Opening the text

Sukta 7.9
Vasiṣṭha (book 7 attribution)
Agni (closely linked with Uṣas imagery)
Triṣṭubh (likely; verify by scansion)
అగ్ని (జాతవేదసు)కు అంకితమైన ఈ స్తోత్రం, ఉషస్సు ఉదయంలో మేల్కొనే అగ్ని-యాజకుని స్తుతిస్తుంది; ఉషస్సు ఒడిలోనుంచి లేచే ప్రియుడిలా అతడు చిత్రించబడుతూ, మనుష్యులు–దేవతల మధ్య మధ్యవర్తిత్వ కార్యాన్ని చేపడతాడు. ‘రెండింతల సత్త్వం’ (అంతర జీవితం మరియు బాహ్య జీవితం)ను సరిచేయమని, దేవతల మధ్య యజ్ఞార్పణలను స్థాపించమని, ధర్మనిష్ఠులకు ధనం, బలం, మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సును ప్రసాదించమని అగ్నిని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
अबोधि जार उषसामुपस्थाद्धोता मन्द्रः कवितमः पावकः । दधाति केतुमुभयस्य जन्तोर्हव्या देवेषु द्रविणं सुकृत्सु ॥
అతడు మేల్కొన్నాడు—ఉషస్సుల ఒడిలోనుండి జార (ప్రియుడు): హోతా, మంద్ర (ఆనందదాయకుడు), కవితమ (అత్యుత్తమ ఋషి-స్వరూపుడు), పావక (శుద్ధికారకుడు). ద్వివిధ జంతువు (అంతర మరియు బాహ్య) కోసం కేతు (చిహ్నం/ప్రకాశం) మరియు వివేకాన్ని స్థాపిస్తాడు; దేవులలో హవ్యా (ఆహుతులు) ను, సుకృతులలో ద్రవిణ (సంపద) ను నిలుపుతాడు.
Mantra 2
स सुक्रतुर्यो वि दुरः पणीनां पुनानो अर्कं पुरुभोजसं नः । होता मन्द्रो विशां दमूनास्तिरस्तमो ददृशे राम्याणाम् ॥
ఆయన సుక్రతు—సరైన వివేచనశక్తి—పణుల (అంతర్లీన కాంతిని దాచుకునేవారు) ద్వారాలను విస్తారంగా తెరుస్తాడు; శుద్ధమవుతూ, అనేక శక్తులను పోషించే (పురుభోజస) వాక్కు యొక్క ప్రేరిత అగ్ని/అర్కాన్ని మనకోసం వెలికి తెస్తాడు. ప్రజల హర్షదాయక, ప్రకాశవంత హోతా; విశాం యొక్క, దమూనాః (గృహనివాసి); రమ్యాణాం యొక్క చీకటి అవతల ఆయన దర్శనమిస్తాడు.
Mantra 3
अमूरः कविरदितिर्विवस्वान्त्सुसंसन्मित्रो अतिथिः शिवो नः । चित्रभानुरुषसां भात्यग्रेऽपां गर्भः प्रस्व आ विवेश ॥
ఆయన అమూరః—మోహరహితుడు—కవి; అదితి, సమస్తాన్ని ఆవరించే విశాలత; వివస్వాన్, కాంతిమంతుడు; మిత్ర, ఋత-సమన్వయధర్మం యొక్క; మా గృహానికి శివ అతిథి. ఆయన చిత్రభాను, ఉషస్సుల ముందుభాగంలో ప్రకాశిస్తాడు; అపాం గర్భః—జలాల గర్భం/శిశువు—ప్రస్వ (ముందుకు నడిపించే)గా అవతరణలో ప్రవేశించాడు.
Mantra 4
ईळेन्यो वो मनुषो युगेषु समनगा अशुचज्जातवेदाः । सुसंदृशा भानुना यो विभाति प्रति गावः समिधानं बुधन्त ॥
హే మనుష్యులారా, యుగయుగాలుగా మీకోసం ఈళేన్య—ఆకాంక్షనీయుడు—జాతవేదాః ఒక సామాన్య గమనంలో జ్వలించాడు. సుసంద్రుశా భానునా యో విభాతి—సుందరదర్శి కాంతితో ప్రకాశించేవాడు—ఆ ప్రజ్వలిత సమిధా వైపు గావః (కాంతిరశ్ములు, ‘ఆవులు’) మేల్కొని చైతన్యమవుతాయి.
Mantra 5
अग्ने याहि दूत्यं मा रिषण्यो देवाँ अच्छा ब्रह्मकृता गणेन । सरस्वतीं मरुतो अश्विनापो यक्षि देवान्रत्नधेयाय विश्वान् ॥
హే అగ్నీ, దూత్యకార్యానికి వెళ్ళు; హానికలగనీయకు. బ్రహ్మాన్ని నిర్మించే గణంతో దేవుల వద్దకు వెళ్ళు. సరస్వతీ, మరుతులు, అశ్వినౌ, ఆపః (జలదేవతలు) వారికి యజ్ఞం చేయి; రత్న-ధేయ (అంతఃనిధి యొక్క ఆధారం) కొరకు సమస్త దేవులకు హవిస్సు అర్పించు.
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन्यक्षि राये पुरंधिम् । पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
హే అగ్నీ, సమిధలతో ప్రజ్వలింపబడినవాడా, వసిష్ఠుడు నిన్ను పిలుస్తున్నాడు—క్షయాన్ని తెచ్చే దౌర్బల్యాన్ని సంహరించు; మా రయి (సంపద) వృద్ధి కొరకు పురంధి-శక్తిని యజ్ఞంలో స్థాపించు. హే జాతవేదసా, బహు-నీథా, జ్వలించు; మరియు స్వస్తి-శక్తులతో మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ రక్షించు.
It is a poetic way to say that the sacrificial fire and the day’s light awaken together. As dawn rises, Agni is kindled and appears as the intimate companion of Uṣas, bringing warmth, clarity, and ritual readiness.
It points to both sides of human life: inner awareness and outer action (or individual and communal life). The hymn asks Agni to set a clear sign (ketu) and right order for both.
Vasiṣṭha asks Agni to strike down decaying weakness (jarūtha), to sacrifice for increase and completeness (puraṃdhi), to blaze forth as Jātavedas, and to protect the worshippers with lasting well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.