Mandala 7
मण्डल 7
The Family Book of Vasishtha
ಋಗ್ವೇದದ 7ನೇ ಮಂಡಲವು ಮಹಾನ್ ವಸಿಷ್ಠ ವಂಶಗ್ರಂಥ; ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ (ಬ್ರಹ್ಮನ್), ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಏಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸೋಮಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿತ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇದು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ. ದಾಶರಾಜ್ಞ (ಹತ್ತು ರಾಜರ ಯುದ್ಧ) ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮೃತಿಗಾಗಿ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರ ಯಜ್ಞಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಯುದ್ಧಶಕ್ತಿ ಜನಾಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜರ ಭಾಗ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ತನ್ನ ಮೂರು ಅನುವಾಕ ಗುಂಪುಗಳಾದ್ಯಂತ, ಇಂದ್ರನನ್ನೂ, ಮರುತ್ಗಣಗಳನ್ನು… ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪುನಃಪುನಃ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ.
Suktas in Mandala 7
Sukta 1
Sukta 7.1
ಋಗ್ವೇದ 7.1 ವಸಿಷ್ಠರ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅರಣಿಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು “ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿ” ಅವನನ್ನು ಗೃಹಪತಿ (ಮನೆಯ ಒಡೆಯ)ಯಾಗಿಯೂ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿಯೂ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತುತಿ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಜ್ವಲನ ಮತ್ತು ದೂರದಿಂದಲೂ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗೂ ವೈರಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿ)ವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿ, ಕೊಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಲಿ ಎಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 2
Sukta 7.2
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ; ಇಂಧನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಜ್ಞಪರಿಸರವನ್ನು ನೆಯ್ದಿದೆ—ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಉಷಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯು, ಪವಿತ್ರ ಆಸನವಾದ ಬರ್ಹಿಸ್, ಅದಿತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಆಗಮನಿಸುವುದು—ಹಾಗಾಗಿ ಹವಿರರ್ಪಣೆ ಸುವಿತಾ (ಶುಭಗತಿ), ಸಮೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ತರುವಂತೆ.
Sukta 3
Sukta 7.3
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ ದೂತ (ದೂತ) ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಪೌರೋಹಿತ್ಯಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸೌರ-ಗುರ್ಜನಮಯ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುಚೇತಸ್/ಕ್ರತು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 4
Sukta 7.4
ಈ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಯಜಮಾನರು ಅವನಿಗೆ ಹವ್ಯವನ್ನೂ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಂಕಲ್ಪ/ಬುದ್ಧಿ (ಮತಿ) ಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಮಾನವ ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳೊಳಗೂ ಸಂಚರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಲ ಮತ್ತು ಯಥಾರ್ಥ ಅರಿವಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದವರಿಗೆ ಅವನು ಅಮೃತತ್ವ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವೀರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕನಿಗೂ ಸ್ತುತಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ) ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 5
Sukta 7.5
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ—ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಜಾಗೃತ ಯಜಮಾನರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನನ್ನು ಜನಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಉಷಸ್ಸು ಮತ್ತು ದಿನದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಂತರ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ ಧನ, ಖ್ಯಾತ ಬಲ (ವಾಜ), ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 6
Sukta 7.6
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪವಿತ್ರ ಕಾಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಜನರ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಕನಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಧಿಪತ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ‘ಅಸುರ-ಶಕ್ತಿ’ (ಸ್ವಾಮ್ಯಮಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಲ) ಆಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಳಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಭೂಮಿಗೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಎಂಬ ಗುಣಗಳಿಗಾಗಿ ಆಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 7
Sukta 7.7
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಜ್ಞಾನಿ ದೂತ. ಅಗ್ನಿ ಮಾನವ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ‘ವಿಶ್ಪತಿ’ (ಕುಲಗಳ ಅಧಿಪತಿ)ಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಮಧುರವಾಕ್ಯನಾಗಿ ಋತಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ, ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 8
Sukta 7.8
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತುತಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ರಾಜಸ, ಕುಲೀನ ಸನ್ನಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ—ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಘೃತದಿಂದ ಪೋಷಿತ ಹವಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಾಗಿ. ಇದು ಅಗ್ನಿಯ ವಿಶಾಲ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನೂ, ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭರತ ಮತ್ತು ಪೂರುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅವನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಪೋಷಣೆ, ಪ್ರೇರಣೆ, ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನೇರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 9
Sukta 7.9
ಅಗ್ನಿ (ಜಾತವೇದಸ್)ಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತನಾಗುವ ಅಗ್ನಿ-ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ—ಉಷಸ್ಸಿನ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಏಳುವ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಎರಡುಮಟ್ಟದ ಅಸ್ತಿತ್ವ’ವನ್ನು (ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಜೀವನ) ಸರಿಪಡಿಸಲೆಂದು, ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು, ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು, ಬಲ, ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 10
Sukta 7.10
ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಷಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಭಾತ-ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ—ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹರಡುವವನು, ಮಿಂಚಿ ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವವನು, ಉಷಸ್ಸಿನ ಪ್ರಿಯಕರನಂತೆ. ವಸಿಷ್ಠನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸುಂದರನಾಗಿ, ಯಥಾವಿಧಿ ಚಲಿಸುವ ಹವ್ಯವಾಹಕನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಯಜ್ಞರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ದೈವಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಡುವ ಮಾನವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 11
Sukta 7.11
ಈ ಐದು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಬೋಧಗಮ್ಯವೂ ಫಲಪ್ರದವೂ ಮಾಡುವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಹೋತೃನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಅಮರರೂ ತಮ್ಮ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗ್ನಿಯು ವಿಶ್ವೇ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆಗಮಿಸಲಿ, “ಮಾನವ ವಿಧದಲ್ಲಿ” ಹವಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಿ, ದೂತನಾಗಿಯೂ ಶತ್ರುಭಾಷಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಕನಾಗಿಯೂ ಇರಲಿ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರ ನಡುವೆ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 12
Sukta 7.12
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು “ಮಹಾ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ” ಸಮೀಪಿಸಿ, ತನ್ನದೇ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಯೌವನಮಯ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಕಾಂತಿ ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮಗಳ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಜಾತವೇದಸನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರಾಧಕರನ್ನು ದುಃಖದಿಂದಲೂ ನೈತಿಕ ದೋಷದಿಂದಲೂ ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲೇ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಧನಸಂಪತ್ತು, ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 13
