Sukta 68
Sukta 7.68
Vasiṣṭha
Aśvinau
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം പ്രകാശമേറിയ ഇരട്ട വൈദ്യന്മാരായ അശ്വിനൗവിനെ ക്ഷണിക്കുന്നു—അവർ സ്വന്തം അശ്വങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ എത്തി, കവിയുടെ മന്ത്രങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് യാഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനമേറ്റെടുക്കണമെന്നു. അവരുടെ അത്ഭുതകരവും ജീവൻ കാക്കുന്നതുമായ ദാനങ്ങളെ (പ്രത്യേകിച്ച് അത്രിക്ക് നൽകിയ സഹായം) ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം ഗായകനും സമൂഹവും പ്രഭാതത്തിൽ സ്ഥിരമായ ക്ഷേമവും പോഷണവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
आ शुभ्रा यातमश्विना स्वश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः । हव्यानि च प्रतिभृता वीतं नः ॥
ഹേ ശുഭ്രപ്രകാശമുള്ള അശ്വിനൗ, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ബലവത്തായ അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ വരുവിൻ; ഹേ ദസ്രാ (അദ്ഭുതകർമ്മികളേ), യുവ ഉപാസകന്റെ ഗിരഃ (സ്തുതിമന്ത്രങ്ങൾ) സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുവിൻ. പിന്നെ പ്രതിഭൃതമായ ഹവ്യങ്ങൾ വഹിച്ച്, നമ്മുടെ യജ്ഞ-വീതത്തിൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ആസനം സ്വീകരിക്കുവിൻ.
Mantra 2
प्र वामन्धांसि मद्यान्यस्थुररं गन्तं हविषो वीतये मे । तिरो अर्यो हवनानि श्रुतं नः ॥
നിങ്ങൾക്കായി മദ്യ (മദിരാസമാന) പാനങ്ങൾ മുന്നിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്റെ ഹവിഷിന്റെ വീതയേ (ആസ്വാദം/ഗ്രഹണം) വേണ്ടി വേഗത്തിൽ വരുവിൻ. അന്യന്റെ/അര്യന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തുനിന്നും പോലും നമ്മുടെ ഹവനങ്ങളെ കേൾക്കുവിൻ; നമ്മുടെ ശ്രുതം (ആഹ്വാനം) സ്വീകരിക്കുവിൻ.
Mantra 3
प्र वां रथो मनोजवा इयर्ति तिरो रजांस्यश्विना शतोतिः । अस्मभ्यं सूर्यावसू इयानः ॥
നിങ്ങളുടെ രഥം മനോജവം (ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗം) പ്രാപിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഹേ അശ്വിനൗ, ശതോതി (നൂറു സഹായങ്ങളുള്ളവരേ), അത് രജാംസി (മധ്യപ്രദേശങ്ങൾ) കടന്നുപോകുന്നു. ഹേ സൂര്യാവസൂ (സൂര്യസമ്പത്ത് കൊണ്ടുവരുന്നവരേ), ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ.
Mantra 4
अयं ह यद्वां देवया उ अद्रिरूर्ध्वो विवक्ति सोमसुद्युवभ्याम् । आ वल्गू विप्रो ववृतीत हव्यैः ॥
ഇതുതന്നെ—ദേവാന്വേഷിയായ അദ്രി (സോമപിഷണശില) നേരെ ഉയർത്തപ്പെടുമ്പോൾ—നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കുമായി സോമത്തെ വിടുവിക്കുന്നു. വൽഗു (സുന്ദരത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന) വിപ്രൻ (ഋഷി) ഹവ്യങ്ങളുമായി നിങ്ങളിലേക്കു തിരിയുന്നു.
Mantra 5
चित्रं ह यद्वां भोजनं न्वस्ति न्यत्रये महिष्वन्तं युयोतम् । यो वामोमानं दधते प्रियः सन् ॥
അത്ഭുതകരമാണ് നിശ്ചയം നിങ്ങളുടെ ഭോജന/പോഷണം; അത് ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അത്രിക്കായി നിങ്ങൾ അത് സ്ഥാപിക്കുന്നു; മഹാബലവാനായ പീഡകനെയൊഴിപ്പിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ രക്ഷ സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ നിങ്ങള്ക്ക് പ്രിയനാകുന്നു.
Mantra 6
उत त्यद्वां जुरते अश्विना भूच्च्यवानाय प्रतीत्यं हविर्दे । अधि यद्वर्प इतऊति धत्थः ॥
അതും കൂടി, അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ വളരുന്ന ശക്തിയുടെ കാര്യമാവുകയുണ്ടായി—ച്യവാനനിൽ പ്രതീത്യ (മടങ്ങിവരുന്ന ചലനം/പുനർജാഗരണം) ഉണർത്തുന്ന ഹവിർദാനം. കാരണം ഇവിടെ നിന്നു വരുന്ന നിങ്ങളുടെ ഊതി (സഹായം)കൊണ്ട് നിങ്ങൾ അവനിൽ ദീപ്തമായ വർപ് (രൂപം) സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 7
उत त्यं भुज्युमश्विना सखायो मध्ये जहुर्दुरेवासः समुद्रे । निरीं पर्षदरावा यो युवाकुः ॥
അവൻ ഭുജ്യുവിനെയും—ദുർവാസമുള്ള കൂട്ടുകാർ മദ്ധ്യസമുദ്രത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചവനെ—യുവാവിന്റെ ദൂരവ്യാപിയായ ആഹ്വാനം സുരക്ഷയിലേക്കു കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, അങ്ങനെ തന്നെ നിങ്ങൾ മൂടിക്കൊള്ളുന്ന ജലങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാണനെ പുറത്തേക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നു.
