఈ చిన్న వసిష్ఠ స్తోత్రం సోమపానార్థం ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; అతడు వేగంగా వచ్చి, సక్రమంగా పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేసి, ఉదారమైన దానాలు (మఘానీ) ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. ధైర్యభరితమైన స్తుతితో పాటు, ఇంద్రుని నిజంగా తృప్తిపరచగల అర్పణ ఏదో అనే నిర్మొహమాట ప్రశ్నను కలిపి, చివరికి ఇంద్రుని సత్యవాక్యాన్ని పలుకుతామని ప్రతిజ్ఞతో, దీర్ఘకాల క్షేమం మరియు రక్షణ కోసం ప్రార్థనగా ముగుస్తుంది.
Sukta 30
Sukta 7.30
వసిష్ఠ పరంపరలోని ఈ సంక్షిప్త ఇంద్రసూక్తం “మహాబలవంతుని” శక్తితో రావాలని ఆహ్వానిస్తుంది; యజమాని ధనసంపదను విస్తరింపజేయాలని, సంగ్రామంలో విజయసార్వభౌమత్వాన్ని స్థాపించాలని ప్రార్థిస్తుంది. యుద్ధాలలో వెలుగుజెండాను ఎత్తి నిలిపే ఇంద్రుని యోధతేజస్సును, క్షేమార్థం దేవతలను ఆహ్వానించే అగ్నియొక్క అంతర్ముఖ పురోహితత్వంతో ఇది అనుసంధానిస్తుంది. చివరికి ఇంద్రుని మహాధనదాతగా, “బ్రహ్మాన్ని నిర్మించే” గాయకునికి నిశ్చిత సహాయకుడిగా స్తుతించి, నిరంతర రక్షణకూ మంగళకరతకూ ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 31
Sukta 7.31
RV 7.31 వసిష్ఠుని ఇంద్రస్తుతి. మహాబలమైన “వృషభుడు” అయిన ఇంద్రుడు కులపు అత్యవసర అవసరాన్ని వినాలని, శత్రువుల దుష్టవాక్యాలు, నిందలు, బలవంతం/అణచివేతల నుండి వారిని రక్షించాలని ప్రార్థిస్తుంది. ఇంద్రుని సర్వవ్యాప్తుడిగా, తన వ్రతాలలో (కార్యనియమాలలో) స్థిరుడిగా స్తుతిస్తూ, నిజమైన ఋషులు ఆయన ఋత/ఆదేశానికి అనుగుణంగా ఫలప్రదమైన బ్రహ్మన్ (మంత్రశక్తి)ను నిర్మిస్తారని ధృవీకరిస్తుంది. ఈ సూక్తం ఆహ్వానం కూడా, కవచం కూడా: సహాయార్థం ఇంద్రుని పిలుస్తూ, ఉపాసకుని క్రతు (సంకల్పం/వివేకం)ను ఆయనలో స్థిరపరుస్తుంది.
Sukta 32
Sukta 7.32
వసిష్ఠుని ఈ త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం సోమపాన నిష్పీడన సమయానికి ఇంద్రుని సమీపించమని పిలిచి, కవి చేసిన ఆహ్వానాన్ని శ్రద్ధగా వినమని కోరుతుంది; ‘సహాయసంపన్నుడు’ అయిన ఆ దేవునికి ఏ మానవుడూ సమానుడు కాడని ధృవీకరిస్తుంది. ఇంద్రుని పరాక్రమం, దానశీలతలను స్తుతిస్తూ, విజయానికీ సమృద్ధికీ యజమానిని నడిపించే శక్తిగా శ్రద్ధ (నమ్మకం/విశ్వాసం) అనే బలమైన తంతువును నేసుతుంది. చివరికి ఇది రక్షణార్థ ప్రార్థనగా ముగుస్తుంది: ఇంద్రుడు సహచరుడై ఉండగా, దాగి ఉన్న ప్రమాదాలు మమ్మల్ని అధిగమించకూడదు; అడ్డుపడే ‘జలాలను’ మరియు దీర్ఘమైన అవరోహణలను దాటి మేము అవతలికి చేరుగాక.
Sukta 33
Sukta 7.33
ఋగ్వేద 7.33 వసిష్ఠుని స్వయంసూచక సూక్తం. ఇందులో వసిష్ఠ ఋషిగణం బర్హిస్ (పవిత్ర దర్భ) చుట్టూ సమీపంగా సమవేతమై, యజ్ఞక్రియను మరియు గాయకుణ్ణి రక్షించమని పిలుపు ఉంది. సమూహ పురోహితశక్తిని ఇది స్తుతిస్తుంది—సూర్యునివలె ప్రకాశింపజేసేది, సముద్రంవలె విస్తారమైనది, వాతంవలె ప్రేరేపించేది—అందువల్ల స్తోమం (స్తుతిగీతం) తన లక్ష్య సమాజానికి చేరి ఫలప్రదమవుతుంది. ముగింపులో సోమపాన-పీడన సముదాయం (గ్రావణ్, ఉక్త, సామన్)ను స్మరింపజేస్తూ, వసిష్ఠుని ‘మార్గభేదకుడు’గా—యజ్ఞప్రవాహాన్ని ముందుకు నడిపించేవాడిగా—చూపుతుంది.
Sukta 34
Sukta 7.34
ఋగ్వేదం 7.34 వసిష్ఠుల స్తోత్రం. ఇందులో మణీషా—ప్రకాశవంతమైన ప్రేరిత బుద్ధి—యజ్ఞాన్ని సుస్థిరంగా నిర్మిత రథంలా ముందుకు నడిపించే దేవీశక్తిగా ఆహ్వానించబడుతుంది. శ్లోకాలు ఆలోచన, వాక్కుల అభిషేకం నుంచి ప్రారంభమై, శత్రుత్వాన్ని మరియు శరీర బాధలను దూరం చేసే రక్షక తేజస్సుగా విస్తరిస్తాయి; చివరికి అనేక దైవిక, ప్రకృతి శక్తులు శాంతి, ఆశ్రయం, దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని ప్రసాదించుగాక అని విస్తృత ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తాయి.
Sukta 35
Sukta 7.35
ఈ సూక్తం విస్తృతమైన శాంతి (శాంతి) మరియు స్వస్తి (క్షేమం) ఆశీర్వాదగీతం. ఇందులో అనేక దేవద్వయాలను—ప్రత్యేకంగా ఇంద్రుడు ఇతర శక్తులతో కలసి—ఆహ్వానించి, యజమానులకు రక్షణ, సక్రమ గమనం, విజయాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. ఇది యజ్ఞసహాయకులైన ఇంద్ర–అగ్ని, ఇంద్ర–వరుణ, ఇంద్ర–సోమ, ఇంద్ర–పూషన్ల నుండి ప్రారంభమై, సూర్యుడు, దిక్కులు, పర్వతాలు, నదులు, జలాలు వంటి విశ్వాధారాల వరకు విస్తరించి, జీవనంలోని అన్ని దిశలు శుభప్రదమవాలని కోరుతుంది. ముగింపు ప్రార్థనలో ‘యజ్ఞార్హ అమరులందరిని’ సమాహరించి, విస్తారంగా వ్యాపించే సౌభాగ్యాన్ని మరియు నిరంతర సంరక్షణను అనుగ్రహించమని వేడుకుంటుంది.
Sukta 36
Sukta 7.36
ఈ సూక్తం వసిష్ఠ చక్రాన్ని ఆరంభిస్తూ, యజ్ఞక్రియను ఋతం (కోస్మిక క్రమం) లో స్థాపిస్తుంది: సత్యాసనం నుండి ప్రేరిత వాక్కు ఉద్భవిస్తుంది; సూర్యుడు వెలుగుని సూచించే “గోవులను” విడుదల చేస్తాడు; అగ్ని వేదిక మధ్యంలో ప్రజ్వలింపబడుతుంది. దేవమానవుల మధ్య సరియైన సంబంధాన్ని, స్పష్టతను, ప్రాణశక్తిని స్థాపించే మధ్యవర్తి జ్వాలగా అగ్నిని స్తుతిస్తుంది; అలాగే రక్షణకూ వృద్ధికీ సహాయక శక్తులైన రుద్రుడు, మరుతులు, విష్ణువు మొదలైనవారిని సంక్షిప్తంగా ఆహ్వానిస్తుంది. వాక్కు–వెలుగు–అగ్ని కలిసి యజ్ఞాన్ని పవిత్రం చేసి, క్షేమం, సంతానం, విస్తారమైన జీవశక్తి సిద్ధించునట్లు చేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
Sukta 37
Sukta 7.37
వసిష్ఠునికి ఆపాదించబడిన ఈ సూక్తం, వాజులు మరియు ఋభుక్షణులుగా కూడా స్తుతింపబడే ఋభులను వారి నిర్దోష రథంపై సోమపాన పీడనాల వద్దకు ఆహ్వానిస్తూ ప్రారంభమవుతుంది. వారు త్రివిధ పానద్రావణాలలో ఆనందించి, విశాలమైన శక్తులను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. అనంతరం ప్రార్థన అనుబంధ దివ్యశక్తుల వైపు విస్తరిస్తుంది—ఒక మంత్రంలో ఇంద్రుని, ముగింపులో సవితృదేవుని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ—విజయప్రద ప్రేరణ, రక్షణ, అలాగే ఉన్నత లోకాల నుండి ధనం మరియు “సహాయాలు” (రాధాంసి) రావాలని కోరుతుంది. మొత్తంగా ఇది సోమయాగానికి సంబంధించిన లితుర్జికల్ ఆహ్వానం; స్తుతిని నైపుణ్యం, సమృద్ధి, మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సు (స్వస్తి) కోసం చేసిన యాచనలతో మేళవిస్తుంది.