Sukta 7.13
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮೂರು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ವೈಶ್ವಾನರ ರೂಪದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಸರ್ವಶುದ್ಧಿಕರ, ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬುವ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯ ಜನನವನ್ನು ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ದಮನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿ/ಆಕಾಂಕ್ಷೆ)ಗಾಗಿ ‘ಮಾರ್ಗ’ವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿ ಮತ್ತು ದೈವಶಕ್ತಿಗಳು ಆರಾಧಕರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 14
Sukta 7.14
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆವಾಹನೆ: ಕವಿಗಳು ಸಮಿಧ್ (ಇಂಧನ), ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಹವಿಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಜಾತವೇದಸನನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅವನು ವಷಟ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನಮಾಡುವವನು (ದಾಶತ್) ಎಂಬ ಗುರುತು ಒತ್ತಿಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ/ರಕ್ಷಣೆ) ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 15
Sukta 7.15
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ಗೃಹದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ದೈವಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಹವಿಯನ್ನು ಅವನ “ಮುಖ”ದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಷಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ, ಆರಾಧಕರನ್ನು ಸತ್ಯ ಅಗ್ನಿ-ಪ್ರಜ್ವಾಲಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ, ಮತ್ತು ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿಯೂ ಪಾಪದಿಂದ, ಸಂಕೋಚದಿಂದ, ಹಾಗೂ ವೈರಿ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 16
Sukta 7.16
ಋಗ್ವೇದ 7.16 ವಸಿಷ್ಠರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಿಯನೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ—“ಎಲ್ಲರ ದೂತ”ನಾಗಿ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹವಿಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೋತೃ/ವಹ್ನಿಯಾಗಿ, ಅಧ್ವರವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪಿಸಿದವನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಯಜಮಾನ-ಪೋಷಕರನ್ನೂ ಶುಭತೆಯಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳಿಸಲಿ; ಧನಸಂಪತ್ತು, ವೀರಶಕ್ತಿ (ಸುವೀರ್ಯ), ಮತ್ತು ಜನಗಳ ನಡುವೆ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 17
Sukta 7.17
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಗ್ನಿ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಇಂಧನದಿಂದ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಡಿದ ಬರ್ಹಿಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಯಜ್ಞವು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತವೇದಸ್ವರೂಪನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವವನು, ಅಮರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆತರುವವನು, ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಹವಿರರ್ಪಣದಿಂದ ಅವರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಹಂಚಿ ದೊರಕುವ ‘ರತ್ನ’ಗಳ (ಧನಸಂಪತ್ತು)ಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 18
Sukta 7.18
ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು, ಭರತಕುಲಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರನು ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯದಿಂದಲೂ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವವನೆಂದು—ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ಅಶ್ವಗಳನ್ನೂ ಜಯವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡುವವನೆಂದು—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ನೀಡಿದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ನೆರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ವಿರೋಧಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ, ಇಂದ್ರನ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಆರಿಸುವವರು ‘ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದಿನಗಳು’, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೃಢ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 19
Sukta 7.19
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಭಯಂಕರ, ತೀಕ್ಷ್ಣ-ಶೃಂಗದ ವೃಷಭನಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಜನಗಳನ್ನೂ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಾರ್ಗದತ್ತ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನ ಪುರಾತನ ದಾನಗಳನ್ನೂ ವಿಜಯಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಣೆಯ ರಾಜನಾದ ಸುಧಾಸನ ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಹವಿಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಇಂದ್ರನ ಕಪಿಲ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಯೋಗಿಸಿ ವಾಜ (ಪೂರ್ಣತೆ, ಬಲ)ವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರೇರಿತ” (ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ) ಇಂದ್ರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನೇರವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 20
Sukta 7.20
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ಜಲಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಹಿತಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಉಗ್ರ, ಯೌವನದ ದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಮಹಾ ದೋಷ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲದಿಂದಲೂ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ ಸ್ಥಿರ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಹಾಗೂ ವಿಧಿಯನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ದಾನಶೀಲ ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಇಂದ್ರಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರೇರಣೆ (ಇಷ್) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 21
Sukta 7.21
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಪೀಡನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸೋಮರಸದ ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಕವಿಯ ಸ್ತುತಿಗೂ “ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು” ಎಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದ್ರನ ಅಪಾರತೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತಿಹತ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃತ್ರನ ವಧೆಯನ್ನು—ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಆ ವಿಶ್ವವಿಜಯವನ್ನು ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಬಲ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 22
Sukta 7.22
ಈ ಸೂಕ್ತವು ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೋಮ-ಆಮಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ: ಪಿಷ್ಠಗೊಂಡ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕ ಆನಂದ ಜಾಗೃತವಾಗಲಿ. ಕವಿ ಇಂದ್ರನ ವೇಗವಂತ, ಅಧಿಪತ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ನಿರಂತರವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ವರ್ತಮಾನ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಇಂದ್ರನು ನೀಡಿದಂತೆಯೇ ಅದೇ ಉಪಕಾರಮಯ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ (ಸ್ವಸ್ತಿ) ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಉಪಾಸಕನನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಹಾಯಕ ದೈವಶಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 23
Sukta 7.23
ಆರು ಋಚೆಗಳ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು (ವಸಿಷ್ಠ ವಂಶದ ಪರವಾಗಿಯೂ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ ವಿಜಯಕರ ಯುದ್ಧಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವನು ಕೇಳಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು, ಬಲ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಋತ (ವಿಶ್ವಸತ್ಯ/ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಧೀ (ಪ್ರಕಾಶಿತ ಚಿಂತನೆ) ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುವವರಿಗೆ ವಾಜ (ಜಯಶಕ್ತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯನ್ನು ಹಂಚುವ ವಿಸ್ತಾರಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆಶೀರ್ವಾದ: ಇಂದ್ರನು ವೀರಸಂಪನ್ನ ಹಾಗೂ ಗೋಸಂಪನ್ನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ದಿವ್ಯ ರಕ್ಷಕರು ಯಜಮಾನರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಲಿ.
