Sukta 71
Sukta 7.71
Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Triṣṭubh (probable)
അശ്വിനൗകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ ചെറുഹിമ്നം, രാത്രി പിന്മാറി ഉഷസ് ഉദിക്കുന്ന ദീപ്തമായ സംധിക്ഷണത്തെ പശ്ചാത്തലമാക്കുന്നു. വസിഷ്ഠൻ ദിവ്യയുഗളരെ അവരുടെ പ്രകാശമയ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ എത്തുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവർ “പകലും രാത്രിയും” ഹാനി അകറ്റുന്ന രക്ഷകരും, ജീവശക്തി, സമ്പത്ത്, ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകുന്നവരുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം സ്തുതിക്കുന്നു. അവസാനം, സൂക്ഷ്മമായി നെയ്ത സ്തുതി-ഗാനം അർപ്പിച്ച്, സ്വസ്തി (മംഗളത)യിലൂടെ നിരന്തര സംരക്ഷണം അപേക്ഷിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अप स्वसुरुषसो नग्जिहीते रिणक्ति कृष्णीररुषाय पन्थाम् । अश्वामघा गोमघा वां हुवेम दिवा नक्तं शरुमस्मद्युयोतम् ॥
രാത്രി തന്റെ സഹോദരി ഉഷസ്സിൽ നിന്നു പിന്മാറി, കറുത്ത വഴികളെ ചുവപ്പാർന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ പാതയ്ക്ക് ഏല്പിക്കുന്നു. ഹേ അശ്വിനൗ—അശ്വബലദാതാക്കളേ, ഗോസമ്പത്തുദാതാക്കളേ—പകലും രാത്രിയും ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു; ഹാനിയുടെ അമ്പ് ഞങ്ങളിൽ നിന്നു അകറ്റിക്കളയുക.
Mantra 2
उपायातं दाशुषे मर्त्याय रथेन वाममश्विना वहन्ता । युयुतमस्मदनिराममीवां दिवा नक्तं माध्वी त्रासीथां नः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, ദാനം അർപ്പിക്കുന്ന മർത്ത്യന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുവിൻ—നിങ്ങളുടെ മനോഹര രഥത്തിൽ വഹിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്. ആനന്ദമില്ലാത്ത രോഗവ്യാധിയെ ഞങ്ങളിൽ നിന്നു അകറ്റിക്കളയുക; ഹേ മധുമയ ശക്തികളേ, പകലും രാത്രിയും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുവിൻ.
Mantra 3
आ वां रथमवमस्यां व्युष्टौ सुम्नायवो वृषणो वर्तयन्तु । स्यूमगभस्तिमृतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम् ॥
അവസാന പ്രഭാത-വ്യുഷ്ടിയിൽ, ഹേ വൃഷണരേ, സുമ്നം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ നമ്മുടെ മംഗളത്തിനായി നിങ്ങളുടെ രഥത്തെ മുന്നോട്ടു നീക്കട്ടെ. ഋതയുക്തമായ അശ്വങ്ങളാൽ, കയറുപിടി നന്നായി പിടിക്കുന്ന കൈകളോടെ—ഹേ അശ്വിനൗ—വസുമന്തം, അന്തർസമ്പത്താൽ സമൃദ്ധമായ രഥം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരുവിൻ.
Mantra 4
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥
ഹേ നൃപതിമാരേ (അശ്വിനൗ), നിങ്ങളെ വഹിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ രഥം—ത്രിബന്ധുര, വസുസമൃദ്ധം, ഉസ്രാ (പ്രകാശമയ) പഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതു—അതിലൂടെ, ഹേ നാസത്യന്മാരേ, സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രേരണ/ആഹ്വാനം നിങ്ങളിലേക്കെത്തുമ്പോൾ ഞങ്ങളോടടുത്തു വരുവിൻ.
