Sukta 6
Sukta 7.6
Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7)
Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)
ഈ സൂക്തം പവിത്രമായ കട്ടിയിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ജനങ്ങളുടെ പ്രചോദകനായും രക്ഷകനായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന, അധിപത്യസ്വഭാവമുള്ള ‘അസുര-ശക്തി’ (സ്വാമിത്വമുള്ള ആത്മീയ ബലം) ആയ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറിന്റെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് ജീവികളെ കിഴക്കിന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് തിരിക്കുന്നതിലും, ഉള്ളിലെയും പുറത്തെയും വൈരികളെ കീഴടക്കുന്നതിലും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗത്തിനും ഭൂമിക്കും സമ്പത്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിലും അഗ്നി മഹത്വപ്പെടുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र सम्राजो असुरस्य प्रशस्तिं पुंसः कृष्टीनामनुमाद्यस्य । इन्द्रस्येव प्र तवसस्कृतानि वन्दे दारुं वन्दमानो विवक्मि ॥
ഞാൻ സമ്രാട് അസുരന്റെ പ്രശസ്തി—ജനങ്ങളുടെ പ്രേരകാനന്ദം—മുന്നോട്ട് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, ശക്തവാന്റെ തവസ്കൃത കൃത്യങ്ങളെ ഞാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. വന്ദിക്കുന്നവനായി പവിത്ര ദാരു (യജ്ഞകാഷ്ഠം) നമസ്കരിച്ചു, ഭക്തിയിൽ വാക്കുചൊല്ലുന്നു—ജീവദ്രവ്യത്തിൽ അഗ്നിയെ ജാഗ്രതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്.
Mantra 2
कविं केतुं धासिं भानुमद्रेर्हिन्वन्ति शं राज्यं रोदस्योः । पुरंदरस्य गीर्भिरा विवासेऽग्नेर्व्रतानि पूर्व्या महानि ॥
അദ്രി (കല്ല്)യിൽ നിന്നു ജനിച്ച ദീപ്തജ്വാലയായ കവി, കേതു (ചിഹ്നം), ധാസി (ആധാരം) എന്നിവയെ അവർ രോദസി (ഇരുലോകങ്ങൾ)യുടെ ശുഭകരമായ രാജ്യത്വത്തിലേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഗീർഭിഃ (സ്തുതികൾ)കൊണ്ട് ഞാൻ പുരന്ദര (ദുർഗ്ഗഭേദകൻ)നെ സേവിക്കുന്നു; അഗ്നിയുടെ പുരാതനവും മഹത്തുമായ വ്രതങ്ങളെ ഞാൻ ഉണർത്തുന്നു.
Mantra 3
न्यक्रतून्ग्रथिनो मृध्रवाचः पणीँरश्रद्धाँ अवृधाँ अयज्ञान् । प्रप्र तान्दस्यूँरग्निर्विवाय पूर्वश्चकारापराँ अयज्यून् ॥
അക്രതൂൻ (ഇച്ഛാശക്തിയില്ലാത്തവർ), ഗ്രഥിനഃ (കെട്ടുപെട്ടവർ), മൃധ്രവാചഃ (വക്രവചനികൾ)—അശ്രദ്ധാൻ, അവൃധാൻ, അയ്യജ്ഞാൻ ആയ പണീൻമാരെ അഗ്നി താഴ്ത്തി അകറ്റി ഓടിക്കുന്നു. മുന്നോട്ട്, നിരന്തരം മുന്നോട്ട്, അവൻ ദസ്യൂന്മാരെ പിന്തുടരുന്നു; മുൻപുള്ള ശക്തികളെ ആദ്യം സ്ഥാപിച്ച്, പിന്നിലുള്ള—അയജ്യുൻ (അർപ്പണം ചെയ്യാത്തവർ)—നെ പിന്നിലേക്ക് തള്ളുന്നു.
