
Sukta 7.104
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104 within Maṇḍala 7)
Triṣṭubh
ഋഗ്വേദം 7.104 ഇന്ദ്രനും സോമനും അർപ്പിച്ച ശക്തമായ ഒരു സംരക്ഷണസൂക്തമാണ്. ശരിയായ ദർശനത്തെയും യജ്ഞത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന രക്ഷസ്സുകൾ, യാതു-ശക്തികൾ, ഉള്ളിലെ “ഭക്ഷകർ” എന്നിവയെ ദഹിപ്പിച്ച് അകറ്റിക്കളയണമെന്നതാണ് ഇതിന്റെ അപേക്ഷ. ആഹ്വാനത്തോടൊപ്പം ശക്തമായ ആജ്ഞാരൂപങ്ങൾ—കാണുക, ഉണരുക, പ്രഹരിക്കുക—ചേർത്ത് സത്യം, വ്യക്തത, യജ്ഞപഥം എന്നിവ തടസ്സമില്ലാതെ നിലനില്ക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ നൈതിക-ആദ്ധ്യാത്മിക ഋതക്രമവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു: കള്ളവാക്കും വളഞ്ഞ ഉദ്ദേശവും ഇന്ദ്രന്റെ നിർദ്ദേശിത ശക്തിക്കു കീഴിലാകുന്നു; സോമൻ നേരായതും ദീപ്തവുമായ വഴിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्यर्पयतं वृषणा तमोवृधः । परा शृणीतमचितो न्योषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्रिणः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-സോമാ, ജ്വലിച്ചു തെളിയുക; രക്ഷസ്സിനെ തകർക്കുക; ഹേ വൃഷണന്മാരേ, തമോവൃധരെ താഴേക്ക് തള്ളുക. അവരെ ദൂരത്തേക്ക് ചിതറിക്കുക; അചിതരെ ദഹിപ്പിച്ച് ശമിപ്പിക്കുക; അത്രിണരെ പ്രഹരിച്ചു ഓടിക്കുക—അന്തരത്തിലെ നാശകരന്മാർക്കെതിരെ നിങ്ങളുടെ ശക്തി മൂർച്ചപ്പെടുത്തുക.
Mantra 2
इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निवाँ इव । ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तमनवायं किमीदिने ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-സോമാ, ദുഷ്ട-ശംസം (ദുര്വാക്ക്)യും ഞങ്ങളെ അമർത്തുന്ന അഘം (പാപം)യും ഒന്നാക്കി പിന്തള്ളുക; നിങ്ങളുടെ ദഹനശക്തി അഗ്നിവാൻ ചരു (ഹവിസ്)പോലെ മുന്നേറട്ടെ. ബ്രഹ്മദ്വിഷനോടും, ക്രവ്യാദനോടും, ഘോരചക്ഷസനോടും—ആ അനവായം കിമീദിനോടും—ദ്വേഷം (പ്രതിരോധബലം) ഏല്പിക്കുവിൻ.
Mantra 3
इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम् । यथा नातः पुनरेकश्चनोदयत्तद्वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും! ദുഷ്കൃതം ചെയ്യുന്നവൻ പിടികിട്ടാത്ത അന്ധകാരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവനെ കുത്തി ഭേദിക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ പരാക്രമത്തിന് അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ—അവിടെ നിന്ന് ഒരുവനും വീണ്ടും ഉയരാതിരിക്കട്ടെ; ഹേ മന്യുവാൽ (ക്രോധശക്തിയാൽ) യുക്തരായ ദീപ്തബലവാന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ക്രോധബലം ഇതു സാധിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 4
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम् । उत्तक्षतं स्वर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും! ദിവത്തിൽ നിന്നുള്ള സംഹാരപ്രഹാരശക്തിയെ താഴേക്ക് തിരിച്ചു, ഭൂമിയോടു ചേർത്ത് ദുഷ്ടവാണിയുള്ളവന്റെ മേൽ ചതച്ചൊതുക്കുന്ന സമ്മർദ്ദമാക്കുവിൻ. പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് സൂര്യ-പ്രാപ്തിയുടെ പാത കൊത്തി പുറപ്പെടുവിക്കുവിൻ; അതിലൂടെ ഞങ്ങളിലകത്ത് വളരുന്ന രക്ഷസ് (രാക്ഷസ-ബലം) നിങ്ങൾ ക്ഷയിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 5
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस्पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः । तपुर्वधेभिरजरेभिरत्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും! അഗ്നിയാൽ തപ്തമായ കല്ലുകളും ശിലാ-ഹനനശക്തികളും സഹിതം ദിവത്തിൽ നിന്നു നിങ്ങളുടെ ശക്തിയെ താഴേക്ക് തിരിക്കുവിൻ. അജരമായ ദഹനപ്രഹാരങ്ങളാൽ ഭക്ഷകരായ അത്രിണരെ താഴേക്ക് കുത്തി വീഴ്ത്തുവിൻ; അവർ നിസ്വര ലോകത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ—അവിടെ സത്യവാക്ക് ഉദിക്കുകയില്ല.
