
Sukta 7.75
Vasiṣṭha
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh (likely; confirm by metrical count in critical edition)
ഈ ഉഷസ്സ്തുതിയിൽ വസിഷ്ഠൻ ഉഷസ്സിനെ സ്വർഗ്ഗജനിതയായി, ഋതം നയിക്കുന്നവളായി പുകഴ്ത്തുന്നു. അവളുടെ ഉദയം മഹത്വം വെളിപ്പെടുത്തി ലോകത്തിന്റെ പാതകളെ ചലിപ്പിക്കുകയും വൈരിയായ അന്ധകാരത്തെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കവിയവളെ സൂര്യന്റെ ദീപ്തിമയ വധുവായും ധനവും ജീവശക്തിയും നൽകുന്നവളായും വാഴ്ത്തി, അവസാനം യജമാനനും യാഗാസനത്തിനും പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, വീരപുത്രന്മാർ, മുറിയാത്ത ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
व्युषा आवो दिविजा ऋतेनाविष्कृण्वाना महिमानमागात् । अप द्रुहस्तम आवरजुष्टमङ्गिरस्तमा पथ्या अजीगः ॥
ഋത (സത്യക്രമം) കൊണ്ടു ദിവിജയായ ഉഷസ് പ്രകാശിച്ചു—തന്റെ മഹിമ വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്. അവൾ ദ്രുഹ (വഞ്ചകൻ)ന്റെ തമസ്, അനിഷ്ടമായ ആവരണം, അകറ്റി; അത്യന്തം അങ്കിരസ്-സമയായവളായി, അവൾ പഥ്യാ—മാർഗങ്ങളെ—ചലനത്തിലാക്കി.
Mantra 2
महे नो अद्य सुविताय बोध्युषो महे सौभगाय प्र यन्धि । चित्रं रयिं यशसं धेह्यस्मे देवि मर्तेषु मानुषि श्रवस्युम् ॥
ഹേ ഉഷസ്, ഇന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് സുവിത (സുഗമഗതി/സദ്ഗതി)യ്ക്കായി ഉണരുക; മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിലേക്ക് ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുക. ഹേ ദേവി, ഞങ്ങളിൽ ചിത്ര റയി—പ്രകാശമുള്ള, യശസ്സു വഹിക്കുന്ന സമ്പത്ത്—സ്ഥാപിക്കൂ; മനുഷ്യരിൽ, മാനുഷ മണ്ഡലത്തിൽ, ഞങ്ങളെ ശ്രവസ്യുക്—ഉന്നത ശ്രവണ/പ്രേരിത യശസ്സിന്റെ അന്വേഷകർ—ആക്കൂ.
Mantra 3
एते त्ये भानवो दर्शतायाश्चित्रा उषसो अमृतास आगुः । जनयन्तो दैव्यानि व्रतान्यापृणन्तो अन्तरिक्षा व्यस्थुः ॥
ദർശനീയയായ ഉഷസ്സിന്റെ ആ ദീപ്ത കിരണങ്ങൾ—ചിത്രവർണ്ണവും അമൃതസ്വഭാവവും ഉള്ളവ—ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു. ദൈവ്യ വ്രതങ്ങളെ ജനിപ്പിച്ചു, അന്തരിക്ഷത്തെ നിറച്ചു, അവ വിശാലമായി അകന്നകന്ന് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 4
एषा स्या युजाना पराकात्पञ्च क्षितीः परि सद्यो जिगाति । अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्य पत्नी ॥
അവൾ—ഉഷസ്—ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ സ്വയം യുക്തയായി, ക്ഷണത്തിൽ അഞ്ചു വാസസ്ഥലങ്ങളെയും ചുറ്റി വ്യാപിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ വയുന—അന്തരംഗ ക്രമങ്ങളെ—അഭിപശ്യന്തിയായി കാണുന്ന ദിവോ ദുഹിതാ, ഭുവനത്തിന്റെ പത്നി, അവൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 5
वाजिनीवती सूर्यस्य योषा चित्रामघा राय ईशे वसूनाम् । ऋषिष्टुता जरयन्ती मघोन्युषा उच्छति वह्निभिर्गृणाना ॥
വാജിനീവതീ, സൂര്യന്റെ യുവയോഷാ, ചിത്രമഘാ—വിവിധ ദാനങ്ങളാൽ സമൃദ്ധ—അവൾ വസുക്കളുടെ റായയിൽ അധിപത്യം വഹിക്കുന്നു. ഋഷികൾ സ്തുതിക്കുന്നവളായി, യുഗത്തെ പുതുക്കി ജരയന്തിയായി, മഘോണീ ഉഷസ് ഉദിക്കുന്നു—വഹ്നിഭിഃ, അഗ്നിജിഹ്വയായ ആകാംക്ഷാശക്തികൾ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുമ്പോൾ.
