
Sukta 7.93
Vasiṣṭha
Triṣṭubh (likely; verify)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും എന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ സംയുക്ത വൃത്രഹന്താക്കളായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. പുതുതും ശുദ്ധവുമായ സ്തുതിഗാനം സ്വീകരിച്ച് ആരാധകനു ഉടൻ ശക്തിയും ജയവും സമൃദ്ധമായ ‘വാജ’വും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. യാഗത്തിന്റെയും സമൂഹമത്സരത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവരുടെ സഹായം സ്ഥാപിച്ച്, ദൈവരഹിതമായ വിരോധത്തെ തകർക്കാനും ജനങ്ങളെ ക്ഷേമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം വിഷ്ണുവിനെയും മരുৎഗണങ്ങളെയും പോലുള്ള സഖ്യദേവന്മാരിലേക്കും ദൃഷ്ടി നീട്ടി, യജമാനൻ അവഗണിക്കപ്പെടാതിരിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
शुचिं नु स्तोमं नवजातमद्येन्द्राग्नी वृत्रहणा जुषेथाम् । उभा हि वां सुहवा जोहवीमि ता वाजं सद्य उशते धेष्ठा ॥
ഇന്ന് നവജാതമായ ഈ ശുദ്ധ സ്തോത്രം—ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, വൃത്രഹണന്മാരേ—നിങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമാറാകട്ടെ. നിങ്ങളിരുവരും ‘സുഹവ’—എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവർ; ഞാൻ നിങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജോഹവിക്കുന്നു—ബലസമൃദ്ധി (വാജ) തേടുന്നവനു നിങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ സ്ഥാപിക്കുമാറാകട്ടെ.
Mantra 2
ता सानसी शवसाना हि भूतं साकंवृधा शवसा शूशुवांसा । क्षयन्तौ रायो यवसस्य भूरेः पृङ्क्तं वाजस्य स्थविरस्य घृष्वेः ॥
നിങ്ങളിരുവരും തീർച്ചയായും ജയികൾ—ഒരുമിച്ച് വളരുന്നവർ, ബലത്താൽ ബലം വർധിപ്പിക്കുന്നവർ, ബലത്താൽ തന്നെ നിരന്തരം ദൃഢമാകുന്നവർ. ധാരാളം പോഷണമുള്ള സമ്പത്തിൽ വസിച്ച്, ദൃഢവും ഉഗ്രവുമായ വാജസമൃദ്ധിയെ നിങ്ങൾ കലർത്തി ഒഴുക്കുന്നു.
Mantra 3
उपो ह यद्विदथं वाजिनो गुर्धीभिर्विप्राः प्रमतिमिच्छमानाः । अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणा इन्द्राग्नी जोहुवतो नरस्ते ॥
പ്രചോദിതരായ വിപ്രർ, ശരിയായ പ്രമതി (മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം) തേടി, ഏകാഗ്ര ധികളോടെ വിദഥ (സഭ)യിലേക്കു സമീപിക്കുമ്പോൾ, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്ന കുതിരകളെപ്പോലെ അവർ മുന്നേറുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, നിങ്ങളുടെ നരർ നിങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജോഹവിക്കുന്നു.
Mantra 4
गीर्भिर्विप्रः प्रमतिमिच्छमान ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम् । इन्द्राग्नी वृत्रहणा सुवज्रा प्र नो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः ॥
ദർശനവാക്കുകളായ ഗീർഭികളാൽ വിപ്രൻ (ഋഷി), മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന പ്രജ്ഞ (പ്രമതി) തേടി, സ്തുതിച്ചു വിളിക്കുന്നു—യശസ്സുള്ള, ദീപ്തമായ റയി (സമൃദ്ധി), പുരാതന പങ്കായി ലഭിക്കുന്നതിനെ. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, വൃത്രഹണന്മാരേ, സുവജ്രധാരികളേ, നിങ്ങളുടെ സദാ നവീന ദാനങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ കടത്തിപ്പാറിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 5
सं यन्मही मिथती स्पर्धमाने तनूरुचा शूरसाता यतैते । अदेवयुं विदथे देवयुभिः सत्रा हतं सोमसुता जनेन ॥
മഹത്തായ വിരോധശക്തികൾ മത്സരത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും—സ്വദേഹത്തിലെ പ്രകാശത്തിൽ ദീപ്തരായി, ശൂരസാതാ (വീരപ്രശസ്തി) നേടിയവരായി—മുന്നേറുന്നു. യജ്ഞത്തിന്റെ വിദഥ-സഭയിൽ, ദേവയുജനങ്ങളോടൊപ്പം, അദേവയു (അദേവാശ്രിത) ശക്തിയെ പൂർണ്ണമായി സംഹരിക്കണമേ—ഹേ ജനങ്ങൾ സോമസുതി ചെയ്യുന്നവരേ.