Sukta 38
Sukta 7.38
ఈ సూక్తం దివ్య ప్రేరకుడైన సవితారుని ఆహ్వానిస్తుంది—ఆయనే “సువర్ణ సంకల్పం/సువర్ణ ధీ”ను లేపి చలనం కలిగించి, సదుద్దేశం, కర్మప్రవృత్తి, శుభారంభాలను మేల్కొలిపేవాడు. భాగుడు భాగాల పంపిణీదారుడిగా స్మరింపబడి, ధనం మరియు క్షేమాన్ని తగినట్లుగా పంచమని ప్రార్థించబడుతున్నాడు; రక్షణకై, వృద్ధికై ద్యావాపృథివి వంటి సహాయక శక్తులను కూడా ఆహ్వానిస్తారు. చివరికి సూక్తం సోమసదృశ ఆనందంలో ముగుస్తుంది: సత్యాన్ని తెలిసిన అమర శక్తులు మధుర సారాన్ని పానంచేసి, దేవయాన (దేవమార్గ) పథాలపై ముందుకు సాగమని ప్రేరేపించబడతాయి.
Sukta 39
Sukta 7.39
ఈ సంక్షిప్త వసిష్ఠ స్తోత్రం అగ్నిని పైకి ఎగసే జ్వాలగా, అలాగే హోతృగా—ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) మార్గంలో హవిని దేవతల వద్దకు మోసుకెళ్లే యాజకుడిగా—స్తుతిస్తుంది. దేవతలు సామూహిక యజ్ఞాసనంలో సమవేతమవుతున్నట్లు వర్ణించి, కోరుకున్న కర్మను అగ్ని నిర్వహించమని ప్రార్థిస్తుంది; చివరికి ప్రేరిత స్తుతిశక్తి (అర్క) మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సు (స్వస్తి) కోసం ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తుంది.
Sukta 40
Sukta 7.40
ఈ సూక్తం ఆరంభంలోనే పవిత్ర సమితి యొక్క స్వీకారశక్తి అయిన ‘విదథ్యా శ్రుష్టి’ని ఆహ్వానిస్తుంది—కవి స్తోమం యథావిధిగా స్వీకరింపబడి బలపడునట్లు. దానదీప్తిమయమైన సమృద్ధిని కదిలించి ప్రవహింపజేసే ప్రేరకుడిగా సవితృను స్తుతిస్తుంది. అనంతరం ఋతాన్ని కేంద్రంగా చేసుకొని వరుణుడు, మిత్రుడు, ఆర్యమన్, ఆపః (జలములు), అదితి వీరిని ప్రార్థించి, ఉపాసకులను దుఃఖసంకటాలను దాటించి నడిపించమని వేడుకొంటుంది. ముగింపులో ద్యావాపృథివీ మరియు ఋతవంతులైన దేవతల సమూహాన్ని సమష్టిగా ఆహ్వానించి, అపరాజితమైన వెలుగుహిమ్నాన్ని మరియు క్షేమమార్గంలో నిరంతర రక్షణను ప్రసాదించమని కోరుతుంది.
Sukta 41
Sukta 7.41
ఈ సూక్తం ఉదయకాల లితనీగా, అగ్ని, ఇంద్రుడు, మిత్ర-వరుణులు, అశ్వినులు, భగుడు, పూషన్, బ్రహ్మణస్పతి, సోముడు, రుద్రుడు అనే దేవతావలయాన్ని పునఃపునః ఆహ్వానిస్తుంది—దినారంభం ఋతక్రమంలో, మంగళశక్తితో సాగునట్లు. సౌభాగ్యంలోని భాగం (భగ), రక్షణ, మరియు దినమంతా అన్ని దశలలో “స్వస్తి” (క్షేమం) ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. ముగింపులో ఉషస్సులను (ప్రభాతాలను) ఆశ్రయించి, నెయ్యిలాంటి ఆనందాన్ని “పాలు దోహే” విధంగా ప్రసవించే, యజమాని ప్రాణబలాన్ని నిలిపే, ఎల్లప్పుడూ పునరుత్తేజితమయ్యే సమృద్ధి ప్రభాతాలు కలుగునట్లు వేడుకుంటుంది.
Sukta 42
Sukta 7.42
వసిష్ఠుని ఈ ఆరు ఋచల స్తోత్రం అంగిరసుల వంటి యజ్ఞశక్తులను, ప్రవహించే సోమ “గోవులను”, మరియు పీడనశిలలను ఆహ్వానించి సోమయాగాన్ని ముందుకు నడిపిస్తుంది; తద్వారా అధ్వర్య కార్యమైన (పేశః) యజ్ఞక్రియ సఫలంగా ప్రారంభమై చలనం పొందుతుంది. అగ్ని స్వాగతింపబడే దివ్య అతిథి (అతిథి)గా స్తుతింపబడతాడు; ఆయనను గృహం/యజ్ఞస్థలంలో సరిగా గుర్తించి ప్రతిష్ఠించినప్పుడు, ఇష్టమైన ధనసంపదను మరియు సురక్షితమైన పురోగతిని ప్రసాదిస్తాడు. చివరలో ఈ స్తోత్రం ఫలశ్రుతి సారంలా, విస్తరించిన జీవశక్తి (ఇష్), సంపద (రయి), బలం (వాజ), మరియు స్వస్తి ద్వారా దీర్ఘకాల రక్షణ కోసం సంక్షిప్త ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 43
Sukta 7.43
వసిష్ఠుల ఈ ఐదు ఋచల స్తోత్రం, యజ్ఞంలో భక్తిపూర్వక వాక్కుతో బలపడిన విశాల ఆధారంగా ద్యావా–పృథివీ (ఆకాశం–భూమి)లను స్తుతిస్తూ ప్రారంభమవుతుంది. తరువాత దేవతలను బర్హిస్పై ఆహ్వానించే ప్రాయోగిక లితుర్గీకి మళ్లి, అగ్ని యజ్ఞక్రియను దీక్షింపజేసి, యజమాని యొక్క “దైవిక భవనం” శత్రుత్వం నుండి రక్షించమని ప్రార్థిస్తుంది. ముగింపులో స్థిరమైన క్షేమం (స్వస్తి), దృఢత్వం, మరియు సమూహ సమృద్ధిలో గాయపడకుండా భాగస్వామ్యం కలగాలని సమష్టి ప్రార్థనగా నిలుస్తుంది.
Sukta 44
Sukta 7.44
ఈ సంక్షిప్త వసిష్ఠ స్తోత్రం దధిక్రావన్ను అగ్రస్థానంలో ఉంచి, సహాయక దైవశక్తుల విస్తృతమైన, ఉద్దేశ్యపూర్వక పిలుపుతో ప్రారంభమవుతుంది—రక్షణ, స్పష్టత, జీవితం మరియు యజ్ఞక్రియలో సరైన గమనాన్ని స్థాపించుటకు. ఇది ఉదయాన్నే మేల్కొనడం మరియు అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేయడం అనే కార్యాలను దురితాలు (హానికరమైన దాటింపులు/అపాయసంక్రమణలు) తొలగింపుతో, అలాగే ఋతానికి అనుగుణమైన సురక్షిత మార్గప్రాప్తితో అనుసంధానిస్తుంది. స్తోత్రం లక్ష్యం ప్రయోజనాత్మకమూ ఆధ్యాత్మికమూ: యజమానునికి శుభప్రయాణం, సక్రమవ్యవస్థ, మరియు దేవతల జాగ్రత్తగల శ్రవణాన్ని పొందించడం.
Sukta 45
Sukta 7.45
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు మధ్యాకాశంలో తన అశ్వాలతో సంచరిస్తూ, మానవ జీవితానికి వరాలు మరియు సన్మార్గాన్ని మోసుకొచ్చే దివ్య ప్రేరకుడైన సవితృను ఆహ్వానిస్తాడు. ఆరాధకులను తగిన నివాసంలో “స్థిరపరచమని”, వారి కర్మలను చలనం చేయమని, ప్రకాశమయమైన బుద్ధిని విస్తరింపజేయమని, పోషకాహారం మరియు విశాలమైన జీవశక్తిని ప్రసాదించమని సవితృను ప్రార్థిస్తారు. చివరికి ఈ స్తోత్రం పలికిన స్తుతి-అర్పణగా ముగిసి, దీర్ఘకాల క్షేమం మరియు రక్షణను కోరుతుంది.
