
Sukta 7.15
Vasiṣṭha
Agni
Gāyatrī (probable; short verse)
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം യജ്ഞത്തിലും ഗൃഹത്തിലും ഏറ്റവും അടുത്തും അത്യന്തം ആത്മീയമായ ദൈവസഖാവുമായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഹവി അവന്റെ “മുഖ”ത്തിലേക്കാണ് ഒഴുക്കി അർപ്പിക്കുന്നത്. അഗ്നി രാത്രികളിലും ഉഷസ്സുകളിലും പ്രകാശിക്കട്ടെ, ആരാധകരെ സത്യ അഗ്നി-പ്രജ്വാലകരാക്കട്ടെ, പാപത്തിൽ നിന്ന്, ഞെരുക്കത്തിൽ നിന്ന്, വൈരാഭിപ്രായത്തിൽ നിന്ന് പകലും രാത്രിയും അവരെ കാക്കട്ടെ എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
उपसद्याय मीळ्हुष आस्ये जुहुता हविः । यो नो नेदिष्ठमाप्यम् ॥
അടുത്തുതന്നെ ഉള്ള ദാനശീലന്റെ വായിലേക്കു ഹവിസ് അർപ്പിക്കുവിൻ; അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അടുത്ത ആപ്യ ആശ്രയവും പൂർണ്ണതയും ആകുന്നു.
Mantra 2
यः पञ्च चर्षणीरभि निषसाद दमेदमे । कविर्गृहपतिर्युवा ॥
അഞ്ചു ജനങ്ങളിലുമേൽ, വീടുവീടായി, തന്റെ ആസനം ഏറ്റവൻ—കവി, യുവ ഗൃഹപതി: ഓരോ അന്തർഗൃഹത്തിലും സ്ഥാപിതനായ അഗ്നി.
Mantra 3
स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु विश्वतः । उतास्मान्पात्वंहसः ॥
അഗ്നി—വേദോ, അറിയുന്നവൻ—ഞങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ദിക്കിലും വിശ്വസ്ത സഹചാരിയെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ; കൂടാതെ ഞങ്ങളെ അംഹസ് (ക്ലേശ-ദോഷ)ത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 4
नवं नु स्तोममग्नये दिवः श्येनाय जीजनम् । वस्वः कुविद्वनाति नः ॥
ദിവ്യശ്യേനനായ (ആകാശത്തിലെ പരുന്തായ) അഗ്നിക്കായി ഞങ്ങൾ ഒരു പുതിയ സ്തോമം പണിതിരിക്കുന്നു. ധനസമ്പത്തിന്റെ തേജസ്സുള്ള വസു, ഞങ്ങൾക്ക് സത്തയുടെ ശുഭ പൂർണ്ണ സമൃദ്ധികൾ ഒരുപക്ഷേ ജയിച്ചു തരുന്നുവോ?
Mantra 5
स्पार्हा यस्य श्रियो दृशे रयिर्वीरवतो यथा । अग्रे यज्ञस्य शोचतः ॥
ആരുടെ ശ്രിയഃ (ശോഭകൾ) ദർശിക്കാൻ അത്യന്തം സ്പൃഹണീയമോ—വീരബലസമ്പന്നന്റെ റയി (ധനം) പോലെ—യജ്ഞത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ, മുൻപിൽ തലസ്ഥാനത്ത്, അവൻ ജ്വലിച്ചു പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ.
Mantra 6
सेमां वेतु वषट्कृतिमग्निर्जुषत नो गिरः । यजिष्ठो हव्यवाहनः ॥
ഈ വഷട്കൃതി (വഷട്-ഘോഷം) മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ; അഗ്നി നമ്മുടെ ഗിരഃ (സ്തുതി-വാക്കുകൾ)യിൽ പ്രസന്നനാകട്ടെ. യജിഷ്ഠനായ ഹവ്യവാഹനൻ അതിനെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
Mantra 7
नि त्वा नक्ष्य विश्पते द्युमन्तं देव धीमहि । सुवीरमग्न आहुत ॥
ഹേ വിശ്പതേ (ജനാധിപതേ), നിനക്കു നേരെ ഞങ്ങൾ ചിന്തയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു; ഹേ ദ്യുമന്ത ദേവ, നിന്നെ അന്തഃചേതനയിൽ ധരിക്കുന്നു—ഹേ അഗ്നി, ആഹുതിയാൽ ആഹ്വാനിത—ഞങ്ങളിലൊരു സുവീരത (വീര്യം) ഉദിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 8
क्षप उस्रश्च दीदिहि स्वग्नयस्त्वया वयम् । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥
രാത്രികളിലും ഉഷസ്സുകളിലും ഞങ്ങൾക്കായി ദീപ്തമാവുക; നിന്നാൽ ഞങ്ങൾ സ്വഗ്നയഃ—അന്തരാഗ്നിയെ സത്യമായി ജ്വലിപ്പിക്കുന്നവർ—ആകുന്നു. നീ സുവീരൻ; ഞങ്ങളുടെ പരിശ്രമത്തിൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള സഹചാരിയുമാണ് നീ.