Sukta 24
Sukta 7.24
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ಬಹುಸ್ಮೃತನಾದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಸನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಆತನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಪವಿತ್ರ ಉಚ್ಚಾರ)ದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ, ಜಯಶಾಲಿ ಬಲದಿಂದ ಆರಾಧಕರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಕವಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು, ಸ್ಥಳವಿಸ್ತಾರವನ್ನು (ಒತ್ತಡ/ಅಡಚಣೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ), ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ಮತ್ತು ಉದಾರ ಯಜಮಾನರು ಹಾಗೂ ವೀರ ಸಂತಾನವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹದ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನೂ ಅವನ ಸಹಾಯಕ ದೈವಸಹಚರರೂ ನೀಡುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 25
Sukta 7.25
ವಸಿಷ್ಠನ ಆರು ಋಚೆಗಳ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಉಗ್ರ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ವಜ್ರಶಕ್ತಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಇಂದ್ರನು ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಇರಲಿ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ, ಹಾಗೂ ಆರಾಧಕರನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Sukta 26
Sukta 7.26
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಸೋಮವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಿಷ್ಯಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿ-ವಾಕ್ಯ (ಬ್ರಹ್ಮನ್/ಉಕ್ಥ) ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂದ್ರನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಧಿಯ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ದೇವರನ್ನು “ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ” ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶತ್ರುಗಳ “ಮುಂಭಾಗಗಳನ್ನು” ಪುನಃಪುನಃ ಭೇದಿಸಿ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಇಂದ್ರನ ಸದಾ ನವೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಬಲ, ಜಯಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 27
Sukta 7.27
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು, ದೂರದ ಗುರಿಯತ್ತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗಿಸುವಾಗ ಸಾಧಕರು ಆಧಾರಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕರೆಯುವ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಲೋಕದ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನ ರಾಜತ್ವವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಯಜಮಾನನ ಕಡೆಗೆ ಧನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ಗೋವುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳ ರೂಪಕದಿಂದ ಸೂಚಿಸಿ—ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ (ವರಿವಸ್) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 28
Sukta 7.28
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ದೇವರು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕವಿಯ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಅನೇಕರ ಮಧ್ಯೆ ಇವರ ವಿಶೇಷ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವವನು, ಜಡವಾಗಿರುವವರನ್ನೂ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಎಬ್ಬಿಸುವವನು, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಪ್ರೇರಿತ, ರೂಪಕ ಪದ)ವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಜಪಿಸುವವರಿಗೆ “ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತು” ನೀಡುವವನು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 29
Sukta 7.29
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಪೀಡನಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ಉದಾರ ದಾನಗಳನ್ನು (ಮಘಾನಿ) ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಅರ್ಪಣೆ ಯಾವುದು ಎಂಬ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಇಂದ್ರನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆವು ಎಂಬ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 30
Sukta 7.30
ವಸಿಷ್ಠ ಪರಂಪರೆಯ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು “ಮಹಾಬಲವಂತನಾದ” ಇಂದ್ರನನ್ನು ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಬರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಯಜಮಾನನ ಧನಸಂಪತ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತುವ ಇಂದ್ರನ ಯೋಧಪ್ರಭೆಯನ್ನು, ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಕರೆಯುವ ಅಗ್ನಿಯ ಅಂತರಂಗ ಪೌರೋಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಧನದ ದಾತನಾಗಿಯೂ “ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ” ಗಾಯಕನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಹಾಯಕನಾಗಿಯೂ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 31
Sukta 7.31
ಋಗ್ವೇದ 7.31 ವಸಿಷ್ಠರ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರ. ಇದು ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ‘ವೃಷಭ’ನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಮ್ಮ ಕುಲದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುತ್ವಪೂರ್ಣ ಮಾತು, ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮತ್ತು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕನೂ ತನ್ನ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಯಾನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ) ದೃಢನೂ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಿಜವಾದ ಋಷಿಗಳು ಅವನ ಋತ/ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮ (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂಕ್ತವು ಆಹ್ವಾನವೂ ಕವಚವೂ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಆರಾಧಕನ ಕ್ರತು (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ/ವಿವೇಕ)ವನ್ನು ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 32
Sukta 7.32
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತುತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಮಪಾನ-ಪೀಡನದ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಕವಿಯ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ; ‘ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ’ನಾದ ಆ ದೇವನಿಗೆ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಸಮನಾಗಲಾರನೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಾನಶೀಲತೆಯ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು, ಜಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಆರಾಧಕನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆ (ನಂಬಿಕೆ/ವಿಶ್ವಾಸ) ಎಂಬ ಬಲವಾದ ತಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನು ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಗುಪ್ತ ಅಪಾಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರಿಸದಿರಲಿ; ತಡೆಯುವ ‘ನೀರುಗಳು’ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಇಳಿಜಾರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಾವು ಆಚೆಗೆ ತಲುಪಲಿ.
Sukta 33
Sukta 7.33
ಋಗ್ವೇದ 7.33 ಒಂದು ಸ್ವಯಂ-ಸೂಚಕ ವಸಿಷ್ಠ ಸೂಕ್ತ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಗಣವನ್ನು ಬರ್ಹಿಸ್ (ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭೆ) ಸುತ್ತ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು, ಯಜ್ಞವಿಧಿಯನ್ನೂ ಗಾಯಕನನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಸಾಗರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ, ವಾತನಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಸಮೂಹ ಪೌರೋಹಿತ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಸ್ತೋಮ (ಸ್ತುತಿ) ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಫಲಪ್ರದತೆಯಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪೀಡನ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಗ್ರಾವನ್, ಉಕ್ಥ, ಸಾಮನ್) ಅನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಯಜ್ಞಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುವ ‘ಮಾರ್ಗಭೇದಕ’ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 34
Sukta 7.34
ಋಗ್ವೇದ 7.34 ವಸಿಷ್ಠರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿಯಾದ ಮನೀಷೆಯನ್ನು ದೇವೀಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ಸುಸಂಯೋಜಿತ ರಥದಂತೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಗಳು ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವಾಕಿನ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಶತ್ರುತ್ವ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಪೀಡೆಯನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತೇಜಸ್ಸಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಶಕ್ತಿಗಳು ಶಾಂತಿ, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Sukta 35
Sukta 7.35
ಈ ಸೂಕ್ತವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ-ಮಂಗಳ) ಆಶೀರ್ವಾದವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ದೈವ-ಜೋಡಿಗಳನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಇತರ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಯಜಮಾನರು/ಭಕ್ತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಸರಿಯಾದ ಗತಿ, ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಜ್ಞದ ಸಹಾಯಕ ದೇವತೆಗಳಾದ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ–ವರುಣ, ಇಂದ್ರ–ಸೋಮ, ಇಂದ್ರ–ಪೂಷನ್ ಇವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಶ್ವಾಧಾರಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಶುಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಯಜ್ಞಾರ್ಹ ಅಮರರು’ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ಸುಖಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಸಂಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 36
Sukta 7.36
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಸಿಷ್ಠ ಚಕ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಸತ್ಯದ ಆಸನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನು ಬೆಳಕಿನ “ಹಸುಗಳನ್ನು” ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೇದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಮಾನವರಿಗೂ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾದ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರುದ್ರ, ಮರುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಣಿ–ಬೆಳಕು–ಅಗ್ನಿ ಒಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಕಲ್ಯಾಣ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
Sukta 37
Sukta 7.37
ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು, ವಾಜರು ಮತ್ತು ಋಭುಕ್ಷಣರು ಎಂದೂ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಋಭುಗಳನ್ನು ಅವರ ದೋಷರಹಿತ ರಥದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪೀಡನೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರು ತ್ರಿವಿಧ ಪಾನಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ, ವಿಶಾಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಂಬಂಧಿತ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳತ್ತ (ಒಂದು ಋಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನತ್ತ, ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ ಸವಿತೃನತ್ತ) ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಿಜಯಕರ ಪ್ರೇರಣೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲಿನಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ “ಸಹಾಯಗಳು” (ರಾಧಾಂಸಿ) ಆಗಮನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ಸೋಮಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಮಂತ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ) ಕುರಿತ ಬೇಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 38
Sukta 7.38
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇರಕನಾದ ಸವಿತಾರನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು “ಸುವರ್ಣ ಚಿಂತನೆ”ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ, ಸತ್ಇಚ್ಛೆ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಶುಭಾರಂಭಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭಾಗನನ್ನು ಪಾಲುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ವಿತರಕನಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಎಂಬ ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತವು ಸೋಮಸಮಾನ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಋತಜ್ಞ ಅಮರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮಧುರಸವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ದೇವಯಾನ (ದೇವಮುಖ) ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Sukta 39
Sukta 7.39
ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೋತೃನಾಗಿ—ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಯಾಜಕನಾಗಿ—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಜ್ಞಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ಇದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಗ್ನಿಯು ಇಚ್ಛಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ-ಶಕ್ತಿ (ಅರ್ಕ) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 40
Sukta 7.40
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪವಿತ್ರ ಸಭೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಶಕ್ತಿಯಾದ ‘ವಿದಥ್ಯಾ ಶ್ರುಷ್ಟಿ’ಯನ್ನು ಮೊದಲು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಕವಿಯ ಸ್ತೋಮವು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಮಂತವಾಗಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ದಾನವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಚಲನೆಗೆ ತರುವ ಪ್ರೇರಕನಾಗಿ ಸವಿತೃನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಂತರ ಋತಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮನ್, ಅಪಃ (ಜಲಗಳು) ಮತ್ತು ಅದಿತಿಯನ್ನು ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಪಾರಾಗಿಸುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿ ಮತ್ತು ಋತವಂತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಮೂಹವಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಅತಿಶಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ತುತಿಗೀತವನ್ನೂ ಕ್ಷೇಮದ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 41
Sukta 7.41
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಲಿತನಿಯಾಗಿದೆ. ದಿನವು ಋತಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಲೆಂದು ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ, ಮಿತ್ರ-ವರುಣ, ಅಶ್ವಿನೌ, ಭಗ, ಪೂಷನ್, ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ, ಸೋಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರ—ಈ ದೇವವಲಯವನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗ (ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಪಾಲು), ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದಿನದ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ‘ಸ್ವಸ್ತಿ’ (ಕ್ಷೇಮ)ವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಷಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಮೊರೆಹೋಗಿ, ಸದಾ ನವೀಕರಿಸುವ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರಭಾತಗಳು ಘೃತಸಮಾನ ಆನಂದವನ್ನು ‘ದುಹಿದು’ ಯಜಮಾನನ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 42
Sukta 7.42
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಂಗಿರಸ-ಸಮಾನ ಯಜ್ಞಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಹರಿಯುವ ಸೋಮದ “ಗೋ”ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೀಡನಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸೋಮಯಾಗವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಅಧ್ವರದ ಕಾರ್ಯ (ಪೇಶಃ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯ ಅತಿಥಿ (ಅತಿಥಿ) ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಗೃಹ/ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಇಷ್ಟವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ-ಸಮಾನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜೀವಶಕ್ತಿ (ಇಷ್), ಸಂಪತ್ತು (ರಯಿ), ಬಲ (ವಾಜ), ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆ.