Mantra 5
युवं च्यवानं जरसोऽमुमुक्तं नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । निरंहसस्तमसः स्पर्तमत्रिं नि जाहुषं शिथिरे धातमन्तः ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരും ച്യവാനനെ ജരയുടെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു; പേദുവിന്നായി വേഗശാലിയായ അശ്വത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ചു. അത്രിയെ ഞെരുക്കത്തിൽ നിന്ന്, തമസ്സിൽ നിന്ന് വിടുവിച്ചു; ജാഹുഷനെ അകത്ത് (സുരക്ഷിതമായി) സ്ഥാപിച്ചു—ശിഥിലമായ, അഹാനിയില്ലാത്ത നിലയിൽ.
Mantra 6
इयं मनीषा इयमश्विना गीरिमां सुवृक्तिं वृषणा जुषेथाम् । इमा ब्रह्माणि युवयून्यग्मन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇതാണ് മനീഷ, ഇതാണ് അശ്വിന്മാർക്കുള്ള ഗീർ; ഹേ വൃഷണന്മാരേ, ഈ സുവൃക്തി—സുനെയ്ത സ്തുതിയെ—സ്വീകരിക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ യുവത്വം പ്രാപിച്ച ഈ ബ്രഹ്മവചനങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; സ്വസ്തിയുടെ വിശാലമായ കല്യാണങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാത്തുകൊള്ളുവിൻ.
Inside Sukta 71
How it unfolds
- Where it opens
A cosmic tableau: Night withdraws from her sister Dawn, yielding the dark paths to the ruddy way of light.
- Development
From this transition, the poet turns to direct invocation—Aśvins as givers of vitality and wealth—asking them to avert the ‘dart’ of harm at all times.
- Climax
The urgent invitation: the Nāsatyas are asked to come near in their rich, three-seated chariot when the pervasive call reaches them.
- Where it settles
The hymn closes by offering the crafted praise and requesting enduring protection through svasti—ongoing well-being and safe guidance.
The deity: Aśvinau
- Cosmic functionThey mediate the passage from darkness to light (night-to-dawn), restore wholeness (healing), and ensure safe passage—physical and cosmic—through peril and transition.
- Inner significanceThey symbolize the twin powers of prompt help and restorative insight: the capacity to move from confusion to clarity, to heal brokenness, and to establish inner ‘svasti’—stable well-being amid change.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha-gotra (Āditya/Ṛṣi lineage traditionally associated with the Vasiṣṭhas) · Foremost seer of Maṇḍala 7, celebrated for sacerdotal authority, luminous praise-poetry, and his role as a paradigmatic purohita (royal priest) in Vedic tradition.
Famous verses
divā naktaṃ śarum asmad yuyotam
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Twin deities (yugmā)
- Swift chariot-borne rescuers
- Healers and restorers
- Associated with dawn and transitions
- Protectors who avert harm (driving away the ‘dart’)
- Givers of strength and prosperity (aśva-/go-maghā)
Also by this seer
- Majority of Rig Veda Maṇḍala 7 hymns (Sapta-maṇḍala tradition)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa-Mitra, and the Maruts in RV 7
- Later Vedic/Itihāsa memory as a foundational brahmarṣi and teacher in the Vasiṣṭha lineage
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire and seat the intention: protection and auspicious passage from night to day.
- Recite the opening verse(s) at the dawn-threshold, contemplating Night yielding to Dawn.
- Invite the Aśvins to ‘come near’ on their three-seated chariot, calling them by day and by night.
- State the specific request: removal of harm and hostile ‘shafts’ (śaru).
- Offer the ‘well-woven hymn’ (suvṛkti) as praise, concluding with a request for continual svasti.
- Seal with a brief śānti/svasti formula or silent contemplation on safe guidance.
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Milk/curd or simple dairy oblations (Aśvinau associations)
- Soma offering where applicable (in soma contexts)
- Flowers/water as simple upacāra in later devotional adaptations
Frequently Asked Questions
The Aśvins (Nāsatyā) are the youthful divine Twins who arrive swiftly in a shining chariot, known for rescue, healing, and bringing prosperity—especially at dawn.
The night-to-dawn change is a sacred transition in the Veda. It symbolizes moving from danger and obscurity into safety and light, fitting the Aśvins’ role as protectors and helpers.
The poet asks them to come quickly, remove the ‘dart’ of harm, and guard the worshippers continually with svasti—steady well-being and auspicious protection.
Ask anything about Sukta 71 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