Sukta 46
Sukta 7.46
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం రుద్రుని మహా ధనుర్ధరుడిగా సంబోధిస్తుంది—అతని వేగవంతమైన, తీక్ష్ణమైన శక్తి గాయపరచగలదు, అలాగే స్వస్థపరచగలదు. కవి రుద్రుని విద్యుత్తులాంటి బలం, కోపం మన నుండి దూరమవాలని వేడుకుంటూ, కుటుంబం, సంతానం, దీర్ఘాయుష్షు రక్షణార్థం అతని “వెయ్యి ఔషధాలను” ఆహ్వానిస్తాడు. భక్తిపూర్వక స్తుతి మరియు కరుణాభిక్ష అనే ప్రత్యక్ష ప్రార్థన ద్వారా శమనము (శమనం) మరియు స్వస్తి (స్వస్తి) సాధించడమే ఈ సూక్త ఉద్దేశ్యం.
Sukta 47
Sukta 7.47
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం ఆపః (జలాలు/నదులు)ను దివ్య శుద్ధికారిణులుగా స్తుతిస్తుంది. వాటి తొలి, మధుర తరంగం ఇంద్రునికి మరియు మానవ అర్పణకు యోగ్యమవుతుందని చెబుతుంది. జలాలు దేవతల మార్గానికి, ఇంద్రుని నియమాలకు అనుగుణంగా సమరసంగా ప్రవహించాలని, అలాగే ఉపాసకులకు విశాలావకాశం (వరివస్) మరియు చిరస్థాయి క్షేమం (స్వస్తి) ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 48
Sukta 7.48
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం ఋభువులను—ఋభుక్షణ, వాజా—నైపుణ్యసంపూర్ణత యొక్క శక్తులుగా ఆహ్వానిస్తుంది; పిండిన సోమరసంలో వారు ఆనందించి, బలం మరియు విజయాన్ని అందించే ఫలప్రద కర్మలను “చలనంలో పెట్టు”మని ప్రార్థిస్తుంది. వారి విస్తృతకార్యకౌశలం ఇంద్రుని వీరబలంతో అనుసంధానమై, ప్రాచీనమైన సత్య ఋతనియమాలు ప్రబలాలని, శత్రువుల కపటము నిర్వీర్యమవాలని కోరుతుంది. చివరగా, సమస్త దేవతలను—ప్రత్యేకంగా వసువులను—విశాల స్వేచ్ఛ (వరివస్), పోషణ, మరియు స్వస్తి ద్వారా నిరంతర రక్షణ కోసం విశ్వవ్యాప్తంగా వేడుకుంటుంది.
Sukta 49
Sukta 7.49
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం దివ్య జలాలను (ఆపః) ప్రాచీనమైన, స్వయంశుద్ధి చేసే శక్తులుగా—లోకమంతా ప్రవహిస్తూ శుద్ధిని ప్రసాదించేవిగా—స్తుతిస్తుంది; తక్షణ రక్షణను, క్షేమాన్ని అనుగ్రహించమని వేడుకుంటుంది. ఇది జలాలను ఇంద్రుని ఉత్సాహదాయక బలంతోను, సత్యాసత్యాలపై నైతిక పర్యవేక్షణ చేసే వరుణుని అధికారంతోను అనుసంధానించి, జలాలను భౌతిక శుద్ధికారకులుగానే కాక ఋతానికి రక్షకులుగానూ ప్రతిపాదిస్తుంది. చివరికి వరుణుడు, సోముడు, సమస్త దేవతలు, వైశ్వానర అగ్ని—ఇవన్నీ జలాలలోనే నివసిస్తున్నాయని పేర్కొని, జలాలనే విశ్వ మరియు యజ్ఞ జీవనాన్ని పోషించే ఆధార మాతృకగా నిలుపుతుంది.
Sukta 50
Sukta 7.50
ఈ సంక్షిప్త అపోత్రోపాయిక స్తోత్రంలో మిత్ర–వరుణులను ఎల్లప్పుడూ జాగరూక రక్షకులుగా ఆహ్వానించి, దాగి పాకే హానిని—అజకావ మరియు త్సరు అని పేరుపెట్టబడినదాన్ని—దూరం చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. అలాగే వృక్షాలు, నదులు, ఔషధి మొక్కల నుంచి పుట్టే విషాన్ని కూడా నివారించమని వేడుకుంటుంది. ప్రార్థన వ్యక్తిగత రక్షణతో ప్రారంభమై, విస్తృత శుద్ధికి విస్తరిస్తూ, చివరికి జలాలు మరియు నదులు ఆరాధకుని మార్గంలో పూర్తిగా శుభకరంగా, హాని చేయనివిగా మారాలని ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తుంది.
Sukta 51
Sukta 7.51
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, ఋతాన్ని కాపాడే సమూహ దైవాలైన ఆదిత్యులను—అదితితో సహా—ఎల్లప్పుడూ నూతనమైన రక్షణ, నిర్దోషత్వం (అనాగస్), మరియు ఋతంలో యజ్ఞం స్థిరంగా స్థాపితమగుట కొరకు ఆహ్వానిస్తుంది. ప్రధాన ఆదిత్యులైన మిత్రుడు, ఆర్యమన్, వరుణుడు భక్తులను కాపాడి, తమ బలవర్ధక సహాయార్థం సోమాన్ని పానము చేయవలెనని ప్రార్థిస్తుంది; అనంతరం సమస్త దేవతలందరికీ చిరస్థాయీ స్వస్తి (క్షేమం) కొరకు విశ్వవ్యాప్త విజ్ఞప్తిగా విస్తరిస్తుంది.
Sukta 52
Sukta 7.52
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం ఆదిత్యులను—ప్రత్యేకంగా మిత్రుడు, వరుణుడిని—స్థిరత్వం, రక్షణ, వంశపరంపర నిలకడ కోసం, అలాగే వారసత్వంగా వచ్చిన లేదా బయటి కారణాల వల్ల కలిగిన అపరాధభావం/దోషం నుండి విముక్తి కోసం ప్రార్థిస్తుంది. ఆరాధకులు ద్యావా-పృథివీ (ఆకాశం–భూమి) వలె ‘ఆధారస్వరూపులు’ కావాలని కోరుతుంది. చివరికి అంగిరసులు సవితృ యొక్క నిధిని పొందిన దర్శనంతో ముగుస్తుంది; సమస్త దేవతలు యజమానిని ఆశీర్వదించేందుకు సమ్మతిస్తారు.
Sukta 53
Sukta 7.53
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం ద్యావా–పృథివీ—ఆకాశమూ భూమీ—అనే ఇద్దరినీ కలిసి, ఋతం (విశ్వవ్యవస్థ)ను నిలబెట్టే విశాలమైన దివ్య తల్లిదండ్రులుగా ఆహ్వానిస్తుంది. యజ్ఞంలో వారు అగ్రస్థానాన్ని స్వీకరించాలని, “దివ్య జనములతో” (సహాయక శక్తులతో) కలిసి రావాలని, ఆరాధకులకు సమృద్ధమైన ధనసంపదను మరియు దీర్ఘకాలిక క్షేమాన్ని ప్రసాదించాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 54
Sukta 7.54
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం గృహాధిపతి అయిన వాస్తోష్పతిని ఆహ్వానించి, ఈ గృహాన్ని గుర్తించి ఇంటిలో ప్రవేశం శుభప్రదంగా, ఉపద్రవాల నుండి విముక్తంగా చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. మనుషులకూ పశువులకూ సమానంగా శాంతి, ఆయుష్షు మరియు సంపద వృద్ధి, అలాగే దైనందిన జీవన సౌఖ్యంతో మరియు జీవితం–పని–ఆరాధనల సరైన “యోకనం” (క్రమబద్ధ సమన్వయం) ద్వారా దీర్ఘకాల రక్షణను కోరుతుంది.
Sukta 55
Sukta 7.55
ఋగ్వేదం 7.55 వాస్తోష్పతికి అంకితమైన గృహశాంతి-సూక్తం. నివాసానికి రక్షకాధిపతియైన ఆయనను, గృహంలోని అన్ని “రూపాల”తో సహా లోనికి ప్రవేశించి, బాధలు–ఆపదలను తొలగించమని ఆహ్వానిస్తుంది. ఇది రక్షణ, క్షేమం మాత్రమే కాక, ఇంటివారు, బంధువులు, చుట్టుపక్కల సమాజం వరకు విస్తరించే విశాల శమనాన్ని కోరుతుంది; చివరికి మంత్రసదృశమైన శాంతీకరణతో గృహవాతావరణాన్ని విశ్రాంత నిశ్శబ్దంలోకి లాలిస్తుంది.
