Sukta 33

Mantra 1

श्वित्यञ्चो मा दक्षिणतस्कपर्दा धियंजिन्वासो अभि हि प्रमन्दुः । उत्तिष्ठन्वोचे परि बर्हिषो नॄन्न मे दूरादवितवे वसिष्ठाः ॥

പ്രകാശിച്ച്, വലതുവശത്ത് ബന്ധിച്ച മുടിയുള്ള അവർ ധിയെ (ചിന്തയെ) പോഷിപ്പിച്ച് എന്നെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; ആഹ്ലാദത്തോടെ അടുത്തുവന്ന് ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു. ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് പറയുന്നു, ബർഹിഷ് (പവിത്ര പുല്ല്) ചുറ്റുമുള്ള പുരുഷന്മാരെ വലംവെച്ച്: ഹേ വസിഷ്ഠന്മാരേ, രക്ഷയ്ക്കായി എന്നിൽ നിന്ന് ദൂരെയാകരുത്.

Mantra 2

दूरादिन्द्रमनयन्ना सुतेन तिरो वैशन्तमति पान्तमुग्रम् । पाशद्युम्नस्य वायतस्य सोमात्सुतादिन्द्रोऽवृणीता वसिष्ठान् ॥

ദൂരത്തിൽ നിന്നു അവർ പീഡിത സോമംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെ ഇവിടെക്കു നയിച്ചു; ചുറ്റിപ്പറ്റുന്ന ശക്തികളെ അതിക്രമിച്ച്, കാവലിലുള്ളതെയും കടന്ന്, ആ ഉഗ്രനെ. പാശദ്യുമ്ന വായതൻ പീഡിപ്പിച്ച സോമത്തിൽ നിന്നു ഇന്ദ്രൻ വസിഷ്ഠന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു—കർമ്മത്തിനായി അവരെ തന്റെവരാക്കി.

Mantra 3

एवेन्नु कं सिन्धुमेभिस्ततारेवेन्नु कं भेदमेभिर्जघान । एवेन्नु कं दाशराज्ञे सुदासं प्रावदिन्द्रो ब्रह्मणा वो वसिष्ठाः ॥

അങ്ങനെ തന്നേ—ഈ സഹായികളോടുകൂടെ അവൻ നദി കടന്നു; അങ്ങനെ തന്നേ—ഇവരോടുകൂടെ ഭേദനെ അവൻ തകർത്തു. അങ്ങനെ തന്നേ—ദശരാജ്ഞ യുദ്ധത്തിൽ, ഹേ വസിഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മം (പ്രേരിത വാക്കിന്റെ ശക്തി)കൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ സുദാസനെ സംരക്ഷിച്ചു.

Mantra 4

जुष्टी नरो ब्रह्मणा वः पितॄणामक्षमव्ययं न किला रिषाथ । यच्छक्वरीषु बृहता रवेणेन्द्रे शुष्ममदधाता वसिष्ठाः ॥

ഹേ നരന്മാരേ, പിതാക്കന്മാരുടെ ബ്രഹ്മംകൊണ്ട് നിങ്ങൾ പ്രിയരായി; അവിനാശിയായ അക്ഷം (സ്ഥിരനിയമം) നിങ്ങൾ സത്യത്തിൽ ഹാനിപ്പെടുത്തിയില്ല. ശക്വരീ ഛന്ദസ്സുകളിൽ, മഹത്തായ നാദത്തോടെ, ഹേ വസിഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിൽ ശൂഷ്മം (ബലം) സ്ഥാപിച്ചു.