Mantra 6
इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना । यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपतीव जिन्वतम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും, എല്ലാദിക്കുകളിലും നിന്നു ഈ എന്റെ മതി നിങ്ങളെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കട്ടെ—ബലസമ്പന്നനായ വാജിന കുതിരയുടെ കക്ഷ്യാ (അരപ്പട്ട) പോലെ. ജാഗ്രതമായ മേധയോടെ ഈ ഹോത്രാ-ആഹ്വാനം ഞാൻ നിങ്ങളെ ചുറ്റി സ്ഥാപിക്കുന്നു; രണ്ടു നൃപതിമാർ പ്രജയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ ബ്രഹ്മാണി (പവിത്ര സ്തുതി-വചനങ്ങൾ) പോഷിപ്പിച്ചു പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 7
प्रति स्मरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः । इन्द्रासोमा दुष्कृते मा सुगं भूद्यो नः कदा चिदभिदासति द्रुहा ॥
നിങ്ങളുടെ ജയകരമായ പ്രേരണകളാൽ സ്മരിച്ചു പ്രതികരിക്കുവിൻ; വഞ്ചകനായ ദ്രുഹനെ, തകർക്കുന്ന നിലവിളികളോടെ വരുന്ന രക്ഷസിനെ സംഹരിക്കുവിൻ. ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും, ദുഷ്കൃതം ചെയ്യുന്നവന്നു സുഖഗമമായ വഴി ഉണ്ടാകരുത്—ഏതൊരാളായാലും ഏതുകാലത്തും ദ്രോഹത്തോടെ ഞങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നവന്.
Mantra 8
यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अनृतेभिर्वचोभिः । आप इव काशिना संगृभीता असन्नस्त्वासत इन्द्र वक्ता ॥
ക്ഷുദ്രമായ മനസ്സോടെ എന്നെ നിരീക്ഷിച്ചു അസത്യവചനങ്ങളാൽ എന്നെ അപവാദിക്കുന്നവൻ—ഹേ ഇന്ദ്ര, അവൻ അസത്തായിത്തീരട്ടെ, അസ്തിത്വശൂന്യനായി. പ്രകാശമുള്ള വലയിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ജലങ്ങൾപോലെ, അവന്റെ ഉച്ചാരണം പിടിക്കപ്പെട്ടു നിഷ്ഫലമാകട്ടെ.
Mantra 9
ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः । अहये वा तान्प्रददातु सोम आ वा दधातु निॠतेरुपस्थे ॥
ചെറുതായ ദുഷ്വാക്കുകളിൽ വിഹരിക്കുന്നവരും, സ്വധാഭിഃ (സ്വേച്ഛാപ്രേരണകൾ) കൊണ്ടു നന്മയെ മലിനമാക്കുന്നവരും—സോമൻ അവരെ അഹി (സർപ്പ-ശക്തി)യ്ക്ക് ഏല്പിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ നിർഋതിയുടെ ഉപസ്ഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ; അവിടെ അവരുടെ വികൃതി ശമിക്കട്ടെ.