Sukta 43
Sukta 7.43
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಐದು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ವಾಣಿಯಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಾಲ ಆಧಾರವಾಗಿ ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ–ಭೂಮಿ) ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ದೇವರನ್ನು ಬರ್ಹಿಸಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಯಾಗವನ್ನು ದೀಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಿ ಯಜಮಾನನ “ದೈವೀಭವ”ವನ್ನು ವೈರಾಗ್ಯ/ವೈರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ), ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷತವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ವರವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 44
Sukta 7.44
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ದಧಿಕ್ರಾವನನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಸಹಾಯಕ ದೈವಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಶಾಲ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಆಮಂತ್ರಣದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಜ್ವಲನವನ್ನು ದುರುತಗಳು (ಹಾನಿಕರ ದಾಟಿಕೆಗಳು) ನಿವಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಋತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದೇಶವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವೂ ಆಗಿದ್ದು: ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಶುಭಕರ ಸಂಚಾರ, ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ, ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
Sukta 45
Sukta 7.45
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಶ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾನಗಳನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ತರುವ ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇರಕನಾದ ಸವಿತೃನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಕರನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ “ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ”, ಅವರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತರುವುದು, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಪೋಷಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು ಎಂದು ಸವಿತೃನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಉಚ್ಚಾರಿತ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 46
Sukta 7.46
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ರುದ್ರನನ್ನು ಮಹಾ ಧನುರ್ಧರನಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ವೇಗವಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದೂ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದೂ ಆಗಿದೆ. ಕವಿ ರುದ್ರನ ವಿದ್ಯುತ್-ಸಮಾನ ಬಲ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವನ “ಸಾವಿರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು” ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸೂಕ್ತದ ಉದ್ದೇಶ ಶಮನ (ಶಾಮನ) ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ—ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಸ್ತುತಿ ಹಾಗೂ ಕರುಣೆಯ ನೇರ ವಿನಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
Sukta 47
Sukta 7.47
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಆಪಃ (ಜಲಗಳು/ನದಿಗಳು) ಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಮೊದಲ, ಮಧುರ ಅಲೆ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವರ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಲಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಲಿತವಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ; ಪೂಜಕರಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ/ಸ್ಥಳ (ವರಿವಸ್) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮ (ಸ್ವಸ್ತಿ) ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 48
Sukta 7.48
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಋಭುಗಳನ್ನು—ಋಭುಕ್ಷಾಣ ಮತ್ತು ವಾಜರನ್ನು—ಕುಶಲ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಪೀಡಿತ ಸೋಮದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಬಲ ಹಾಗೂ ವಿಜಯ ತರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು “ಚಲನೆಗೆ ತರುವಂತೆ” ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರನ ವೀರಬಲದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸತ್ಯ ವಿಧಿಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಲಿ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವಿನ ಕಪಟತೆ ನಿಷ್ಫಲವಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವದೇವತೆಗಳಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸುಗಳಿಗೆ—ವಿಶಾಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (ವರಿವಸ್), ಪೋಷಣೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿ ಸಮಾಪ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 49
Sukta 7.49
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ದಿವ್ಯವಾದ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ, ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಲೋಕದೊಳಗೆ ಹರಿಯುವವರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ತಕ್ಷಣದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅವುಗಳಿಂದ ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಲಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಉತ್ಸಾಹವರ್ಧಕ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ–ಅಸತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವರುಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಜಲಗಳನ್ನು ದೇಹಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಕರಾಗಿಯೂ ಋತದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವರುಣ, ಸೋಮ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶ್ವಾನರ ಅಗ್ನಿ ಜಲಗಳೊಳಗೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿ, ಜಲಗಳನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಜೀವನವನ್ನು ಧಾರಿಸುವ ಆಧಾರಮಾತ್ರಿಕೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 50
Sukta 7.50
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕರಾದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಸರಿಯುವ ಹಾನಿಯನ್ನು—ಅಜಕಾವ ಮತ್ತು ತ್ಸರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು—ಹಾಗೂ ಮರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಷವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಲಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಪೂಜಕನ ಪಥಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೃದು, ಹಿತಕರ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸಕವಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಆಶೀರ್ವಾದದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 51
Sukta 7.51
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಆದಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ಸದಾ ನವೀನವಾದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವಕ್ಕೆ (ಅನಾಗಸ್), ಮತ್ತು ಋತದೊಳಗೆ ಯಜ್ಞವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ಆದಿತ್ಯರಾದ ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮನ್ ಮತ್ತು ವರುಣರನ್ನು ಉಪಾಸಕರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಬಲವರ್ಧಕ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಗಾಗಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 52
Sukta 7.52
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರಿಗೆ—ಸ್ಥೈರ್ಯ, ವಂಶಪರಂಪರೆಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಹಾಗೂ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷ/ಅಪರಾಧಭಾವದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಕೋರುತ್ತದೆ. ಯಜಮಾನರು ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ಯಂತೆ ‘ಆಧಾರಸ್ವರೂಪ’ರಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸರು ಸವಿತೃನ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಕರ್ತನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಲಿ ಎಂಬುದೇ ಸಮಾಪ್ತಿ.
