
Sukta 7.36
Vasiṣṭha (opening of RV 7.36, Vasiṣṭha cycle)
Triṣṭubh (typical for Agni hymns; cadence suggests triṣṭubh)
ഈ സൂക്തം വസിഷ്ഠചക്രത്തെ ആരംഭിച്ച് യാഗത്തെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) എന്ന ചട്ടക്കൂടിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു: സത്യത്തിന്റെ ആസനത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദിതമായ വാക്ക് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; സൂര്യൻ പ്രകാശത്തിന്റെ “പശുക്കളെ” വിടുതൽ ചെയ്യുന്നു; അഗ്നി യാഗവേദിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പ്രജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും തമ്മിൽ മദ്ധ്യസ്ഥനായ ജ്വാലയായി അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, അവൻ വ്യക്തത, ജീവശക്തി, ശരിയായ ബന്ധം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. സംരക്ഷണത്തിനും വർദ്ധനയ്ക്കുമായി രുദ്രൻ, മരുത്തുകൾ, വിഷ്ണു എന്നിവരെപ്പോലുള്ള സഹശക്തികളെയും ചുരുക്കമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വാക്ക്–പ്രകാശം–അഗ്നി ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിധത്തിൽ യാഗത്തെ വിശുദ്ധീകരിച്ച്, ക്ഷേമം, സന്തതി, വിപുലമായ ജീവശക്തി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
Mantra 1
प्र ब्रह्मैतु सदनादृतस्य वि रश्मिभिः ससृजे सूर्यो गाः । वि सानुना पृथिवी सस्र उर्वी पृथु प्रतीकमध्येधे अग्निः ॥
ഋതത്തിന്റെ സദനത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദിതമായ ബ്രഹ്മം (സ്തുതി-വാണി) മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടട്ടെ. സൂര്യൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശത്തിന്റെ പശുക്കളെ മോചിപ്പിച്ചു. വിശാലമായ ഭൂമി തന്റെ ഉയർച്ചകളോടെ വ്യാപിച്ചു; വിശാലമായ വേദി-മുഖത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ അഗ്നി പ്രജ്വലിക്കുന്നു.
Mantra 2
इमां वां मित्रावरुणा सुवृक्तिमिषं न कृण्वे असुरा नवीयः । इनो वामन्यः पदवीरदब्धो जनं च मित्रो यतति ब्रुवाणः ॥
ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങള്ക്കായി ഞാൻ ഈ നന്നായി നെയ്ത സ്തുതി-വചനത്തെ പണിയുന്നു—പോഷക പാനീയത്തെപ്പോലെ പുതുക്കുന്ന ഇഷ, നിങ്ങള്ക്ക് യോജിച്ച പുതിയത്. ഹേ അസുരന്മാരേ (അന്തരാധിപത്യത്തിന്റെ അധിപതികളേ), നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ അദബ്ധനായ പഥപ്രദർശകൻ, പാതയുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ; മിത്രനും വാക്ക് ഉച്ചരിച്ച് ജനത്തെ നിയമത്തിൽ നിർത്തി ഐക്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
Mantra 3
आ वातस्य ध्रजतो रन्त इत्या अपीपयन्त धेनवो न सूदाः । महो दिवः सदने जायमानोऽचिक्रदद्वृषभः सस्मिन्नूधन् ॥
കാറ്റിന്റെ ഒഴുകുന്ന പതാകയിലേക്കു അവർ ആനന്ദത്തോടെ നീങ്ങുന്നു; ദാനശക്തികൾ പാൽക്കറവ പശുക്കളെപ്പോലെ രസത്തോടെ നിറയുന്നു. മഹത്തായ ദ്യൗവിന്റെ സദനത്തിൽ ജനിച്ച ആ വൃഷഭൻ ഈ ഉദറിൽ ഗർജ്ജിക്കുന്നു—പ്രകാശമയ പോഷണത്തിന്റെ സമൃദ്ധി അമർത്തി പുറത്തൊഴുക്കുന്നു.
Mantra 4
गिरा य एता युनजद्धरी त इन्द्र प्रिया सुरथा शूर धायू । प्र यो मन्युं रिरिक्षतो मिनात्या सुक्रतुमर्यमणं ववृत्याम् ॥
ഗിരാ (രൂപപ്പെടുത്തുന്ന വാക്ക്)കൊണ്ട് നിനക്കായി ഈ രണ്ടു ഹരി (നിന്റെ ദീപ്തമായ അശ്വങ്ങൾ)യെ യോജിപ്പിക്കുന്നവൻ, ഹേ ഇന്ദ്ര—പ്രിയൻ, സുറഥൻ, ഹേ ശൂര, ധായു (പോഷകശക്തികളുടെ ധാരകൻ)—മുറിവേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ക്രോധത്തെ ജയിക്കുന്നു; പിന്നെ ഞങ്ങളെ ആര്യമണനിലേക്കു തിരിക്കുന്നു—സുക്രതു, സദ്ഭാവവും ഫലപ്രദമായ വിവേകവും ഉള്ള മഹാശക്തിയിലേക്കു.
