
Sukta 7.34
Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)
Manīṣā (inspired thought) as a goddess-power; implicitly Sarasvatī/Vāc complex
Gāyatrī-like short verse (but exact meter uncertain from single pāda input; traditionally RV 7.34 is in Triṣṭubh/Jagatī mix—needs full hymn for confirmation)
ഋഗ്വേദം 7.34 വസിഷ്ഠരുടെ ഒരു സ്തോത്രമാണ്; യജ്ഞത്തെ നന്നായി പണിത രഥംപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന, പ്രകാശമുള്ള പ്രചോദിത ബുദ്ധിയായ മണീഷയെ ദേവീശക്തിയായി ഇത് ആഹ്വാനിക്കുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ ചിന്തയുടെയും വാക്കിന്റെയും അഭിഷേകത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, വൈരവും ശരീരവേദനയും അകറ്റുന്ന സംരക്ഷക തേജസ്സിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; അവസാനം, അനേകം ദൈവികവും പ്രകൃതിപരവുമായ ശക്തികൾ ശാന്തി, അഭയം, ദീർഘകാല ക്ഷേമം എന്നിവ നൽകട്ടെ എന്ന വിശാല അനുഗ്രഹത്തോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र शुक्रैतु देवी मनीषा अस्मत्सुतष्टो रथो न वाजी ॥
ഞങ്ങളില്നിന്ന് പ്രകാശമയ ദേവി—മനീഷാ (പ്രേരിത ചിന്ത)—മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടട്ടെ; നന്നായി നിർമ്മിതമായ രഥംപോലെ, ബലസമൃദ്ധി വഹിക്കുന്ന വാജിപോലെ, ഞങ്ങളുടെ അർപ്പണത്തിന്റെ ഗതിയെ ഉന്നത പൂർണ്ണതയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Mantra 2
विदुः पृथिव्या दिवो जनित्रं शृण्वन्त्यापो अध क्षरन्तीः ॥
അവർ പൃഥിവിയുടെയും ദ്യൗ (ആകാശ)യുടെയും ജനിത്രം—ഉത്ഭവസ്ഥാനം—അറിയുന്നു; ആപഃ (ജലങ്ങൾ) കേൾക്കുന്നു, പിന്നെ പ്രവാഹമായി ഒഴുകിപ്പുറപ്പെടുന്നു—ആ ഉദ്ഭവത്തിന്റെ ഋത (സത്യക്രമം) അനുസരിച്ച്.
Mantra 3
आपश्चिदस्मै पिन्वन्त पृथ्वीर्वृत्रेषु शूरा मंसन्त उग्राः ॥
അവനുവേണ്ടി അപഃ (ജലങ്ങൾ) പോലും വിശാലമായ പൃഥിവീ-അടിത്തറകളെ വീർപ്പിക്കുന്നു; വൃത്രന്മാർ (ആവരണകർ) എതിരായ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഉഗ്രശൂരന്മാർ ധൈര്യത്തോടെ മുന്നേറുന്നു—ഭാവത്തെ (അസ്തിത്വത്തെ) വിപുലമാക്കുന്ന ശക്തികളെ ഉണർത്തിക്കൊണ്ട്.
Mantra 4
आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ॥
അവനുവേണ്ടി ജയശക്തികളെ സ്ഥാപിക്കുവിൻ; വജ്രധാരി ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ—ഹിരണ്യബാഹു (സ്വർണ്ണഭുജൻ) ആയി—കർമ്മത്തെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്ന ഊർജത്തിന്റെ അശ്വങ്ങളെ ദാനം ചെയ്യുവിൻ.
Mantra 5
अभि प्र स्थाताहेव यज्ञं यातेव पत्मन्त्मना हिनोत ॥
ദിനോദയത്തെപ്പോലെ യജ്ഞത്തോടു അഭിപ്രസ്ഥാനം ചെയ്യുവിൻ; പഥത്തിലെ യാത്രികനെപ്പോലെ പോകുവിൻ—സ്വയംപ്രേരണയാൽ ഹവിഷിനെ മുന്നോട്ട് തള്ളുവിൻ.