Sukta 56
Sukta 7.56
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం రుద్రుని యౌవన తుఫాను-గణమైన మరుతులను స్తుతిస్తుంది—వారి ఏకస్వర దాడి, మెరిసే ఆభరణాలు, ఆయుధధారి శక్తి వర్షాన్ని కురిపించి ఆకాశాన్ని నిర్మలపరచడాన్ని ఆశ్చర్యంగా వర్ణిస్తుంది. ఆరాధకునికీ సమాజానికీ రక్షణ, క్షేమం ప్రసాదించాలని వేడుకుంటూ, వారి ఉగ్ర తేజస్సు యజమానునికి శుభప్రదంగా మారాలని కోరుతుంది. చివరి మంత్రంలో ఆశీర్వాదాన్ని విస్తరించి, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని, జలాలు, ఔషధులు, వనాధిపతులు వంటి ఇతర విశ్వశక్తులు కూడా హవిస్సును స్వీకరించి, మరుతుల ఆశ్రయంలో శాంతిని అనుగ్రహించమని ఆహ్వానిస్తుంది.
Sukta 57
Sukta 7.57
ఈ సూక్తం మధురనామధేయులైన, బలసంపన్నమైన తుఫాను దేవతలైన మరుతులను స్తుతిస్తుంది. యజ్ఞంలో వారు ఉప్పొంగి ప్రవేశించి, ద్యావాపృథివులను కంపింపజేయగలరు; దాగి ఉన్న సమృద్ధి మూలాలను వెలికి తీయగలరు. ఉల్లాసభరిత ఆహ్వానంతో పాటు, మానవ దోషాలకు క్షమాపణ కోరే వినయపూర్వక ప్రార్థనను ఇది కలుపుతుంది—వారి మెరుపు, కోపం దూరంగా ఉండాలని, వారి అచంచల సదభిప్రాయం ఆరాధకులను కాపాడాలని వేడుకుంటుంది. చివరికి, అన్ని దిక్కుల నుంచీ మరుతులు వచ్చి సమాజ నాయకులను బలపరచి, అందరినీ దీర్ఘకాల క్షేమంతో రక్షించమని పిలుపునిస్తుంది.
Sukta 58
Sukta 7.58
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ సూక్తం మరుతులను ఒకటిగా ఏకమై ఉన్న తుఫాను-సేనగా స్తుతిస్తుంది; వారి మహిమ ఆకాశమూ భూమినీ ‘నెట్టివేస్తూ’ క్షయరహితమైన పరలోక లోకధామం వరకూ వ్యాపిస్తుంది. వసిష్ఠుడు వారు కవిత్వప్రేరణను, సంపదను, అడ్డంకులను ఛేదించే విజయశక్తిని ప్రసాదించాలని, చివరికి ద్వేషాన్ని దూరంగా తరిమివేసి యజ్ఞకర్తలను స్థిరమైన క్షేమంతో రక్షించాలని ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 59
Sukta 7.59
వసిష్ఠుని ఈ సూక్తం విశ్వదేవతలను—ప్రత్యేకంగా అగ్ని, వరుణ, మిత్ర, ఆర్యమన్, మరుత్లను—ఆరాధకుని చుట్టూ క్రమక్రమంగా రక్షణ, సురక్షిత మార్గదర్శనం, మరియు స్థిరమైన “శాంతి-ఆశ్రయం” ఏర్పడునట్లు ఆహ్వానిస్తుంది. చివరికి ఇది ప్రసిద్ధ త్ర్యంబక ప్రార్థన (మహామృత్యుంజయ)గా ఉద్ధృతమై, అమృతత్వం (మరణరహిత పరిపూర్ణత)లో స్థిరంగా నిలుచుచూ, మరణబంధం నుండి విముక్తిని కోరుతుంది.
Sukta 60
Sukta 7.60
వసిష్ఠుని ఈ సూక్తం, ఉదయించే సూర్యుని సత్యాన్ని ప్రకటించువాడిగా ఆహ్వానించి, ముఖ్యంగా మిత్ర–వరుణులు, ఆర్యమన్, అదితి వంటి ఆదిత్యులను భక్తులను దైవమార్గం (దేవత్రా) వైపు నడిపించమని ప్రార్థిస్తుంది. ఆదిత్యులు ఋత/సత్య అనే విశ్వవ్యవస్థకు జాగ్రత్తగల కాపలాదారులుగా చిత్రితమై, ఇంకా మేల్కొనని మనస్సునికూడా నడిపించి, ప్రమాదాల మధ్య “దాటువ” (ఫోర్డ్)ను ప్రసాదించి, భక్తుని కష్టాలను దాటి స్వస్తి (క్షేమం) వైపు చేర్చుతారని చెబుతుంది. వాక్కు మరియు ఆచరణను ఋత/సత్యానికి అనుగుణంగా నిలిపి, నైతిక మరియు అస్తిత్వ సంబంధ “దుర్గ”ల మధ్య రక్షణ, సరి-దిశ, సురక్షిత గమనం పొందడమే ఈ సూక్త లక్ష్యం.
Sukta 61
Sukta 7.61
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం ఋతం (సార్వత్రిక ధర్మవ్యవస్థ) యొక్క రక్షకులైన మిత్ర–వరుణులను స్తుతిస్తుంది. వారి సర్వదర్శి “కన్ను” అయిన సూర్యుడు లోకాలను పరిశీలించేందుకు ఉదయించి, మనుష్యుల అంతరాభిప్రాయాలను గ్రహిస్తాడని చెబుతుంది. ఆకాశం–భూములను నిలబెట్టే వారి విస్తారమైన శక్తిని కొనియాడి, కాలం క్రమబద్ధంగా సాగడాన్ని యజ్ఞం చేయని వాడికి ఎదురయ్యే ప్రమాదంతో పోల్చుతుంది. చివరికి, అన్ని కఠినమైన దాటింపులను సురక్షితంగా దాటించి, దీర్ఘకాల క్షేమంతో కాపాడమని ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 62
Sukta 7.62
వసిష్ఠుని ఈ ఆరు ఋచల స్తోత్రం సూర్యుని దినదినోదయాన్ని ఋతం (సార్వత్రిక క్రమం) యొక్క దృశ్య సూచకంగా స్తుతిస్తుంది; ఆయన పక్షపాతం లేని కాంతితో మనుషుల అన్ని “జన్మలను” మరియు కార్యాచరణలను పరిశీలిస్తాడు. అనంతరం ఇది ఆదిత్యకేంద్రిత ప్రార్థనగా విస్తరించి, అదితి, ద్యావాపృథివి (ఆకాశం–భూమి), అలాగే నైతిక నియంత్రకులు మిత్ర–వరుణ–అర్యమన్లను ఆశ్రయించి—అపరాధం నుండి రక్షణ, విశాల స్వేచ్ఛ (వరివస్), మరియు తనకూ సంతానానికీ సురక్షితమైన, శుభప్రదమైన మార్గాలను ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది.
Sukta 63
Sukta 7.63
వసిష్ఠుని ఆరు త్రిష్టుభ్ ఋచల ఈ సూక్తం సూర్యుడు/సవితృ ఉదయించి సర్వవ్యాపి, సర్వదర్శి కాంతిగా ప్రకాశించి, దాగి ఉన్న అంధకారాన్ని వెలికి తీసి తొలగిస్తూ, మానవ కార్యాచరణకూ ఋతధర్మానికీ ఆధారమవుతాడని స్తుతిస్తుంది. సూర్యుని మిత్ర–వరుణుల “కన్ను”గా ప్రశంసించి, ఆ సౌరదర్శనాన్ని ఆదిత్యాధిపత్యం, సత్యం, నైతిక స్పష్టతతో అనుసంధానిస్తుంది. చివరికి మిత్రుడు, వరుణుడు, ఆర్యమన్లను విశాల స్థలం, సురక్షిత మార్గాలు, దీర్ఘకాల క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 64
Sukta 7.64
వసిష్ఠుని ఐదు ఋచల త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, ఆకాశం–అంతరిక్షం–భూమి అంతటా ఋతం (విశ్వ మరియు నైతిక క్రమం)ను నిలుపు ఆదిత్యులైన మిత్ర–వరుణులను, ఆర్యమణునితో కూడి ఆహ్వానిస్తుంది. ఈ సార్వభౌమ శక్తులు హవిస్సును స్వీకరించి, యజమానిని “అత్యంత సఫలీకరించే మార్గాల” ద్వారా నడిపించి, శత్రుత్వాన్ని దూరం చేసి, ప్రేరిత ధీ (ప్రజ్ఞ/ప్రేరణ)ను కోరుకున్న లక్ష్యానికి బలపరుస్తూ నిరంతరం స్వస్తి (క్షేమం)ను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 65
Sukta 7.65
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం సూర్యోదయంలో మిత్ర–వరుణులను ఆహ్వానిస్తుంది; వారి శుద్ధమైన సంకల్పాన్ని, సమస్త లోకమార్గాలన్నిటిలో సంచరించే సార్వభౌమ రక్షకాధికారాన్ని స్తుతిస్తుంది. అసత్యానికి ఎదురుగా ‘వంతెన’గా, కష్టాలను దాటించు సురక్షిత మార్గంగా ఋతాధిపతులైన ఆ జంట ప్రభువులు కార్యనిర్వహించమని కోరుతుంది; చివరికి చిరస్థాయి క్షేమం మరియు రక్షణ కోసం ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 66
Sukta 7.66
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం మిత్ర–వరుణులను ద్వయ ఆదిత్యులుగా స్తుతిస్తుంది; వారు సత్యం, ధర్మం, అప్రమత్తమైన పాలన ద్వారా ఋతం (విశ్వక్రమం)ను నిలుపుతారు. యజ్ఞార్పణలను స్వీకరించి, సన్మతిని బలపరచి, ఉపాసకులకు రక్షణ, స్థిరత్వం, సమరసమైన సామాజిక క్రమాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. సుక్తం భక్తిపూర్వక స్తుతి నుండి ఋతాన్ని పోషించే వారి శక్తుల సజీవ చిత్రణకు సాగి, చివరికి వచ్చి సోమరసం పానంచేయమని స్పష్టంగా ఆహ్వానిస్తుంది.