Mantra 5
यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः स्व ऋतस्य धामन् । वि पृक्षो बाबधे नृभिः स्तवान इदं नमो रुद्राय प्रेष्ठम् ॥
നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നവർ ഋതത്തിന്റെ സ്വന്തം ധാമത്തിൽ അവന്റെ സഖ്യതയും ജീവവൃദ്ധിയും ആരാധിക്കുന്നു. മനുഷ്യർ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ പോഷകശക്തി വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്നു; ഇതുതന്നെ രുദ്രനോടുള്ള ഏറ്റവും പ്രിയമായ നമസ്കാരം—സത്തയെ അതിതീവ്രമായി ജാഗ്രതയിലാക്കുന്ന ശക്തി.
Mantra 6
आ यत्साकं यशसो वावशानाः सरस्वती सप्तथी सिन्धुमाता । याः सुष्वयन्त सुदुघाः सुधारा अभि स्वेन पयसा पीप्यानाः ॥
യശസ്സുള്ള ശക്തികൾ ഒരുമിച്ച് മുന്നേറുമ്പോൾ—സപ്തപഥിയായ സരസ്വതി, സിന്ധുക്കളുടെ മാതാവ്—ആ സുദുഘാ, സുധാരാ ധാരകൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ പയസാൽ നിറഞ്ഞുയരുന്നു; സ്വജാതമായ പ്രകാശ-സമൃദ്ധിയാൽ അവ സത്തയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 7
उत त्ये नो मरुतो मन्दसाना धियं तोकं च वाजिनोऽवन्तु । मा नः परि ख्यदक्षरा चरन्त्यवीवृधन्युज्यं ते रयिं नः ॥
കൂടാതെ ആ മരുതുകൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ ആനന്ദത്തിൽ മദിച്ചവരായി, ഞങ്ങൾക്ക് ധീ (പ്രേരിത ബുദ്ധി), ടോക (സന്താന-ആത്മാവ്) എന്നും വാജിനഃ ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയും സംരക്ഷിക്കട്ടെ. അക്ഷരമായ ചരന്തീ ശക്തി ഞങ്ങളെ മറികടന്ന് നോക്കി ഉപേക്ഷിക്കരുതേ; പകരം നിങ്ങളുടെ യുജ്യ റയി—യോജിത സമൃദ്ധി—ഞങ്ങൾക്ക് വർദ്ധിക്കട്ടെ.
Mantra 8
प्र वो महीमरमतिं कृणुध्वं प्र पूषणं विदथ्यं न वीरम् । भगं धियोऽवितारं नो अस्याः सातौ वाजं रातिषाचं पुरंधिम् ॥
നിങ്ങൾക്കായി മഹത്തായ അരമതിയെ—വിശാലയും ധർമ്മബുദ്ധിയിൽ സ്ഥിരയും ആയവളെ—മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ; സഭകളുടെ വീരനായ, പാത കണ്ടെത്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന പൂഷണനെയും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുവിൻ. ഈ ജയസാധനയിൽ നമ്മുടെ ധിയെ കാക്കുന്ന ഭഗനെ ഞങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിക്കുവിൻ; വാജം—സമൃദ്ധി—മറ്റും ദാനത്തിൽ സഹായി ആയ പുരന്ധിയെയും ഞങ്ങൾക്ക് ദയചെയ്യുവിൻ.
Mantra 9
अच्छायं वो मरुतः श्लोक एत्वच्छा विष्णुं निषिक्तपामवोभिः । उत प्रजायै गृणते वयो धुर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ മരുതുകളേ, ഈ സ്തുതി-ശ്ലോകം നേരെ നിങ്ങളിലേക്കെത്തട്ടെ; നിങ്ങളുടെ സഹായങ്ങളാൽ, ജലത്തിൽ സിഞ്ചിതമായി, നേരെ വിഷ്ണുവിലേക്കും പോകട്ടെ. പാടുന്നവന്റെ സന്തതിക്കായി വ്യാപിക്കുന്ന ജീവബലം ദയചെയ്യുവിൻ; നിങ്ങൾ—സ്വസ്തി എന്ന ക്ഷേമങ്ങളാൽ—ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാക്കുവിൻ.
Inspired speech rises from ṛta’s seat; cosmic illumination breaks open as Sūrya releases the lights, and Agni is kindled in the altar’s middle.
Agni’s priestly role is praised as the force that spreads strength and right order; worshippers seek companionship with the divine and growth within ṛta’s dwelling.
The hymn’s power concentrates in the effective praise that ‘spreads wide’ strength—devotion becomes potency, and the requested awakening/protection is secured through the invoked powers.
The chant is directed to protective deities (Maruts and Viṣṇu) and ends with petitions for offspring, widening life-force, and continual safeguarding through svasti.
pra brahmaitu sadanād ṛtasya
यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः स्व ऋतस्य धामन् । वि पृक्षो बाबधे नृभिः स्तवान इदं नमो रुद्राय प्रेष्ठम् ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
It establishes the sacrifice in ṛta (cosmic truth-order): inspired speech begins the rite, Sūrya brings illumination, and Agni is kindled at the altar as the priestly mediator who grants vitality and wellbeing.
In Vedic symbolism, “cows” often mean rays or lights. The hymn says Sūrya releases these lights, suggesting clarity and revelation that support Agni’s ritual work and the mind’s awakening.
Agni is the main deity, but the hymn briefly widens the invocation to allied powers for protection and increase. Rudra represents intense awakening and safeguarding, while the Maruts and Viṣṇu are asked to guard the singer and grant wellbeing and offspring.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.