
Sukta 7.39
Vasiṣṭha
Triṣṭubh (probable)
ఈ సంక్షిప్త వసిష్ఠ స్తోత్రం అగ్నిని పైకి ఎగసే జ్వాలగా, అలాగే హోతృగా—ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) మార్గంలో హవిని దేవతల వద్దకు మోసుకెళ్లే యాజకుడిగా—స్తుతిస్తుంది. దేవతలు సామూహిక యజ్ఞాసనంలో సమవేతమవుతున్నట్లు వర్ణించి, కోరుకున్న కర్మను అగ్ని నిర్వహించమని ప్రార్థిస్తుంది; చివరికి ప్రేరిత స్తుతిశక్తి (అర్క) మరియు దీర్ఘకాల శ్రేయస్సు (స్వస్తి) కోసం ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తుంది.
Mantra 1
ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत्प्रतीची जूर्णिर्देवतातिमेति । भेजाते अद्री रथ्येव पन्थामृतं होता न इषितो यजाति ॥
ఊర్ధ్వంగా లేచిన అగ్ని, హే వసువా, సుమతి—శుభబుద్ధి—వైపు వాలుతున్నాడు; ప్రత్యంచీ జూర్ణి—తిరిగి వచ్చే జ్వాలా ప్రవాహం—దేవసభ వైపు సాగుతుంది. రెండు అద్రి (సోమపేషణ శిలలు) రథ్య మార్గాన్ని పట్టినట్లు, ప్రేరితుడైన హోతా మనకొరకు ఋత (సత్య-నియమం) మరియు అమృతత్వంలో యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తాడు.
Mantra 2
प्र वावृजे सुप्रया बर्हिरेषामा विश्पतीव बीरिट इयाते । विशामक्तोरुषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा स्वस्तये नियुत्वान् ॥
వారికోసం ఈ బర్హిస్ (పవిత్ర ఆసనం) సు-ప్రయా—శుభ్రమైన క్రమంలో—పరచబడింది; రెండు విశ్పతి (కులాధిపతులు) లాగ వారు దృఢస్థానానికి వస్తారు. ప్రజల కొరకు, రాత్రి-ఉషస్సుల సంగమంలో, మొదట ఆహ్వానింపబడే వాయు మరియు పూషన్, నియుత్వాన్ (యుగాలతో) గా మన స్వస్తి కోసం చేరుతారు.
Mantra 3
ज्मया अत्र वसवो रन्त देवा उरावन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः । अर्वाक्पथ उरुज्रयः कृणुध्वं श्रोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ॥
ఇక్కడ భూమితలంలో వసు దేవతలు ఆనందించుగాక; శుభ్రంగా మెరిసి వారు విశాల అంతరిక్షంలో శుద్ధి చేస్తారు. హే ఉరుజ్రయః (విస్తృతంగా సాగేవారే), మనకొరకు అవాక్-పథం—క్రిందికి దిగి వచ్చే మార్గం—విస్తరింపజేయండి; మరియు మన నుండి మీ వద్దకు వచ్చిన ఈ దూత వాక్యాన్ని వినండి.
Mantra 4
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः । ताँ अध्वर उशतो यक्ष्यग्ने श्रुष्टी भगं नासत्या पुरंधिम् ॥
ఎందుకంటే యజ్ఞాలలో యజ్ఞార్హులై, ఉత్సుకులై—సర్వ దేవతలు—ఒకే సధస్థం (సామూహిక ఆసనం) చుట్టూ సమవేతమవుతారు. హే అగ్నీ, కోరుకున్న అధ్వరంలో, శ్రుతికి విధేయుడై, వారికి యజించు—భగుడు, నాసత్యులు ఇద్దరు, మరియు పురంధి (సంపదను నిర్మించే పరిపూర్ణత)ను.
Mantra 5
आग्ने गिरो दिव आ पृथिव्या मित्रं वह वरुणमिन्द्रमग्निम् । आर्यमणमदितिं विष्णुमेषां सरस्वती मरुतो मादयन्ताम् ॥
హే అగ్నీ, దివి నుండీ పృథివి నుండీ—రెండింటి నుండీ—ప్రేరిత వాణులను తీసుకురా; మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు, అగ్ని (తన శక్తిరూపాలతో) వారిని తీసుకురా. ఆర్యమన్, అదితి, విష్ణువును తీసుకురా; సరస్వతి మరియు మరుతులు మా యజ్ఞంలో ఆనందించి, హవిస్సు సంతోషాన్ని పెంచుగాక.
Mantra 6
ररे हव्यं मतिभिर्यज्ञियानां नक्षत्कामं मर्त्यानामसिन्वन् । धाता रयिमविदस्यं सदासां सक्षीमहि युज्येभिर्नु देवैः ॥
అతడు మా మతుల ద్వారా యజ్ఞార్హులకు హవిస్సును అందించాడు; మానవుల కోరికను కంచిత్తు లేకుండా తీర్చాడు. ధాతా మా కోసం అవినాశి రయి—ఎల్లప్పుడూ నిలిచేది—స్థాపించుగాక; ఇప్పుడు యుజ్య దేవులతో యోగంగా కలసి మేము సహచరులమగుదుము.
Mantra 7
नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैॠतावानो वरुणो मित्रो अग्निः । यच्छन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఇప్పుడు, వసిష్ఠులు ద్యావా‑పృథివులను స్తుతించి ఆహ్వానించునప్పుడు, ఋతాన్ని ధారించే వరుణుడు, సమన్వయకారి మిత్రుడు, మరియు అగ్ని (దైవ సంకల్పం) సమీపించుగాక. చంద్రప్రభ శక్తులు మాకు కాంతి యొక్క పరమ అర్కం (స్తుతిగీతం) ప్రసాదించుగాక; మరియు ఓ దేవులారా, మీరు ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి మరియు కుశలగతితో మమ్మల్ని కాపాడండి.
Agni is portrayed as ‘upright/upward’ and aligned with sumati, moving toward the divine assembly as the returning flame-current.
The hymn frames sacrifice as a true path (ṛta) on which Agni, like a skilled charioteer’s road, conducts the rite and brings the gods to the shared seat.
A focused request: in the desired adhvara, Agni is asked to offer to the gathered gods—explicitly naming Bhaga, the Nāsatyas, and Purandhi among the invoked powers.
A closing blessing invokes Heaven–Earth and ṛtāvā deities (Varuṇa, Mitra, Agni) to grant luminous inspiration (arka) and to guard the worshippers always with svasti.
ūrdhvo agniḥ
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः । ताँ अध्वर उशतो यक्ष्यग्ने श्रुष्टी भगं नासत्या पुरंधिम् ॥pāta svastibhiḥ sadā naḥ
It centers on Agni as Hotṛ—the priestly fire who carries offerings to the gods on the path of ṛta—while calling the gathered deities to bless the worshippers with inspiration and well-being.
The upward flame symbolizes Agni’s natural movement toward the gods and, inwardly, the rise of will and aspiration that lifts human intention into effective ritual action.
They are invoked as beneficent powers within the all-gods assembly: Bhaga as giver of shares/fortune, the Nāsatyas (Aśvins) as rescuing healers, and Purandhi as fullness or abundance that ‘builds up’ prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.