Mantra 5

उद्द्यामिवेत्तृष्णजो नाथितासोऽदीधयुर्दाशराज्ञे वृतासः । वसिष्ठस्य स्तुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तृत्सुभ्यो अकृणोदु लोकम् ॥

സ്വർഗ്ഗത്തോളം ഉയർന്നതുപോലെ, ദാഹത്തിൽ ജനിച്ചും ആശ്രയം തേടിയും വന്നവർ ദശരാജ്ഞ യുദ്ധത്തിൽ തങ്ങളുടെ പരിശ്രമാഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ചു. സ്തുതിക്കുന്ന വസിഷ്ഠന്റെ വാക്ക് ഇന്ദ്രൻ കേട്ടു; തൃത്സുക്കൾക്കായി വിശാലമായ ഇടം—ഋതപഥത്തിൽ നടക്കുന്നവർക്കുള്ള സ്വതന്ത്ര ലോകം—അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.

Mantra 6

दण्डा इवेद्गोअजनास आसन्परिच्छिन्ना भरता अर्भकासः । अभवच्च पुरएता वसिष्ठ आदित्तृत्सूनां विशो अप्रथन्त ॥

ദണ്ഡങ്ങളുപോലെ ദൃഢമായി, ഗോജനിതർ (കിരണ-ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ) ആയ ഭാരതർ—ഇനിയും വളർച്ചയിൽ ബാല്യസ്ഥർ—ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന്, കെട്ടുറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടു. വസിഷ്ഠൻ അവരുടെ മുൻനിര നേതാവ് (പുരഏതാ) ആയി; അപ്പോൾ തൃത്സുക്കളുടെ ജനങ്ങൾ സത്യമായും വ്യാപിച്ചു, ഋതക്രമത്തിലുള്ള ശക്തിയിൽ വളർന്നു.

Mantra 7

त्रयः कृण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः प्रजा आर्या ज्योतिरग्राः । त्रयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वाँ इत्ताँ अनु विदुर्वसिष्ठाः ॥

മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ ഭവനത്തിന്റെ വിത്തിനെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; മൂന്നു ആര്യ പ്രജകൾ—അവയുടെ ആദ്യ ശിരസ്സു ജ്യോതി. മൂന്നു ഘർമങ്ങൾ (താപ-ശക്തികൾ) ഉഷസ്സിനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇവയൊക്കെയും വസിഷ്ഠന്മാർ അറിയുകയും, ശരിയായ ബോധത്തിൽ പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.

Mantra 8

सूर्यस्येव वक्षथो ज्योतिरेषां समुद्रस्येव महिमा गभीरः । वातस्येव प्रजवो नान्येन स्तोमो वसिष्ठा अन्वेतवे वः ॥

സൂര്യൻ അവരുടെ പ്രകാശം വഹിച്ച് മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നതുപോലെ, സമുദ്രത്തിന്റെ മഹിമ ആഴവും വിശാലവുമാകുന്നതുപോലെ, കാറ്റ് അപ്രതിരോധ്യ വേഗത്തിൽ പ്രേരിതമായി നീങ്ങുന്നതുപോലെ—അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഈ സ്തോത്രം, ഹേ വസിഷ്ഠന്മാരേ, മറ്റൊരു വഴിയില്ലാതെ നിങ്ങളെ പിന്തുടർന്ന് എത്തുവാൻ.

Mantra 9

त इन्निण्यं हृदयस्य प्रकेतैः सहस्रवल्शमभि सं चरन्ति । यमेन ततं परिधिं वयन्तोऽप्सरस उप सेदुर्वसिष्ठाः ॥

അവർ ഹൃദയത്തിന്റെ രഹസ്യസ്ഥാനത്ത് പ്രകാശമയ വിവേചനത്തിന്റെ പ്രകെതങ്ങളാൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; സഹസ്രശാഖകളുള്ള വളർച്ചയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വ്യാപിക്കുന്നു. യമന്റെ നിയമം വലിച്ചുനീട്ടിയ പരിധിയെ നെയ്തുകൊണ്ട്, വസിഷ്ഠന്മാർ അപ്സരസ്സുകളുടെ അടുക്കൽ സമീപിച്ചു ഇരിക്കുന്നു.

