
Sukta 7.82
Vasiṣṭha
Indra-Varuṇa
Triṣṭubh
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്ര–വരുണരുടെ യുഗ്മാധിപത്യത്തെ ആഹ്വാനിച്ച്, യാഗത്തിനും ജനങ്ങൾക്കും സമൂഹത്തിനും ‘മഹി ശർമ’ (വിപുലമായ സംരക്ഷണം) ലഭിക്കാനും, തുടർച്ചയായി പീഡിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധശക്തിയും വരുണന്റെ ധാർമ്മിക–കോസ്മിക ക്രമമായ ഋതവും തമ്മിൽ മാറിമാറി അവതരിപ്പിച്ച്, അവരുടെ സഹകരണമാണു സ്ഥിരതയ്ക്കും വർധനയ്ക്കും ശരിയായ ഭരണത്തിനും അടിസ്ഥാനം എന്നു സ്ഥാപിക്കുന്നു. അവസാനം മിത്രൻ, അര്യമൻ, അദിതി എന്നീ ആദിത്യവലയത്തെയും സവിതൃനെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, ഋതത്തെ നിലനിർത്തുന്ന അഖണ്ഡപ്രകാശം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्रावरुणा युवमध्वराय नो विशे जनाय महि शर्म यच्छतम् । दीर्घप्रयज्युमति यो वनुष्यति वयं जयेम पृतनासु दूढ्यः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ, ഞങ്ങളുടെ അധ്വര (യജ്ഞ)ത്തിനും ഞങ്ങളുടെ ജനത്തിനും വിശിനും മഹത്തായ ശർമ (ശാന്തി-രക്ഷ) നൽകുവിൻ. ദീർഘപ്രയജ്യുമതി ആയി ഞങ്ങളോട് വിരോധിച്ചു ശ്രമിക്കുന്ന ശത്രുവിനെ ജയിച്ച്, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ വിജയം നേടട്ടെ—നിങ്ങളുടെ ധാരകശക്തിയിൽ ദൃഢമായി ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 2
सम्राळन्यः स्वराळन्य उच्यते वां महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू । विश्वे देवासः परमे व्योमनि सं वामोजो वृषणा सं बलं दधुः ॥
നിങ്ങളിൽ ഒരുവനെ ‘സമ്രാട്’ എന്നും മറ്റൊരുവനെ ‘സ്വരാട്’ എന്നും വിളിക്കുന്നു—ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുൺ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും മഹാന്മാർ, മഹാവസു (മഹാസമ്പത്തിന്റെ ദാതാക്കൾ) ആകുന്നു. പരമ വ്യോമത്തിൽ സർവ്വദേവന്മാർ, ഹേ വൃഷണ (ബലവാനായ വൃഷഭങ്ങളേ), നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ഒരുമിച്ച് ഓജസ്സും ബലവും ചേർത്ത് സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 3
अन्वपां खान्यतृन्तमोजसा सूर्यमैरयतं दिवि प्रभुम् । इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनोऽपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः ॥
ജലങ്ങളുടെ പാതകളെ അനുഗമിച്ച് നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ഓജസ്സാൽ ചാനലുകൾ/വഴികൾ പിളർത്തി തുറന്നു; ദിവിയിൽ പ്രഭുവായ സൂര്യനെ സ്ഥാപിച്ചു. ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുൺ, ഈ മായാവാൻ (ശക്തിമാൻ) എന്നവന്റെ മദത്തിൽ നിങ്ങൾ മറഞ്ഞ ആഴത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനങ്ങളെ വീർപ്പിച്ചു; ഞങ്ങളുടെ ധിയഃ (ചിന്ത-പ്രജ്ഞ)കളും വർധിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 4
युवामिद्युत्सु पृतनासु वह्नयो युवां क्षेमस्य प्रसवे मितज्ञवः । ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे ॥
യുദ്ധങ്ങളിലും പൃതനാസുകളിലും അഗ്നിവാഹകർ (വഹ്നയഃ) നിങ്ങളെയേ വിളിക്കുന്നു; ക്ഷേമ (ശാന്തി-ക്ഷേമം) പ്രസവിക്കുമ്പോൾ മിതജ്ഞർ (മാപത്തോടെ അറിയുന്നവർ) നിങ്ങളെയേ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. ഇരുവിധ വസു (സമ്പത്ത്)കളുടെയും ഈശാനരായ ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുൺ, സുഹവ (എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന) നിങ്ങളെ ഗായകകവികൾ വിളിക്കുന്നു—ഞങ്ങളും നിങ്ങളെ ഹവാമഹേ (ആഹ്വാനിക്കുന്നു).
Mantra 5
इन्द्रावरुणा यदिमानि चक्रथुर्विश्वा जातानि भुवनस्य मज्मना । क्षेमेण मित्रो वरुणं दुवस्यति मरुद्भिरुग्रः शुभमन्य ईयते ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ വിശാല മഹിമയാൽ നിങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ജനിതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു; ക്ഷേമം (ശാന്തി) കൊണ്ടു മിത്രൻ വരുണനെ സേവിക്കുന്നു, മറ്റവൻ—ഉഗ്രൻ—മരുത്ഗണങ്ങളോടുകൂടെ ശുഭമായ, ദീപ്തമായ കല്യാണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.
