
Sukta 7.41
Vasiṣṭha
Jagatī (probable due to longer line with repeated prātar; traditional classification often places such litanies in Jagatī)
ఈ సూక్తం ఉదయకాల లితనీగా, అగ్ని, ఇంద్రుడు, మిత్ర-వరుణులు, అశ్వినులు, భగుడు, పూషన్, బ్రహ్మణస్పతి, సోముడు, రుద్రుడు అనే దేవతావలయాన్ని పునఃపునః ఆహ్వానిస్తుంది—దినారంభం ఋతక్రమంలో, మంగళశక్తితో సాగునట్లు. సౌభాగ్యంలోని భాగం (భగ), రక్షణ, మరియు దినమంతా అన్ని దశలలో “స్వస్తి” (క్షేమం) ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది. ముగింపులో ఉషస్సులను (ప్రభాతాలను) ఆశ్రయించి, నెయ్యిలాంటి ఆనందాన్ని “పాలు దోహే” విధంగా ప్రసవించే, యజమాని ప్రాణబలాన్ని నిలిపే, ఎల్లప్పుడూ పునరుత్తేజితమయ్యే సమృద్ధి ప్రభాతాలు కలుగునట్లు వేడుకుంటుంది.
Mantra 1
प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्विना । प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोममुत रुद्रं हुवेम ॥
ప్రాతఃకాలంలో మేము అగ్నిని పిలుస్తాము, ప్రాతఃకాలంలో ఇంద్రుని పిలుస్తాము; ప్రాతఃకాలంలో మిత్ర-వరుణులను, ప్రాతఃకాలంలో అశ్వినులను. ప్రాతఃకాలంలో భగుని, పూషణుని, బ్రహ్మణస్పతిని పిలుస్తాము; ప్రాతఃకాలంలో సోముని, అలాగే రుద్రుని కూడా ఆహ్వానిస్తాము.
Mantra 2
प्रातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता । आध्रश्चिद्यं मन्यमानस्तुरश्चिद्राजा चिद्यं भगं भक्षीत्याह ॥
ప్రాతఃకాలంలో మేము ఉగ్రుడైన, ‘ప్రాతర్జిత్’ (ఉషస్సు-విజేత) అయిన భగుణ్ణి హ్వానిస్తాము—అదితి పుత్రుడు, లోకాలను ధారించువాడు. అతనిని మనసులో తలచే దరిద్రుడైనా, బలవంతుడైనా, రాజైనా—ఆ భగుని గురించి: “నేను భాగం పొందుదును; నేను భుజించుదును” అని అంటాడు. అలాగే మేము కూడా ఆనందం, వృద్ధి కలిగించే ఆ ధర్మ్య భాగాన్ని అనుభవిద్దాం.
Mantra 3
भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन्नः । भग प्र णो जनय गोभिरश्वैर्भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम ॥
ఓ భగా, మా నేతా, మార్గదర్శీ; ఓ భగా, ‘సత్యరాధస్’—నీ దానం సత్యమూ ఋతానుగతమూ—మాలో ఈ ‘ధీ’ (ప్రేరిత బుద్ధి)ని పైకి ఎత్తి వికసింపజేసి, మాకు ప్రసాదించు. ఓ భగా, గో-రశ్ములతోను అశ్వ-వేగాలతోను మమ్మల్ని ముందుకు జనింపజేయి; ఓ భగా, మేము ‘నృభిః నృవంతః’గా—సత్య మానవశక్తులతో సమృద్ధులమై, ఆత్మబలంతో పరిపూర్ణులమై ఉండుదుము గాక.
Mantra 4
उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व उत मध्ये अह्नाम् । उतोदिता मघवन्त्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्याम ॥
ఇప్పుడే మేము భగ-సంపన్నులమై ఉండుదుము గాక; ‘ప్రపిత్వ’ (అగ్రగమనం)లోను, దినముల మధ్యలోను అలాగే. ఇంకా సూర్యోదయ సమయంలో, ఓ మఘవన్ (దానసమృద్ధ) దేవులారా, దేవతల ‘సుమతి’—వారి శుభప్రకాశ సమ్మతిలో—మేము నివసించుదుము గాక.
Mantra 5
भग एव भगवाँ अस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः स्याम । तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीति स नो भग पुरएता भवेह ॥
భగుడు స్వయంగా—భాగసంపన్నుడైన దేవుడుగా ఉండుగాక; ఆ ద్వారా మేమూ భాగసంపన్నులమగుదుము. హే భగ, నిన్నే అందరూ నిజంగా ఆహ్వానిస్తారు—ఇక్కడ మా కొరకు ముందుగా నడిచే పథప్రవర్తకుడవై ఉండుము.
Mantra 6
समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय । अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ॥
మా అధ్వరం (యజ్ఞం) వైపు ఉషస్సులు సమంగా నమ్రతతో వంగుగాక; దధిక్రావన్ ప్రకాశమయ లక్ష్యపదం వైపు సాగినట్లే. సమీపంగా వచ్చే, వసు-విద్ (ధనప్రదాత) భగుణ్ని, వేగవంతమైన అశ్వాలు రథాన్ని తెచ్చినట్లు, మా వద్దకు తీసుకురావుగాక.
Mantra 7
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः । घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
అశ్వసంపన్నమై, గోసంపన్నమై, వీరసంపన్నమై—శుభప్రదమైన ఉషస్సులు మా కొరకు సదా ఉదయించుగాక. ఘృతం (ఘృతమయ ఆనందం)ను దోహనముచేసి, సర్వదిక్కుల నుండీ పరిపూర్ణమైన మీరు, స్వస్తులతో సదా మమ్మల్ని రక్షించండి.
A rhythmic dawn refrain—“prātar…”—that calls the chief divine powers to be present at the day’s threshold.
The hymn expands from invocation to petition: may the gods grant a fortunate share (bhaga), guidance, healing, right speech, and protection through all phases of time within the day.
The prayer for sustained divine favor—sumati and bhagavattva—across the day’s movement, not merely at the moment of sunrise.
A closing blessing to Uṣas: may the Dawns rise always auspicious, ‘milking’ ghee-like delight and guarding the worshippers with enduring svasti.
prātar agnim prātar indraṃ havāmahe
devānāṃ sumatau syāma
yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
It is a dawn prayer that calls multiple deities at the start of the day so life proceeds in right order (ṛta), with protection (svasti) and a fortunate share (bhaga).
The repetition marks dawn as the sacred threshold when intention is set and divine powers are invited to govern the whole day—work, travel, health, speech, and inner clarity.
Recite it at sunrise (or just before), offer a small ghee lamp or fire offering if possible, and end by holding the intention of svasti—steadiness, protection, and truthful action through the day.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.