Sukta 10
Sukta 7.10
Vasiṣṭha
Triṣṭubh (probable)
അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ ചെറു സൂക്തത്തിൽ അഗ്നിയെ ഉഷസ്സുപോലെ പ്രഭാതദീപ്തിയോടെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു—വ്യാപകമായി കാന്തി പരത്തുന്നവൻ, മിന്നി പ്രചോദിതചിന്തയെ ഉണർത്തുന്നവൻ, ഉഷസ്സിന്റെ പ്രിയനെന്നപോലെ. വസിഷ്ഠൻ അഗ്നിയെ സുന്ദരനും ശരിയായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹവ്യവാഹകനുമായും, യാഗരാത്രികളിലൂടെ സമ്പത്തും ദൈവസാന്നിധ്യവും കൊണ്ടുവരുന്ന മനുഷ്യരുടെ മാർഗദർശകനുമായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
उषो न जारः पृथु पाजो अश्रेद्दविद्युतद्दीद्यच्छोशुचानः । वृषा हरिः शुचिरा भाति भासा धियो हिन्वान उशतीरजीगः ॥
ഉഷസ്സിന്റെ ജാരനെപ്പോലെ അവൻ തന്റെ വിശാല തേജസ്സിനെ വിരിച്ചിരിക്കുന്നു; മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങി, ജ്വലിച്ച്, സ്വയംപ്രകാശത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു. ശക്തനായ ഹരി—സ്വർണ്ണവർണ്ണൻ—ശുദ്ധ കാന്തിയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; ധിയഃ (ചിന്തകളെ) മുന്നോട്ട് തള്ളിക്കൊണ്ട്, ഉഷതീ—ആകാംക്ഷയുള്ള ഊർജങ്ങളെ ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 2
स्वर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म । अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान्द्रवद्दूतो देवयावा वनिष्ठः ॥
ഉഷസ്സുകളുടെ വരവിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ സ്വർണ്ണംപോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു; യജ്ഞത്തെ വ്യാപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഉശിജന്മാരെപ്പോലെ മനസ്സിൽ ഭാവചിന്ത രൂപപ്പെടുന്നു. ദേവനായ അഗ്നി ജന്മങ്ങളെ അറിഞ്ഞ്, ദൂതനായി പാഞ്ഞുപുറപ്പെടുന്നു—ദേവയാത്രയിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിൽ.
Mantra 3
अच्छा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहमरतिं मानुषाणाम् ॥
ദേവനെ തേടുന്ന വാക്കുകളും ചിന്തകളും, സമൃദ്ധിയുടെ ദ്രവ്യം യാചിച്ച്, അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നു. ദർശനസുഖം നൽകുന്നവൻ, ദീപ്തമുഖൻ, സ്വയം നേരെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ഹവ്യവാഹൻ—മനുഷ്യയാത്രകളുടെ സാരഥിയും മാർഗ്ഗദർശിയും—അവനെ അവർ സമീപിക്കുന്നു.
Mantra 4
इन्द्रं नो अग्ने वसुभिः सजोषा रुद्रं रुद्रेभिरा वहा बृहन्तम् । आदित्येभिरदितिं विश्वजन्यां बृहस्पतिमृक्वभिर्विश्ववारम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്കായി വസുക്കളോടൊപ്പം ഒരേ ആനന്ദത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ കൊണ്ടുവരിക; രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം മഹത്തായ രുദ്രനെയും കൊണ്ടുവരിക. ആദിത്യന്മാരോടൊപ്പം സർവ്വജനനിയായ അദിതിയെയും കൊണ്ടുവരിക; ഋക്വ ഋഷികളോടൊപ്പം സർവ്വവാഞ്ഛിത വരങ്ങൾ നല്കുന്ന ബൃഹസ്പതിയെയും കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 5
मन्द्रं होतारमुशिजो यविष्ठमग्निं विश ईळते अध्वरेषु । स हि क्षपावाँ अभवद्रयीणामतन्द्रो दूतो यजथाय देवान् ॥
അധ്വരങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ആനന്ദമയനായ ഹോതൃ, ഉശിജ് (ഉത്സാഹി), ഏറ്റവും യുവാവായ അഗ്നിയെ സ്തുതിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു. കാരണം അവൻ രാത്രികളിലൂടെ റയി (സമൃദ്ധി)കളുടെ അധിപനായിത്തീർന്നു—ദേവയജനത്തിനായി ക്ഷീണമില്ലാത്ത ദൂതൻ.
Inside Sukta 10
How it unfolds
- Where it opens
Agni rises like the lover of Dawn, extending vast splendor and flashing self-luminous fire that awakens aspiration.
- Development
Human words and god-seeking thoughts move toward Agni, seeking draviṇa; he is praised as beautiful, radiant-faced, and rightly directed—fit to guide human journeys and offerings.
- Climax
Agni is affirmed as havyavāha and arati (charioteer/guide), the decisive mediator who makes the human approach to the gods effective.
- Where it settles
The hymn closes by enthroning Agni as the glad hotṛ and untiring messenger through the nights, source of rayi and steady success in worship.
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and devas: he conveys offerings upward, kindles the divine order within the rite, and sustains prosperity and protection through the cycle of day and night.
- Inner significanceThe awakened will and illumined intelligence: the inner fire that energizes aspiration, clarifies thought (dhī), and turns human intention into a living offering that can reach higher consciousness.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha-gotra (one of the Saptaṛṣi lineages) · Foremost seer of the Vasiṣṭha family hymns in Maṇḍala 7; celebrated as a paradigmatic priest-poet (hotṛ) whose vision unites ritual precision with luminous spiritual insight.
Famous verses
uṣo na jāraḥ pṛthu pājo aśred
अच्छा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहमरतिं मानुषाणाम् ॥atandro dūto yajathāya devān
Attributes of the deity
- Dawn-like radiance (uṣasvat, spreading splendor)
- Havyavāha (carrier of offerings)
- Dūta (untiring messenger)
- Hotṛ (invoking priest)
- Supratīka (radiant-faced, beautiful to behold)
- Svañc / straight-moving (rightly directed power)
- Bestower of draviṇa and rayi (substance, wealth, plenitude)
Also by this seer
- Primary authorship of much of Rigveda Maṇḍala 7 (Vasiṣṭha family collection)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa-Mitra, and the Maruts across RV 7
- Later Vedic tradition credits him as a foundational ṛṣi linked with Vasiṣṭha-gotra transmission and priestly exemplars
The rite, step by step
- Prepare the altar and fuel; kindle or rekindle Agni with focused intention at the threshold of dawn.
- Recite the hymn to invoke Agni’s wide radiance and purity, aligning thought (dhī) with the rite.
- Offer oblations while naming Agni as havyavāha and dūta, asking him to lead the offering to the devas.
- Conclude with praise of Agni’s tireless guardianship through the nights and request ongoing prosperity and right guidance.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations
- Kindling sticks (samidh)
- Optional soma-related offering in a broader rite context
- Grain/food oblations (as applicable to the adhvara)
Frequently Asked Questions
The image highlights Agni’s morning kindling: like dawn’s beloved, he spreads wide radiance, flashes brightly, and awakens human energy and inspired thought.
Havyavāha means “carrier of the offering,” and dūta means “messenger.” Agni transports the oblations and the worshipper’s intention from the human realm to the gods.
It can be recited at dawn or at the start of a fire offering to invoke clarity, aspiration, and right direction—asking Agni to carry one’s offerings and prayers effectively.
Ask anything about Sukta 10 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
