Sukta 76
Sukta 7.76
Vasiṣṭha
Uṣas with Savitṛ/Viśvānara in supportive roles (composite dawn-cosmic illumination frame)
Triṣṭubh (likely)
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഉഷസ്സിനെ (പ്രഭാതം) ലോകത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവളായി സ്തുതിക്കുന്നു—ദൈവസങ്കൽപ്പത്തിൽ ജനിച്ച ‘കണ്ണായി’, അമരവും സർവ്വവ്യാപകവുമായ പ്രകാശത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നവളായി. സവിതൃയും വിശ്വാനരനും സഹായകമായ കോസ്മിക് പ്രകാശകരായി നിലകൊണ്ട്, പ്രഭാതത്തെ ദിനചര്യയിലെ ഒരു സംഭവമാത്രമല്ല, ഋത (സത്യ-ക്രമം)യും ജാഗ്രതയുള്ള ദർശനവും പ്രകടമാകുന്ന ഘടനയായി ചട്ടപ്പെടുത്തുന്നു. മറഞ്ഞിരുന്ന പ്രകാശം കണ്ടെത്തി, സത്യമായ മന്ത്രങ്ങളിലൂടെ ‘ഉഷസ്സിനെ ജനിപ്പിച്ച’ പുരാതന ഋഷികളെയും പിതൃകളെയും കവികൾ സ്മരിക്കുന്നു; അവസാനം ധനം, നല്ല കീർത്തി, ദീർഘകാല സംരക്ഷണം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
उदु ज्योतिरमृतं विश्वजन्यं विश्वानरः सविता देवो अश्रेत् । क्रत्वा देवानामजनिष्ट चक्षुराविरकर्भुवनं विश्वमुषाः ॥
മേലോട്ട് അമൃതമായ, സർവ്വജന്യമായ ജ്യോതി ഉദിച്ചു; വിശ്വാനരസ്വരൂപനായ ദേവൻ സവിതൃ അതിനെ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ ക്രതുവാൽ ‘ചക്ഷു’ (ദിവ്യദൃഷ്ടി) ജനിച്ചു; ഉഷസ് സമസ്ത ഭവനം—ഈ രൂപംകൊള്ളുന്ന ലോകം മുഴുവൻ—പ്രകടമാക്കി.
Mantra 2
प्र मे पन्था देवयाना अदृश्रन्नमर्धन्तो वसुभिरिष्कृतासः । अभूदु केतुरुषसः पुरस्तात्प्रतीच्यागादधि हर्म्येभ्यः ॥
എന്റെ ഉള്ളിൽ ദേവയാന പാതകൾ ദൃശ്യമാകുന്നു; വസുക്കളുടെ സമൃദ്ധിയാൽ ബലപ്പെട്ടും നന്നായി രൂപപ്പെട്ടും അവ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. ഉഷസ്സിന്റെ കേതു—ധ്വജചിഹ്നം—കിഴക്കിൽ ഉദിച്ചു; അവൾ ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ് മനുഷ്യവാസസ്ഥലങ്ങളുടെ മീതെക്കൂടി എത്തുന്നു.
Mantra 3
तानीदहानि बहुलान्यासन्या प्राचीनमुदिता सूर्यस्य । यतः परि जार इवाचरन्त्युषो ददृक्षे न पुनर्यतीव ॥
അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ അനേകം ദിവസങ്ങൾ—അവൾ സൂര്യനോടൊപ്പം കിഴക്കിൽ ഉദിച്ചിരുന്നപ്പോൾ. അവിടെ നിന്ന് ഉഷസ് പ്രിയനെയെന്നപോലെ തേടിക്കൊണ്ട് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും ദൃശ്യമാകുന്നു—എന്നാൽ മുമ്പ് പോയ അതേ രൂപമായി ഒരിക്കലും മടങ്ങിവരുന്നില്ല.
Mantra 4
त इद्देवानां सधमाद आसन्नृतावानः कवयः पूर्व्यासः । गूळ्हं ज्योतिः पितरो अन्वविन्दन्त्सत्यमन्त्रा अजनयन्नुषासम् ॥
അവർ—പുരാതന കവികൾ, ഋതവാന്മാർ, ദേവന്മാരുടെ സഹധാമത്തിൽ ഏകചിത്തരായവർ—അതിന്റെയ പാത പിന്തുടർന്ന് മറഞ്ഞ ജ്യോതി കണ്ടെത്തി. സത്യമന്ത്രങ്ങളാൽ അവർ ഉഷസ്സിനെ ജനിപ്പിച്ചു.
Mantra 5
समान ऊर्वे अधि संगतासः सं जानते न यतन्ते मिथस्ते । ते देवानां न मिनन्ति व्रतान्यमर्धन्तो वसुभिर्यादमानाः ॥
ഒരേ വിശാലമായ അടിസ്ഥാനം (ഊർവ) മേൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയ അവർ ഏകതയിൽ അറിയുന്നു; പരസ്പരം വിരോധിച്ച് പരിശ്രമിക്കുന്നില്ല. അവർ ദേവന്മാരുടെ വ്രതങ്ങളെ ലംഘിക്കുന്നില്ല; ശക്തരായി, വസുക്കളോടു (അത്യാവശ്യ സമ്പത്ത്-ശക്തികളോടു) കൂടി മുന്നേറുന്നു.