Mantra 6
महे शुल्काय वरुणस्य नु त्विष ओजो मिमाते ध्रुवमस्य यत्स्वम् । अजामिमन्यः श्नथयन्तमातिरद्दभ्रेभिरन्यः प्र वृणोति भूयसः ॥
ഇപ്പോൾ വരുണന്റെ മഹത്തായ തേജസ്സിനായി അവന്റെ ദൃഢമായ, സ്വന്തം ശക്തി ദീപ്തിയിൽ തന്നെത്തന്നെ അളക്കുന്നു. മറ്റവൻ വഴങ്ങാത്തവനെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തുന്നു; മറ്റവൻ ചെറുതിൽ നിന്ന് കൂടുതലായതു—മഹത്തായ വർദ്ധന—തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
Mantra 7
न तमंहो न दुरितानि मर्त्यमिन्द्रावरुणा न तपः कुतश्चन । यस्य देवा गच्छथो वीथो अध्वरं न तं मर्तस्य नशते परिह्वृतिः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-വരുണന്മാരേ, ഏതു വശത്തുനിന്നും ദുഃഖവും അല്ല, ദുര്ഗതികളും അല്ല, ദഹിപ്പിക്കുന്ന താപവും അല്ല—മർത്ത്യനെ സ്പർശിക്കുകയില്ല; ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ യജ്ഞപഥത്തിൽ അവനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ. ആ മർത്ത്യനെ പരിഹ്വൃതി (ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന വികൃതി) പിടിക്കുകയില്ല.
Mantra 8
अर्वाङ्नरा दैव्येनावसा गतं शृणुतं हवं यदि मे जुजोषथः । युवोर्हि सख्यमुत वा यदाप्यं मार्डीकमिन्द्रावरुणा नि यच्छतम् ॥
ഹേ നരാ—ദൈവിക വീരന്മാരേ! നിങ്ങളുടെ ദൈവ്യ അവസാ (രക്ഷക സഹായം)കൊണ്ട് ഇവിടെ വരുവിൻ; നിങ്ങൾ എനിക്ക് അനുകൂലമായി സ്വീകരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്റെ ഹവം (ആഹ്വാനം) കേൾക്കുവിൻ. സൗഹൃദം നിങ്ങളുടേതാണ്; ജലത്തിൽ നിന്നുജനിച്ച കരുണയായ മാർഡീകവും നിങ്ങളുടേതാണ്—ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ, ആ ചികിത്സക അനുഗ്രഹം ഞങ്ങളിലേക്കു നിക്ഷേപിക്കുവിൻ.
Mantra 9
अस्माकमिन्द्रावरुणा भरेभरे पुरोयोधा भवतं कृष्ट्योजसा । यद्वां हवन्त उभये अध स्पृधि नरस्तोकस्य तनयस्य सातिषु ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ! ഓരോ ഏറ്റുമുട്ടലിലും ജനങ്ങളെ താങ്ങുന്ന ശക്തിയാൽ മുന്നിൽ നിന്നു ഞങ്ങളുടെ പുരോയോധന്മാർ (അഗ്രയോദ്ധാക്കൾ) ആകുവിൻ. ഇരുപക്ഷവും നിങ്ങളെ വിളിക്കുമ്പോൾ, ഹേ വീരന്മാരേ, നമ്മുടെ കുഞ്ഞിനും സന്തതിക്കും ലഭിക്കുന്ന ജയങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾക്കായി വിജയം നേടിക്കൊടുക്കുവിൻ.
Mantra 10
अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा द्युम्नं यच्छन्तु महि शर्म सप्रथः । अवध्रं ज्योतिरदितेॠतावृधो देवस्य श्लोकं सवितुर्मनामहे ॥
ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, മിത്രൻ, അര്യമൻ എന്നിവർ ദ്യുമ്നം (തേജസ്സായ പ്രഭാ-ശക്തി)യും മഹത്തായ, വിശാലമായി വ്യാപിക്കുന്ന ശർമം (ശാന്തി/ആശ്രയം)യും സ്ഥാപിക്കട്ടെ. ഋതത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നവരുടെ അദിതിയുടെ അവധ്രം (അഭംഗ) ജ്യോതി ഞങ്ങൾ ധരിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മനസ്സിനെ ഋത-സത്യത്തിലേക്ക് ഉണർത്തുന്ന സവിതൃ ദേവന്റെ ശ്ലോകം (ദിവ്യ വാക്ക്/കീർത്തി) ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു.
They are a paired form of sovereignty: Indra represents conquering power and protection, while Varuṇa represents Ṛta (cosmic and moral order). Together they grant security that is both strong and lawful.
The hymn repeatedly asks for “mahi śarma” (vast shelter/peace) for the sacrifice and the community, and for success against adversaries—so welfare and victory are established under Ṛta.
It widens the prayer from immediate protection to a universal foundation: social harmony (Mitra), noble order (Aryaman), Aditi’s unbroken light, and Savitṛ’s awakening impulse—so prosperity is rooted in truth and right order.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.