
Sukta 7.13
Vasiṣṭha
Agni Vaiśvānara
Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്തമായ മൂന്ന് ഋക്കുകളുള്ള സ്തുതിഗാനം വൈശ്വാനരരൂപത്തിലുള്ള അഗ്നിയെ—സർവ്വശുദ്ധീകരകനും ലോകം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുന്ന അഗ്നിയുമായ—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; വൈരശക്തികളെ നശിപ്പിക്കുകയും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി പുകഴ്ത്തുന്നു. അഗ്നിയുടെ ജനനം ഇരുലോകങ്ങളെയും നിറച്ച് ദേവന്മാരെ പീഡനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കോസ്മിക സംഭവമായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ബ്രഹ്മൻ (പവിത്രവാക്ക്/ആകാംക്ഷ)ക്കായി ‘പാത’ അഗ്നി വെളിപ്പെടുത്തുകയും ദൈവശക്തികൾ ആരാധകരെ ദീർഘകാല ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഗാനം സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्राग्नये विश्वशुचे धियंधेऽसुरघ्ने मन्म धीतिं भरध्वम् । भरे हविर्न बर्हिषि प्रीणानो वैश्वानराय यतये मतीनाम् ॥
അഗ്നിക്കായി—സകലത്തെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനും വൈരശക്തികളെ സംഹരിക്കുന്നവനും—ഈ ധിയെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുവിൻ; പ്രചോദിത വാക്ക് (മന്ത്രം)യും ദർശനബുദ്ധി (ധീതി)യും കൊണ്ടുവരുവിൻ. ബർഹിഷ് എന്ന യജ്ഞാസനത്തിൽ ഹവിസ്സുപോലെ തൃപ്തനായി, അവൻ വൈശ്വാനരനുവേണ്ടി—നമ്മുടെ മതികളെ നയിക്കുന്നവനുവേണ്ടി—പ്രയത്നിക്കുന്നു.
Mantra 2
त्वमग्ने शोचिषा शोशुचान आ रोदसी अपृणा जायमानः । त्वं देवाँ अभिशस्तेरमुञ्चो वैश्वानर जातवेदो महित्वा ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ജ്വാലയാൽ ജ്വാലാമയനായി ദഹിക്കുന്നു; ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നതുമാത്രത്തിൽ നീ രണ്ടു ലോകങ്ങളായ രോദസീയെ നിറയ്ക്കുന്നു. നീ ദേവന്മാരെ വൈരപീഡനമായ അഭിശസ്തിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു; ഹേ വൈശ്വാനര, ഹേ ജാതവേദസ്—നിന്റെ മഹിമയാൽ.
Mantra 3
जातो यदग्ने भुवना व्यख्यः पशून्न गोपा इर्यः परिज्मा । वैश्वानर ब्रह्मणे विन्द गातुं यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ജനിച്ചപ്പോൾ ഭുവനങ്ങളിലേക്കു ദൃഷ്ടി വ്യാപിപ്പിച്ചു; കിരണങ്ങൾ/ജ്ഞാനം കാത്തിടുന്ന ഗോപാലനെപ്പോലെ, എല്ലാടവും ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു. ഹേ വൈശ്വാനര, ബ്രഹ്മണ—ആത്മാവിന്റെ ആകാംക്ഷയുള്ള വാക്ക്—ക്കായി ഗതിയുടെ പാത കണ്ടെത്തുക; ഹേ ദിവ്യശക്തികളേ, സ്വസ്തികളാൽ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാത്തുകൊള്ളുക.
Vaiśvānara is Agni as the “universal” fire—present in sacrifice and in the cosmos—who purifies, protects, and guides human prayer toward the gods.
It poetically says Agni’s appearance is cosmic: his light and power spread through heaven and earth, establishing order, clarity, and the conditions for worship and protection.
The hymn asks Agni to remove hostile pressures, reveal the right “path” (gātu) for brahman (sacred word/aspiration), and keep the worshippers safe in lasting well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.