Mantra 10

विद्युतो ज्योतिः परि संजिहानं मित्रावरुणा यदपश्यतां त्वा । तत्ते जन्मोतैकं वसिष्ठागस्त्यो यत्त्वा विश आजभार ॥

മിത്ര-വരുണന്മാർ നിന്നെ മിന്നലിന്റെ ജ്യോതിപോലെ, സ്വയം ചുറ്റും ചേർന്നു കൂടുന്ന പ്രകാശമായി കണ്ടപ്പോൾ, അത് നിന്റെ ജന്മങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, ഹേ വസിഷ്ഠ. മറ്റൊന്ന്—അഗസ്ത്യൻ നിന്നെ ജനങ്ങൾക്കായി പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ—ഋതത്തിന്റെ അഗ്നിയാൽ സമുഹജീവിതത്തെ സേവിക്കുവാൻ.

Mantra 11

उतासि मैत्रावरुणो वसिष्ठोर्वश्या ब्रह्मन्मनसोऽधि जातः । द्रप्सं स्कन्नं ब्रह्मणा दैव्येन विश्वे देवाः पुष्करे त्वाददन्त ॥

നീ, ഹേ വസിഷ്ഠാ, മൈത്രാവരുൺ (മിത്ര-വരുണരുടെ ഋത്വിജ്) ആകുന്നു; ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഉർവശിയിൽ നിന്നു, മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ. ദൈവീ ബ്രഹ്മം (വാണി) കൊണ്ടു വീണ ഒരു തുള്ളി—എല്ലാ ദേവന്മാരും നിന്നെ പുഷ്കര-സരോവരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.

Mantra 12

स प्रकेत उभयस्य प्रविद्वान्त्सहस्रदान उत वा सदानः । यमेन ततं परिधिं वयिष्यन्नप्सरसः परि जज्ञे वसिष्ठः ॥

അവൻ പ്രകേതൻ—പ്രകാശമുള്ള വിവേചകൻ—ഉഭയത്തെയും (മേലും താഴെയും, അകവും പുറവും) അറിയുന്നവൻ; സഹസ്രദാനൻ, കൂടാതെ സദാനൻ—നിത്യധാരകൻ. യമന്റെ വലിച്ചുനീട്ടിയ പരിധിയെ നെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അപ്സരസ്സുകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വസിഷ്ഠൻ ജനിച്ചു.

Mantra 13

सत्रे ह जाताविषिता नमोभिः कुम्भे रेतः सिषिचतुः समानम् । ततो ह मान उदियाय मध्यात्ततो जातमृषिमाहुर्वसिष्ठम् ॥

സത്രത്തിൽ തന്നേ, ജനനത്തിൽ പ്രേരിതരായി, നമസ്കാരങ്ങളാൽ, അവർ ഒരേ പൊതുവായ രേതസ്സിനെ കുംഭത്തിൽ ഒഴിച്ചു. അവിടെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്നു പ്രാണ-ആത്മാവ് മേലോട്ടുയർന്നു; അവിടെ ജനിച്ച ഋഷിയെ അവർ ‘വസിഷ്ഠൻ’ എന്നു വിളിക്കുന്നു—സത്യത്തിൽ സുസ്ഥിതൻ.

Mantra 14

उक्थभृतं सामभृतं बिभर्ति ग्रावाणं बिभ्रत्प्र वदात्यग्रे । उपैनमाध्वं सुमनस्यमाना आ वो गच्छाति प्रतृदो वसिष्ठः ॥

അവൻ ഉക്ത (സ്തുതി-ഹിമ്നം)യും സാമ (ഗാനം)യും ധരിക്കുന്നു; ഗ്രാവാണം (സോമപിഷണക്കല്ല്) ധരിച്ച് അഗ്രത്തിൽ പ്രസ്ഫുടമായി വാക്ക് ഉച്ചരിക്കുന്നു. പ്രസന്നവും സമ്മതവുമായ മനസ്സോടെ അവനോടു സമീപിക്കുവിൻ; പഥം തുറക്കുന്ന വസിഷ്ഠൻ നിങ്ങളിലേക്കു വരുന്നു.