Sukta 53
Sukta 7.53
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು ದ್ಯಾವಾ–ಪೃಥಿವೀ—ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ—ಇವರನ್ನು ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸುವ ವಿಶಾಲ ದಿವ್ಯ ಪೋಷಕರಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ, “ದಿವ್ಯ ಜನಗಳು” (ಸಹಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಜೊತೆಗೆ ಆಗಮಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಅಪಾರ ಧನಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 54
Sukta 7.54
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು ನಿವಾಸದ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃಶಕ್ತಿಯಾದ ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಪ್ರವೇಶವು ಶುಭಕರವಾಗಿಯೂ ಉಪದ್ರವರಹಿತವಾಗಿಯೂ ಇರಲೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವರಿಗೂ ಪಶುಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಶಾಂತಿ, ಆಯುಷ್ಯದ ವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮ ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ “ಯೋಗ” (ಜೀವನ–ಕಾರ್ಯ–ಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ) ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 55
Sukta 7.55
ಋಗ್ವೇದ 7.55 ವಾಸ್ತೋಷ್ಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಗೃಹಶಾಂತಿ-ಸೂಕ್ತ. ವಾಸಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಕಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು, ಗೃಹದ ಎಲ್ಲ “ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ” ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದುಃಖ-ಪೀಡೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮನೆಯವರಿಗೂ ಬಂಧು-ಬಳಗಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕ ಶಮನವನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರೋಪಚಾರದಂತೆ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಪದಗಳು ಗೃಹವಲಯವನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತ ಶಾಂತಿಗೆ ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Sukta 56
Sukta 7.56
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ರುದ್ರನ ಯೌವನಮಯ ಬಿರುಗಾಳಿ-ಗಣವಾದ ಮರುತ್ಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವರ ಏಕಸಂಘಟಿತ ಆಕ್ರಮಣ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಆಭರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಆಯುಧಧಾರಿಯಾದ ಶಕ್ತಿ ಮಳೆಯನ್ನು ತರಿಸಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂಜಕನಿಗೂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾ, ಅವರ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸು ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಶುಭಕರವಾಗಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಋಕ್ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಜಲಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು/ಸಸ್ಯಗಳು, ವನಾಧಿಪತಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಇತರ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಗಳು ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮರುತ್ಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 57
Sukta 7.57
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮಧುರನಾಮಧಾರಿಗಳಾದ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾರುತಗಳನ್ನು—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು ಬರುವ, ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸುವ, ಮತ್ತು ಅಡಗಿರುವ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಬಿರುಗಾಳಿ-ದೇವತೆಗಳನ್ನು—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಉಲ್ಲಾಸಭರಿತ ಆಹ್ವಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯ ವಿನಂತಿಯೂ ಸೇರಿದೆ; ಅವರ ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಕೋಪವು ದೂರವಾಗಿರಲಿ, ಅವರ ಅಚಲ ಸದುದ್ದೇಶವು ಆರಾಧಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮಾರುತರು ಬಂದು ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
Sukta 58
Sukta 7.58
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮರುತ್ಗಣವನ್ನು ಏಕೈಕ, ಏಕಮನಸ್ಕವಾದ ಬಿರುಗಾಳಿ-ಸೈನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ಪರಾಕ್ರಮವು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಯನ್ನು “ತಳ್ಳುವಂತೆ” ಚಲಿಸಿ, ಕ್ಷಯರಹಿತವಾದ ಪರಲೋಕೀಯ ಲೋಕವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ವಸಿಷ್ಠನು ಅವರು ಕಾವ್ಯಪ್ರೇರಣೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿ, ಪೂಜಕರನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 59
Sukta 7.59
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸೂಕ್ತವು ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃರನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ, ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳನ್ನು—ಆರಾಧಕನಿಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ಥಿರವಾದ “ಶಾಂತಿಯ ಆಶ್ರಯ”ವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ (ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯ)ಯಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೆ ತಲುಪಿ, ಅಮೃತತ್ವ (ಮರಣರಹಿತ ಪೂರ್ಣತೆ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡೆಯೇ ಮರಣಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 60
Sukta 7.60
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನು (satya) ಪ್ರಕಟಿಸುವವನಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತ್ರ–ವರುಣ, ಅರ್ಯಮನ್, ಹಾಗೂ ಅದಿತಿಯನ್ನು—ಭಕ್ತರನ್ನು ದೈವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (devatrā) ನಡೆಸಲು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ರಮದ (ṛta) ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ: ಅವರು ಜಾಗೃತವಾಗದ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಅಪಾಯದ ಮಧ್ಯೆ ದಾಟುವ ‘ದಾಟಣೆ/ತೀರ’ (ford) ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ತನನ್ನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೂಕ್ತದ ಉದ್ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆ, ಸರಿದಾರಿ-ನಿರ್ದೇಶನ (devatrā), ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವಾತ್ಮಕ ‘ದುರ್ಗ’ಗಳ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾಟುವಿಕೆ—ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಋತ/ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ.
Sukta 61
Sukta 7.61
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ದ ರಕ್ಷಕರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸರ್ವದರ್ಶಿ ‘ಕಣ್ಣು’ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮಾನವರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಅವರ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಕಾಲದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕಠಿಣ ದಾಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮೀರಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 62
Sukta 7.62
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿದಿನದ ಉದಯವನ್ನು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದ ದೃಶ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಪಕ್ಷಪಾತರಹಿತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮಾನವರ ಎಲ್ಲಾ “ಜನ್ಮಗಳು” ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಇದು ಆದಿತ್ಯಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅದಿತಿಗೆ, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಗೆ (ಆಕಾಶ–ಭೂಮಿ), ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಕರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣ–ಅರ್ಯಮನ್ರಿಗೆ ಅಪರಾಧದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ, ವಿಶಾಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (ವರಿವಸ್), ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ಮತ್ತು ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಶುಭ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 63
Sukta 7.63
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಆರು ಋಚೆಗಳ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೂರ್ಯ/ಸವಿತೃನ ಉದಯವನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ—ಅದು ಅಡಗಿದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ದೂರಮಾಡಿ, ಮಾನವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೂ ಋತ (ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ)ಕ್ಕೂ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮಿತ್ರ–ವರುಣರ “ಕಣ್ಣು” ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಸೌರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಆದಿತ್ಯರ ಅಧಿಪತ್ಯ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಯಮನ್ರನ್ನು ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 64
Sukta 7.64
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಐದು ಋಚೆಗಳ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಆಕಾಶ–ಅಂತರಿಕ್ಷ–ಭೂಮಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಋತ (ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಆದಿತ್ಯರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಯಮನನ್ನೂ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ, ಯಜಮಾನನನ್ನು “ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ” ನಡೆಸಲಿ, ವೈರವನ್ನೂ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನೂ ದೂರಮಾಡಲಿ, ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ)ಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 65
Sukta 7.65
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವರ ಶುದ್ಧ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರವನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಋತದ ಈ ಜೋಡಿ ಅಧಿಪತಿಗಳು ಅಸತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ‘ಸೇತುವೆ’ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಂಕಟವನ್ನು ದಾಟಲು ಸುರಕ್ಷಿತ ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 66
Sukta 7.66
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಜೋಡಿ ಆದಿತ್ಯರಾದ ಮಿತ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ, ಸನ್ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಯಜಮಾನರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಹಾರ್ದಮಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿ ಎಂದು ಅದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತವು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಋತವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಅವರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಣಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಂದು ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲಿ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಹ್ವಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಪ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 67