Mantra 6
प्रति द्युतानामरुषासो अश्वाश्चित्रा अदृश्रन्नुषसं वहन्तः । याति शुभ्रा विश्वपिशा रथेन दधाति रत्नं विधते जनाय ॥
ഉയർന്ന ലോകങ്ങളുടെ ദ്യുതിക്കെതിരെ അരുണവർണ്ണമായ, ചിത്രവർണ്ണമായ അശ്വങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ഉഷസ്സിനെ വഹിച്ചുകൊണ്ട്. സർവാലങ്കൃതമായ രഥത്തിൽ ആ ശുഭ്ര ഉഷസ് വരുന്നു; ഋതം (സത്യക്രമം) സേവിക്കാൻ സന്നദ്ധനായ വിധാതാവായ മനുഷ്യനിൽ അവൾ രത്നധനം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 7
सत्या सत्येभिर्महती महद्भिर्देवी देवेभिर्यजता यजत्रैः । रुजद्दृळ्हानि दददुस्रियाणां प्रति गाव उषसं वावशन्त ॥
സത്യത്തോടു സത്യം, മഹത്തോടു മഹത്—ദേവി ഉഷസ് യജ്യരായ ദേവന്മാരോടൊപ്പം യജ്യയാണ്. ദൃഢബന്ധങ്ങൾ പൊട്ടിച്ച്, ഉസ്രിയാ—പ്രകാശകിരണങ്ങളുടെ ദീപ്ത കൂട്ടങ്ങളെ—വിതരിച്ച്, പ്രകാശത്തിന്റെ പശുക്കൾ ഉഷസ്സിനോടു പ്രതികരിച്ച് മുഴങ്ങുന്നു.
Mantra 8
नू नो गोमद्वीरवद्धेहि रत्नमुषो अश्वावत्पुरुभोजो अस्मे । मा नो बर्हिः पुरुषता निदे कर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇപ്പോൾ, ഹേ ഉഷസ്സേ, ഗോമത്യും വീരവത്യും—കിരണങ്ങളും വീര്യവും സമൃദ്ധമായ—രത്നം ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്ഥാപിക്കണമേ; അശ്വവത്, പുരുഭോജ—വിശാലാനുഭവദായക—ഞങ്ങൾക്കായി വരിക. ആരുടെയും നിന്ദയ്ക്ക് ഞങ്ങളുടെ ബർഹിഃ (യജ്ഞാസനം) ആകരുതേ; സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമത്തിന്റെ സമരസങ്ങളാൽ—എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാത്തരുളുക.
It praises Uṣas (Dawn) as the truthful light that appears by ṛta, removes darkness, awakens life and activity, and brings prosperity and protection to the worshipper.
Because Dawn’s regular return is a visible sign of cosmic order: her light reveals things as they are, restores right orientation, and drives away the confusion symbolized by darkness.
The poet asks for a treasure rich in cattle, horses, and heroic offspring, and prays that the ritual seat (barhis) remain free from blame while Uṣas grants constant svasti (well-being).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.