Rig Veda Sukta 16
Mandala 7Sukta 1612 Mantras

Sukta 16

Sukta 7.16

Rishi

Vasiṣṭha (opening of hymn 7.16 in the Vasiṣṭha collection)

Devata

Agni

Chandas

Jagatī (opening verse appears longer; likely Jagatī or mixed meter at hymn start)

ഋഗ്വേദം 7.16 വസിഷ്ഠന്റെ ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്; യാഗത്തിന്റെ പ്രിയനും ഏറ്റവും വിവേകമുള്ള മാർഗ്ഗദർശകനുമായ—“എല്ലാവരുടെയും ദൂതൻ” ആയ—അഗ്നിയെ ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവൻ ഹവിസ്സുകൾ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുകയും കർമത്തിൽ ക്രമവും ശാസനയും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹോതൃ/വഹ്നിയായി, അധ്വരത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കാനായി ദേവന്മാർ രൂപപ്പെടുത്തിയവനായി അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, ഋഷികളെയും യജമാന-പോഷകരെയും ശുഭതയിൽ ഇരുത്തി, ധനം, വീരശക്തി (സുവീര്യ), ജനങ്ങളിൽ ധർമ്മാനുസൃതമായ ശരിയായ നേതൃത്വം എന്നിവ നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Sanskrit recitationRig Veda 7.16

Mantras

Mantra 1

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे । प्रियं चेतिष्ठमरतिं स्वध्वरं विश्वस्य दूतममृतम् ॥

ഈ നമസ്കാരത്താൽ നിങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഊർജ്ജയുടെ നപാത്, പ്രിയൻ, ചേതനയിൽ അത്യന്തം വിവേകി, സ്വധ്വര യജ്ഞത്തിന്റെ ഉറച്ച മാർഗ്ഗദർശി, സർവ്വത്തിന്റെ ദൂതൻ, അമൃതൻ (അമരൻ).

Mantra 2

स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत्स्वाहुतः । सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम् ॥

ആരു അരു‍ഷ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) ശക്തികളെ—വിശ്വഭോജസങ്ങളെ—യോജിപ്പിക്കുന്നുവോ, അവൻ സ്വാഹുതിയാൽ നന്നായി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായി മുന്നോട്ട് പായുന്നു. യജ്ഞം സുബ്രഹ്മമാകുന്നു; വസുക്കൾക്കു സുശമീ (ശമിപ്പിക്കുന്ന) ആകുന്നു; ജനങ്ങൾക്കു ദേവ രാധസ് (ദിവ്യ ദാന-സമൃദ്ധി) ആകുന്നു.

Mantra 3

उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः । उद्धूमासो अरुषासो दिविस्पृशः समग्निमिन्धते नरः ॥

ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ട, മീൾഹുഷ് (ഉദാര ദാതാവ്)ന്റെ ശോചി (ജ്വാല) മേലോട്ടുയരുന്നു. അവന്റെ ധൂമങ്ങളും മേലോട്ടുയരുന്നു—അരു‍ഷ, ദിവിസ്പൃശ് (ആകാശസ്പർശി); ഇങ്ങനെ നരർ (മാനവശക്തികൾ) ഒരുമിച്ച് അഗ്നിയെ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 4

तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥

ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ ഞങ്ങൾ ദൂതനാക്കുന്നു—അത്യന്തം യശസ്സുള്ള ദൂതനായി; ഹവിയുടെ ആസ്വാദനത്തിനായി ദേവന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക. ഹേ സഹസിന്റെ പുത്രനേ, മർത്ത്യരെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ മാനുഷിക പോഷണ-സമ്പത്തുകളും—ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ നിന്നു അപേക്ഷിക്കുന്ന ജീവാധാരങ്ങളും—ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്യുക.

Mantra 5

त्वमग्ने गृहपतिस्त्वं होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता यक्षि वेषि च वार्यम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഗൃഹപതിയാണ്; അധ്വര യജ്ഞത്തിൽ നീ ഞങ്ങളുടെ ഹോതാവാണ്. ഹേ വിശ്വവാര, പ്രചേത, നീ ശുദ്ധീകരകൻ; യജ്ഞം നിർവഹിക്കയും ശ്രേഷ്ഠമായ വാര്യ—ഉത്തമ ധന-സമ്പത്ത് (അന്തരംഗ സമൃദ്ധിയും)—ഇവിടെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുക.

Mantra 6

कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो त्वं हि रत्नधा असि । आ न ऋते शिशीहि विश्वमृत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ॥

ഹേ സുക്രതു, യജമാനനുവേണ്ടി രത്നം (ധന-സമ്പത്ത്) രൂപപ്പെടുത്തുക; നീ തന്നെയാണ് രത്നധാ. നിന്നില്ലാതെ ഒന്നും സജ്ജമാകുന്നില്ല; ഞങ്ങൾക്കായി സമസ്ത ഋത്വിജ-കർമ്മത്തെ തീക്ഷ്ണമാക്കുക—സുശംസനായും കർമ്മത്തിൽ ദക്ഷനായും ഉള്ളവനെ.