Mantra 4
यो अपाचीने तमसि मदन्तीः प्राचीश्चकार नृतमः शचीभिः । तमीशानं वस्वो अग्निं गृणीषेऽनानतं दमयन्तं पृतन्यून् ॥
തന്റെ ശചീഭിഃ (ശക്തികൾ)കൊണ്ട് അപാചീനേ തമസി (പശ്ചിമമുഖ അന്ധകാരം)യിൽ മദന്തീഃ (മദിച്ചിരിക്കുന്നവരെ) പ്രാചീഃ (കിഴക്കോട്ടു) തിരിക്കുന്നവൻ—പ്രവൃത്തികളിൽ നൃതമഃ (ഏറ്റവും പുരുഷാർത്ഥവാൻ) അവൻ തന്നേ. ആ ഈശാനം വസ്വഃ—സമൃദ്ധിയുടെ അധിപനായ അഗ്നിയെ ഞാൻ ഗൃണീഷേ (സ്തുതിക്കുന്നു): അനാനതം (അജിതൻ), പൃതന്യുൻ (യോദ്ധാക്കളെ/സംഘർഷകരെ) ദമയന്തം (വശപ്പെടുത്തുന്നവൻ).
Mantra 5
यो देह्यो अनमयद्वधस्नैर्यो अर्यपत्नीरुषसश्चकार । स निरुध्या नहुषो यह्वो अग्निर्विशश्चक्रे बलिहृतः सहोभिः ॥
വധ-ശക്തികളാൽ ദേഹ്യ (ദുർബലൻ/ആശ്രിതൻ)നെ നിരാമയനാക്കിയവനും, ഉഷസ്സുകളെ ആര്യ (ഉദാത്ത)ന്റെ പത്നിമാരാക്കി ചെയ്തവനും. ആ യഹ്വ, ദൂരവ്യാപിയായി സഞ്ചരിക്കുന്ന അഗ്നി, വിരോധികളെ തടഞ്ഞു, തന്റെ ശക്തികളാൽ ജനങ്ങളെ ബലി-ഹൃത്—അർപ്പണം വഹിക്കുന്നവരാക്കി—മാറ്റുന്നു.
Mantra 6
यस्य शर्मन्नुप विश्वे जनास एवैस्तस्थुः सुमतिं भिक्षमाणाः । वैश्वानरो वरमा रोदस्योराग्निः ससाद पित्रोरुपस्थम् ॥
യസ്യ ശർമൻ—രക്ഷക ശാന്തി—അധീനത്തിൽ സർവജനങ്ങളും എവൈസ്തസ്ഥുഃ, സുമതി യാചിച്ച് നില്ക്കുന്നു; ആ വൈശ്വാനര അഗ്നി രോദസീ (ദ്യൗ-പൃഥിവി)കളുടെ ഇടയിൽ തന്റെ വരം—തിരഞ്ഞെടുത്ത ആസനം—ഗ്രഹിച്ച്, പിതൃകളായ (ദ്യൗയും പൃഥിവിയും) ഉപസ്ഥത്തിൽ അധിവസിച്ചു.
Mantra 7
आ देवो ददे बुध्न्या वसूनि वैश्वानर उदिता सूर्यस्य । आ समुद्रादवरादा परस्मादाग्निर्ददे दिव आ पृथिव्याः ॥
ദേവൻ ബുധ്ന്യ—ഗഹനാധാരിത—വസുക്കൾ നൽകുന്നു; വൈശ്വാനരൻ സൂര്യന്റെ ഉദയത്തിൽ നിന്നു നൽകുന്നു. താഴെയുള്ള സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുമും, അപ്പുറത്തുള്ള പരസ്മാത്‌നിന്നുമും, അഗ്നി നൽകുന്നു—ദിവത്തിൽ നിന്ന് പൃഥിവിവരെ.
Inside Sukta 6
How it unfolds
- Where it opens
The poet begins by proclaiming Agni’s sovereignty and praising the ‘asura’ lord-power, explicitly reverencing the sacred wood that bears the hidden fire (7.6.1).