Mantra 6
त्मना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम् ॥
സ്വശക്തിയാൽ, സമരസംഘർഷങ്ങളിൽ യജ്ഞത്തെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്ക; ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി കേതു—പ്രജ്ഞയുടെ ധ്വജചിഹ്നം—മറ്റും നേതൃത്വം നൽകുന്ന വീരശക്തിയും സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 7
उदस्य शुष्माद्भानुर्नार्त बिभर्ति भारं पृथिवी न भूम ॥
അവന്റെ ശുഷ്മ—ഉത്കടബലം—നിന്ന് ഭാനു, ദീപ്തി, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്നു, അമർത്ഥിതമല്ല; ഭൂമിയെപ്പോലെ അത് ഭാരമേറ്റു വഹിക്കുന്നു—വിശാല അധിഷ്ഠാനമായി—കർമ്മത്തിനായി വഹിക്കേണ്ടതിനെ സ്ഥിരമായി ധരിക്കുന്നു.
Mantra 8
ह्वयामि देवाँ अयातुरग्ने साधन्नृतेन धियं दधामि ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞാൻ ദേവന്മാരെ ഹ്വാനിക്കുന്നു—വക്രതയില്ലാത്ത, അയായതു; ഋതംകൊണ്ട് സാധിച്ചു ഞാൻ എന്റെ ധീ (ചിന്ത-പ്രജ്ഞ) സ്ഥാപിക്കുന്നു—സങ്കൽപ്പം നേരായും ഫലപ്രദമായും ഇരിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 9
अभि वो देवीं धियं दधिध्वं प्र वो देवत्रा वाचं कृणुध्वम् ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ദേവീ ധീ (ദിവ്യചിന്താശക്തി) ധരിക്കുവിൻ; ദേവത്രാ—ദേവന്മാരിലേക്കു—നിങ്ങളുടെ വാക്കിനെ പ്രചരിപ്പിക്കുവിൻ; അങ്ങനെ ശബ്ദം ദീപ്തശക്തിയുടെ വഴിയാകും.
Mantra 10
आ चष्ट आसां पाथो नदीनां वरुण उग्रः सहस्रचक्षाः ॥
ഈ നദികളുടെ പാതകളെ വരുണൻ—ഉഗ്രൻ, സഹസ്രചക്ഷു—നിരീക്ഷിക്കുന്നു; ഒഴുകുന്ന ശക്തികളുടെ ഗതിപഥങ്ങളെ അവൻ ലോകത്തിലും നമ്മുടെ ഉള്ളിലും ജാഗ്രതയോടെ കാണുന്നു.
Mantra 11
राजा राष्ट्रानां पेशो नदीनामनुत्तमस्मै क्षत्रं विश्वायु ॥
രാജ്യങ്ങളുടെ രാജാവ്, നദികളുടെ രൂപ-പേശം ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവൻ—അവനു അനുത്തമ ക്ഷത്രം (അപരാജിതമായ രാജാധികാരം) ലഭിക്കട്ടെ; വിശ്വായു—ലോകവ്യാപിയായ ജീവശക്തി—ആയി, എല്ലായിടത്തും ഋതത്തിന്റെ ക്രമം നിലനിൽക്കട്ടെ.
Mantra 12
अविष्टो अस्मान्विश्वासु विक्ष्वद्युं कृणोत शंसं निनित्सोः ॥
ഞങ്ങളെ ആക്രമണം ബാധിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ കുലങ്ങളിലുമെല്ലാം ഞങ്ങളെ ജയശാലികളാക്കുക; സത്യം പ്രസ്താവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുവേണ്ടി ദീപ്തമായ, പ്രചോദിത സ്തുതി-വാക്ക് രൂപപ്പെടുത്തുക.
Mantra 13
व्येतु दिद्युद्द्विषामशेवा युयोत विष्वग्रपस्तनूनाम् ॥
ദ്വേഷികളോടു വിരുദ്ധമായി മിന്നൽപോലെ ദീപ്തമായ പ്രകാശധാര വ്യാപിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ ദേഹധാരിയായ നിലയോട് ചേർന്നു പിടിച്ചിരിക്കുന്ന പീഡയെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമிருந்து അകറ്റിക്കളയുക.
