Sukta 64
Sukta 7.64
Vasiṣṭha
Mitra–Varuṇa with Aryaman (Ādityas)
Triṣṭubh
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ അഞ്ചൃചകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം, സ്വർഗ്ഗം–അന്തരിക്ഷം–ഭൂമി എന്നിങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡ-നൈതിക ക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന ആദിത്യരായ മിത്ര–വരുണന്മാരോടൊപ്പം അര്യമനെയും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഈ പരമാധികാര ശക്തികൾ ഹവിസ്സ് സ്വീകരിക്കട്ടെ, ആരാധകനെ “ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ പാതകളിലൂടെ” നയിക്കട്ടെ, വൈരവും ശത്രുതയും അകറ്റട്ടെ, ലക്ഷ്യസിദ്ധിയിലേക്കായി ധീ (പ്രചോദിത ചിന്ത)യെ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് നിരന്തരം സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) നൽകട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
दिवि क्षयन्ता रजसः पृथिव्यां प्र वां घृतस्य निर्णिजो ददीरन् । हव्यं नो मित्रो अर्यमा सुजातो राजा सुक्षत्रो वरुणो जुषन्त ॥
ദിവിയിലും പൃഥിവിയിലും വസിച്ച്, രജസ് (മധ്യലോകങ്ങൾ) വഴിയായി സഞ്ചരിച്ച്, ഘൃതസമമായ ദീപ്തിയുടെ തിളങ്ങുന്ന വസ്ത്രങ്ങളെ നിങ്ങൾ കീറി തുറന്നിരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ഹവ്യം സുജാതനായ മിത്രനും അര്യമനും, സുക്ഷത്രൻ—ഉത്തമാധിപത്യമുള്ള—രാജാവായ വരുണനും ആനന്ദത്തോടെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; ആ അധിപത്യശക്തികൾ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഋതം (സത്യ-ക്രമം) സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 2
आ राजाना मह ऋतस्य गोपा सिन्धुपती क्षत्रिया यातमर्वाक् । इळां नो मित्रावरुणोत वृष्टिमव दिव इन्वतं जीरदानू ॥
ഓ രണ്ട് രാജാക്കന്മാരേ, ഋതത്തിന്റെ മഹാഗോപന്മാരേ, സിന്ധുക്കളുടെ അധിപന്മാരേ, ക്ഷത്രിയർ—ആധിപത്യശക്തിയുള്ളവർ—ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ. ഓ മിത്രാവരുണ, ഞങ്ങൾക്ക് ഇളാ (പോഷക പ്രചോദനം)യും ദിവ്യവൃഷ്ടിയും ദയചെയ്യുവിൻ, ഓ ജീരദാനൂ—ദീർഘകാല ദാനദായകർ; ഉയർന്ന ജലങ്ങൾ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങട്ടെ.
Mantra 3
मित्रस्तन्नो वरुणो देवो अर्यः प्र साधिष्ठेभिः पथिभिर्नयन्तु । ब्रवद्यथा न आदरिः सुदास इषा मदेम सह देवगोपाः ॥
മിത്രനും വരുണനും—ദൈവ്യ ആര്യശക്തികൾ—ഞങ്ങളെ ഏറ്റവും സിദ്ധികരമായ പഥങ്ങളിലൂടെ മുന്നോട്ട് നയിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ വചനം ഉയരട്ടെ: ഒരു ശത്രുവും ഞങ്ങളിലേക്കു എത്താതിരിക്കട്ടെ; ദേവഗോപാഃ—ദേവന്മാർ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നവർ—ആയി, ഇഷാ (പോഷണ-ബലം)യിൽ നാം ഒരുമിച്ച് ആനന്ദിക്കട്ടെ.
Mantra 4
यो वां गर्तं मनसा तक्षदेतमूर्ध्वां धीतिं कृणवद्धारयच्च । उक्षेथां मित्रावरुणा घृतेन ता राजाना सुक्षितीस्तर्पयेथाम् ॥
ആർക്കെങ്കിലും മനസ്സുകൊണ്ട് നിങ്ങള്ക്കായി ഈ ആസനം (ഗർത്തം) രൂപപ്പെടുത്തി, മേലോട്ടുയരുന്ന ധീ (പ്രേരിതചിന്ത) ഉയർത്തി ഉറപ്പായി ധരിച്ചു നിർത്തിയിട്ടുണ്ടോ—ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങൾ അവനെ ഘൃതം (നെയ്യ്/പ്രകാശമയ തേജസ്) കൊണ്ട് സിഞ്ചിക്കട്ടെ. ഹേ ഇരുരാജാക്കളേ, സുക്ഷിതികൾ—നല്ല വാസസ്ഥലങ്ങളും സ്ഥിരാവസ്ഥകളും—തൃപ്തിപ്പെടുത്തി പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 5
एष स्तोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवेऽयामि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ വരുണനും മിത്രനും, ഈ സ്തോമം ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് അർപ്പിക്കുന്നു; വായുവിന്നായി പിഴിഞ്ഞെടുത്ത പ്രകാശമുള്ള സോമംപോലെ ഞാൻ ഇതിനെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുന്നു. ഇഷ്ടലക്ഷ്യത്തെ തേടുന്ന നമ്മുടെ ധിയഃ (അന്തരപ്രേരണ/ചിന്തകൾ) നിങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കട്ടെ, ഹേ പുരന്ധി-ശക്തികളേ (സമൃദ്ധിദായിനികളേ); നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ സദാ സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമാവസ്ഥകളാൽ—രക്ഷിക്കട്ടെ.
Frequently Asked Questions
The hymn primarily praises Mitra and Varuṇa, paired Ādityas who uphold cosmic and moral order, and it also invokes Aryaman as a noble Āditya linked with rightful companionship and social harmony.
It asks them to accept the offering, guide the worshipper forward on the best paths, keep enemies and harm away, strengthen inspired thought, and grant continual svasti (well-being).
Mitra–Varuṇa are Vedic guardians of ṛta—truth, law, and proper order—so the hymn naturally frames life as a journey that succeeds when guided by their most effective paths and protected from disorder.
Ask anything about Sukta 64 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.