Sukta 7.67
ಈ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಅಶ್ವಿನೌ (ನಾಸತ್ಯೌ) ತಮ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದು ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಗನು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವಂತ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿ ಅಂತರಂಗ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಫಲವತ್ತಾಗಿಯೂ ಅಹಿತವಾಗದ ಸೃಜನಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಯಿಂದ ಗುರುತುಗೊಂಡ ದೇವಪ್ರೇರಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಧನಸಂಪತ್ತು, ಋಷಿಗಳ ಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನರ ಉಪಕಾರಿ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ನೇರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 68
Sukta 7.68
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜೋಡಿ ವೈದ್ಯರಾದ ಅಶ್ವಿನೌರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಅಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಕವಿಯ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಸನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿ ಎಂದು. ಇದು ಅವರ ಅದ್ಭುತ, ಜೀವಸಂರಕ್ಷಕ ದಾನಗಳನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಹಾಯವನ್ನು) ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕನಿಗೂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಉಷಸ್ಸಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಕ್ಷೇಮ, ಪೋಷಣೆಯೂ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 69
Sukta 7.69
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಸಿಷ್ಠನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದ್ದು ಅಶ್ವಿನೌ ದೇವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಅವರ ಸುವರ್ಣ ರಥವು ಅತಿಸೀಘ್ರವಾಗಿ, ಅತಿ ನೇರವಾದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆಗಮಿಸಲಿ ಎಂದು ಕವಿ ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಕಿರಣಮಯ, ಘೃತಪ್ರಭವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಶಾಂತಿ, ಕ್ಷೇಮ, ನಿಧಿ-ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳೂ ಯಜಮಾನರೂ ಬಲವರ್ಧಿತರಾಗುವಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 70
Sukta 7.70
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಅಶ್ವಿನೌ ದೇವರನ್ನು “ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ” ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಭೂಮಿಯ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ವೇಗವಾದ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ, ಧನವನ್ನು ತರುವ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುವ ಆಪ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಆ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರು ಔಷಧೋಪಚಾರ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕವಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಗಾಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನೆಯ್ದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 71
Sukta 7.71
ಅಶ್ವಿನೌಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರವು, ರಾತ್ರಿ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸು ಉದಯಿಸುವ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಂಧಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕವಿ ವಸಿಷ್ಠನು ದಿವ್ಯ ಜೋಡಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದೀಪ್ತ ರಥದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರು “ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿಯೂ” ಅಪಾಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ರಕ್ಷಕರು, ಜೀವಶಕ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುವವರು ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ನೆಯ್ದ ಸ್ತುತಿ-ಗೀತವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಸ್ವಸ್ತಿ (ಮಂಗಳತೆ)ಯ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 72
Sukta 7.72
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಅಶ್ವಿನೌ (ನಾಸತ್ಯಾ)ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರಥದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಯುಕ್ತಗೊಂಡ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ಅವರು ಸೌಂದರ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆಗಮನವನ್ನು ಸ್ತುತಿಯ ಜಾಗರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಉಷಸ್ಸು (ಪ್ರಭಾತ)ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ)ಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂದು ಯಮಳ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 73
Sukta 7.73
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಶ್ವಿನೌ (ನಾಸತ್ಯೌ) ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಭಕ್ತನನ್ನು “ಕತ್ತಲೆ”ಯನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ದೂರದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ತೀರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವರಾಗಿ. ಯಜ್ಞವು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ವಸಿಷ್ಠನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಜೋಡಿ ವೈದ್ಯ-ದೇವರುಗಳು ಐದುಮಟ್ಟದ, ಸರ್ವತೋಮುಖ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Sukta 74
Sukta 7.74
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉಷಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೌರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—“ಉಷಃಪ್ರಕಾಶಗಳು” ಏಳುವಾಗ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು ಅವರ ವೇಗವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಜನರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಅವರ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ—ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉದಾರ ಯಜಮಾನನ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಜೋಡಿ ದೇವರುಗಳು. ಮಾನವ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 75
Sukta 7.75
ಈ ಉಷಸ್ಸಿನ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಜನಿತಳಾಗಿ, ಋತದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವಳಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಉದಯವು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ, ಲೋಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಶತ್ರುತ್ವದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಅವಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಧುವಾಗಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವಳಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನಿಗೂ ಯಜ್ಞಾಸನಕ್ಕೂ ಗೋವುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ವೀರಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಅಖಂಡ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬೇಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 76
Sukta 7.76
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಉಷಸ್ಸನ್ನು (ಪ್ರಭಾತ) ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವಳಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ದೈವಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ‘ನೇತ್ರ’ವಾಗಿ, ಅಮರವಾದ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವವಳಾಗಿ. ಸವಿತೃ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾನರರು ಸಹಾಯಕ ವಿಶ್ವಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ನಿಂತು, ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಘಟನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ) ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ದೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಟನೆ ಎಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕವಿಗಳು ಗುಪ್ತ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಸತ್ಯಮಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ‘ಉಷಸ್ಸಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ’ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಧನ, ಸುಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
Sukta 77
Sukta 7.77
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಷಸ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಭಾಮಯ ಯುವತಿಯಾದ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವಳು ಚಲನ, ಜೀವ, ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತ ಋತದ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಂದು, ಮಾನವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯುವವಳು. ಪ್ರಭಾತೋದಯವು ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಜ್ವಲನದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಲಾಗದು: ಬೆಳಕು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಂಧಕಾರ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಯಜಮಾನನು ಸಂಪತ್ತು (ರಯಿ), ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Sukta 78
Sukta 7.78
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಷಸ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಭಾತದ ಮೊದಲ ದೃಶ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವಳ ಕಿರಣಮಯ ರೂಪಗಳು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಯಜ್ಞವನ್ನೂ ಪುನರ್ಜ್ವಲಿಸುವುದು, ಅಹಿತಕರ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುವುದು ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಷಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ: ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ, ಗೊಂದಲಗಳ ಬಂಧನವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಗಾಯಕರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
Sukta 79
Sukta 7.79
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಷಃಸ್ತೋತ್ರವು ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ಅವಳು ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಐದು ಮಾನವ ಕುಲಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ನಿರ್ಮಲ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಲೋಕವನ್ನು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕವಿ ಅವಳ ಉದಯವನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ್ದೈವತ್ವ, ಸತ್ಯಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲೆಂದು ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Sukta 80
Sukta 7.80