Mantra 14
अवीन्नो अग्निर्हव्यान्नमोभिः प्रेष्ठो अस्मा अधायि स्तोमः ॥
നമ്മുടെ ഹവ്യാർപ്പണങ്ങളാലും നമസ്കാരങ്ങളാലും അഗ്നി ഞങ്ങളെ കാത്തു; ആ പ്രിയതമനുവേണ്ടി നമ്മുടെ സ്തോമം—സ്തുതി-ഗാനം—സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 15
सजूर्देवेभिरपां नपातं सखायं कृध्वं शिवो नो अस्तु ॥
ദേവന്മാരോടൊപ്പം സജൂർ (സമരസതയിൽ) നിന്ന്, അപാം നപാതനെ ഞങ്ങളുടെ സഖാവാക്കി തരുവിൻ; അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് ശിവൻ—ക്ഷേമദായകനും ആനന്ദദായകനും—ആകട്ടെ.
Mantra 16
अब्जामुक्थैरहिं गृणीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन् ॥
ഉക്തങ്ങളായ സ്തുതികളാൽ ഞാൻ അപ്സുസ്ഥിത അഹി—ജലസർപ്പത്തെ—പാടുന്നു; നദികളുടെ ബുധ്നത്തിൽ ആസീനനായി, രജസ്സു (ലോകാവകാശങ്ങളിൽ) വസിക്കുന്നവൻ.
Mantra 17
मा नोऽहिर्बुध्न्यो रिषे धान्मा यज्ञो अस्य स्रिधदृतायोः ॥
അഹി ബുധ്ന്യൻ ഞങ്ങളെ ഹാനിക്കരുതേ; ഋതത്തിന്റെ രണ്ടു ശക്തികളിൽ നിന്ന് (ധർമ്മ-നിയമവും സത്യ-അസ്തിത്വവും) അവനുവേണ്ടിയുള്ള ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞം വഴുതിപ്പോകാതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 18
उत न एषु नृषु श्रवो धुः प्र राये यन्तु शर्धन्तो अर्यः ॥
ഈ മനുഷ്യരിൽ നമ്മുടെ ശ്രവസ് (കീർത്തി) സ്ഥാപിതമാകട്ടെ; ആര്യരുടെ പരിശ്രമശീലമുള്ള സംഘങ്ങൾ നമ്മുടെ റായ്—സമൃദ്ധിയും പൂർണ്ണതയും—നേടുവാൻ മുന്നേറട്ടെ.
Mantra 19
तपन्ति शत्रुं स्वर्ण भूमा महासेनासो अमेभिरेषाम् ॥
അവർ സ്വർണ—ദിവ്യജ്വാലപോലെ—ഭൂമിയിൽ നിന്നു ശത്രുവിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ഈ മഹാസേനകൾ അവരുടെ അപ്രതിരോധ്യ ശക്തികളാൽ ജയിക്കുന്നു.
Mantra 20
आ यन्नः पत्नीर्गमन्त्यच्छा त्वष्टा सुपाणिर्दधातु वीरान् ॥
നമ്മുടെ പത്നിമാർ നമ്മുടെ അടുക്കൽ വരുമ്പോൾ, സുപാണി ത്വഷ്ടൃ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ വീരന്മാരെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ—യാത്രയ്ക്കായി ആത്മാവിന്റെ ദൃഢശക്തികളെ.
Mantra 21
प्रति नः स्तोमं त्वष्टा जुषेत स्यादस्मे अरमतिर्वसूयुः ॥
ത്വഷ്ടൃ നമ്മുടെ സ്തോത്രത്തെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളിലുണ്ടാകട്ടെ അരമതി—സന്മതി, യഥാർത്ഥ സമ്പത്തിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശരിയായ ചിന്ത.
