Sukta 72
Sukta 7.72
Vasiṣṭha
Aśvinau (Nāsatyā)
Jagatī (often in RV 7.72; this verse has a longer cadence consistent with Jagatī tendencies)
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ ചെറുസൂക്തം അശ്വിനൗ (നാസത്യാ)രെ അവരുടെ ദീപ്തമായ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ വരുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അവരുടെ ശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവർ സൗന്ദര്യം, സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നു. അവരുടെ വരവ് സ്തുതിയുടെ ഉണർവുമായും ഉഷസ് (പ്രഭാതം)ുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ഉപാസകനെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)യോടെ കാക്കണമെന്ന സർവ്വജനീനമായ ആഹ്വാനത്തോടെ യമളദേവന്മാരോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
आ गोमता नासत्या रथेनाश्वावता पुरुश्चन्द्रेण यातम् । अभि वां विश्वा नियुतः सचन्ते स्पार्हया श्रिया तन्वा शुभाना ॥
ഹേ നാസത്യന്മാരേ, ഗോമതമായും അശ്വവതമായും, അനേകം ദീപ്തികളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന രഥത്തിൽ വരുവിൻ. നിങ്ങളുടെ എല്ലാ നിയുതികൾ (യോജിത ശക്തികൾ) നിങ്ങളെ ചുറ്റി സംഗമിക്കുന്നു; സ്പൃഹണീയമായ ശ്രീയാൽ, സ്വന്തം തനുവിൽ ശുഭ്രമായി ദീപ്തരായി നിങ്ങൾ എത്തുന്നു.
Mantra 2
आ नो देवेभिरुप यातमर्वाक्सजोषसा नासत्या रथेन । युवोर्हि नः सख्या पित्र्याणि समानो बन्धुरुत तस्य वित्तम् ॥
ഹേ നാസത്യന്മാരേ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം, ഏകമനസ്സോടെ, നിങ്ങളുടെ രഥത്തിൽ ഞങ്ങളിലേക്കു സമീപത്തുനിന്ന് വരുവിൻ. നിങ്ങളോടുകൂടെ ഞങ്ങളുടെ പിതൃപരമ്പരാഗത സഖ്യതയുണ്ട്; ബന്ധം ഒരേതാണ്, ആ ബന്ധുത്വത്തിന്റെ സത്യം നിങ്ങൾ നന്നായി അറിയുന്നു.
Mantra 3
उदु स्तोमासो अश्विनोरबुध्रञ्जामि ब्रह्माण्युषसश्च देवीः । आविवासन्रोदसी धिष्ण्येमे अच्छा विप्रो नासत्या विवक्ति ॥
അശ്വിന്മാർക്കായി സ്തോമങ്ങൾ ഉയർന്നു ജാഗരിതമായിരിക്കുന്നു; പരിചിതമായ ബ്രഹ്മവചനങ്ങളും, ദേവിയായ ഉഷസ്സും. ഈ രണ്ടു രോദസീ (ദ്യാവാ-പൃഥിവി) ഇവിടെ ആരാധനയ്ക്കായി സജ്ജമാണ്; പ്രചോദിതനായ വിപ്രൻ നാസത്യന്മാരിലേക്കു തന്റെ ആഹ്വാനം നയിക്കുന്നു.
Mantra 4
वि चेदुच्छन्त्यश्विना उषासः प्र वां ब्रह्माणि कारवो भरन्ते । ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद्बृहदग्नयः समिधा जरन्ते ॥
ഉഷസ്സുകൾ പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഗായകകവികൾ നിങ്ങളിലേക്കു ബ്രഹ്മാണി—പവിത്രസ്തുതിവചനങ്ങൾ—മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുന്നു. ദേവൻ സവിതൃ പ്രകാശകിരണം ഉയർത്തുന്നു; സമിധയാൽ പോഷിതമായ മഹത്തായ അഗ്നികൾ മേലോട്ടു ജ്വലിക്കുന്നു.