Mantra 7

त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः । यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान्दयन्त गोनाम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, സ്വാഹുതിയാൽ യഥാവിധി അർപ്പിക്കപ്പെട്ട നിനക്കുള്ളിൽ പ്രിയ സൂരിമാർ വസിക്കട്ടെ; ജനങ്ങളിൽ നേതാക്കളായും ദാനവീരന്മാരായും ഉള്ളവർ, ഗോകൾക്കായുള്ള വിശാല ഉർവര നിലങ്ങൾ—പ്രകാശത്തിന്റെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും തുറന്ന മേച്ചൽപ്പുറങ്ങൾ—പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ.

Mantra 8

येषामिळा घृतहस्ता दुरोण आँ अपि प्राता निषीदति । ताँस्त्रायस्व सहस्य द्रुहो निदो यच्छा नः शर्म दीर्घश्रुत् ॥

ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ ഘൃതഹസ്താ ഇളാ പ്രാതഃകാലത്ത് വന്ന് ഇരിക്കുമോ, ഹേ സഹസ്യ (ബലത്തിന്റെ പുത്ര), അവരെ വക്ര ദ്രോഹിയിലും നിന്ദാവചനത്തിലും നിന്ന് രക്ഷിക്ക; ഹേ ദീർഘശ്രുത, ഞങ്ങൾക്ക് ശർമ—ആശ്രയം—അനുഗ്രഹിക്ക.

Mantra 9

स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः । अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ॥

ആനന്ദകരമായ ജിഹ്വയും മുഖവും ഉള്ള, ഹവിയെ വഹിക്കുന്നവൻ, അത്യന്തം വിജ്ഞാനിയായവൻ—ഹേ അഗ്നേ, ദാനവീരന്മാർക്കായി ഞങ്ങൾക്ക് റയി (സമൃദ്ധി) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; ഹവ്യദാനം—യജ്ഞാർപ്പണത്തിന്റെ ദാനം—പ്രവർത്തിപ്പിക്കയും ചെയ്യുക.

Mantra 10

ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन श्रवसो महः । ताँ अंहसः पिपृहि पर्तृभिष्ट्वं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ॥

സിദ്ധി വരുത്തുന്ന കൃപകളും അശ്വസമാന വേഗമുള്ള സമൃദ്ധിയുടെ ശക്തികളും ദാനം ചെയ്യുന്നവർ—വിപുലമായ ശ്രവസ്സിന്റെ (കീർത്തിയുടെ) ആഗ്രഹം കൊണ്ടു പ്രേരിതർ—അവരെ നീ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കേണമേ. ഹേ യവിഷ്ഠ (ഏറ്റവും യുവൻ) അഗ്നേ, രക്ഷകരോടുകൂടെ, പ്രകാശത്തിന്റെ നൂറു ദുർഗങ്ങളാൽ അവരെ കാത്തുകൊൾക.

Mantra 11

देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम् । उद्वा सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते ॥

ദ്രവിണോദാഃ ദേവൻ നിങ്ങള്ക്കായി നിറഞ്ഞ പാത്രം തുറന്നിരിക്കുന്നു. അതിനെ മേലോട്ടു ഒഴിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ നിറയ്ക്കുക; അപ്പോൾ തന്നേ ദേവൻ നിങ്ങളെ മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നു—നിങ്ങളുടെ ഭവനം/വളർച്ചയെ പൂർണ്ണതയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു.

Mantra 12

तं होतारमध्वरस्य प्रचेतसं वह्निं देवा अकृण्वत । दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ॥

അവനെ ദേവന്മാർ അധ്വര (ആന്തര യജ്ഞ)ത്തിന്റെ പ്രചേതസ് (പ്രബുദ്ധ) ഹോതാരനായി, വഹ്നി—അർപ്പണം വഹിക്കുന്നവൻ—ആയി രൂപപ്പെടുത്തി. അഗ്നി വിധാതാവിന് (വിധി ക്രമീകരിക്കുന്നവന്), ദാശുഷേ (അർപ്പിക്കുന്ന) ജനത്തിനും, രത്നം—വീര്യസമ്പന്നമായ സുവീര്യം—സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

Agni is praised—especially as the immortal messenger who carries offerings to the gods and as the Hotṛ (chief priest) who makes the sacrifice succeed.

It asks Agni to guide the rite in right order, support inspired leaders and seers, and grant “ratna” (treasure) and “suvīrya” (heroic strength and capability).

It means Agni connects humans and gods: he receives the offering here, conveys it to the divine powers, and returns their blessings as protection, clarity, and prosperity.

Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App