Sukta 74
Sukta 7.74
Vasiṣṭha (book 7 attribution)
Gāyatrī (probable; shorter pādas suggest gāyatrī-type; confirm)
ഈ ചുരുങ്ങിയ സ്തോത്രം ഉഷസ്സിന്റെ നിമിഷത്തിൽ അശ്വിനൗയെ വിളിക്കുന്നു—“ഉഷഃപ്രകാശങ്ങൾ” ഉയരുമ്പോൾ, പ്രകാശമയ സ്വർഗ്ഗത്തെ തേടുന്നവർ അവരുടെ വേഗമേറിയ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്ന അവരുടെ ഉപകാരപ്രദമായ കരുണയെ ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു—വേഗക്കുതിരകളിൽ ഉദാരനായ യജമാനന്റെ വീട്ടിലേക്കു എത്തുന്ന ഇരട്ടദേവന്മാർ. മനുഷ്യജീവശക്തിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സമൂഹങ്ങളെ ക്ഷേമത്തിലേക്കു സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രക്ഷകരായി അവരെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना । अयं वामह्वेऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഉഷസ്സിന്റെ പ്രകാശങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ ദിവിഷ്ടിയെന്ന ഈ അന്വേഷകർ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു. ഹേ ശചീവസൂ, സഹായത്തിനായി ഞാനും നിങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കാരണം നിങ്ങൾ ജനത്തിൽ നിന്ന് ജനത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—ആവശ്യം ഉണരുന്നിടത്തൊക്കെയും മറുപടി നൽകുന്നു.
Mantra 2
युवं चित्रं ददथुर्भोजनं नरा चोदेथां सूनृतावते । अर्वाग्रथं समनसा नि यच्छतं पिबतं सोम्यं मधु ॥
ഹേ നരന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള പോഷണം നൽകുന്നു; സുനൃതാവാൻ (സത്യ-മധുരവാണിയിൽ സമൃദ്ധനായവൻ) അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഏകമനസ്സോടെ രഥത്തെ ഇവിടെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് നിർത്തുവിൻ; സോമത്തിന്റെ മധുരമധു പാനം ചെയ്യുവിൻ—ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആനന്ദം വർദ്ധിക്കട്ടെ, നേരായ വാക്ക് ഫലപ്രദമാകട്ടെ.
Mantra 3
आ यातमुप भूषतं मध्वः पिबतमश्विना । दुग्धं पयो वृषणा जेन्यावसू मा नो मर्धिष्टमा गतम् ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, വരുവിൻ; സമീപത്തേക്ക് വന്നു പ്രസാദിക്കുവിൻ; മധുമയ മധുരരസം പാനം ചെയ്‍വിൻ. ഹേ വൃഷണന്മാരേ, ഹേ ജേന്യവസൂ (വിജയശീല ധനവാന്മാരേ), പാലായ പയഃ—പോഷകസാരം—പാനം ചെയ്‍വിൻ; ഞങ്ങളെ ഞെരിക്കരുതേ; ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ.
Mantra 4
अश्वासो ये वामुप दाशुषो गृहं युवां दीयन्ति बिभ्रतः । मक्षूयुभिर्नरा हयेभिरश्विना देवा यातमस्मयू ॥
നിങ്ങളെ വഹിക്കുന്ന കുതിരകൾ, ദാനിയുടെ വീട്ടിലേക്കു നിങ്ങളെ സമീപിപ്പിക്കുന്നവ—അവ നിങ്ങളെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു. ഹേ നരന്മാരേ, ഹേ അശ്വിനൗ, ഹേ ദേവന്മാരേ, ആ ക്ഷിപ്രഗാമി അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ—നിങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, നിങ്ങളുടെ സന്നിധി തേടുന്ന ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ.
