
Sukta 7.40
Vasiṣṭha (traditional attribution for Mandala 7 hymns of this group)
Savitṛ (primary); also the ‘vidathya śruṣṭi’ as supporting power of receptivity
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം ആദ്യം പവിത്രസഭയുടെ സ്വീകരണശക്തിയായ ‘വിദഥ്യാ ശ്രുഷ്ടി’യെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കവിയുടെ സ്തോമം യഥാവിധി സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നതിനായി. ദാനവും പ്രകാശമയ സമൃദ്ധിയും പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുന്ന പ്രേരകനായി സവിതൃനെ സ്തുതിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ഋതകേന്ദ്രിതമായ അപേക്ഷയായി വരുണൻ, മിത്രൻ, അര്യമൻ, അപഃ (ജലങ്ങൾ), അദിതി എന്നിവരോട് ആരാധകരെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിവിടണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം ദ്യാവാപൃഥിവി (സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും)യും ഋതവാൻ ദേവന്മാരെയും കൂട്ടമായി വിളിച്ചു, അതുല്യമായ പ്രകാശഗീതവും ക്ഷേമത്തിലൂടെ തുടർച്ചയായ സംരക്ഷണവും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
ओ श्रुष्टिर्विदथ्या समेतु प्रति स्तोमं दधीमहि तुराणाम् । यदद्य देवः सविता सुवाति स्यामास्य रत्निनो विभागे ॥
ഹേ, വിദഥ്യ ശ്രുഷ്ടി—യജ്ഞസഭയുടെ ശ്രവണശക്തി—ഒരുമിച്ച് സംഗമിക്കട്ടെ; തുരാണാം (വേഗം മുന്നേറുന്ന) ശക്തികൾക്കുമുമ്പിൽ ഞങ്ങൾ സ്തോമം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇന്ന് പ്രേരകദേവനായ സവിതൃ ദാനത്തെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു; അവന്റെ രത്നങ്ങളുടെ (പ്രകാശധനത്തിന്റെ) വിഭജനത്തിൽ ഞങ്ങൾ പങ്കാളികളാകട്ടെ.
Mantra 2
मित्रस्तन्नो वरुणो रोदसी च द्युभक्तमिन्द्रो अर्यमा ददातु । दिदेष्टु देव्यदिती रेक्णो वायुश्च यन्नियुवैते भगश्च ॥
മിത്രനും വരുണനും, ദ്യാവാ-പൃഥിവിയും, ദ്യുഭക്ത—പ്രകാശമയ സ്വർഗ്ഗം വിഭജിച്ച—ആ പങ്ക് ഞങ്ങൾക്ക് നൽകട്ടെ; ഇന്ദ്രനും അര്യമനും അതു ദാനം ചെയ്യട്ടെ. ദേവി അദിതി ഞങ്ങൾക്ക് സത്യ റേക്ണഃ—യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത്—കാണിച്ചുതരട്ടെ; വായുവും ഭഗയും—ഞങ്ങളുടെ ഗതിക്കും പ്രഗതിക്കും നിയുജ്യ (യുക്ത)മായതെല്ലാം—ദയപാലിക്കട്ടെ.
Mantra 3
सेदुग्रो अस्तु मरुतः स शुष्मी यं मर्त्यं पृषदश्वा अवाथ । उतेमग्निः सरस्वती जुनन्ति न तस्य रायः पर्येतास्ति ॥
ഹേ മരുതുകളേ, അവൻ തീർച്ചയായും ഭയങ്കരനാകുന്നു, ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞവനാകുന്നു—നിങ്ങൾ പൃഷദശ്വ (ചിതറുനിറമുള്ള കുതിരകളുള്ള) ദൈവശക്തികൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ മർത്ത്യൻ. അഗ്നിയും സരസ്വതിയും അവനെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; കാരണം അവന്റെ റായഃ (സമ്പത്ത്/പോഷണം) ചുറ്റിവരയ്ക്കാവുന്ന അതിരില്ല.
