
Sukta 7.85
Vasiṣṭha
Indra–Varuṇa
Triṣṭubh (probable; needs verification)
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ സംക്ഷിപ്ത സ്തോത്രം ഇന്ദ്ര–വരുണൻ എന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ സോമം സ്വീകരിക്കാനും ആരാധകനെ “യാത്രയിൽ” സംരക്ഷിക്കാനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ബാഹ്യമായി (സുരക്ഷിത യാത്ര, ക്ഷേമം)യും ആന്തരികമായി (സന്താനവർധന/അന്തരശക്തികളുടെ വളർച്ച)യും. അവരുടെ പരസ്പരപൂരകമായ പരമാധികാരമാണ് ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നത്: ഒരാൾ ജനങ്ങളെയും ഋതക്രമത്തെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയും താങ്ങിയും നിർത്തുന്നു; മറ്റാൾ തടസ്സങ്ങളെയും പ്രതിരോധങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്നു. ജലങ്ങളുതന്നെ അവരെ ദൈവാധികാരികളായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
Mantra 1
पुनीषे वामरक्षसं मनीषां सोममिन्द्राय वरुणाय जुह्वत् । घृतप्रतीकामुषसं न देवीं ता नो यामन्नुरुष्यतामभीके ॥
ശത്രുബലങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തമായ ഒരു മണീഷ (പവിത്രചിന്ത) ഞാൻ നിങ്ങളിരുവർക്കുമായി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനും വരുണനും വേണ്ടി സോമം ഹവനം ചെയ്യുന്നു. ഘൃതപ്രതീകയായ ദേവി ഉഷസ്സിനെപ്പോലെ, യാത്രാമാർഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ അടുത്തുതന്നെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും സംരക്ഷിക്കുമാറാകട്ടെ.
Mantra 2
स्पर्धन्ते वा उ देवहूये अत्र येषु ध्वजेषु दिद्यवः पतन्ति । युवं ताँ इन्द्रावरुणावमित्रान्हतं पराचः शर्वा विषूचः ॥
ഇവിടെ ദേവഹൂയ (ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന) സംഘർഷത്തിൽ അവർ മത്സരിക്കുന്നു; അവിടെ മിന്നുന്ന പ്രകാശങ്ങൾ യുദ്ധധ്വജങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണ, ആ ശത്രുബലങ്ങളെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും സംഹരിക്കൂ—അവരെ ദൂരത്തേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞ്, തകർത്ത് ചിതറിക്കളയൂ.
Mantra 3
आपश्चिद्धि स्वयशसः सदस्सु देवीरिन्द्रं वरुणं देवता धुः । कृष्टीरन्यो धारयति प्रविक्ता वृत्राण्यन्यो अप्रतीनि हन्ति ॥
സ്വയംയശസ്സുള്ള ആപഃ (ജലദേവികൾ) തങ്ങളുടെ ആസനങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ദേവതാരൂപമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരാൾ വ്യക്തമായി വേർതിരിഞ്ഞ മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളെ താങ്ങുന്നു; മറ്റാൾ അപ്രതീ (അനിരോധ്യ) തടസ്സങ്ങളായ വൃത്രസദൃശ പ്രതിരോധങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നു.
Mantra 4
स सुक्रतुॠतचिदस्तु होता य आदित्य शवसा वां नमस्वान् । आववर्तदवसे वां हविष्मानसदित्स सुविताय प्रयस्वान् ॥
സ സുക്രതു ഋതചിത് ഹോതാ ആകട്ടെ—ഹേ ആദിത്യന്മാരേ, ശവസാ (ബലം) കൊണ്ടു നിങ്ങളെ നമസ്കരിച്ച് വന്ദിക്കുന്നവൻ. ഹവിഷ്മാൻ ആയി വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ അവസ് (സഹായം) ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, സുവിതായ (ശുഭപ്രേരണ/ശുഭമാർഗം) വേണ്ടി ദൃഢമായി ഇരിക്കട്ടെ; പ്രയസ്വാൻ ആയി സത്യ-ഉദ്ഘാടനം/വികാസത്തിലേക്ക് മുന്നേറട്ടെ.
Mantra 5
इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः प्रावत्तोके तनये तूतुजाना । सुरत्नासो देववीतिं गमेम यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇയം മേ ഗീഃ ഇന്ദ്രം വരുണം അഷ്ട—എന്റെ ഈ പ്രേരണാവാക്ക് ഇന്ദ്രനും വരുണനും എത്തി; ടോകേ-തനയേ (സന്തതി, ഉള്ളിലെ ‘ശിശു’) യുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രാവത്തോ ആയി, തൂതുജാനാ—ഉന്നതിയിലേക്ക് ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. സുരത്നാസഃ ആയി ഞങ്ങൾ ദേവവീതിം (ദേവമാർഗം/ദേവസംഗതി) പ്രാപിക്കട്ടെ; നിങ്ങൾ ഇരുവരും സ്വസ്തിഭിഃ സദാ നഃ പാത—ക്ഷേമവും സുരക്ഷിതഗതിയും കൊണ്ട് എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാക്കുക.
They are invoked together as a paired divine power: Indra clears obstacles and defeats resistances, while Varuṇa safeguards ṛta (right order) and stable governance. Together they protect the worshipper and the community.
The hymn asks for protection “on the journey,” removal of obstructions, and steady well-being (svasti). It also prays for growth and continuity—expressed as toke and tanaye (offspring and unfolding inner potential).
The Waters are portrayed as self-glorious powers that establish Indra and Varuṇa in their divine seats. This emphasizes that their authority is cosmic and foundational, not merely local to a single ritual.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.