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉಷಸ್ಸನ್ನು (ಪ್ರಭಾತವನ್ನು) ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಚ್ಚರಿಸುವವಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವಳಾಗಿ ವಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಶ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜೀವವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು, ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವುದು, ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮಂಗಳಕರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾತಗಳು ಉದಯಿಸಲಿ—ಬಲ, ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ವೀರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟು—ಆರಾಧಕರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
Sukta 81
Sukta 7.81
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉಷಸ್ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಭಾತದ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರಕಟನೆನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ಅವಳು “ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ” ಬಂದು, ಜಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಅವಳ ಕೃಪಾಮಯ ಉದಯವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಲೋಕದ ಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ, ಅವಳ “ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ” (ಸಮೃದ್ಧಿ, ಬಲ, ಕೀರ್ತಿ) ಪಾಲು ದೊರಕಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ವಕ್ರತೆ, ವಿಫಲತೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರಂಗದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 82
Sukta 7.82
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರ–ವರುಣರ ಯುಗ್ಮಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಜನಕ್ಕೂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ‘ಮಹಿ ಶರ್ಮ’ (ವಿಶಾಲ ರಕ್ಷಣೆ) ದೊರಕಲೆಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ನಿರಂತರ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಿದ್ಧಿಸಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದ್ರನ ಯುದ್ಧಬಲ ಮತ್ತು ವರುಣನ ಧರ್ಮ–ವಿಶ್ವಕ್ರಮ (ಋತ) ಎಂಬ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಅವರ ಸಹಕಾರವೇ ಸ್ಥಿರತೆ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಆಧಾರವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮನ್, ಅದಿತಿ ಎಂಬ ಆದಿತ್ಯವಲಯಕ್ಕೂ ಸವಿತೃನಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಋತವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಅಖಂಡ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 83
Sukta 7.83
ಈ ಸೂಕ್ತವು ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಋತಧರ್ಮದ ಏಕೀಕೃತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ದಶರಾಜ್ಞ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಧಾಸನಿಗೂ ತೃತ್ಸುಗಳಿಗೂ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ವೃತ್ರಸಮಾನ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಸರ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಜಯವನ್ನು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸತ್ಯನಿರ್ದೇಶಿತ ಪ್ರಕಾಶ, ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 84
Sukta 7.84
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ “ಎರಡು ರಾಜರು” ಎಂದು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಹವಿಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಘೃತಧಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ಯಶಸ್ವೀ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿ, ದೇವಪ್ರೇರಿತ ಸಮೃದ್ಧಿ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಹಾಯ, ಮತ್ತು ಸಂತಾನ ಹಾಗೂ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಗೀತೆ ದೇವತೆಗಳವರೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬ ದೃಢ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರಂತರ ಪಾಲನೆ-ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 85
Sukta 7.85
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರವು ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಇಂದ್ರ–ವರುಣರನ್ನು ಸೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೆಂದು ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನನ್ನು “ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ” ರಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ (ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಥಗಮನ, ಕ್ಷೇಮ) ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ (ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ/ಅಂತರಶಕ್ತಿಗಳ ವೃದ್ಧಿ). ಇವರ ಪರಸ್ಪರಪೂರಕ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ: ಒಬ್ಬನು ಜನರನ್ನು ಹಾಗೂ ಋತಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಧಾರಣೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅಡ್ಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಲಗಳೇ ಇವರನ್ನು ದೈವಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Sukta 86
Sukta 7.86
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ವರುಣಸ್ತೋತ್ರವು ಸ್ವರ್ಗಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಋತ (ನೈತಿಕ–ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವಿಶ್ವಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶಾಲವಾದ, ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ಕವಿ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಪಾಪಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ತಿರುಗಿ, ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಹಾಗೂ ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದೋಷಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 87
Sukta 7.87
ವಸಿಷ್ಠನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ವರುಣಸ್ತೋತ್ರವು, ಋತದ ಧಾರಕನಾದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಸೂರ್ಯನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು, ನದಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದವನು. ಸ್ತುತಿ ವಿಶ್ವನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಗುಪ್ತೋಪದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ: ವರುಣನು “ಅಭೇದ್ಯ ಗೋವು” ಎಂಬ ರಕ್ಷಿತ ರಹಸ್ಯವನ್ನೂ, ವಾಕ್ಯದ ಗುಪ್ತ ಪಾದವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದಿತಿನ ನಿಯಮಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ, ನಿರ್ದೋಷತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 88
Sukta 7.88
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧಾರಿಸುವ, ಪೂಜ್ಯನಾದ ವಿಶಾಲ ವರుణನನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸುವವನಾಗಿಯೂ ಅವನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೃಷ್ಟಿಗೆ ವರుణನು ತೋರಿದ ವಿಶೇಷ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನನ್ನು “ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ” ಇರಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಋಷಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದುದನ್ನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪಾಪದ ಬೇಡಿಗಳನ್ನು ವರుణನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು ಆರಾಧಕರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 89
Sukta 7.89
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ವರುಣನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತುರ್ತು ಕರುಣಾವಿನಂತಿಯಾಗಿದೆ—ಪಾಪ/ಎನಸ್ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು “ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆ” (ಮರಣ)ದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು. ಮಾನವೀಯ ತಪ್ಪನ್ನು ಅದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ತಪ್ಪು ದಿಕ್ಕಿನ ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ದೈವಧರ್ಮವನ್ನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವಿಕೆ. ಆದಕಾರಣ, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧನಾದ ವರುಣನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ “ಕೃಪೆ ತೋರಿಸು” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 90
Sukta 7.90
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಯುವಿಗೆ—ಬಹುಸಾ ಇಂದ್ರ–ವಾಯು ಎಂಬ ದ್ವಯರೂಪದಲ್ಲಿ—ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಗೀತವಾಗಿದೆ. ಯಜ್ಞಕರ್ತೃಗಳಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮಧುರ-ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಪೀಡಿತ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲು, ಜೂತಗೊಂಡ ರಥ-ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಕವಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಕರೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಉಷಸ್ಸಿನ ಉದಯ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ದೇವರ ಆಗಮನವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಕಾಶಸ್ಥಾನಗಳ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಪಾಂ (ನೀರುಗಳ) ಪ್ರವಾಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಸ್ವಸ್ತಿ ಮೂಲಕ ಬಲ, ವೃದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
Sukta 91
Sukta 7.91
ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರ–ವಾಯುಗಳ ನಿಕಟ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಯುವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಸೋಮಯಾಗಕ್ಕೆ ಬರಮಾಡಿ, ರಕ್ಷಣೆ, ಬಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಅಡ್ಡಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಗೆ ನೆರವಾದ ಪಾಪರಹಿತ ಪುರಾತನ ದೇವರನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಉದಯಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಕೃತ್ಯವು ಋತದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಮಾನವ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಗೂ ಪ್ರತೀಕ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು (ವಸಿಷ್ಠರು) ತಮ್ಮ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸ್ವಸ್ತಿ—ಸೌಹಾರ್ದಮಯ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು—ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ.
Sukta 92
Sukta 7.92
ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಾಯುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ: ಅನೇಕ ನಿಯುತ್ಗಳೆಂಬ ಜೂತಕಟ್ಟಿದ ರಥತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಆಸನಗ್ರಹಿಸಿ, “ಮೊದಲ ಪಾನಕ”ನಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲಿ ಎಂದು. ವಾಯುವಿನ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಇದು ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ—ಧನ, ಬಲ/ವೀರಶಕ್ತಿ, ಗೋಸಂಪತ್ತು, ಅಶ್ವಗಳು, ಹಾಗೂ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ. ಉದ್ದೇಶವು ವಿಧಿಪರ (ಸೋಮಪೀಡನಕ್ಕೆ ದೇವತೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವುದು) ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಪರ (ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪಡೆಯುವುದು) ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ.