Mantra 10
यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने यो अश्वानां यो गवां यस्तनूनाम् । रिपुः स्तेनः स्तेयकृद्दभ्रमेतु नि ष हीयतां तन्वा तना च ॥
അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ രസം കവർന്നെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—ഞങ്ങളുടെ പിത്വ (ജീവനപാനം)യുടെ, അശ്വങ്ങളുടെ (ഗതി-ശക്തി)യുടെ, ഗാവാം (പ്രകാശ-ജ്ഞാനം)യുടെ, അല്ലെങ്കിൽ തനൂനാം (ദേഹ-അസ്തിത്വം)യുടെ—ആ ശത്രു, ആ കള്ളൻ, ആ മോഷണം ചെയ്യുന്നവൻ, ദഭ്രമേതു (അല്പത/ക്ഷീണം)യിലേക്കു പോകട്ടെ; ദേഹത്തിലും വംശത്തിലും അവൻ ക്ഷയിക്കട്ടെ.
Mantra 11
परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पृथिवीरधो अस्तु विश्वाः । प्रति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो नो दिवा दिप्सति यश्च नक्तम् ॥
അവൻ ദേഹത്തിലും വംശത്തിലും ദൂരെയായിരിക്കട്ടെ; മൂന്നു പൃഥിവികളും എല്ലാം അവന്റെ താഴെയായിരിക്കട്ടെ. ദേവന്മാരേ, അവന്റെ യശസ് ഉണങ്ങിപ്പോകട്ടെ—പകലോ രാത്രിയോ ഞങ്ങളിൽ നിന്നു കവർന്നെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ ഏവനോ.
Mantra 12
सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्पृधाते । तयोर्यत्सत्यं यतरदृजीयस्तदित्सोमोऽवति हन्त्यासत् ॥
വിവേകമുള്ള മനുഷ്യന് വ്യക്തമായ ജ്ഞാനം ലഭ്യമാകുന്നു: സത്യവചനംയും അസത്യവചനംയും തമ്മിൽ മത്സരിക്കുന്നു. അവ രണ്ടിലും ഏത് സത്യമോ, ഏത് കൂടുതൽ ഋജുവായി ശരിയായ പാതയിൽ പോകുന്നതോ—അതിനെ സോമൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അസത്യത്തെ അവൻ തകർക്കുന്നു.
Mantra 13
न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् । हन्ति रक्षो हन्त्यासद्वदन्तमुभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥
സോമൻ വക്രനായവനെ (വൃജിന) മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നില്ല; മിഥ്യയെ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന ക്ഷത്രിയനെയും അല്ല. അവൻ രക്ഷസ്സിനെ സംഹരിക്കുന്നു; അസത്യം പറയുന്നവനെയും സംഹരിക്കുന്നു—ഇരുവരും ഇന്ദ്രന്റെ പ്രേരിത ശക്തിയുടെ പരിധിയിലാണു കിടക്കുന്നത്.
Mantra 14
यदि वाहमनृतदेव आस मोघं वा देवाँ अप्यूहे अग्ने । किमस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस्ते निॠथं सचन्ताम् ॥
ഞാൻ അസത്യദേവനെ സേവിച്ചവനായിരുന്നെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ അഗ്നി, വ്യർത്ഥമായി ദേവന്മാരെ തള്ളിനീക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ—ഹേ ജാതവേദസ്, നീ ഞങ്ങളോടു എന്തിന് കോപിക്കുന്നു? ദ്രോഹവചനം പറയുന്നവർ നിഃഋഥത്തിലേക്ക്—ആനന്ദരഹിതമായ നിഷേധത്തിലേക്ക്, പാതനഷ്ടത്തിലേക്ക്—ചേർന്ന് പോകട്ടെ.
Mantra 15
अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥
ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ മരിക്കട്ടെ—ഞാൻ യാതുധാനൻ ആണെങ്കിൽ; എന്റെ ഉള്ളിലെ പുരുഷന്റെ പ്രാണവായു അവനെ ദഹിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ. അപ്പോൾ ആരാണ് വ്യർത്ഥമായി എന്റെ കുറിച്ച് ‘ഇവൻ യാതുധാനൻ’ എന്നു പറയുന്നതോ, അവനെ അവന്റെ പത്ത് വീരന്മാരോടുകൂടെ വെട്ടി വേർപെടുത്തട്ടെ.
