
Sukta 7.86
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.86)
Triṣṭubh
വസിഷ്ഠന്റെ ഈ വരുണസ്തുതിയിൽ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും സ്ഥാപിച്ച് ഋതം (നൈതിക–ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന സർവ്വാധിപതിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. വിശാലവും ക്രമബദ്ധവുമായ സൃഷ്ടിയുടെ ആ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് കവി ഉള്ളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ് പാപസമ്മതവും അപേക്ഷയും നടത്തുന്നു—പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ചതും സ്വയം ചെയ്തതുമായ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം അപേക്ഷിച്ച്; അവസാനം ശാന്തി, സംരക്ഷണം, ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള അനുഗ്രഹത്തോടെ സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
धीरा त्वस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी । प्र नाकमृष्वं नुनुदे बृहन्तं द्विता नक्षत्रं पप्रथच्च भूम ॥
തസ്യ മഹിനാ ധീരാഃ ജനൂംഷി വി—ആ ഏകന്റെ മഹിമയാൽ ധീര (സ്ഥിര) ദർശനശക്തികൾ ഉണരുന്നു; യഃ ഉർവീ രോദസീ ചിത് തസ്തംഭ—വിശാലമായ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും ഉറപ്പിച്ചവൻ. സ ബൃഹന്തം ഋഷ്വം നാകം പ്ര നുനുദേ—ഉന്നതവും വിശാലവുമായ സ്വർഗ്ഗത്തെ മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പുറത്താക്കി; ദ്വിതാ നക്ഷത്രം പപ്രഥത് ച ഭൂമ—നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ദ്വി-ആസനം വ്യാപിപ്പിച്ചു ഭൂമിയുടെ അടിസ്ഥാനം വിരിച്ചു—ഋതത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധമായ വൈശാല്യം സ്ഥാപിച്ചു, അവിടെ ചേതന വളരുന്നു.
Mantra 2
उत स्वया तन्वा सं वदे तत्कदा न्वन्तर्वरुणे भुवानि । किं मे हव्यमहृणानो जुषेत कदा मृळीकं सुमना अभि ख्यम् ॥
എന്നാൽ ഞാൻ എന്റെ തന്നെ തനുവോടെ ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംവദിക്കുന്നു: ഹേ വരുണ, എപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ അന്തരത്തിൽ പ്രവേശിക്കും? എന്റെ ഏത് ഹവ്യ-അർപ്പണം നീ അസന്തോഷമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കും? എപ്പോൾ, സുമനസ്സോടെ, നിന്റെ മൃളീകം—കരുണയും ചികിത്സക മോചനവും—ഹൃദയത്തിൽ ഞാൻ അഭിഖ്യ ചെയ്യും?
Mantra 3
पृच्छे तदेनो वरुण दिदृक्षूपो एमि चिकितुषो विपृच्छम् । समानमिन्मे कवयश्चिदाहुरयं ह तुभ्यं वरुणो हृणीते ॥
ഹേ വരുണ, ഞാൻ ആ ഏനോയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു—അതിനെ വ്യക്തമായി കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്; അറിയുന്നവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു വിചാരിക്കുന്നു. കവികളും എനിക്ക് അതേ പറയുന്നു: ‘ഈ വരുണൻ നിനക്കു നേരെ സത്യമായും ഹൃണീതേ—അസന്തുഷ്ടനാണ്.’
Mantra 4
किमाग आस वरुण ज्येष्ठं यत्स्तोतारं जिघांससि सखायम् । प्र तन्मे वोचो दूळभ स्वधावोऽव त्वानेना नमसा तुर इयाम् ॥
ഹേ വരുണ, ഏത് മഹാ ആഗഃ ആയിരുന്നു, നീ നിന്റെ സ്തോതാവിനെയും നിന്റെ സഖാവിനെയും ഘാതം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പോലെ? ഹേ ദുർലഭ, ഹേ സ്വധാവാൻ, അത് എനിക്ക് പറയുക; ഞാൻ നമസ്കാരത്തോടെ നിന്റെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ വരുന്നു—സത്യത്താൽ ദോഷത്തിന്റെ കെട്ട് അഴിയണമെന്ന യാചനയോടെ.
