Rig Veda Sukta 4
Mandala 7Sukta 410 Mantras

Sukta 4

Sukta 7.4

Rishi

Vasiṣṭha

Devata

Agni

Chandas

Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

ഈ വസിഷ്ഠസ്തുതിയിൽ പ്രകാശമുള്ള അന്തർഅഗ്നിയെയും ബാഹ്യഅഗ്നിയെയും ജ്വലിപ്പിച്ച്, യജമാനന്മാർ അവനിലേക്കു ഹവ്യവും ശുദ്ധീകരിച്ച മനോഭാവം/ബുദ്ധി (മതി) യും കൊണ്ടുവരണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ദൈവികവും മാനുഷവുമായ എല്ലാ ജന്മങ്ങളിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയായി അഗ്നിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു; ശക്തിയോടെയും ശരിയായ ബോധത്തോടെയും സമീപിക്കുന്നവർക്ക് അവൻ അമൃതത്വം, സമ്പത്ത്, വീരശക്തി എന്നിവ നൽകുന്നു. അവസാനം ഗായകനും സ്തുതിക്കുന്ന എല്ലാവരും ദീർഘകാല ക്ഷേമം (സ്വസ്തി)യും അനുഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति ॥

ശുക്രമായ പ്രകാശമുള്ള അഗ്നിക്കായി, നന്നായി ശുദ്ധീകരിച്ച ഹവ്യവും പ്രകാശിതമായ മതിയും നിങ്ങൾ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരിക. അവൻ തന്റെ വിദ്മനാ—ജ്ഞാനത്താൽ—അന്തരത്തിലുള്ള എല്ലാ ജന്മങ്ങളെയും, ദൈവ്യവും മാനുഷവുമായവയെ, എല്ലാം വ്യാപിച്ചു കടന്നുപോകുന്നു.

Mantra 2

स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ॥

ആ ഗൃത്സ (തീക്ഷ്ണ) അഗ്നി ഞങ്ങൾക്കായി തരുണ—യൗവനശക്തിയായി—ഇരിക്കട്ടെ; മാതാവിൽ നിന്ന് യവിഷ്ഠ—ഏറ്റവും ഇളയവനായി—ജനിച്ചവൻ. അവൻ ശുചി—പവിത്രതയോടെ—വനങ്ങളോടു ചേർന്നു, സദ്യഃ—ഉടൻതന്നെ—സമൃദ്ധമായ അന്നത്തെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഞങ്ങളിലുമുള്ള പ്രകാശമായി പരിവർത്തിക്കപ്പെടേണ്ട എല്ലാം അവൻ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.

Mantra 3

अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः श्येतं जगृभ्रे । नि यो गृभं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ॥

ഈ ദേവന്റെ സഭയിൽ, അവന്റെ ജ്യോതിർമുഖത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ, മർത്ത്യർ ശ്വേത-പ്രകാശമുള്ളവനെ പിടിച്ചു. വാസസ്ഥലം (ദുരോക) ദുഷ്കരമാക്കുന്ന മനുഷ്യപിടിത്തത്തെ താഴ്ത്തി പ്രസ്താവിച്ചവൻ; അഗ്നി യാചകനുവേണ്ടി ജ്വലിച്ചു, അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇടുങ്ങിയ വാസത്തെ ദഹിപ്പിച്ച് നീക്കി.

Mantra 4

अयं कविरकविषु प्रचेता मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि । स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा त्वे सुमनसः स्याम ॥

ഈ അഗ്നി അകവികളിൽ കവി, പ്രചേതാ—ജാഗ്രതബുദ്ധി; മർത്ത്യരിൽ അമൃതൻ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹേ സഹസ്വാൻ ശുദ്ധികർത്താവേ, ഇവിടെ ഞങ്ങളിലെ വളച്ചതെല്ലാം ദഹിപ്പിച്ച് നീക്കുക; എപ്പോഴും നിനക്കുള്ളിൽ ഞങ്ങൾ സുമനസ്—ശുഭവും പ്രകാശമുള്ള മനസ്സുള്ളവർ—ആകുവാൻ.

Mantra 5

आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ॥

ദേവകൃത യോനി—ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച ഗർഭസ്ഥാനത്തിൽ—വന്ന് അധിവസിച്ചവൻ, ആ അഗ്നി ക്രത്വാ, ചൈതന്യശക്തിയാൽ, അമൃതന്മാരെയും അതിക്രമിച്ചു കടന്നു. അവനെ ഔഷധികളും വനങ്ങളും ഗർഭമായി ധരിക്കുന്നു; ഭൂമിയും അവനെ വിശ്വധായസ—എല്ലാം ധരിക്കുന്നവൻ—എന്ന്, തന്റെ സർവ്വവ്യാപക ഭവനത്തിന്റെ ഗൂഢബീജമായി വഹിക്കുന്നു.