Mantra 5
अधा ह यन्तो अश्विना पृक्षः सचन्त सूरयः । ता यंसतो मघवद्भ्यो ध्रुवं यशश्छर्दिरस्मभ्यं नासत्या ॥
അപ്പോൾ തീർച്ചയായും, അശ്വിനൗ പുറപ്പെടുമ്പോൾ, സൂരയഃ (പ്രകാശിത ഋഷിമാർ) അവരുടെ പുഷ്ടിയാർന്ന ശക്തികളോടെ കൂടെ ചേരുന്നു. ഹേ നാസത്യന്മാരേ, ദാനശീലർക്കു സ്ഥിരമായ യശസ്സും ആശ്രയമായ സംരക്ഷണവും നല്കുവിൻ; ഞങ്ങൾക്കും ആ ഉറച്ച ആവരണം—കൃപയുടെ സുരക്ഷിത ഛത്രം—സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 6
प्र ये ययुरवृकासो रथा इव नृपातारो जनानाम् । उत स्वेन शवसा शूशुवुर्नर उत क्षियन्ति सुक्षितिम् ॥
അവൃകാസഃ—ഹാനിയില്ലാത്ത, വഞ്ചനയില്ലാത്തവർ—രഥങ്ങളുപോലെ മുന്നോട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകരായ നൃപാതാരന്മാരെപ്പോലെ. അവർ സ്വന്തം ശവസ് (ബലം) കൊണ്ടു കൂടുതൽ കൂടുതൽ ദൃഢരാകുന്നു, യഥാർത്ഥ പുരുഷന്മാരായി; പിന്നെ അവർ സുഗമമായ വാസസ്ഥലമായ ‘സുക്ഷിതി’യിൽ—സമന്വിതമായ നിവാസത്തിൽ—വസിക്കുന്നു.
Inside Sukta 74
How it unfolds
- Where it opens
Dawn rises; seekers of the shining heaven call the Aśvins, and the poet adds his own urgent invocation for help.
- Development
The hymn highlights the Aśvins’ characteristic movement—going from clan to clan—and their swift conveyance by horses to the home of the generous worshipper.
- Climax
A concentrated appeal for their rapid arrival with quick-running steeds and for their protective, strengthening power over human life.
- Where it settles
The vision settles into social and existential well-being: the protected grow strong and come to dwell in a harmonious ‘good abiding’ (su-kṣiti).
The deity: Aśvinau
- In the VedaThey are invoked as śacīvasū—possessors of effective power—and as gods who arrive quickly to the worshipper’s home.
- Cosmic functionMediators of transition: they accompany the coming of Uṣas (Dawn), restore vitality, avert harm, and ensure safe movement between night and day, danger and safety, need and fulfilment.
- Inner significanceThe paired powers of prompt discernment and efficacious action that ‘arrive’ when aspiration awakens—helping the seeker move from obscurity to clarity, and from fragmentation to a settled, well-ordered life.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha-gotra (Āditya/Brāhmaṇa seer lineage traditionally associated with the Vasiṣṭhas of Mandala 7) · Foremost among the Rigvedic seers; chief voice of Mandala 7, renowned for hymns to Varuṇa–Mitra and for articulating ṛta (cosmic order) and the ethical-spiritual dimension of Vedic worship.
Famous verses
viśaṃ-viśaṃ hi gacchathaḥ
अश्वासो ये वामुप दाशुषो गृहं युवां दीयन्ति बिभ्रतः । मक्षूयुभिर्नरा हयेभिरश्विना देवा यातमस्मयू ॥kṣiyanti sukṣitim
Attributes of the deity
- Twin divinities
- Swift approach (quick horses/chariot imagery)
- Healers and rescuers
- Responsive to invocation
- Friends of the generous giver (dāśuṣ)
- Protective guardians of peoples
Also by this seer
- Majority of Rig Veda Mandala 7 hymns (Vasiṣṭha family collection)
- Celebrated Varuṇa hymns (e.g., RV 7.86–7.89) exploring sin, confession, and restoration to ṛta
- Later tradition credits Vasiṣṭha with influential roles in Itihāsa-Purāṇa narratives and Dharma discourse (post-Rigvedic reception)
The rite, step by step
- Prepare the offering space and kindle/maintain the sacred fire (as applicable to the rite).
- At dawn, recite the opening invitation calling the Aśvins as Uṣas rises (āvāhana-style summons).
- Offer oblations while praising their swift horses and their readiness to come to the giver’s house.
- State the petition: protection, strengthening of vitality, and establishment in ‘good dwelling’ (su-kṣiti).
- Conclude with a final call for their near approach and continued guardianship.
Offerings
- Ghee (ājya) oblations
- Soma (where part of a Soma sequence)
- Milk/curds or simple food-offerings typical of Aśvin invocations (context-dependent)
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin Vedic gods known for swift arrival, healing, rescue, and practical help. Here they are called at dawn to come quickly and protect the worshipper and community.
Dawn is a transition moment when light returns and activity begins. The hymn uses this timing to invite the Aśvins—deities of timely aid—to arrive with the rising dawn-lights and remove obstacles.
Beyond immediate help, it seeks protection and strengthening of human life, ending in “su-kṣiti”—a good, stable dwelling or well-ordered settlement, meaning secure well-being for people.
Ask anything about Sukta 74 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