Mantra 5
आ पश्चातान्नासत्या पुरस्तादाश्विना यातमधरादुदक्तात् । आ विश्वतः पाञ्चजन्येन राया यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
പിന്നിൽനിന്നും മുന്നിൽനിന്നും, ഹേ നാസത്യന്മാരേ; താഴെനിന്നും മുകളിൽനിന്നും, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ. പഞ്ചജന്യ റായ—അഞ്ചുവിധ മനുഷ്യജനത്തെ സേവിക്കുന്ന സമ്പത്ത്—സഹിതം എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്നു വന്നു, സ്വസ്തിഭിഃ എന്ന മംഗളശക്തികളാൽ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാത്തുകൊള്ളുവിൻ.
Inside Sukta 72
How it unfolds
- Where it opens
A direct invitation: the Nāsatyā are called to come in a splendid chariot rich in cattle and horses, radiant with desirable beauty (śrī).
- Development
Their powers (niyutaḥ) gather; praise and sacred speech awaken, and Uṣas is implicitly present—framing the Aśvins as responders at the moment of awakening and readiness of the worlds.
- Climax
The seer’s inspired call (vipra) aims straight toward the Nāsatyā as the cosmos becomes fit for worship—linking human hymn and cosmic dawn into one movement.
- Where it settles
A comprehensive protective petition: from behind/front, below/above, and from every side, may the Aśvins come with fivefold-sustaining wealth and guard us always with svasti.
The deity: Aśvinau
- In the VedaThe Aśvins are youthful divine Twins, swift riders of a bright chariot, bringers of help in distress, healers, and rescuers who respond quickly to the call of praise—often arriving at dawn alongside Uṣas.
- Cosmic functionThey mediate between night and day and between gods and humans, restoring wholeness (health, sight, vitality), ensuring safe passage, and setting auspiciousness in motion at liminal times.
- Inner significanceThey symbolize the twin powers of swift intuition and skillful action that ‘arrive’ when the mind awakens—healing inner fragmentation, bringing clarity at transitions, and establishing confidence (svasti) from all sides.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (Āditya/solar-aligned seer lineage; traditional association with the Vasiṣṭhas of the Rig Veda) · Foremost among the Seven Ṛṣis, celebrated for luminous brahma (inspired utterance), royal counsel, and hymns that blend ritual precision with inner devotion; a principal seer of Maṇḍala 7.
Famous verses
spārhayā śriyā tanvā śubhānā
उदु स्तोमासो अश्विनोरबुध्रञ्जामि ब्रह्माण्युषसश्च देवीः । आविवासन्रोदसी धिष्ण्येमे अच्छा विप्रो नासत्या विवक्ति ॥yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Divine Twins (dual yet harmonious)
- Swift chariot and strong steeds
- Healers and restorers (bhaiṣajyā)
- Rescuers and protectors in danger
- Associated with dawn/awakening (Uṣas)
- Bestowers of wealth and auspicious well-being (svasti)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 7 (numerous sūktas attributed to the Vasiṣṭhas)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa-Mitra, and the Maruts within RV 7
- Traditional association with Vasiṣṭha’s role in Vedic priesthood (purohita) and dharmic counsel in later Itihāsa-Purāṇa memory
The rite, step by step
- Purification and orientation to the quarters (dik-bandhana), preparing a protected ritual space
- Lighting/attending the household or āhavanīya fire; settling the mind into morning clarity
- Recite RV 7.72 with an explicit āhvāna (invitation) to the Aśvins’ chariot from all directions
- State the personal intent: healing, protection, safe travel, prosperity, and ‘svasti’ for the household/community
- Conclude with a short śānti/svasti formula and circumambulation or silent gratitude
Offerings
- Ghee (ājya) into fire
- Milk/curds or simple sweet offering (symbolic of nourishment and healing)
- Soma-analogue offering where appropriate (ritual context-dependent)
- Water libation and flowers (later customary adjuncts)
Frequently Asked Questions
They are the divine Twin horsemen, famous in the Rig Veda for swift help, healing, rescue, and bringing auspicious well-being—often arriving at dawn.
The hymn invites the Aśvins to come quickly and beautifully, bring prosperity, and protect the worshipper from every direction with svasti (well-being and safety).
Because the Aśvins are especially connected with the liminal time of dawn; the hymn describes praise and sacred speech ‘waking up’ as the worlds become ready for worship.
Ask anything about Sukta 72 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