Mantra 4
अयं हि नेता वरुण ऋतस्य मित्रो राजानो अर्यमापो धुः । सुहवा देव्यदितिरनर्वा ते नो अंहो अति पर्षन्नरिष्टान् ॥
ഈ വരുണനാണ് ഋത (സത്യ-ക്രമം)ത്തിന്റെ നേതാവ്; മിത്രനും അര്യമനും രാജാക്കന്മാർ, ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ഭാരത്തെ ധരിക്കുന്നു. സുഹവാ (സുപ്രാർത്ഥിത) ദേവി അദിതി, അനർവാ (അചല/അവ്യാഹത), ഞങ്ങളെ അംഹഃ (കഷ്ടം/പാപസങ്കടം) കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകട്ടെ—ആ ശക്തികൾ ഞങ്ങളെ അരിഷ്ടാൻ (അക്ഷതരായി) കടത്തട്ടെ.
Mantra 5
अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः । विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत् ॥
ഈ കൃപാലു ദേവന്റെ—മുന്നോട്ട് ചുവടുവയ്ക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ—പ്രഭൃഥ (പ്രസ്തുതി/അർപ്പണം)യിൽ ഹവിർഭിഃ (ഹവി/അർപ്പണങ്ങൾ)കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വയാ (ജീവശക്തികൾ) മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുന്നു. കാരണം രുദ്രൻ തീർച്ചയായും രുദ്രിയ മഹത്വം അറിയുന്നു. അശ്വിന്മാരേ, ശ്രേഷ്ഠ ഗതിപഥത്തിലൂടെ വരുവിൻ—വിരാവത് (സമൃദ്ധിയോടെ), യുക്തമായ പോഷണവും പരിപൂർണതയും സഹിതം.
Mantra 6
मात्र पूषन्नाघृण इरस्यो वरूत्री यद्रातिषाचश्च रासन् । मयोभुवो नो अर्वन्तो नि पान्तु वृष्टिं परिज्मा वातो ददातु ॥
ഹേ പൂഷൻ, ഹേ പ്രകാശമാനനായ (ആഘൃണ), ഇവിടെ ഞങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തരുതേ; രക്ഷാകരമായ ശക്തികളും ദാനത്തെ അനുഗമിക്കുന്നവർ (രാതിഷാച) ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം നൽകട്ടെ. ആനന്ദം പകരുന്ന ഞങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ഉറച്ചുപോലെ കാക്കട്ടെ; സർവ്വത്ര ചുറ്റിപ്പായുന്ന വായു മഴ പെയ്യിക്കട്ടെ—തണുപ്പും പുതുമയും നിറഞ്ഞ ശക്തിയുടെ പ്രവാഹമായി.
Mantra 7
नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैॠतावानो वरुणो मित्रो अग्निः । यच्छन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇപ്പോൾ, വസിഷ്ഠർ ദ്യാവാപൃഥിവിയെ അഭിഷ്ടുതിയാൽ വിളിക്കുമ്പോൾ, ഋതത്തെ ധരിക്കുന്ന വരുണനും, സൗഹൃദം പകരുന്ന മിത്രനും, അഗ്നിയും സന്നിഹിതരാകട്ടെ. ചന്ദ്രസദൃശമായ ദീപ്തശക്തികൾ ഞങ്ങൾക്ക് പരമമായ അർക—പ്രകാശഹിമ്നം—നൽകട്ടെ; ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ സദാ സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമവും സുരക്ഷിതഗതിയുംകൊണ്ട്—ഞങ്ങളെ കാക്കുക.
Savitṛ is the primary deity—the divine impeller who sets right action, inspiration, and the giving of luminous treasures in motion. The hymn also invokes ṛta-deities like Varuṇa, Mitra, Aryaman, the Waters, and Aditi for protection.
It refers to the receptive “listening power” belonging to the vidatha (sacred assembly). The hymn asks that this attentive receptivity gather so the prayer is properly received and becomes effective.
Begin with receptivity and clear attention, then invoke Savitṛ to energize right effort and timing. Finally, rely on ṛta—truth and order—for protection, asking the gods to carry you beyond distress and keep you in svasti (well-being).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.