
Sukta 7.96
Vasiṣṭha (explicit)
Sarasvatī
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; Sarasvatī hymns often Triṣṭubh/Jagatī—requires full metrical count)
వసిష్ఠుని ఆరు ఋచల ఈ సూక్తం సరస్వతీని సార్వభౌమ, జీవనదాయిని నదిగా స్తుతిస్తుంది—ఆమె ప్రేరిత ప్రవాహం రెండు లోకాలను విస్తరింపజేసి, వాక్కును, బలాన్ని, సమృద్ధిని పోషిస్తుంది. కవి సరస్వతీని (మరియు సరస్వంతుని) సంతానప్రద శక్తికై—సంతతి, వృద్ధి, నిలకడైన ఆహారానికై—ఆహ్వానిస్తూ, సమాజం పాలు పంచుకోగలిగేలా కనిపించే, పొంగిపొర్లే స్తనంలా ఆమెను ఊహిస్తాడు. సమగ్రంగా, ఈ సూక్తం దేవత యొక్క శుద్ధికర ప్రవాహం క్రింద సమృద్ధి, సత్యోచ్ఛారణ, ఫలప్రదమైన నిరంతరత్వం కోసం చేసే ఆహ్వానంగా నిలుస్తుంది.
Mantra 1
बृहदु गायिषे वचोऽसुर्या नदीनाम् । सरस्वतीमिन्महया सुवृक्तिभिः स्तोमैर्वसिष्ठ रोदसी ॥
నదులలో అసుర్యా (అధిష్ఠాత్రి, ప్రభుత్వమయి) అయిన ఆ సరస్వతీ కోసం నీవు మహత్తర వచనాన్ని పాడు. ఓ వసిష్ఠా, సువృక్తులు మరియు స్తోమాలతో సరస్వతీని నిజంగా మహిమపరచు—రెండు లోకాలు (రోదసీ) నీలో విస్తరించే వరకు.
Mantra 2
उभे यत्ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः । सा नो बोध्यवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम् ॥
ఓ శుభ్రే సరస్వతీ! నీ మహిమచేత ఆ రెండు ప్రకాశమయ శక్తులు (అంధసీ—జ్యోతి ప్రవాహాలు) పూరవః (సమృద్ధులు) పై ఆసీనమయ్యే వేళ, నీవు మా అవిత్రీ (రక్షకురాలిగా) మమ్మల్ని జాగృతం చేయి. మరుత్సఖా, దాతల (మఘోనామ్) సమృద్ధ రాధస్ (శ్రేయస్సు-సంపద)ను మా కోసం ప్రేరేపించు.
Mantra 3
भद्रमिद्भद्रा कृणवत्सरस्वत्यकवारी चेतति वाजिनीवती । गृणाना जमदग्निवत्स्तुवाना च वसिष्ठवत् ॥
కల్యాణమయిన సరస్వతి—అజేయ, చైతన్యాన్ని మేల్కొలిపే, బలసంపదలతో నిండినవள்—మాకు నిజమైన శుభాన్నే కలుగజేయుగాక. జమదగ్నివలె స్తుతిస్తూ, వసిష్ఠునివలె గానంచేస్తూ, ఆమెను ప్రకటనకు రావలెనని ఆవాహనం చేస్తున్నాము.
Mantra 4
जनीयन्तो न्वग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः । सरस्वन्तं हवामहे ॥
నూతన సృజనాన్ని కోరుతూ, ముందుకు దూసుకెళ్లి, పుత్ర-శక్తి (అంతర్లీన సంతాన-బలం)ను ఆశిస్తూ—సుదానవులమైన మేము సరస్వంతుని ఆవాహనం చేస్తున్నాము.
Mantra 5
ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घृतश्चुतः । तेभिर्नोऽविता भव ॥
ఓ సరస్వత్! నీ ఊర్ములు మధురసంతో నిండినవి, ఘృతధారగా స్రవించేవి—వాటివలననే నీవు మా రక్షకుడవు, సహాయకుడవు కావాలి.
Mantra 6
पीपिवांसं सरस्वतः स्तनं यो विश्वदर्शतः । भक्षीमहि प्रजामिषम् ॥
అందరికీ దర్శనమయ్యే సరస్వతీ యొక్క పరిపూర్ణ స్తనం—ఆ దుగ్ధధారను—మేము భాగస్వాములమవుదాం. ప్రజననాన్ని కలిగించే అన్న-రసాన్ని మేము భుజించి, సంతానమును మరియు పోషణ-సమృద్ధిని పొందుదాం.
She is praised as the sovereign river among rivers—purifying, nourishing, and powerful—who also supports inspired, well-formed speech used in ritual.
It asks for abundance and nourishment (iṣ), generative strength and progeny (prajā), and the widening, strengthening power that comes with true, effective praise.
It is a poetic image for overflowing nourishment: Sarasvatī/Sarasvat is envisioned as a visible source of sustenance from which the community may ‘partake’ and be strengthened.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.