Sukta 67
Sukta 7.67
ఈ త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు అశ్వినులను తమ రథంపై వేగంగా వచ్చి హవిస్సును స్వీకరించమని ఆహ్వానిస్తాడు; కుమారుడు తల్లిదండ్రులతో సన్నిహితంగా పలికినట్లుగా వారిని సంబోధిస్తాడు. అంతఃకరణ శక్తులకు రక్షణ, సారవంతమై హానిలేని సృజనశక్తి, సంతానంలోనూ వంశపారంపర్యంలోనూ సమృద్ధి, అలాగే స్వస్తి (క్షేమం)తో గుర్తింపబడే దేవప్రేరిత మార్గాన్ని ప్రసాదించమని కవి ప్రార్థిస్తాడు. సుక్తం చివరికి ధనరాశుల కోసం, ఋషుల పరిపక్వత కోసం, మరియు అశ్వినుల ఉపకారక సన్నిధి ద్వారా నిరంతర సంరక్షణ కోసం నేరుగా వేడుకునే ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 68
Sukta 7.68
ఈ సూక్తం ప్రకాశవంతులైన ద్వయ వైద్యదేవతలు అశ్వినౌలను ఆహ్వానిస్తుంది—వారు తమ స్వంత అశ్వాలపై వేగంగా వచ్చి, కవి సమర్పించిన మంత్రాలను స్వీకరించి, యజ్ఞంలో తమ ఆసనాన్ని అధిష్ఠించమని. వారి అద్భుతమైన, ప్రాణరక్షక వరాలను (ప్రత్యేకంగా అత్రికి చేసిన సహాయాన్ని) స్మరిస్తూ, గాయకునికీ సమాజానికీ ఉషస్సు వేళ స్థిరమైన క్షేమం, పోషణ, రక్షణ లభించుగాక అని ప్రార్థిస్తూ ముగుస్తుంది.
Sukta 69
Sukta 7.69
ఈ సూక్తం వసిష్ఠుని ఉషఃకాల ఆహ్వానం—అశ్వినౌలను ఉద్దేశించి. స్వర్గం–పృథివిని జోడించేనని చెప్పబడే వారి స్వర్ణ రథం, అత్యంత నేరుగా ఉన్న మార్గం గుండా వేగంగా వచ్చునట్లు పిలుస్తుంది. వారి కాంతిమయమైన, నెయ్యివలె ప్రకాశించే గమనాన్ని స్తుతించి, శాంతి, క్షేమం, ధనసంపదలు, అలాగే ఋషులు మరియు యజమానులు/దాతల బలవృద్ధిని తీసుకొని యజ్ఞంలో ప్రవేశించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 70
Sukta 7.70
ఈ చిన్న స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు అశ్వినౌలను “మా వద్దకు రండి” అని ఆహ్వానించి, భూమిపై తమ ఆసనాన్ని అధిష్ఠించి, వేగవంతమైన—చికిత్సకమైన, ధనాన్ని మోసుకొచ్చే—సహాయాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తాడు. జలాల్లోను ఔషధ వృక్షాల్లోను సంచరించే సన్నిహిత శక్తులుగా ఆ జంటను స్తుతిస్తూ, వారు ఔషధాలను, సమృద్ధిని, సన్మార్గదర్శనాన్ని అనుగ్రహిస్తారని చెబుతాడు; కవి దీర్ఘకాలిక స్వస్తి (క్షేమం) కోసం సువ్యవస్థితమైన ప్రార్థనను అర్పిస్తాడు.
Sukta 71
Sukta 7.71
అశ్వినౌలను స్తుతించే ఈ సంక్షిప్త సూక్తం, రాత్రి వెనుదిరిగి ఉషస్సు ఉదయించే ప్రకాశమయ సంధిక్షణాన్ని నేపథ్యంగా ఉంచుతుంది. వసిష్ఠుడు దివ్య యుగళాన్ని తమ కాంతిమయ రథంపై వేగంగా వచ్చమని ఆహ్వానిస్తాడు. వారు “పగలూ రాత్రీ” హానిని తొలగించే రక్షకులుగా, ప్రాణశక్తి, సంపద, క్షేమాన్ని ప్రసాదించే దాతలుగా స్మరించబడతారు. చివరికి, జాగ్రత్తగా నేయబడిన స్తుతిగీతాన్ని అర్పించి, స్వస్తి (శుభమంగళం) ద్వారా నిరంతర రక్షణను యాచిస్తుంది.
Sukta 72
Sukta 7.72
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం అశ్వినౌ (నాసత్యా)లను తమ కాంతిమయ రథంలో త్వరగా రమ్మని ఆహ్వానిస్తుంది. యుక్తమైన తమ శక్తుల పరివారంతో చుట్టుముట్టబడి, వారు సౌందర్యం, రక్షణ, సమృద్ధిని తీసుకురావాలని కోరుతుంది. వారి ఆగమనాన్ని స్తుతి మేల్కొనడముతోను, ఉషస్సు (ప్రభాత)తోను అనుసంధానించి, చివరికి ప్రతి దిశ నుండీ భక్తుని ‘స్వస్తి’ (క్షేమం)తో యుగళదేవులు కాపాడాలని విశ్వవ్యాప్త పిలుపుతో ముగుస్తుంది.
Sukta 73
Sukta 7.73
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం నాసత్యులైన అశ్వినౌలను—ప్రతి దిశ నుండీ వేగంగా రమ్మని—రక్షకులుగా ఆహ్వానిస్తుంది. వారు ఉపాసకుణ్ని “చీకటి”ని దాటించి మరింత దూరమైన, సురక్షిత తీరానికి చేర్చేవారిగా వర్ణించబడతారు. యజ్ఞం తన యథోచిత మార్గాల్లో ముందుకు సాగుతుండగా, వసిష్ఠుడు సుకృతంగా నిర్మితమైన స్తుతిని సమర్పించి, ఆ ద్వయ వైద్యులు ఐదురకాల, సర్వతోముఖ సమృద్ధిని మరియు నిరంతర రక్షణను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 74
Sukta 7.74
ఈ సంక్షిప్త సూక్తం ఉషస్సు క్షణంలో అశ్వినౌలను ఆహ్వానిస్తుంది—“ఉషోదీప్తులు” పైకి లేచే వేళ, ప్రకాశమయ స్వర్గాన్ని కోరువారు వారి శీఘ్ర సహాయాన్ని పిలుస్తారు. ఇది జంట దేవతల చలించే, జనుల మధ్య జనులకై విస్తరించే ఉపకారశీలతను హైలైట్ చేస్తుంది—వేగవంతమైన గుర్రాలపై దాత యజమాని గృహానికి చేరి—మానవ ప్రాణశక్తిని బలపరచి, సముదాయాలను క్షేమంలో స్థిరపరచే రక్షకులుగా వారిని చిత్రిస్తుంది.