Mantra 22
ता नो रासन्रातिषाचो वसून्या रोदसी वरुणानी शृणोतु । वरूत्रीभिः सुशरणो नो अस्तु त्वष्टा सुदत्रो वि दधातु रायः ॥
ദാനത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ ശക്തികൾ ഞങ്ങൾക്ക് വസുക്കൾ—അസ്തിത്വത്തിന്റെ സമ്പത്ത്—നൽകട്ടെ; വരുൺആനീ, വിശാലമായ രണ്ടു ലോകങ്ങൾ (രോദസീ), നമ്മുടെ വിളി കേൾക്കട്ടെ. അവളുടെ സംരക്ഷണങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് സുഷരണം—ശുഭ അഭയം—ഉണ്ടാകട്ടെ; സുദാത്രനായ ത്വഷ്ടൃ റായഃ—സമൃദ്ധി—ഞങ്ങളിലായി വിഭജിച്ച് സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 23
तन्नो रायः पर्वतास्तन्न आपस्तद्रातिषाच ओषधीरुत द्यौः । वनस्पतिभिः पृथिवी सजोषा उभे रोदसी परि पासतो नः ॥
ആ റായഃ—സമൃദ്ധി—ഞങ്ങൾക്ക് പർവ്വതങ്ങൾ കൊണ്ടുവരട്ടെ; അതേ ജലങ്ങളും കൊണ്ടുവരട്ടെ; ദാനസംഗിയായ ശക്തികളും, ഔഷധികളും, ദ്യൗഃ (സ്വർഗ്ഗം) പോലും അതേ നൽകട്ടെ. വനസ്പതിപതികളോടൊപ്പം ഏകസുരത്തിൽ പൃഥിവി, കൂടാതെ ഉഭയ രോദസീ, എല്ലാദിക്കിലും ഞങ്ങളെ പരിപാസതു—കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 24
अनु तदुर्वी रोदसी जिहातामनु द्युक्षो वरुण इन्द्रसखा । अनु विश्वे मरुतो ये सहासो रायः स्याम धरुणं धियध्यै ॥
അതനുസരിച്ച് വിശാലമായ രണ്ടു ലോകങ്ങൾ—പൃഥ്വിയും ദ്യൗവും—നമുക്കായി വഴിതുറന്ന് വിടട്ടെ; അതനുസരിച്ച് ദ്യുതിമാൻ വരുൺ, ഇന്ദ്രന്റെ സഖാവ്, ഞങ്ങളെ അനുഗമിക്കട്ടെ. അതനുസരിച്ച് ശക്തിമാന്മാരായ എല്ലാ മരുതന്മാരും, സഹാസികളായ വീരന്മാർ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കട്ടെ—അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ റായഃ (സമൃദ്ധി)യുടെ ഉടമകളായി, ധീ (ചിന്ത/പ്രജ്ഞ)യുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ദൃഢമായ അധിഷ്ഠാനം നേടട്ടെ.
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഇന്ദ്രനും വരുൺനും, മിത്രനും അഗ്നിയും, ആപഃ (ജലങ്ങൾ), ഓഷധീഃ (ഔഷധികൾ/സസ്യങ്ങൾ), വനിനഃ (വനശക്തികൾ)—ഇവരെല്ലാം നമ്മുടെ നിമിത്തം ഇതിൽ സന്തോഷിക്കട്ടെ. മരുതന്മാരുടെ ഉപസ്ഥത്തിൽ (മടിയിൽ/ആശ്രയത്തിൽ) ഞങ്ങൾ ശാന്തിയായി വസിക്കട്ടെ; ഹേ ദേവശക്തികളേ, സ്വസ്തിഭിഃ (ക്ഷേമകരമായ സമന്വയങ്ങളാൽ) നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ.
Manīṣā is the divine power of inspired thought—clear intelligence that becomes effective speech and prayer. The hymn treats her like a goddess who can be invoked to guide the sacrifice.
It asks for right inspiration at the start of worship and for protection against hostility and affliction. It concludes by requesting peace and lasting well-being (svasti) from many divine powers.
The closing verse widens the blessing to include the full sacred ecology—major gods (Indra, Varuṇa, Mitra, Agni) and life-supporting powers (waters, herbs, forests). This expresses a complete request for shelter, health, and harmony for the community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.