- Development
Agni’s might is unfolded as both cosmic and ethical: he redirects beings from westward darkness toward the east of light, and he stands as īśāna, unconquered, disciplining adversarial forces (7.6.4).
- Climax
Agni is revealed as Vaiśvānara aligned with the sun’s rising, the universal giver who reaches into the deep foundations and draws forth riches and supports (7.6.7).
- Where it settles
The hymn settles into confidence in Agni’s all-encompassing beneficence—his gifts spanning from the oceans and beyond, from heaven down to earth—assuring order, prosperity, and protection.
The deity: Agni
- Cosmic functionMediator between humans and gods through sacrifice, illuminator who establishes the eastward order of dawn/light, and distributor of prosperity across the worlds—from oceanic depths to the heights of heaven and down to earth.
- Inner significanceThe awakened will and discernment (inner fire) that converts inertia and confusion into clarity, disciplines combative impulses, and becomes the steady center of aspiration and right action.
The seer
- VasiṣṭhaVāsiṣṭha (Vasiṣṭha gotra; chief seer-family of Maṇḍala 7) · Foremost among the Seven Ṛṣis, paradigmatic priest-seer of the Bharatas/Tr̥tsus, renowned for Agni- and Varuṇa-centered vision, ritual mastery, and the ethical-spiritual depth of Maṇḍala 7.
Famous verses
pra samrājo asurasya praśastim
यो अपाचीने तमसि मदन्तीः प्राचीश्चकार नृतमः शचीभिः । तमीशानं वस्वो अग्निं गृणीषेऽनानतं दमयन्तं पृतन्यून् ॥vaiśvānara uditā sūryasya
Attributes of the deity
- Samrāj (sovereign ruler)
- Asura-power (lordly might in the older Vedic sense)
- Īśāna (master, ruler)
- Vaiśvānara (universal fire tied to solar rising)
- Unconquered and protective
- Bestower of vasūni (riches, supports)
- Transformer: darkness-to-light, disorder-to-order
Also by this seer
- Primary authorship tradition of Rig Veda Maṇḍala 7 (many Agni, Indra, Varuṇa hymns)
- Vasiṣṭha-associated prayers and stotras preserved in later Vedic and Smārta ritual memory
- Foundational lineage for the Vāsiṣṭha gotra and its śrauta/ṛṣi-paramparā references
The rite, step by step
- Prepare the vedi/altar space and establish ritual purity (ācamanā, pavitrī-karaṇa as per tradition).
- Arrange and honor the araṇis or fuel-wood; mentally ‘bow to the wood’ as the womb of Agni (echoing 7.6.1).
- Kindle Agni (ādhāna/agnipraṇayana context or daily gṛhya kindling) and stabilize the flame with measured fuel.
- Recite the hymn (or selected mantras) as stuti while facing the fire; contemplate Agni as īśāna and Vaiśvānara.
- Offer oblations with svāhā (as applicable), requesting turning from darkness to light and the taming of hostile impulses (7.6.4).
- Conclude with a prayer for ‘vasūni’—supports and prosperity from all directions and levels of the cosmos (7.6.7).
Offerings
- Samidh (sacred fuel-wood)
- Ghṛta (ghee) oblations
- Optional: puroḍāśa or simple anna offering in domestic practice
- Optional: soma-related context in śrauta settings (as per broader maṇḍala usage)
Frequently Asked Questions
In early Vedic usage, “asura” can mean a lordly, sovereign power—not a demon. Here it emphasizes Agni’s commanding spiritual might and rulership (samrāj/īśāna).
It honors the fuel-wood (samidh/dāru) as the vessel that holds the hidden fire. Ritually, it points to kindling; symbolically, it suggests awakening divine light within material life.
Kindle the inner and outer fire: Agni leads from darkness to clarity, disciplines conflict, and brings support and prosperity from every level of the world.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