Sukta 75
Sukta 7.75
ఈ ఉషస్సూక్తంలో వసిష్ఠుడు ఉషస్సును దివ్యజనితమైనదిగా, ఋతమార్గానుసారిణిగా స్తుతిస్తాడు. ఆమె ఉదయము మహిమను ఆవిష్కరించి, లోకమార్గాలను చలనం చేయించి, శత్రుత్వమయమైన అంధకారాన్ని తరిమివేస్తుంది. కవి ఆమెను సూర్యుని కాంతిమయ వధువుగా, ధనమును ప్రాణశక్తిని ప్రసాదించువారిగా కీర్తించి, చివరగా యజమానునికీ యజ్ఞాసనానికీ గోవులు, అశ్వాలు, వీరపుత్రులు, విరామరహిత క్షేమం కలుగునట్లు ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 76
Sukta 7.76
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం ఉషస్సు (ప్రభాతాన్ని) లోకాన్ని ప్రకటించే దేవతగా స్తుతిస్తుంది—దైవ సంకల్పంతో జనించిన “కంటి” వలె, అమరమైన సర్వవ్యాప్త కాంతిని పైకి లేపేది. సవితృ మరియు వైశ్వానరులు విశ్వ-ప్రకాశకులుగా తోడ్పడి, ప్రభాతాన్ని కేవలం దినచర్య సంఘటనగా కాక ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) మరియు మేల్కొన్న దర్శనపు అవతరణగా చట్రబద్ధం చేస్తారు. కవులు ప్రాచీన ఋషులను, పితృలను స్మరిస్తారు—వారు దాగిన కాంతిని కనుగొని, సత్యమంత్రాల ద్వారా “ఉషస్సుకు జన్మనిచ్చారు”. చివరికి వారు సంపద, మంచి కీర్తి, మరియు దీర్ఘకాల రక్షణను యాచిస్తారు.
Sukta 77
Sukta 7.77
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త ఉషస్సు-సూక్తం, కాంతిమయమైన యువతిగా కదలిక, జీవం, పునర్నూతన ఋత-క్రమాన్ని తీసుకొచ్చే ఉషస్సును స్తుతిస్తుంది; ఆమె మానవ కార్యాచరణకు విశాలమైన, సురక్షితమైన మార్గాన్ని తెరుస్తుంది. ఉషస్సు ఉదయం అగ్ని ప్రజ్వలనంతో విడదీయరానిది: వెలుగు వ్యాపించగానే చీకటి తొలగిపోతుంది, యజమాని ధనము (రయి), రక్షణ, క్షేమం వైపు నడిపింపబడతాడు.
Sukta 78
Sukta 7.78
ఈ సంక్షిప్త ఉషస్సు సూక్తం, ఆమె కాంతిమయ రూపాలు విస్తరించి లోకం మళ్లీ వెలుగువైపు తిరిగే వేళ, ఉదయపు మొదటి దర్శనీయ సంకేతాలను స్తుతిస్తుంది. ఉషస్సులు సూర్యుని ప్రదర్శింపజేసి, అగ్నిని మరియు యజ్ఞాన్ని మళ్లీ ప్రదీప్తం చేసి, అనవసరమైన అంధకారాన్ని తరిమివేస్తాయని ప్రశంసిస్తుంది. కాంతివంతమైన ఉషస్సులు ఇష్టమైన వరాలను ప్రసాదించి, గందరగోళ బంధాలను విప్పి, గాయకులను దీర్ఘకాల క్షేమంతో రక్షించుగాక అని కవి ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 79
Sukta 7.79
ఈ సంక్షిప్త ఉషస్సు-స్తోత్రం, ఉషస్సు జీవన మార్గాలను విస్తరింపజేస్తూ, ఐదు మానవ గోత్రాలను మేల్కొలిపి, తన స్వచ్ఛమైన కిరణాలతో లోకాన్ని ఋతమైన సక్రమ గమనంలో నిలుపుతుందని ప్రశంసిస్తుంది. కవి ఆమె ఉదయాన్ని సూర్యుడు రెండు లోకాలను విస్తరింపజేయడముతో అనుసంధానించి, విజయకర కార్యసాధనకూ లాభసాధనకూ అంతర దైవత్వం, సత్యప్రేరణ, క్షేమం కలిగించమని ఉషస్సును ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 80
Sukta 7.80
ఈ సంక్షిప్త వసిష్ఠ స్తోత్రం ఉషస్సు (ప్రభాతాన్ని) ఋషులను ముందుగా మేల్కొలిపే దేవతగా, సమస్త లోకాలను ప్రకాశింపజేసే ప్రకటనకర్తగా వందిస్తుంది. ఆమె రెండు లోకాలను కదిలించి, అస్తిత్వాన్ని దృశ్యముగా చేస్తుంది. జీవనాన్ని నూతనీకరించుటకు, చీకటిని వెలుగుతో కప్పివేయుటకు, దృష్టిని సూర్యుని, అగ్నిని, యజ్ఞాన్ని దిశగా నడిపించుటకు ఉషస్సు స్తుతింపబడుతుంది. ముగింపు ప్రార్థనలో—ప్రతిదినం శుభముతో ఉషస్సులు ఉదయించి, బలం, ప్రకాశం, వీరశక్తిని ప్రసాదించి, ఆరాధకులను దీర్ఘకాల క్షేమముతో రక్షించుగాక అని కోరబడుతుంది.
Sukta 81
Sukta 7.81
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త ఉషః-సూక్తం ఉషస్సు తక్షణ ప్రత్యక్షతను స్తుతిస్తుంది: ఆమె “మన కళ్ల ముందే” వచ్చి, జలాలను మరియు దృష్టి-విస్తారాన్ని విప్పి, రాత్రి అంధకారాన్ని ప్రకాశమయమైన క్రమంగా మారుస్తుంది. ఆమె కృపామయ ఉదయం ప్రకాశవంతమైన లోకాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించే దృష్టిని, ఆమె “నిధుల”లో (సమృద్ధి, బలం, కీర్తి) భాగాన్ని, అలాగే వంకరతనం, అపజయం, అంతర్గత అడ్డంకుల తొలగింపును ప్రసాదించుగాక అని కవి ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 82
Sukta 7.82
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం యజ్ఞానికి, ప్రజలకు, సముదాయానికి “మహి శర్మ” (విశాల రక్షణ) లభించునట్లు, అలాగే నిరంతర శత్రువులపై విజయము కలుగునట్లు ఇంద్ర–వరుణుల యుగ్మాధిపత్యాన్ని ఆహ్వానిస్తుంది. ఇది యుద్ధబలం (ఇంద్రుడు) మరియు నైతిక–విశ్వవ్యవస్థ (వరుణుడు) మధ్య మారుతూ, వారి సహకారమే స్థిరత్వం, వృద్ధి, సదుపాలనకు ఆధారమని ప్రతిపాదిస్తుంది. ముగింపులో మిత్రుడు, అర్యమన్, అదితి అనే ఆదిత్యవృత్తాన్ని మరియు సవితృను విస్తరించి స్మరిస్తూ, ఋతాన్ని నిలుపు అఖండమైన వెలుగును కోరుతుంది.
Sukta 83
Sukta 7.83
ఈ సూక్తం విజయశక్తి మరియు ఋతధర్మం (సత్య-వ్యవస్థ)గా ఏకమై ఉన్న ఇంద్ర–వరుణులను ఆహ్వానిస్తుంది. పది రాజులపై జరిగిన ప్రసిద్ధ యుద్ధంలో సుదాసునికి, తృత్సువులకు వారు చేసిన సహాయాన్ని స్తుతిస్తుంది. వారు వృత్రసమాన అడ్డంకులను, దాస ప్రతిఘటనలను ఛేదించిన విధానాన్ని స్మరిస్తూ, ఆ చారిత్రక విజయాన్ని అంతర్గత–బాహ్య సమృద్ధి, సత్యమార్గదర్శిత కాంతి, విశాల శాంతి కోసం ప్రార్థనగా మలుస్తుంది.
Sukta 84
Sukta 7.84
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు ఇంద్రుడు–వరుణుడిని కలిసి “రెండు రాజులు”గా ఆహ్వానిస్తూ, భక్తిపూర్వక నైవేద్యాలతోను మెరిసే ఘృతధారతోను యజ్ఞం వైపు వారిని మళ్లిస్తాడు. సభలలో సుందరంగా నిలిచే కర్మకాండా–మంత్రాల సఫల సమాప్తిని కవి ప్రాధాన్యంగా చెప్పి, దేవప్రేరిత సమృద్ధి, రక్షణాత్మక సహాయం, సంతానమూ వంశపారంపర్యమూ క్షేమంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తాడు. చివరికి ఈ గీతం దేవతలను చేరిందని ధైర్యంగా ప్రకటించి, స్వస్తి (క్షేమం)లో వారి నిరంతర పరిరక్షణను కోరుతూ స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
Sukta 85
Sukta 7.85
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త స్తోత్రం ఇంద్ర–వరుణుల యుగ్మశక్తులను సోమాన్ని స్వీకరించమని, అలాగే యాత్రలో ఆరాధకుణ్ని రక్షించమని ఆహ్వానిస్తుంది—బాహ్యంగా (సురక్షిత గమనం, క్షేమం) మరియు అంతర్గతంగా (సంతానవృద్ధి/అంతఃశక్తుల వికాసం). వారి పరస్పరపూరక అధిపత్యాన్ని ఇది ఉద్ఘాటిస్తుంది: ఒకరు ప్రజలను, ఋతాన్ని స్థిరపరచి నిలబెడతారు; మరొకరు అడ్డంకులు, ప్రతిఘటనలను సంహరిస్తారు. జలాలే వారిని దివ్యాధికారులుగా స్థాపిస్తున్నట్లు చిత్రించబడింది.
