Sukta 101
Sukta 7.101
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for RV 7)
Parjanya (Rain/Thundering Power) conceived also as vṛṣabha (the Bull of fertilizing force)
Triṣṭubh
പർജന്യനോടുള്ള ഈ സ്തോത്രം ഇടിമുഴക്കമുള്ള മഴശക്തിയെ വൃഷഭൻ (സന്താനോത്പാദക ബലത്തിന്റെ കാള) ആയി സ്തുതിക്കുന്നു. അവന്റെ ബീജധാരക ശക്തി സസ്യങ്ങളെ ഉണർത്തി, ലോകത്തെ മാധുര്യത്തോടെ നിറച്ച്, ഫലഭൂയിഷ്ഠത സ്ഥാപിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠൻ മഴയെ ജലങ്ങളുടെയും സാരങ്ങളുടെയും കോസ്മിക വിതരണമായി—ചലനത്തിലും രൂപത്തിലും ത്രിവിധമായി—ചിത്രീകരിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ഋത (സത്യ-ക്രമം)യും സ്വസ്തി (സമരസ ക്ഷേമം)യും ഉപാസകനെ ദീർഘായുസ്സിനായി സംരക്ഷിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
तिस्रो वाचः प्र वद ज्योतिरग्रा या एतद्दुह्रे मधुदोघमूधः । स वत्सं कृण्वन्गर्भमोषधीनां सद्यो जातो वृषभो रोरवीति ॥
ജ്യോതിസ്സാണ് അഗ്രഭാഗമായ ത്രിവിധ വാണിയെ ഉച്ചരിക്കുവിൻ; അതിൽ നിന്നു അവർ മധു-ദോഹനം ചെയ്യുന്ന അകിട് ദോഹിക്കുന്നു. ആ വൃഷഭൻ, നവജാതനായിട്ട്, ഉടൻ തന്നെ ഔഷധികളുടെ ഗർഭരൂപമായ കിടാവിനെ സൃഷ്ടിച്ച് ഗർജ്ജിക്കുന്നു.
Mantra 2
यो वर्धन ओषधीनां यो अपां यो विश्वस्य जगतो देव ईशे । स त्रिधातु शरणं शर्म यंसत्त्रिवर्तु ज्योतिः स्वभिष्ट्यस्मे ॥
ഔഷധികളുടെ വർദ്ധകനായവൻ, അപാം (ജലങ്ങളുടെ) അധിപനായവൻ, ദേവനായി സകല ജഗത്തെയും ഭരിക്കുന്നവൻ—അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് ത്രിധാതു-ആധാരമായ ശരണംയും ശർമവും (ക്ഷേമവും) നൽകട്ടെ; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ത്രിവർത്തു ജ്യോതി—സുപ്രാപ്തി—സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 3
स्तरीरु त्वद्भवति सूत उ त्वद्यथावशं तन्वं चक्र एषः । पितुः पयः प्रति गृभ्णाति माता तेन पिता वर्धते तेन पुत्रः ॥
വിസ്തൃതമായ (ലോകം) നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു; നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രസവം സംഭവിക്കുന്നു; നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഈ ഒരുവൻ ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തി. മാതാവ് പിതാവിന്റെ പയഃ (പാൽ) സ്വീകരിക്കുന്നു; അതിനാൽ പിതാവ് വളരുന്നു, അതിനാൽ പുത്രനും വളരുന്നു.
Mantra 4
यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुस्तिस्रो द्यावस्त्रेधा सस्रुरापः । त्रयः कोशास उपसेचनासो मध्वः श्चोतन्त्यभितो विरप्शम् ॥
യാതിൽ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു; മൂന്ന് ദ്യാവുകൾ (ആകാശങ്ങൾ)യും ആപഃ (ജലങ്ങൾ)യും ത്രിധാ രീതിയിൽ ഒഴുകുന്നു. സമീപാർപ്പണത്തിനുള്ള മൂന്ന് കോശങ്ങൾ (പാത്രങ്ങൾ) മധു (മാധുര്യം) തുള്ളിച്ചൊരിയുന്നു—വിരപ്ശം (വിശാലരൂപം) ചുറ്റും എല്ലാദിക്കുകളിലും.
Mantra 5
इदं वचः पर्जन्याय स्वराजे हृदो अस्त्वन्तरं तज्जुजोषत् । मयोभुवो वृष्टयः सन्त्वस्मे सुपिप्पला ओषधीर्देवगोपाः ॥
ഇത് പർജന്യനോടുള്ള വചനം—സ്വരാജ (സ്വയം-രാജാവ്)നോടുള്ളത്; ഇത് ഹൃദയത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കട്ടെ—അവൻ ഇതിനെ അംഗീകരിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾക്ക് മയോഭുവഃ (ആനന്ദദായക) വൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാകട്ടെ; ദേവഗോപാഃ (ദേവന്മാർ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്ന) ഔഷധികൾ സുപിപ്പലാ (സുഫലിത) ആകട്ടെ.
Mantra 6
स रेतोधा वृषभः शश्वतीनां तस्मिन्नात्मा जगतस्तस्थुषश्च । तन्म ऋतं पातु शतशारदाय यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
അവൻ രേതോധാ (ബീജധാരകൻ), ശാശ്വതികളുടെ വൃഷഭ (വൃഷഭം) ആകുന്നു; ചലിക്കുന്നതും നിൽക്കുന്നതുമായ സർവ്വ ജഗത്തിന്റെ ആത്മാവ് അവനിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. ആ ഋതം എന്നെ ശതശാരദായ (നൂറു ശരദ്കാലങ്ങൾ വരെ) കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ; നിങ്ങളും ഞങ്ങളെ സദാ സ്വസ്തിഭിഃ (മംഗളകരമായ അനുഗ്രഹങ്ങളാൽ) സംരക്ഷിക്കുവിൻ.
Frequently Asked Questions
Parjanya is the Vedic power of thunder and rain. Here he is praised as a bull whose seed-bearing force makes plants grow and brings sweetness and nourishment to the world.
The sukta uses “threefold” language to show ordered distribution—speech, heavens, and waters moving in structured channels. It suggests rain is not random, but follows Ṛta, a cosmic rule of harmony.
It is recited to seek timely rain, fertility, and prosperity, and to restore balance when conditions feel dry or disordered. The closing prayer asks for long life and continual well-being (svasti) under Ṛta.
Ask anything about Sukta 101 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.