Mantra 16
यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शुचिरस्मीत्याह । इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस्पदीष्ट ॥
ആരാണ് എന്നെ ‘മന്ത്രമോഹം ചെയ്യുന്നവൻ’ എന്നു പറഞ്ഞു ‘യാതുധാനൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ ‘ഞാൻ ശുദ്ധ രക്ഷസ്’ എന്നു പറയുന്നതോ—ഇന്ദ്രൻ അവനെ മഹത്തായ പ്രഹരത്തോടെ വധിക്കട്ടെ; സർവ്വ ജീവികളിലും അവൻ അധമ പദത്തിലേക്ക് വീഴട്ടെ.
Mantra 17
प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तमप द्रुहा तन्वं गूहमाना । वव्राँ अनन्ताँ अव सा पदीष्ट ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः ॥
രാത്രിയിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ജീവിയെപ്പോലെ അവൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു, വഞ്ചനയിൽ തന്റെ ശരീരം മറച്ചുകൊണ്ട്. അവൾ അനന്തമായ അടച്ചിടങ്ങളിലേക്കു താഴെ വീഴട്ടെ; ഗ്രാവാണങ്ങൾ (സോമപീഡനക്കല്ലുകൾ) അവരുടെ ചതയ്ക്കുന്ന പ്രഹരങ്ങളാൽ രക്ഷസിനെ തകർക്കട്ടെ.
Mantra 18
वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विच्छत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन । वयो ये भूत्वी पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ, വേർപെട്ട് നില്ക്കുവിൻ; വസതികളിലുടനീളം അന്വേഷിക്കുവിൻ. രക്ഷസ്സുകളെ പിടിച്ചു ഒന്നിച്ചുകൂട്ടി തകർത്തുകളയുവിൻ—രാത്രികളിൽ പക്ഷികളായി പറക്കുന്നവരെയായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ദേവയജ്ഞമായ അധ്വരത്തിൽ വൈരം സ്ഥാപിച്ചവരെയായാലും.
Mantra 19
प्र वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन्त्सं शिशाधि । प्राक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसः पर्वतेन ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, സോമം മൂർച്ചപ്പെടുത്തിയ ദിവ്യശിലയെ മുന്നോട്ടു ഉരുട്ടുക; ഹേ മഘവൻ, അതിനെ പൂർണ്ണ പ്രചോദനത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക. മുന്നിൽ നിന്നുമും പിന്നിൽ നിന്നുമും, താഴെ നിന്നുമും മുകളിൽ നിന്നുമും—പർവ്വതംകൊണ്ട് രക്ഷസ്സുകളെ പ്രഹരിക്ക.
Mantra 20
एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवोऽदाभ्यम् । शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नूनं सृजदशनिं यातुमद्भ्यः ॥
ഇവർ തന്നെയാകുന്നു പറന്നുനടക്കുന്നത്—നായപോലെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നവർ—അദാഭ്യനായ ഇന്ദ്രനെ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ. ശക്രൻ ദുഷ്ടർക്കായി പ്രഹാരത്തെ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നു; ഇപ്പോൾ യാതുമദന്മാരുടെ മേൽ അശനി (വജ്രം) വിടുന്നു.
Mantra 21
इन्द्रो यातूनामभवत्पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम् । अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन्त्सत एति रक्षसः ॥
ഇന്ദ്രൻ യാതുക്കളെ അകറ്റിയോടിക്കുന്നവനായി മാറിയിരിക്കുന്നു; ഹവിർമഥികൾ—യജ്ഞഹവിയെ കലക്കിമറിക്കുന്നവർ—അവർക്കെതിരായി അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു. ശക്രൻ, വനത്തിൽ കൊടുവാൾ വീഴുന്നതുപോലെ, പാത്രം പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെ, സത്യത്തിന് വിരോധമായി നിൽക്കുന്ന രക്ഷസ്സുകളെ നേരിട്ട് ചെന്നു അവയെ പിളർത്തിത്തകർക്കുന്നു.