Mantra 9
उप त्वा सातये नरो विप्रासो यन्ति धीतिभिः । उपाक्षरा सहस्रिणी ॥
വിജയത്തിനായി നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് നരർ—വിപ്രർ—ധീതികളോടെ നീങ്ങുന്നു; നിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് സഹസ്രിണീ വാണി വരുന്നു—ഉപാക്ഷരാ, അക്ഷരമക്ഷരമായി നെയ്ത പ്രകാശമുള്ള ഉച്ചാരണം—ചേതനയിൽ ജയത്തെ പണിയാൻ.
Mantra 10
अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिरमर्त्यः । शुचिः पावक ईड्यः ॥
അഗ്നി രക്ഷാംസികളെ തടഞ്ഞു പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു; ദീപ്തജ്വാലയുള്ള അമർത്ത്യൻ, ശുദ്ധൻ—പാവകൻ, ഈഡ്യൻ (സ്തുത്യൻ) — യജ്ഞമാർഗത്തെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 11
स नो राधांस्या भरेशानः सहसो यहो । भगश्च दातु वार्यम् ॥
ഹേ സഹസന്റെ ഈശാന, ബലത്തിന്റെയും പ്രചണ്ഡ ഊർജത്തിന്റെയും അധിപനേ, ഞങ്ങൾക്ക് സിദ്ധിയുടെ സമൃദ്ധികൾ കൊണ്ടുവരേണമേ; ഭഗനും യഥാർത്ഥത്തിൽ വരണീയമായ (വാര്യ) ധനം—ഞങ്ങളുടെ പങ്ക്—ദാനം ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 12
त्वमग्ने वीरवद्यशो देवश्च सविता भगः । दितिश्च दाति वार्यम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ വീര്യസമ്പന്നമായ യശസ് നൽകുന്നു; ദേവ സവിതൃ, ഭഗ, ദിതി എന്നിവരും വരണീയമായ (വാര്യ) മംഗളം ദാനം ചെയ്യുന്നു—ഓരോ ശക്തിയും പ്രകാശത്തിലും ശുഭഭാഗ്യത്തിലും ആത്മാവിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നു.
Mantra 13
अग्ने रक्षा णो अंहसः प्रति ष्म देव रीषतः । तपिष्ठैरजरो दह ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളെ അംഹസ് (പാപ–ക്ലേശം) നിന്നു രക്ഷിക്കേണമേ; ഹേ ദേവാ, ഹാനികരനായവന്റെ നേരെ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുക. ഹേ അജര (അമര)നേ, നിന്റെ അതിതപ്തമായ താപങ്ങളാൽ ശത്രുവിന്റെ ദുഷ്ടരൂപങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്ക.
Mantra 14
अधा मही न आयस्यनाधृष्टो नृपीतये । पूर्भवा शतभुजिः ॥
അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾക്കായി നീ മഹത്തായ, ആയസ്യ (ഇരുമ്പുപോലെ) ദൃഢമായ കോട്ടയായിരിക്കേണമേ—അധൃഷ്ട (അജേയ), നമ്മുടെ നൃപീതയേ (മാനവശക്തികളുടെ കാവൽ)ക്കായി. ശതഭുജി (നൂറു സഹായ-ഭുജങ്ങളുള്ളവൻ) കോട്ടയായി, ബഹുബാഹു സംരക്ഷണം നൽകുക.
Mantra 15
त्वं नः पाह्यंहसो दोषावस्तरघायतः । दिवा नक्तमदाभ्य ॥
ഞങ്ങളെ അംഹസ് (സങ്കോചം–അപരാധം) നിന്നു കാക്കേണമേ; ദോഷാവസ്തര (സന്ധ്യയുടെ ആവരണം)ത്തിലൂടെയും പ്രഭാതത്തിന്റെ തുറവിലൂടെയും, അഘായതഃ (ദുഷ്ടാഭിലാഷിയ)യിൽ നിന്നു. ഹേ അദാഭ്യ (അപരാജിത/അസ്പർശ്യ)നേ, പകലും രാത്രിയും നിന്റെ ജ്വാലയുടെ സുരക്ഷിത വിശാലതയിൽ ഞങ്ങളെ നിലനിർത്തുക.
It presents Agni as the closest divine presence who receives offerings and gives light, strength, and protection. The hymn asks Agni to shine through nights and dawns and to guard the worshipper from harm and wrongdoing.
In Vedic ritual, fire is the living receiver of the offering. Calling it Agni’s “mouth” means the oblation is truly received and then carried onward to the gods as part of the sacrificial order.
It is a request for continuous protection and clarity across the whole cycle of life—work and rest, daylight and darkness. Ritually, it fits especially with morning and evening fire offerings and prayers for ongoing safeguarding.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.