Mantra 6
प्रति त्वा स्तोमैरीळते वसिष्ठा उषर्बुधः सुभगे तुष्टुवांसः । गवां नेत्री वाजपत्नी न उच्छोषः सुजाते प्रथमा जरस्व ॥
ഉഷസ്സിനോടൊപ്പം ഉണർന്ന വസിഷ്ഠർ, ഹേ സുഭഗേ, സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഗവാം നേത്രീ—ജ്യോതിയുടെ കിരണങ്ങളുടെ നായിക—വാജപത്നീ, ഹേ സുജാതേ ഉഷഃ, ഞങ്ങൾക്കായി ഉദിക്ക; ആദ്യമായി പ്രകാശിച്ചു പ്രത്യക്ഷമാകുക.
Mantra 7
एषा नेत्री राधसः सूनृतानामुषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഈ ഉഷസ്—സമ്പത്തിന്റെ നേത്രീയും പ്രകാശമയ സത്യവചനങ്ങളുടെ (സൂനൃതാ) അധിഷ്ഠാത്രിയും—ഉദയിച്ചുകൊണ്ട് വസിഷ്ഠന്മാർ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു. ദീർഘശ്രുതമായ (ദൂരവ്യാപകമായ) യശസ്സുള്ള ധനം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നവളേ, നിങ്ങൾ സ്വസ്തി എന്ന ക്ഷേമ-രക്ഷകളാൽ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക.
Inside Sukta 76
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with the rising of the “immortal, universal light,” extended by Savitṛ/Viśvānara, as Dawn makes the entire world manifest.
- Development
It moves from cosmic description to sacred history: the ancient ṛtāvāns and Pitṛs discover the hidden light and, with true mantras, generate the dawn—linking revelation to inspired speech.
- Climax
The key revelation is that light and vision (‘the Eye’) are born by divine will and are accessed through truth-mantra, making dawn a perpetual epiphany of Ṛta.
- Where it settles
It ends in direct praise by the Vasiṣṭhas and a practical benediction: may Dawn bring wealth and enduring fame and protect the worshippers with harmonies of well-being.
The deity: Uṣas
- In the VedaUṣas is the radiant Dawn who rises and makes all beings and worlds visible; she is praised as a leader (netrī) of riches and of sūnṛtā (true, luminous speech). Savitṛ extends the light and impels life into motion, while Viśvānara (universal fire) is invoked as the all-pervading luminous principle that supports the dawn’s unveiling.
- Cosmic functionTo disclose the worlds (bhuvana), set beings into right activity, and renew the rhythm of Ṛta by re-establishing visibility, orientation, and the daily opening of life.
- Inner significanceThe awakening of consciousness—clarity after obscurity—where inner light rises, truth becomes speakable, and perception becomes ‘the Eye’ that sees rightly; a movement from hidden knowledge to manifest understanding.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (Vasiṣṭhas) · One of the foremost ṛṣis of the Rig Veda, celebrated as a master of mantra-vision (kavi), closely associated with royal priesthood and with hymns that articulate Ṛta, divine order, and luminous revelation.
Famous verses
ud u jyotir amṛtaṃ viśvajanyam
gūḻhaṃ jyotiḥ... ajanayann uṣāsam
एषा नेत्री राधसः सूनृतानामुषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥Attributes of the deity
- Revealer of hidden light
- Bringer of vision (cakṣus) and awakening
- Leader of prosperity and truthful speech (sūnṛtā)
- Aligned with Ṛta and ancient seer-knowledge
- Protective and beneficent, granting well-being (svasti)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 7 (Vasiṣṭha Maṇḍala)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa-Mitra, and Uṣas emphasizing Ṛta and divine guardianship
- Tradition associates Vasiṣṭha with exemplary brahminical authority and inspired speech (sūnṛtā)
The rite, step by step
- Purification and facing east at first light
- Kindling/attending the household fire (or mentally invoking Viśvānara as inner fire)
- Recite the sukta, dwelling on the ‘immortal light’ and the birth of the ‘Eye’
- Offer oblations while requesting revelation of what is hidden and protection through Ṛta
- Conclude with a prayer for svasti (well-being), wealth, and far-reaching renown
Offerings
- Ghee (ājya) into fire
- Milk or soma substitute in later practice (where appropriate)
- Water libation and simple food offerings as per household custom
Frequently Asked Questions
The main deity is Uṣas (Dawn). Savitṛ and Viśvānara appear in supportive roles as cosmic powers that extend and uphold the light Dawn reveals.
The “hidden light” is the radiance of truth and knowledge concealed by darkness or ignorance. The “Eye” is awakened vision—right perception—said to be born by divine will when dawn (illumination) arises.
It can be recited at dawn as a prayer for clarity, right direction, and auspiciousness. Many use it before morning worship or meditation to invoke inner awakening and well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 76 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