Sukta 86
Sukta 7.86
వసిష్ఠుని ఈ వరుణ-సూక్తం, ఆకాశం–భూమిని స్థాపించి ఋతం (నైతిక–కోస్మిక క్రమం)ను నిలుపు విశ్వాధిపతిని స్తుతిస్తుంది. విశాలమైన, క్రమబద్ధమైన సృష్టి దర్శనంనుంచి కవి అంతర్ముఖుడై పాపస్వీకారం, ప్రార్థన వైపు మళ్లి—పారంపర్యంగా వచ్చినవీ, తానే చేసినవీ అయిన దోషాల నుండి విముక్తి కోరుతాడు; చివరికి శాంతి, రక్షణ, క్షేమం కోసం ఆశీర్వచనంతో ముగిస్తుంది.
Sukta 87
Sukta 7.87
వసిష్ఠుడు పలికిన ఈ వరుణ స్తోత్రం, ఋతాన్ని నిలబెట్టే దేవుడిగా వరుణుణ్ని ప్రశంసిస్తుంది—సూర్యుని మార్గాన్ని చెక్కి, నదులను క్రమబద్ధమైన ప్రవాహపథాల్లో ప్రవహింపజేసినవాడిగా. ఇది విశ్వపాలన నుండి గూఢోపదేశానికి సాగుతుంది: “అభేద్య గో” యొక్క రక్షిత రహస్యాన్ని, వాక్కు యొక్క దాగిన అడుగును వరుణుడు వెల్లడిస్తాడు. చివరికి అదితి నియమాల కింద కరుణ, నిర్దోషత్వం, దీర్ఘకాల క్షేమం కోసం ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 88
Sukta 7.88
ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రంలో వసిష్ఠుడు వరుణుని విశాలుడిగా, ఆరాధనార్హుడిగా, ఋతం (సార్వత్రిక ధర్మ-క్రమం)ను నిలబెట్టువాడిగా, బంధాలను కరుణతో విడిపించువాడిగా అంతరంగంగా స్తుతిస్తాడు. వరుణుడు దర్శికి చూపిన ప్రత్యేక అనుగ్రహాన్ని ఇది స్మరిస్తుంది—అతనిని “పడవలో” ఉంచి, అతనిని ఋషిగా చేసినదాన్ని. చివరికి, పాపబంధాల సంకెళ్లను వరుణుడు సడలించుగాక; ఆదిత్యులు ఆరాధకులను దీర్ఘకాల శ్రేయస్సుతో కాపాడుగాక అని ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Sukta 89
Sukta 7.89
ఈ చిన్న సూక్తంలో వసిష్ఠుడు వరుణుని కరుణ కోసం, పాపం (ఏనస్) నుండి విముక్తి కోసం, మరియు “మట్టి ఇల్లు” (మరణం) నుండి రక్షణ కోసం అత్యవసరంగా వేడుకుంటాడు. మానవ తప్పిదాన్ని—దారి తప్పిన సంకల్పం మరియు దైవధర్మాన్ని (ధర్మం) అనుకోకుండా ఉల్లంఘించడం—అంగీకరిస్తూ, సార్వభౌముడైన, పవిత్రుడైన వరుణుని “కృప చూపుము” అని పునఃపునః ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 90
Sukta 7.90
ఇది ప్రధానంగా వాయువును—అనేకసార్లు ఇంద్ర–వాయు ద్వయంగా—ఆహ్వానించే సోమ-ఆమంత్రణ సూక్తం. యజ్ఞకర్తలు (అధ్వర్యులు) పిండిన మధురరసభరిత సోమాన్ని పానంచేయుటకు, యుక్తమైన రథబలాలతో వారు వేగంగా రావాలని కవి కోరుతున్నాడు. ఆచార ఆహ్వానంతో పాటు, ఉదయోదయం మరియు విస్తరించే వెలుగును స్మరింపజేస్తూ, దేవతల ఆగమనాన్ని ప్రకాశమయ స్థలాల విపులతతోను, జలాల ప్రవాహంతోను అనుసంధానిస్తాడు. చివరికి వసిష్ఠులు బలం, వృద్ధి, కీర్తి, మరియు స్వస్తి ద్వారా దీర్ఘకాల రక్షణను ప్రార్థిస్తారు.
Sukta 91
Sukta 7.91
వసిష్ఠుని ఈ సూక్తం వాయువును, ఇంద్ర–వాయువులతో సన్నిహిత భాగస్వామ్యంగా స్మరిస్తూ, సోమయాగానికి ఆహ్వానించి రక్షణ, బలం, క్షేమాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. అడ్డంకుల కాలంలో మనువుకు సహాయపడిన ప్రాచీన నిర్దోష దేవతలను ఇది స్మరిస్తుంది—సూర్యునితో కలిసి ఉషస్సును స్థాపించి, ధర్మవ్యవస్థను పునఃస్థాపించి మానవ మార్గానికి స్పష్టదృష్టిని కలిగించిన దృశ్యంగా. చివరికి కవులు (వసిష్ఠులు) తమ సుసంస్కృత స్తుతితో దీర్ఘకాలిక ‘స్వస్తి’ (సామరస్య క్షేమం) దయచేయమని కోరుతారు.
Sukta 92
Sukta 7.92
ఈ చిన్న వసిష్ఠ స్తోత్రం వాయుదేవుని వేగంగా—అనేక నియుత్ (యోకబడ్డ రథబృందాలు)తో—యజ్ఞానికి వచ్చి, యాగాసనంపై కూర్చొని, “మొదటి సోమపానకర్త”గా సోమరసాన్ని పానంచేయమని ఆహ్వానిస్తుంది. వాయువు రాక మరియు ఉల్లాసం (ప్రేరణ)ను స్పష్టమైన వరాలతో పదేపదే అనుసంధానిస్తుంది—ధనం, బలం/వీరశక్తి, పశువులు, అశ్వాలు, అలాగే స్వస్తి (క్షేమం) ద్వారా నిరంతర రక్షణ. దీని ఉద్దేశ్యం యాజ్ఞికం (సోమపీడనానికి దేవుని ఆహ్వానం) మరియు ప్రయోజనాత్మకం (ఆరాధకులకు సమృద్ధి, భద్రతలను పొందించడం) రెండూ.
Sukta 93
Sukta 7.93
ఈ సూక్తం వృత్రహంతులైన ఇంద్రుడు–అగ్ని అనే యుగళశక్తులను ఆహ్వానిస్తుంది. వారు తాజా, పవిత్రమైన స్తోత్రగీతాన్ని స్వీకరించి, యజమానికి తక్షణ బలం, విజయం, మరియు అభివృద్ధికరమైన ‘వాజ’ (సమృద్ధి/విజయధనం) ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. వారి సహాయాన్ని యజ్ఞం మరియు సామూహిక పోటీ/పోరాట సందర్భంలో ఉంచి, దేవరహితమైన విరోధాన్ని కూలదోసి, ప్రజలను క్షేమంతో రక్షించమని ప్రేరేపిస్తుంది. చివరగా విష్ణు, మరుతులు వంటి మిత్రదేవతల వైపు దృష్టి సారించి, యజ్ఞకర్త నిర్లక్ష్యం చేయబడకుండునట్లు కోరుతుంది.
Sukta 94
Sukta 7.94
ఇంద్ర–అగ్నులకు అంకితమైన ఈ సూక్తం, స్తోత్రాన్ని “ప్రాచీన” ప్రేరణగా—మేఘం నుంచి వర్షంలా ఉద్భవించేదిగా—వర్ణించి, ఆ ప్రేరిత వాక్కును రక్షణకూ విజయానికీ ఉపయోగపడే ఆహ్వానంగా మలుస్తుంది. బలం (ఇంద్రుడు) మరియు పవిత్ర అగ్ని (అగ్ని) అనే ఈ జంట దేవశక్తులు సహాయంతో రావాలని, ప్రజల మధ్య యజమానులను సురక్షితంగా నిలిపి ఉంచాలని, శత్రుత్వ వాక్యాన్ని, దుష్ట సంకల్పాన్ని, రాక్షసీయ అడ్డంకిని కూలదోసి నశింపజేయాలని పునఃపునః ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 95
Sukta 7.95
ఈ సూక్తం సరస్వతిని మహాశక్తిమంతమైన, ప్రేరేపించే నదీశక్తిగా స్తుతిస్తుంది—అన్ని ఇతర జలాలను మించిపోయే, స్థిరమైన “ఇనుప పునాదిగల”దిగా, రథంలా వేగంగా ముందుకు దూసుకుపోయేదిగా. అనంతరం ఇది విశ్వవర్ణన నుండి యజ్ఞప్రార్థనగా మారుతుంది: ఆమె వినుగాక, సమీపించుగాక, ధనం మరియు బలాన్ని ప్రసాదించుగాక, వసిష్ఠుడు మరియు అతని సహచరుల కోసం ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) యొక్క “ద్వారాలను” తెరవుగాక.