Mantra 5
अव द्रुग्धानि पित्र्या सृजा नोऽव या वयं चकृमा तनूभिः । अव राजन्पशुतृपं न तायुं सृजा वत्सं न दाम्नो वसिष्ठम् ॥
ഹേ വരുണ രാജാവേ, പിതൃപരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ള ദോഷങ്ങളും വികൃതികളും ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റണമേ; ഞങ്ങൾ തന്നെ നമ്മുടെ ദേഹങ്ങളാൽ ചെയ്ത തെറ്റുകളും നീക്കണമേ. ഹേ രാജാവേ, മറ്റുള്ളവരുടെ കന്നുകാലിക്കൂട്ടിൽ തൃപ്തനായവനെപ്പോലെ വഴിതെറ്റിയ തായു (അപരാധി/ഭ്രമണശീലൻ)നെ വിട്ടയക്കണമേ; ദാമ്ന് (ബന്ധനക്കയർ)യിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠനെ, കാളക്കുട്ടി തന്റെ കെട്ടിൽ നിന്ന് വിടുതൽ നേടുന്നതുപോലെ, മോചിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 6
न स स्वो दक्षो वरुण ध्रुतिः सा सुरा मन्युर्विभीदको अचित्तिः । अस्ति ज्यायान्कनीयस उपारे स्वप्नश्चनेदनृतस्य प्रयोता ॥
ഹേ വരുണ, ഇത് സത്യത്തിൽ എന്റെ സ്വന്തം ദക്ഷത (സുവിവേകം) അല്ല; സ്ഥിരധൃതി (ധാരണം)യും അല്ല; ഇത് മദം (മത്തത), ഭയത്തിലേക്ക് തള്ളുന്ന മന്യു (കോപം), അചിത്തി (അജ്ഞാനം) തന്നെയാണ്. മുതിർന്നവനും ചെറുപ്പവന്റെ നിലയിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകാം; നിദ്ര പോലും അനൃത (അസത്യം) പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാകാം—നമ്മിൽ ഇച്ഛയെ ഋത/ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് മാറിച്ചായിക്കുന്ന ശക്തികൾ ഉണ്ട്.
Mantra 7
अरं दासो न मीळ्हुषे कराण्यहं देवाय भूर्णयेऽनागाः । अचेतयदचितो देवो अर्यो गृत्सं राये कवितरो जुनाति ॥
ഉദാരദാതാവിനോട് ദാസനെപ്പോലെ യോജ്യനായി ഞാൻ നിലകൊള്ളട്ടെ; ഞാൻ—അനാഗാഃ (നിർദോഷൻ)—ഭൂർണയേ ദേവായ, എല്ലാം തിരിച്ചു നീക്കുന്ന ദിവ്യശക്തിക്കായി കർമം ചെയ്യട്ടെ. ആര്യ ദേവൻ അചേതനെ ചേതനപ്പെടുത്തുന്നു; കവിതരൻ (കൂടുതൽ ദർശിയനായ കവി) ഗൃത്സനെ (ഉത്സുകസാധകൻ) റായേ (സമൃദ്ധി)യിലേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 8
अयं सु तुभ्यं वरुण स्वधावो हृदि स्तोम उपश्रितश्चिदस्तु । शं नः क्षेमे शमु योगे नो अस्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ഹേ വരുണ, സ്വധാവാൻ (സ്വനിയമമുള്ളവനേ), ഈ സ്തോത്രം നിനക്കായി ഹൃദയത്തിൽ ആശ്രിതമായിരിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമത്തിൽ ശാന്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; യോഗേ (ചേര്ച്ചയും പരിശ്രമവും) ശാന്തിയും ഉണ്ടാകട്ടെ; നിങ്ങൾ സദാ ഞങ്ങളെ സ്വസ്തിഭിഃ—ക്ഷേമവും സുഖഗതിയും നൽകുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങളാൽ—കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
A vision of Varuṇa’s vast creative sovereignty: he establishes the two worlds, the lofty heaven, the starry seat, and the earth’s foundation.
From cosmic order the hymn pivots to moral order: the poet recognizes human deviation and the reality of Varuṇa’s binding power, and petitions for release from both ancestral and personal wrongs.
The direct plea for unbinding—Varuṇa as King is asked to loosen the noose and free Vasiṣṭha like a calf from its tether, transforming guilt into restored relationship.
The hymn ends by placing the stoma in the heart for Varuṇa and asking for peace in rest and in striving, with ongoing protection through svasti (right passage and well-being).
धीरा त्वस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी । प्र नाकमृष्वं नुनुदे बृहन्तं द्विता नक्षत्रं पप्रथच्च भूम ॥sṛjā vatsaṃ na dāmno vasiṣṭham
śaṃ naḥ kṣeme śam u yoge no astu
It praises Varuṇa as the upholder of cosmic and moral order, then turns to confession of wrongdoing and asks Varuṇa to release the worshipper from bondage and restore peace and well-being.
The hymn recognizes that human harm can come from inherited patterns (family or tradition) and from one’s own choices; it asks Varuṇa to clear both so life can return to ṛta (right order).
It is an image for Varuṇa loosening the binding consequences of error—freeing the person from guilt, fear, and constraint so they can live again in truth, safety, and right relationship.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.