Mantra 8
वृकाय चिज्जसमानाय शक्तमुत श्रुतं शयवे हूयमाना । यावघ्न्यामपिन्वतमपो न स्तर्यं चिच्छक्त्यश्विना शचीभिः ॥
വൃകത്തിനും (കീറിപ്പറിക്കുന്ന ശക്തിക്കും) നിങ്ങൾ—വിഴുങ്ങപ്പെടുകയായിരുന്നവനു—ശക്തിയായി നിന്നു; ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ട ശയവന്റെ വിളിയും നിങ്ങൾ കേട്ടു. അഘ്ന്യാ (അവധ്യ ഗോ)യെ നിങ്ങൾ പാലാൽ നിറച്ച്—വിടുതലപ്പെട്ട ജലങ്ങളെപ്പോലെ—ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ശചീ (പ്രഭാവശക്തികൾ)കൊണ്ട് അസാധ്യമായി തോന്നിയതും സാധ്യമാക്കി.
Mantra 9
एष स्य कारुर्जरते सूक्तैरग्रे बुधान उषसां सुमन्मा । इषा तं वर्धदघ्न्या पयोभिर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഈ ഗായകൻ സത്യസൂക്തങ്ങളാൽ തന്നെ വളരുന്നു; മുൻപിൽ ഉണർന്നുനിൽക്കുന്നു, ഉഷസ്സുകളോടു സുമനസ്സോടെ. അഘ്ന്യാ (അവധ്യ ഗോ) തന്റെ പൂർണ്ണ പാലാൽ അവനെ വർധിപ്പിക്കട്ടെ; ഹേ അശ്വിന്മാരേ, സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമത്തിന്റെ സ്വര/ആശീർവാദങ്ങളാൽ—ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാത്തുകൊള്ളുക.
Inside Sukta 68
How it unfolds
- Where it opens
A direct summons: the radiant Aśvinau are urged to come quickly, accept the youthful seeker’s hymns, and sit at the shared sacrifice (RV 7.68.1).
- Development
Praise expands into remembrance of their marvel-working nourishment and protective interventions, including help rendered to Atri and the repulsion of oppressive forces (e.g., RV 7.68.5).
- Climax
The hymn’s peak is the assurance that true hymns and awakened intention before the Dawns lead to growth—supported by fullness (iṣ) and the ‘inviolate cow’ with her milk, while the Aśvinau grant ongoing protection (RV 7.68.9).
- Where it settles
It settles into a stable prayer for continuous svasti—harmonies of well-being—so that protection and increase remain with the worshippers always.
The deity: Aśvinau
- In the VedaThe Aśvinau are youthful, radiant twin gods who ride swiftly in a chariot/with swift horses, arriving at dawn to hear hymns and partake of offerings. They are famed as rescuers and healers, bringing medicines, nourishment, and timely aid to afflicted seers and mortals.
- Cosmic functionThey mediate the transition from night to day, opening the way for Uṣas (Dawn) and restoring vitality, health, and safe passage—especially in liminal moments (darkness to light, danger to safety).
- Inner significanceSymbolically, they represent rapid-helping discernment and remedial grace: the twin powers that ‘arrive in time’—restoring balance, clearing oppression, and enabling the aspirant’s awakening and right orientation at the start of the day.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra); traditionally linked with the Maitrāvaruṇa priestly line · One of the foremost Rigvedic seers of Mandala 7, celebrated for profound, authoritative hymns and for shaping royal-sacrificial theology (especially around Varuṇa–Mitra, Agni, and Indra).
Famous verses
आ शुभ्रा यातमश्विना स्वश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः । हव्यानि च प्रतिभृता वीतं नः ॥चित्रं ह यद्वां भोजनं न्वस्ति न्यत्रये महिष्वन्तं युयोतम् । यो वामोमानं दधते प्रियः सन् ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Twin deities (dual form)
- Swift-coming, dawn-associated
- Healers and restorers
- Protectors/rescuers in संकट (distress)
- Acceptors of hymns and offerings
- Wondrous beneficence (citra) and nourishment (bhojana)
Also by this seer
- Primary seer of much of Rig Veda Mandala 7 (Vasiṣṭha Maṇḍala)
- Major hymns to Agni, Indra, and Mitra–Varuṇa within Mandala 7
- Later tradition associates him with Vasiṣṭha-dharma/śāstra materials and the Vasiṣṭha lineage in śrauta-smārta transmission (attributional, not Rigvedic authorship)
The rite, step by step
- Prepare the fire and ritual space; orient the rite toward dawn (Uṣas).
- Recite the invitatory verses calling the Aśvinau to come on their own steeds and ‘take the seat’ at the rite.
- Offer oblations while praising their wondrous nourishment and their saving acts (e.g., aid to Atri).
- Conclude with requests for svasti (well-being), protection, and increase of vitality/nourishment for the singer and household/community.
Offerings
- Ghee/ājya oblations
- Soma (where applicable in the larger rite)
- Milk and milk-products as fitting, Aśvin-linked nourishment imagery
- Food offerings (bhojana) in a general sense
Frequently Asked Questions
They are the twin Vedic gods who arrive swiftly at dawn, known for healing, rescue, and bringing timely help and nourishment to worshippers.
The poet asks the Aśvinau to come to the sacrifice, accept the hymns and offerings, and grant protection, well-being (svasti), and increase of vitality.
It recalls a traditional example of the Aśvinau’s saving power: they provide extraordinary support and drive away oppressive forces, showing why they are trusted as protectors and healers.
Ask anything about Sukta 68 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