Mantra 6

ईशे ह्यग्निरमृतस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः । मा त्वा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः ॥

അഗ്നി അമൃതത്തിന്റെ അപാര സമ്പത്തിന്റെ അധിപനാണ്; ധനത്തിന്റെയും സുവീര്യ (വീരബലം-സമൃദ്ധി) ദാതാവിന്റെയും അധിപതിയും അവൻ തന്നേ. ഹേ സഹസാവൻ (ശക്തിമാൻ) പ്രഭോ, അന്തർവീരതയില്ലാതെ ഞങ്ങൾ നിന്നിലേക്കു സമീപിക്കരുതേ; നിർബലരായോ ഭ്രമിതരായോ നിന്നെ ചുറ്റി ഇരിക്കരുതേ.

Mantra 7

परिषद्यं ह्यरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः स्याम । न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः ॥

ശരിയായ പരിശ്രമംകൊണ്ട് നേടേണ്ട ആ നിധിക്കായി, നിത്യമായ റായ (സമ്പത്ത്)ക്കായി, ഞങ്ങൾ അതിന്റെ അധിപതികളാകട്ടെ. ഹേ അഗ്നേ, അന്യജാത (മറ്റൊരു വിധത്തിൽ ജനിച്ച) എന്നൊരു ശേഷിപ്പുമില്ല; അചേതന (അജാഗൃത)രുടെ പാത ഞങ്ങൾക്കായി ചിതറിപ്പോകരുതേ—ജാഗ്രതയുടെ ശരിയായ പഥത്തിൽ ഞങ്ങളെ നിലനിർത്തുക.

Mantra 8

नहि ग्रभायारणः सुशेवोऽन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ । अधा चिदोकः पुनरित्स एत्या नो वाज्यभीषाळेतु नव्यः ॥

അരണി (അഗ്നി-ഉത്പത്തിയുടെ രഹസ്യം) പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയുന്നതല്ല; അത് സുഷേവ (കൃപാലു) ആണെങ്കിലും, അതിനെ ഗ്രഹിക്കുന്നത് മനസ്സിന്റെ സത്യമായ മനനത്തിലൂടെയേ—മറ്റൊരാളുടെ ഉദര-ലാലസയിലൂടെയല്ല. ഭവനം (ഓകഃ) നഷ്ടപ്പെട്ടാലും അത് വീണ്ടും അതേ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് വരുന്നു; വിജയിയായ വാജ (ബലം-പ്രേരണം) സഹിതം, പുതിയ പ്രേരകൻ ജയശക്തിയോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Mantra 9

त्वमग्ने वनुष्यतो नि पाहि त्वमु नः सहसावन्नवद्यात् । सं त्वा ध्वस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयिः स्पृहयाय्यः सहस्री ॥

അഗ്നേ, സേവനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നവനെ നീ കാത്തുകൊൾക; സഹസാവൻ (മഹാബലവാനേ), അവദ്യമായ ദോഷത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്ക. ധ്വസ്മന്വത് (ദൃഢതേജസ്സുള്ള) പഥം നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് അഭിമുഖമായി ഒന്നിച്ചുവരട്ടെ; നിന്റെ ജ്വാലയിൽ സഹസ്രഗുണമായ, സ്പൃഹണീയമായ റയി (സമൃദ്ധി) ഞങ്ങളിലേക്കു സമാഹരിക്കപ്പെടട്ടെ.

Mantra 10

एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

അഗ്നേ, ഈ സൗഭാഗ്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കായി ദീപ്തമാകട്ടെ; സുചേതസ് (സുബോധ)മായ പ്രകാശമുള്ള ക്രതു (സചേതന സംकल्पം/ഇച്ഛാശക്തി) ഞങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും പിന്തുടരുകയും ചെയ്യട്ടെ. സ്തോതാവിനും ഗൃണത് (ഗായകനും) എല്ലാവിധ അനുഗ്രഹങ്ങളും ഉണ്ടാകട്ടെ; ഹേ ദേവശക്തികളേ, സ്വസ്തിഭിഃ (ക്ഷേമാവസ്ഥകളാൽ) എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക.

Frequently Asked Questions

It teaches that Agni should be approached with both an outer offering and an inner, purified intention. Agni then grants clarity, strength, prosperity, and protection.

It presents Agni as an inner knower present across all states of existence—linking divine powers and human life from within, and guiding transformation through knowledge.

It means a will or resolve (kratu) that is clear in understanding (sucetas). The hymn asks that we choose and follow this luminous, discerning intention.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App