Sukta 96
Sukta 7.96
వసిష్ఠుని ఆరు ఋచల ఈ సూక్తం సరస్వతీని సార్వభౌమ, జీవనదాయిని నదిగా స్తుతిస్తుంది—ఆమె ప్రేరిత ప్రవాహం రెండు లోకాలను విస్తరింపజేసి, వాక్కును, బలాన్ని, సమృద్ధిని పోషిస్తుంది. కవి సరస్వతీని (మరియు సరస్వంతుని) సంతానప్రద శక్తికై—సంతతి, వృద్ధి, నిలకడైన ఆహారానికై—ఆహ్వానిస్తూ, సమాజం పాలు పంచుకోగలిగేలా కనిపించే, పొంగిపొర్లే స్తనంలా ఆమెను ఊహిస్తాడు. సమగ్రంగా, ఈ సూక్తం దేవత యొక్క శుద్ధికర ప్రవాహం క్రింద సమృద్ధి, సత్యోచ్ఛారణ, ఫలప్రదమైన నిరంతరత్వం కోసం చేసే ఆహ్వానంగా నిలుస్తుంది.
Sukta 97
Sukta 7.97
వసిష్ఠుని ఈ సూక్తం బృహస్పతి/బ్రాహ్మణస్పతిని దివ్య మిత్రుడిగా, యాజ్ఞిక శక్తిగా ఆహ్వానిస్తుంది—యజ్ఞాన్ని ఫలప్రదం చేయువాడిగా, వాక్కును శుద్ధి చేయువాడిగా, సమృద్ధికి మార్గం తెరచువాడిగా. సోమపాన నిష్పీడన సందర్భంలో ఈ స్తుతి స్థాపించబడింది; అక్కడ ఇంద్రుడినీ ఆహ్వానించి, ఉదార దాత సమక్షంలో ఆరాధకులు “నిర్దోషులు” కావాలని, బలం, ఆనందం, మరియు సమ్యక్ మార్గదర్శనం పొందాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 98
Sukta 7.98
ఈ సూక్తం అధ్వర్యు యాజకులను ఎర్రగా మెరుస్తూ పాలు కలిపి పిండిన సోమరసాన్ని ఇంద్రునికి అర్పించమని ప్రేరేపిస్తుంది. ఇంద్రుడు పిండిన పానాన్ని ఎల్లప్పుడూ తిరిగి వచ్చి అన్వేషించే వాడిగా, ప్రజలలో నాయకుడైన వృషభుడిగా చిత్రించబడతాడు. అనంతరం ఇది ఇంద్రుని యుద్ధసహాయాన్ని—తమను తాము “మహానులు” అని చెప్పుకునే ప్రత్యర్థులను జయించడాన్ని—వర్ణిస్తుంది. చివరికి ఇంద్రుడు మరియు బృహస్పతిని కలిసి ధనసంపద (రయి), కీర్తి, మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సు (స్వస్తి) కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 99
Sukta 7.99
ఈ సూక్తం విష్ణువును అపరిమేయుడైన, సర్వవ్యాపక శక్తిగా స్తుతిస్తుంది; ఆయన మహిమను ఎవ్వరూ పూర్తిగా అందుకోలేరు, ఆయనకు పరమ లోకం తెలిసి ఉంది. యజ్ఞార్థం విశాల స్థలాన్ని కల్పించడం, సూర్యుడు–ఉషస్సు–అగ్నిని స్థాపించడం, శత్రువుల కపట మాయలను జయించడం వంటి లోకవ్యవస్థాపక కృత్యాలను ఇది స్మరిస్తుంది. చివరగా స్థిరమైన రక్షణ, క్షేమం కలగాలని కోరుతూ విధివిధానమైన ‘వషట్’ ఆహ్వానంతో ముగుస్తుంది.
Sukta 100
Sukta 7.100
ఈ చిన్న త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, ‘పాదాలు విస్తరించి’ భూమిని ఆవరించి, మానవ జీవితం మరియు యజ్ఞకర్మలకు విశాలమైన, స్థిరమైన స్థలాన్ని స్థాపించే సర్వవ్యాపి శక్తిగా విష్ణువును స్తుతిస్తుంది. వసిష్ఠుడు ఆరాధనను లక్ష్యబద్ధమైన సమీపగమనంగా చూపుతాడు—దానం, స్తుతి, మరియు వషట్-కారంతో—విష్ణువు రక్షణను, క్షేమాన్ని (స్వస్తి), మరియు సురక్షిత నివాసాన్ని కోరుతూ.
Sukta 101
Sukta 7.101
పర్జన్యునికి అంకితమైన ఈ సూక్తం, గర్జించే వర్షశక్తిని వృషభుడు (ఫలదాయక బలపు ఎద్దు)గా స్తుతిస్తుంది. అతని బీజధారిణి శక్తి వృక్షవల్లులను చైతన్యపరచి, లోకమంతటిని మాధుర్యంతో నింపి, సంతానసమృద్ధిని స్థాపిస్తుంది. వసిష్ఠుడు వర్షాన్ని జలాలూ సారాలూ విశ్వవ్యాప్తంగా పంచే క్రియగా—గతిలోనూ రూపంలోనూ త్రివిధంగా—వర్ణించి, చివరికి ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) మరియు స్వస్తి (సమన్విత క్షేమం) భక్తుణ్ని దీర్ఘాయుష్కుడిగా కాపాడుగాక అని ప్రార్థిస్తాడు.
Sukta 102
Sukta 7.102
ఈ సంక్షిప్త గాయత్రీ స్తోత్రం ‘దివి కుమారుడు’ అయిన పర్జన్యుడిని ఉదార వర్షదాతగా ఆహ్వానిస్తుంది; అతడు మేతభూములను, మొక్కలను, గోవులు–అశ్వాల సంతానసంపదను మేల్కొలిపి వృద్ధి చేస్తాడు. అతని జీవదాయక శక్తిని స్తుతించిన తరువాత, స్తోత్రం నేరుగా యజ్ఞోపదేశానికి మళ్లుతుంది: పర్జన్యునికి మధుర హవిస్సు అర్పించండి, అప్పుడు అతడు క్రమబద్ధమైన వృద్ధి (ఇళా) మరియు క్షేమాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
Sukta 103
Sukta 7.103
ఋగ్వేదం 7.103 (మణ్డూక-సూక్తం)లో కప్పలను వ్రతనిష్ఠ గల “బ్రాహ్మణులు”గా వర్ణిస్తుంది—ఎండాకాలమంతా మౌనంగా పడి ఉండి, పర్జన్యుని వర్షాలు మేల్కొలిపిన వెంటనే అనేక స్వరాలతో మాటల ప్రవాహంగా ఉప్పొంగుతారు. ఈ సజీవమైన మాన్సూన్ దృశ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, సూక్తం వర్షం జీవనదాయక శక్తిని స్తుతిస్తుంది; కప్పల గానాన్ని యజ్ఞపఠనం, సోమపిష్టి-క్రియలతో అనుసంధానించి, ధనం మరియు దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
Sukta 104
Sukta 7.104
ఋగ్వేదం 7.104 ఇంద్ర–సోములకు అంకితమైన శక్తిమంతమైన రక్షణ స్తోత్రం. ఇది సరైన దర్శనానికీ యజ్ఞానికీ అడ్డుగా నిలిచే రక్షస్సులు, యాతు-శక్తులు, అంతర్గత “భక్షకులు” వంటి దుష్ప్రభావాలను దహించి దూరం చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. ఆహ్వానంతో పాటు “చూడు, మేల్కొను, కొట్టు” వంటి బలమైన ఆజ్ఞారూప వాక్యాలను కలిపి, సత్యం, స్పష్టత, యజ్ఞమార్గం నిర్బంధం లేకుండా ఉండేలా చేస్తుంది. అలాగే నైతిక–ఆధ్యాత్మిక క్రమాన్ని ప్రతిపాదిస్తుంది: అసత్య వాక్యం, వంకర ఉద్దేశం ఇంద్రుని లక్ష్యిత శక్తికి లోబడి పడిపోతాయి; సోముడు నేరుగా, ప్రకాశమయంగా నడిచేవారికి ఆధారమవుతాడు.
Frequently Asked Questions
Mandala 7 is a ‘family book’ attributed to the Vasiṣṭhas, whose hymns share a distinctive priestly voice focused on protecting and empowering the soma sacrifice through brahman (inspired, effective speech) and loyal ritual solidarity.
The Dāśarājña narrative (most famously RV 7.18) remembers a major inter-tribal conflict in which Indra’s victory is framed as being won and secured through correct ritual leadership and the patron’s alliance with the Vasiṣṭha priestly tradition.
Indra and Agni dominate the book: Indra embodies victory, protection, and the securing of patrons, while Agni anchors the rite as messenger and sacrificial fire. The Maruts appear as a unified storm-host granting force and inspiration, and Varuṇa (often with Mitra) introduces a profound ethical-psychological register of bonds, guilt, and release.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.