Mantra 22
उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि श्वयातुमुत कोकयातुम् । सुपर्णयातुमुत गृध्रयातुं दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ॥
ഉലൂക-യാതുവിനെയും, ശുശുലൂക-യാതുവിനെയും, ശ്വാ-യാതുവിനെയും, കോക-യാതുവിനെയും സംഹരിക്ക, ഹേ ഇന്ദ്ര. സുപർണ-യാതുവിനെയും ഗൃധ്ര-യാതുവിനെയും കൂടി—അസ്തിത്വത്തിൽ കല്ലുപോലെ ദൃഢനായി—ഈ രക്ഷസ്സിനെ മുന്നോട്ടു തള്ളി തകർത്തുകളക.
Mantra 23
मा नो रक्षो अभि नड्यातुमावतामपोच्छतु मिथुना या किमीदिना । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥
രക്ഷസ്സുകൾ ഞങ്ങളിലേക്കു അമർത്തിവരാതിരിക്കട്ടെ; കിമീദിന-ബലത്തിൽ പ്രേരിതമായ ഇരട്ട വഞ്ചകർ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു ചിതറിപ്പോകട്ടെ. ഭൂമി ഞങ്ങളെ പാർത്ഥിവ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് കാക്കട്ടെ, അന്തരിക്ഷം ദിവ്യ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് കാക്കട്ടെ; ഈ ലോകങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ക്ലേശത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 24
इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, യാതുധാനന്റെ പുരുഷരൂപത്തെയും സ്ത്രീരൂപത്തെയും—മായയാൽ ഭക്ഷിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നവരെ—സംഹരിക്കണമേ. വളഞ്ഞ കഴുത്തുള്ള, മിഥ്യാദേവന്മാരെപ്പോലെ ഉള്ളവർ പരാജയത്തിൽ വിലപിക്കട്ടെ; നിന്റെ സൂര്യൻ ചേതനയിൽ ഉദയിക്കുമ്പോൾ അവർ അതിനെ കാണാതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 25
प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जागृतम् । रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ॥
ഞങ്ങളിലേക്കു നോക്കണമേ, ദൃഷ്ടി എല്ലാടവും വ്യാപിപ്പിക്കണമേ; ജാഗരിക്കുവിൻ, ഹേ ഇന്ദ്രനും സോമനും. രക്ഷസ്സുകൾക്കെതിരേ സംഹാരശക്തിയും അശനിയും എറിയുക—യാതു-ഗതിയാൽ അധീനരായ ശത്രുക്കൾക്കു മേൽ—യജ്ഞപഥം തെളിയേണ്ടതിന്.
A forceful summons to Indra and Soma to blaze and crush the darkness-growing hostile powers, driving them down and away (rakṣas-ubj/ni-arpay).
The hymn intensifies through repeated expulsive commands and moral discernment: rakṣas and false speech are singled out, and Indra’s directed power (prasiti) is invoked as executive judgment.
The culminating demand for awakened, wide-seeing divine vigilance—paired with the hurling of the slaying force and thunderbolt against yātu-possessed enemies—so the offering’s path is cleared.
It closes by securing divine attention and protection: Indra–Soma ‘look upon us’ and remain awake, establishing a guarded space where truth and sacrifice proceed unhindered.
indrāsomā tapataṃ rakṣa ubjataṃ
न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् । हन्ति रक्षो हन्त्यासद्वदन्तमुभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥prati cakṣva vi cakṣva
It is a protective hymn asking Indra and Soma to burn, crush, and drive away hostile forces (rakṣas/yātu) and to keep the sacrifice and the worshipper’s mind clear and safe.
Indra represents decisive power that breaks obstacles, while Soma represents luminous clarity and inspired truth. Together they remove darkness and restore right order (ṛta).
Both. The language targets rakṣas and yātu beings, but it also points to inner ‘devourers’ like confusion, deceitful speech, and obscuring tendencies that block awakened seeing and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.