Sukta 93
Sukta 7.93
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ವೃತ್ರಹಂತರಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸದೂ ಶುದ್ಧವೂ ಆದ ಸ್ತುತಿಗೀತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಲ, ಜಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ‘ವಾಜ’ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದೇವರಹಿತ ವಿರೋಧವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜನರನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ದೇವತೆಗಳಾದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಣರ ಕಡೆಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿ, ಯಜಮಾನನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 94
Sukta 7.94
ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಸೂಕ್ತವು, ಮೋಡದಿಂದ ಮಳೆಯಂತೆ ಉದ್ಭವಿಸುವ “ಪ್ರಾಚೀನ” ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಆ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಮಂತ್ರಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲಸ್ವರೂಪನಾದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಜನಸಮೂಹಗಳ ನಡುವೆ ಯಜಮಾನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ಶತ್ರುವಿನ ವಾಣಿ, ದುಷ್ಟ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸೀಯ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಇದು ಪುನಃಪುನಃ ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Sukta 95
Sukta 7.95
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿನಿ, ಪ್ರೇರಕ ನದಿಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವಳಾಗಿ, ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ, “ಲೋಹ-ಆಧಾರಿತ”ಳಾಗಿ, ರಥದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವವಳಾಗಿ. ನಂತರ ಇದು ವಿಶ್ವವರ್ಣನೆಯಿಂದ ಯಜ್ಞಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ಅವಳು ಕೇಳಲಿ, ಸಮೀಪಿಸಲಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸಹಚರರಿಗಾಗಿ ಋತದ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮದ) “ದ್ವಾರಗಳನ್ನು” ತೆರೆಯಲಿ.
Sukta 96
Sukta 7.96
ವಸಿಷ್ಠನ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಅಧಿಪತಿ, ಜೀವದಾಯಕ ನದಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವಳ ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರವಾಹವು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಾಣಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು (ಮತ್ತು ಸರಸ್ವಂತನನ್ನು) ಸೃಜನಶಕ್ತಿಗಾಗಿ—ಸಂತಾನ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮುದಾಯವು ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ದೃಶ್ಯ, ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ದುಗ್ಧಸ್ತನದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ದೇವಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರವಾಹದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಯಥಾರ್ಥ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ಆಮಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ.
Sukta 97
Sukta 7.97
ವಸಿಷ್ಠನ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಬೃಹಸ್ಪತಿ/ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿಯೂ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸುವವನು, ವಾಣಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವನು, ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಡುವವನು. ಸೋಮಪೀಡನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಸಹ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ; ಉದಾರ ದಾತನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಕರು “ದೋಷರಹಿತರಾಗಿ” ಇರಲಿ, ಬಲ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 98
Sukta 7.98
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಧ್ವರ್ಯು ಯಾಜಕರಿಗೆ ಕೆಂಪುನೇರೆಯ, ಹಾಲುಹಿಂಡಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರನನ್ನು ಒತ್ತಿಹಿಂಡಿದ ಪಾನವನ್ನು ಸದಾ ಮರಳಿ ಹುಡುಕುವವನು ಹಾಗೂ ಜನಗಳ ಎತ್ತು-ನಾಯಕನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಇಂದ್ರನ ಯುದ್ಧಸಹಾಯದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, ತಾವೇ ‘ಮಹಾನ್’ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು), ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಲ್ಯಾಣ (ಸ್ವಸ್ತಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sukta 99
Sukta 7.99
ಈ ಸೂಕ್ತವು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಲಾರರು, ಮತ್ತು ಅವನು ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಅರಿತವನು. ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ, ಉಷಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಕಪಟ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಅವನ ಲೋಕಕ್ರಮ ಸ್ಥಾಪಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿವತ್ತಾದ ವಷಟ್ ಆಮಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Sukta 100
Sukta 7.100
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತುತಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ‘ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ’ ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೂ ವಿಶಾಲ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ವಸಿಷ್ಠನು ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ಣ ಸಮೀಪಗಮನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ—ದಾನ, ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ವಷಟ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿವಾಸವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.
Sukta 101
Sukta 7.101
ಪರ್ಜನ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಗುಡುಗು-ಮಳೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃಷಭ (ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದಕ ಬಲದ ಎಮ್ಮೆ) ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಬೀಜಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಿಹಿತನದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಸಿಷ್ಠನು ಮಳೆಯನ್ನು ಜಲಗಳೂ ರಸಗಳೂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೋಸ್ಮಿಕ ವಿತರಣೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಚಲನವಲನದಲ್ಲೂ ರೂಪದಲ್ಲೂ ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ—ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ) ಹಾಗೂ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಸಮರಸ ಕ್ಷೇಮ)ಗಳು ಉಪಾಸಕನನ್ನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
Sukta 102
Sukta 7.102
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಗಾಯತ್ರೀ ಸ್ತೋತ್ರವು ‘ದಿವಿಯ ಪುತ್ರ’ನಾದ ಪರ್ಜನ್ಯನನ್ನು ಉದಾರ ಮಳೆತರುವವನಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಮೇವುಭೂಮಿ, ಸಸ್ಯಗಳು, ಹಾಗೂ ಹಸು-ಕುದುರೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸ್ತೋತ್ರವು ನೇರ ಯಜ್ಞವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ಪರ್ಜನ್ಯನಿಗೆ ಸಿಹಿಯಾದ ಹವಿಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ; ಅವನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವೃದ್ಧಿ (ಇಳಾ) ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.
Sukta 103
Sukta 7.103
ಋಗ್ವೇದ 7.103 (ಮಂಡೂಕ-ಸೂಕ್ತ)ದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ವ್ರತಪಾಲಕ “ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು” ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ: ಅವು ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದು, ಪರ್ಜನ್ಯನ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ. ಈ ಜೀವಂತ ಮಳೆಗಾಲದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಸೂಕ್ತವು ಮಳೆಯ ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಕಪ್ಪೆಗಳ ಕೂಗು ಯಜ್ಞಪಠಣ ಮತ್ತು ಸೋಮಪೀಡನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 104
Sukta 7.104
ಋಗ್ವೇದ 7.104 ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೋಮರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸೂಕ್ತ. ಇದು ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞವನ್ನು ತಡೆಯುವ ರಕ್ಷಸ್, ಯಾತು-ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ “ಭಕ್ಷಕರು”ಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ದೂರ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಆಮಂತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಕಠೋರ ಆಜ್ಞಾರ್ಥಗಳನ್ನು—ನೋಡು, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು, ಹೊಡೆ—ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಸತ್ಯ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಬಾಧಿತವಾಗಿರಲೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತವು ನೈತಿಕ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಋತಕ್ರಮವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ: ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಮತ್ತು ವಕ್ರ ಉದ್ದೇಶ ಇಂದ್ರನ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಶಕ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ; ಸೋಮನು ನೇರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
Frequently Asked Questions
Mandala 7 is a ‘family book’ attributed to the Vasiṣṭhas, whose hymns share a distinctive priestly voice focused on protecting and empowering the soma sacrifice through brahman (inspired, effective speech) and loyal ritual solidarity.
The Dāśarājña narrative (most famously RV 7.18) remembers a major inter-tribal conflict in which Indra’s victory is framed as being won and secured through correct ritual leadership and the patron’s alliance with the Vasiṣṭha priestly tradition.
Indra and Agni dominate the book: Indra embodies victory, protection, and the securing of patrons, while Agni anchors the rite as messenger and sacrificial fire. The Maruts appear as a unified storm-host granting force and inspiration, and Varuṇa (often with Mitra) introduces a profound ethical-psychological register of bonds, guilt, and release.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.