
Sukta 7.43
Vasiṣṭha (family book 7; hymn attributed to Vasiṣṭhas)
Dyāvāpṛthivī (Heaven-and-Earth) with broader ritual address to the divine powers through the yajña
Tr̥ṣṭubh (probable)
വസിഷ്ഠരുടെ ഈ അഞ്ചു ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം യജ്ഞത്തിൽ ഭക്തിപൂർവമായ വാക്കുകളാൽ ശക്തിപ്പെടുന്ന വിശാലമായ അടിസ്ഥാനം എന്ന നിലയിൽ ദ്യാവാ–പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും)യെ സ്തുതിച്ച് ആരംഭിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദേവന്മാരെ ബർഹിസിലേക്കു ക്ഷണിക്കുന്ന പ്രായോഗിക ലിറ്റർജിയിലേക്കു മാറി, അഗ്നി കർമത്തെ ദീക്ഷിപ്പിക്കുകയും യജമാനന്റെ “ദൈവീഭവം” ശത്രുതയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കണമെന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി), സ്ഥിരത, കൂടാതെ പൊതുവായ സമൃദ്ധിയിൽ പരിക്കില്ലാതെ പങ്കുചേരാനുള്ള അനുഗ്രഹം എന്നിങ്ങനെ കൂട്ടായ പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र वो यज्ञेषु देवयन्तो अर्चन्द्यावा नमोभिः पृथिवी इषध्यै । येषां ब्रह्माण्यसमानि विप्रा विष्वग्वियन्ति वनिनो न शाखाः ॥
യജ്ഞങ്ങളിൽ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി, ദേവനെ തേടുന്ന വിപ്രർ നിങ്ങള്ക്കായി സ്തുതി പാടുന്നു; നമസ്കാരഭരിതമായ കർമങ്ങളാൽ അവർ ഇഷാ (പ്രേരണ)-ലാഭത്തിനായി ദ്യാവാ–പൃഥിവിയെ ദൃഢമാക്കുന്നു. അവരുടെ അസമമായ ബ്രഹ്മാണി—ഋഷിപ്രേരിത വചനങ്ങൾ—ജീവവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളെപ്പോലെ സർവ്വദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു.
Mantra 2
प्र यज्ञ एतु हेत्वो न सप्तिरुद्यच्छध्वं समनसो घृताचीः । स्तृणीत बर्हिरध्वराय साधूर्ध्वा शोचींषि देवयून्यस्थुः ॥
യജ്ഞം ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വേഗവാനായ കുതിരപോലെ മുന്നേറട്ടെ; ഏകമനസ്സോടെ എഴുന്നേൽക്കുവിൻ, ഘൃതാചീ—ഘൃതമയ പ്രകാശധാരകളേ. ദോഷരഹിത അധ്വരത്തിനായി ബർഹിസ് വിരിയിക്കുവിൻ; ദേവയു—ദേവമുഖമായ—ജ്വാലകൾ തങ്ങളുടെ പ്രകാശമയ തീവ്രതയിൽ ഊർദ്ധ്വമായി നില്ക്കട്ടെ.
Mantra 3
आ पुत्रासो न मातरं विभृत्राः सानौ देवासो बर्हिषः सदन्तु । आ विश्वाची विदथ्यामनक्त्वग्ने मा नो देवताता मृधस्कः ॥
മാതാവിനെ ചുറ്റി പുത്രന്മാർപോലെ, ദേവന്മാർ ശിഖരത്തിൽ അവളെ താങ്ങിക്കൊണ്ട് ബർഹിസിൽ ഇരിക്കട്ടെ. ഹേ അഗ്നേ, സർവ്വദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന വിധഥ്യ—പവിത്രസഭ—യെ അഭിഷേകിക്ക; ശത്രുബലം നമ്മുടെ ദേവതാതാ—ദൈവീഭവനം—യെ സ്പർശിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 4
ते सीषपन्त जोषमा यजत्रा ऋतस्य धाराः सुदुघा दुहानाः । ज्येष्ठं वो अद्य मह आ वसूनामा गन्तन समनसो यति ष्ठ ॥
ഋതത്തിന്റെ മനോഹരധാരകൾ ആനന്ദത്തിനായി മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പോകട്ടെ; ‘സുദുഘാ’കളായി സമൃദ്ധിയെ പാൽപോലെ ദോഹനം ചെയ്യട്ടെ. ഇന്ന് മനസ്സൊന്നാക്കി വരുവിൻ—വസുക്കളുടെ ധനസമ്പത്തിന്റെ പരമപരിപൂർണ്ണതയിലേക്കും നിങ്ങളുടെ ശ്രേഷ്ഠ മഹിമയിലേക്കും.
Mantra 5
एवा नो अग्ने विक्ष्वा दशस्य त्वया वयं सहसावन्नास्क्राः । राया युजा सधमादो अरिष्टा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇങ്ങനെ, ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ ജനങ്ങളിൽ കൃപ വെളിപ്പെടുത്തുക; നിനക്കൊപ്പമാകുമ്പോൾ, ഹേ സഹസാവൻ, ഞങ്ങൾ അക്ഷതരും അചലരും ആകുന്നു. ‘രായ’യോടു ചേർന്ന്, സഹധാമത്തിൽ ഒരുമിച്ചു ആനന്ദിക്കുന്നവരായി, അരിഷ്ടരായി—ഹേ ദേവശക്തികളേ, സ്വസ്തിയുടെ സുസ്വരങ്ങളാൽ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുവിൻ.
Primarily Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) are praised as the cosmic supports, while Agni is invoked to consecrate the ritual and the Gods are invited to sit on the barhis.
It asks that the sacrifice be properly established, that the divine powers attend the ritual, that hostile forces not disturb the worship, and that the community receive lasting well-being (svasti) and prosperity.
It is an image of intimate protection and support: the ritual seat (barhis) is treated like a nurturing mother, and the Gods gather closely, sustaining and blessing the rite and the sacrificer.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.