
Sukta 7.23
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh (probable)
ആറ് ഋക്കുകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ (വസിഷ്ഠകുലത്തിനുവേണ്ടിയും) ഇന്ദ്രനോട് വിജയകരമായ യുദ്ധപ്രാർത്ഥനകൾ ഉയർത്തി, അവൻ കേൾക്കുകയും വേഗത്തിൽ വരികയും ചെയ്ത് ബലം, കീർത്തി, സംരക്ഷണം എന്നിവ നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ശരിയായ പ്രചോദനത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്തുതി ഋത (കോസ്മിക് സത്യം/ക്രമം) യുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, ധീ (പ്രകാശിത ചിന്ത) യോടെ സമീപിക്കുന്നവർക്ക് വാജ (വിജയശക്തി, സമൃദ്ധി) വിതരണം ചെയ്യുന്ന വിപുലശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാനം സംക്ഷിപ്ത അനുഗ്രഹം: ഇന്ദ്രൻ വീരസമ്പത്തും ഗോസമ്പത്തും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധി സ്ഥാപിക്കട്ടെ; ദിവ്യ രക്ഷകർ ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തിൽ നിലനിർത്തട്ടെ.
Mantra 1
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ॥
ശ്രവസ്—കീർത്തി-ശ്രവണത്തിന്റെ ജയത്തിനായി—ബ്രഹ്മാണി (മന്ത്രങ്ങൾ) ഉയർത്തുക; ഹേ വസിഷ്ഠാ! സമരത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുക. തന്റെ ശവസാൽ എല്ലാം വ്യാപിപ്പിച്ചവൻ, എന്റെ ആകാംക്ഷയുള്ള വചനങ്ങൾക്ക് ഉപശ്രോതാ—ശ്രോതാവായി—വരട്ടെ.
Mantra 2
अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि । नहि स्वमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ദേവജാമി—ദേവന്മാരുടെ ബന്ധുവേ! വൈരിയായ ബന്ധനങ്ങൾ വിവാചി—വേർവേർയായി സംസാരിച്ച്—കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ഈ ഘോഷം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ആരും തന്റെ സ്വന്തം ആയുസ്സിനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ഈ ചുരുക്കങ്ങളും അംഹസ്—ദോഷ-ഭ്രമങ്ങളും—കടന്ന് ഞങ്ങളെ പാരാക്കുക.
Mantra 3
युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप ब्रह्माणि जुजुषाणमस्थुः । वि बाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघन्वान् ॥
യോജനത്തിനായി കിരണങ്ങളെ (ഗവേഷണ) തേടുന്ന രഥം രണ്ടു ഹരി-അശ്വങ്ങളാൽ സജ്ജമായി; ബ്രഹ്മാണി (സ്തുതി-മന്ത്രങ്ങൾ) അവനെ സ്വാഗതം ചെയ്ത് സമീപം നിന്നു. തന്റെ മഹിമയാൽ അവൻ രണ്ടു രോദസീ (ആകാശവും ഭൂമിയും) വേർതിരിച്ചു; അപ്രതി (അസമൻ) ഇന്ദ്രൻ വൃത്രാണി (പ്രതിരോധങ്ങൾ) വധിച്ച് വഴി സ്വതന്ത്രമാക്കി.
Mantra 4
आपश्चित्पिप्युः स्तर्यो न गावो नक्षन्नृतं जरितारस्त इन्द्र । याहि वायुर्न नियुतो नो अच्छा त्वं हि धीभिर्दयसे वि वाजान् ॥
ജലങ്ങളും പശുക്കൾപോലെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് വീർത്ത്, ഋത (സത്യ-നിയമം) വരെ എത്തി; അതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ സ്തുതികാരരും ഋതത്തെ പ്രാപിച്ചു. നിയുത (യുഗ്മശക്തികൾ) കൂടിയ വായുവിനെപ്പോലെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; കാരണം നീ ധീഭിഃ (പ്രകാശിത ചിന്തകളാൽ) വാജാൻ (ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികൾ) വിതരണം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 5
ते त्वा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे । एको देवत्रा दयसे हि मर्तानस्मिञ्छूर सवने मादयस्व ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, ഈ മദങ്ങൾ (ആനന്ദോന്മാദങ്ങൾ) നിന്നെ മദിപ്പിക്കട്ടെ—ശുഷ്മിണം (ബലവാൻ), തുവിരാധസം (വിശാല ദാനശീലൻ)—ഗായകനായ ജരിത്രയ്ക്കായി. ദേവത്രാ (ദൈവമാർഗത്തിൽ) നീ ഒരുത്തൻ മാത്രമേ മർത്ത്യർക്കു കൃപ കാണിക്കൂ; ഹേ ശൂര, ഈ സവനേ (സോമപീഡനത്തിൽ) ആനന്ദിച്ചു വർദ്ധിക്ക.
Mantra 6
एवेदिन्द्रं वृषणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । स नः स्तुतो वीरवद्धातु गोमद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇങ്ങനെ വസിഷ്ഠന്മാർ അർക്കൈഃ (സ്തുതിഗീതങ്ങളാൽ) ഇന്ദ്രനെ—വൃഷണൻ (വൃഷഭൻ), വജ്രബാഹു (വജ്രധാരി ഭുജവാൻ)—അഭ്യർചിക്കുന്നു. സ്തുതിക്കപ്പെട്ട അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് വീരവത്തായും ഗോമത്തായും (ഗോസംപത്തോടുകൂടിയ) സമൃദ്ധി സ്ഥാപിക്കട്ടെ; ദിവ്യരക്ഷകരേ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ സദാ സ്വസ്തിഭിഃ (മംഗളാവസ്ഥകളാൽ) കാത്തുകൊള്ളുക.
It asks Indra to hear the poets’ prayers, come swiftly in times of contest, and grant vāja (winning strength), fame, wealth (especially cattle), heroic support, and lasting well-being (svasti).
The image shows praise and devotion becoming full and effective—like waters swelling—until they ‘reach ṛta,’ meaning they align with the right order that makes Indra’s gifts and victories possible.
It can be recited as an Indra-stuti before difficult work or competition, with a small fire or lamp and a ghee offering (or even simple water libation), focusing on courage, clarity (dhī), and protection.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.