
Sukta 7.41
Vasiṣṭha
Jagatī (probable due to longer line with repeated prātar; traditional classification often places such litanies in Jagatī)
ഈ സൂക്തം പ്രഭാതകാല ലിതനിയാകുന്നു. ദിവസം ഋതക്രമത്തിലും മംഗലശക്തിയിലും ആരംഭിക്കേണ്ടതിന് അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, മിത്ര-വരുണൻ, അശ്വിനൗ, ഭഗൻ, പൂഷൻ, ബ്രഹ്മണസ്പതി, സോമൻ, രുദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ദേവവലയത്തെ ആവർത്തിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഭഗം (സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ പങ്ക്), സംരക്ഷണം, ദിവസത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ‘സ്വസ്തി’ (ക്ഷേമം) എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം ഉഷസ്സുകളോടു പ്രാർത്ഥിച്ച്, എപ്പോഴും പുതുക്കപ്പെടുന്ന സമൃദ്ധമായ പ്രഭാതങ്ങൾ ഘൃതസദൃശമായ ആനന്ദം ‘പാൽപോലെ’ ദോഹിച്ച് യജമാനന്റെ പ്രാണശക്തിയെ നിലനിർത്തട്ടെ എന്നു യാചിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्विना । प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोममुत रुद्रं हुवेम ॥
പ്രാതഃകാലത്ത് ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ വിളിക്കുന്നു, പ്രാതഃ ഇന്ദ്രനെയും വിളിക്കുന്നു; പ്രാതഃ മിത്ര-വരുണന്മാരെയും, പ്രാതഃ അശ്വിന്മാരെയും. പ്രാതഃ ഭഗനെയും, പൂഷനെയും, ബ്രഹ്മണസ്പതിയെയും വിളിക്കുന്നു; പ്രാതഃ സോമനെയും, കൂടാതെ രുദ്രനെയും വിളിക്കുന്നു.
Mantra 2
प्रातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता । आध्रश्चिद्यं मन्यमानस्तुरश्चिद्राजा चिद्यं भगं भक्षीत्याह ॥
പ്രഭാതത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഭഗനെ—പ്രഭാതവിജയിയായ ഉഗ്രനെ—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്ന വിധർത്താവായ അദിതിയുടെ പുത്രനെ. അവനെ സ്മരിക്കുന്ന ദീനനും, ബലവാനും, രാജാവും പോലും ആ ഭഗനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു: “എനിക്ക് പങ്കു ലഭിക്കട്ടെ.” അതുപോലെ ഞങ്ങളും ആനന്ദത്തിന്റെയും വർധനയുടെയും ആത്മസമ്മതമായ ന്യായപങ്കിൽ പങ്കാളികളാകട്ടെ.
Mantra 3
भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन्नः । भग प्र णो जनय गोभिरश्वैर्भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम ॥
ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങളുടെ നേതാവും മാർഗ്ഗദർശകനും; ഹേ ഭഗ, നിന്റെ ദാനം സത്യവും ഋതുസമ്മതവും—ഈ ധീ (പ്രേരിത ബുദ്ധി) ഞങ്ങളിലുയർത്തി പ്രകാശിപ്പിച്ചു ഞങ്ങൾക്ക് നൽകേണമേ. ഹേ ഭഗ, ഗോ (കിരണം/പ്രകാശം)കളോടും അശ്വ (വേഗശക്തി)കളോടും കൂടി ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ടു ജനിപ്പിക്കേണമേ; ഹേ ഭഗ, നൃഭിഃ—സത്യമായ മാനവത്വത്തിന്റെ ബലങ്ങളാൽ—ഞങ്ങൾ നൃവന്തഃ, ആത്മബലത്തിൽ സമൃദ്ധരാകട്ടെ.
Mantra 4
उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व उत मध्ये अह्नाम् । उतोदिता मघवन्त्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्याम ॥
ഇപ്പോഴുതന്നെ ഞങ്ങൾ ഭഗവന്തഃ—ദിവ്യപങ്കിൽ യുക്തരാകട്ടെ; പ്രപിത്വത്തിൽ (മുന്നേറുന്ന യാത്രയിൽ)യും, ദിവസങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിലും അങ്ങനെ തന്നേ. സൂര്യോദയത്തിൽ, ഹേ മഘവന്തഃ (സമൃദ്ധിദാതാക്കൾ), ദേവന്മാരുടെ സുമതൗ—ശുഭവും പ്രകാശമയവുമായ സമ്മതത്തിൽ—ഞങ്ങൾ വസിക്കട്ടെ.
Mantra 5
भग एव भगवाँ अस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः स्याम । तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीति स नो भग पुरएता भवेह ॥
ഭഗൻ തന്നേ ദേവനായി—ദൈവഭാഗം നിറഞ്ഞവനായി—ഇരിക്കട്ടെ; ആ ഭാഗംകൊണ്ട് ഞങ്ങളും ഭാഗവാന്മാരാകട്ടെ. ഹേ ഭഗാ, എല്ലാവരും സത്യമായും വിളിക്കുന്ന നിന്നെ—ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്ക് പുരഏതാ, മുന്നിൽ പോകുന്നവൻ, വഴിയുടെ പ്രഥമനേതാവായി ഭവിക്കണമേ.
Mantra 6
समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय । अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ॥
ഞങ്ങളുടെ അധ്വര (യജ്ഞ)ത്തിലേക്ക് ഉഷസ്സുകൾ ഒരുമിച്ച് നമിക്കട്ടെ; ദധിക്രാവൻ ശുഭ്രമായ പദത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതുപോലെ. സമീപത്തേക്ക് വരുന്ന, വസുവിദ് (സമ്പത്ത് കണ്ടെത്തുന്ന) ഭഗനെ—വാജിന അശ്വങ്ങൾ രഥത്തെ കൊണ്ടുവരുന്നതുപോലെ—ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരട്ടെ.
Mantra 7
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः । घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
അശ്വവതീ, ഗോമതീ, വീരവതീ—ശുഭമായ ഉഷസ്സുകൾ—ഞങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴും ഉദിക്കട്ടെ. ഘൃതം (ഘീ/പ്രകാശമയ രസം) ദോഹിച്ച്, എല്ലാദിക്കുകളിലും നിന്നു നിറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ സ്വസ്തിഭിഃ (ക്ഷേമങ്ങളാൽ) എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക.
A rhythmic dawn refrain—“prātar…”—that calls the chief divine powers to be present at the day’s threshold.
The hymn expands from invocation to petition: may the gods grant a fortunate share (bhaga), guidance, healing, right speech, and protection through all phases of time within the day.
The prayer for sustained divine favor—sumati and bhagavattva—across the day’s movement, not merely at the moment of sunrise.
A closing blessing to Uṣas: may the Dawns rise always auspicious, ‘milking’ ghee-like delight and guarding the worshippers with enduring svasti.
prātar agnim prātar indraṃ havāmahe
devānāṃ sumatau syāma
yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
It is a dawn prayer that calls multiple deities at the start of the day so life proceeds in right order (ṛta), with protection (svasti) and a fortunate share (bhaga).
The repetition marks dawn as the sacred threshold when intention is set and divine powers are invited to govern the whole day—work, travel, health, speech, and inner clarity.
Recite it at sunrise (or just before), offer a small ghee lamp or fire offering if possible, and end by holding the intention of svasti—steadiness, protection, and truthful action through the day.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.