Mantra 6
इमामु षु सोमसुतिमुप न एन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् । नू चिद्धि परिमम्नाथे अस्माना वां शश्वद्भिर्ववृतीय वाजैः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, സൗമനസ്യ (പ്രസന്ന-സമരസ മനസ്) നിമിത്തം ഞങ്ങളുടെ ഈ സോമസുതിയിലേക്കു ഇപ്പോൾ വരിക. ഇപ്പോഴും നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു; ചലനത്തെ പുതുക്കുന്ന സ്ഥിരമായ വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)കളോടെ ഞാൻ എപ്പോഴും നിങ്ങളിലേക്കു തിരിയട്ടെ.
Mantra 7
सो अग्न एना नमसा समिद्धोऽच्छा मित्रं वरुणमिन्द्रं वोचेः । यत्सीमागश्चकृमा तत्सु मृळ तदर्यमादितिः शिश्रथन्तु ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഈ നമസ്കാരത്താൽ പ്രജ്വലിതനായി, മിത്രൻ, വരുണൻ, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവരോടു നീ വാക്കുചൊല്ലുക. ഞങ്ങൾ ചെയ്ത ഏതൊരു അപരാധവും—അതിനെ നീ ശമിപ്പിച്ച് ശരിയാക്കി സന്മാർഗത്തിൽ സ്ഥാപിക്ക; ആര്യമനും അദിതിയും ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ആ ദോഷത്തിന്റെ കെട്ട് അഴിച്ചു വിട്ടുകളയട്ടെ.
Mantra 8
एता अग्न आशुषाणास इष्टीर्युवोः सचाभ्यश्याम वाजान् । मेन्द्रो नो विष्णुर्मरुतः परि ख्यन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഈ വേഗത്തിൽ ഉത്സുകമായ യജ്ഞാർപ്പണങ്ങളാൽ, നിന്റെ സഹചാരത്തിൽ ഞങ്ങൾ ബലത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും പൂർണ്ണ നിധികൾ പ്രാപിക്കട്ടെ. ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും മരുത്ഗണവും ഞങ്ങളെ അവഗണിക്കരുത്; നീ ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും സ്വസ്തിയും സുഖഗതിയുംകൊണ്ട് കാത്തുരക്ഷിക്ക.
A ‘newborn today’ pure hymn is offered, inviting Indrāgnī—easy to call and Vṛtra-slayers—to accept and to bestow immediate vāja (force/plenty).
The hymn situates their help amid rivalry and conflict: the two luminous powers advance as winners of heroic prize, supporting the god-seeking community within the sacrificial assembly.
A decisive plea: in the ritual gathering, together with the devayus (god-seekers), strike down the adevayu (anti-divine) force completely—supported by Soma pressed by the people.
The hymn ends with swift offerings and a sustained request for welfare and protection, ensuring the sacrificer is not passed over by Indra, Viṣṇu, or the Maruts, and is guarded in lasting well-being.
śuciṃ nu stomaṃ navajātam adya
सं यन्मही मिथती स्पर्धमाने तनूरुचा शूरसाता यतैते । अदेवयुं विदथे देवयुभिः सत्रा हतं सोमसुता जनेन ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Indrāgnī means Indra and Agni invoked as a pair. Indra represents conquering strength, while Agni is the sacrificial fire that carries offerings; together they unite ritual power with victory over obstacles.
It asks Indra–Agni to accept the fresh hymn and to grant vāja—strength, success, and winning power—quickly, while also destroying hostile or ‘godless’ opposition and protecting the worshippers.
The closing verse broadens the protection: the poet prays that Indra, Viṣṇu, and the Maruts do not overlook the sacrificer. It is a way of securing welfare (svasti) from the wider circle of allied divine powers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.