Sukta 18

Mantra 1

त्वे ह यत्पितरश्चिन्न इन्द्र विश्वा वामा जरितारो असन्वन् । त्वे गावः सुदुघास्त्वे ह्यश्वास्त्वं वसु देवयते वनिष्ठः ॥

హే ఇంద్రా! నిజముగా నీలోనే మా పితరులుకూడా స్తోతలుగా ఉండి సమస్త వాంఛిత వరాలను పొందిరి. నీలోనే సుధుగ్ధ గావులు, నీలోనే బలవంతమైన అశ్వాలు; దేవయజ్ఞాన్ని కోరువానికి నీవే అత్యంత వరణీయమైన ‘వసు’ (ధనం).

Mantra 2

राजेव हि जनिभिः क्षेष्येवाव द्युभिरभि विदुष्कविः सन् । पिशा गिरो मघवन्गोभिरश्वैस्त्वायतः शिशीहि राये अस्मान् ॥

ప్రజల మధ్య రాజువలె నీవు పాలించుచున్నావు; విద్వాన్ కవిగా ఉండి, నీ దీప్తిమంతమైన దినములతో సమస్తాన్ని ఆవరించుచున్నావు. హే మఘవన్! ప్రకాశించే వాక్యాలతో, గోవులు అశ్వాలతో కూడి, మమ్మును పదునుపెట్టి తేజస్సు కలిగించుము—మమ్మును ‘రాయే’ (సమృద్ధి) వైపు, ధన-పూర్ణత వైపు మళ్లించుము.

Mantra 3

इमा उ त्वा पस्पृधानासो अत्र मन्द्रा गिरो देवयन्तीरुप स्थुः । अर्वाची ते पथ्या राय एतु स्याम ते सुमताविन्द्र शर्मन् ॥

హే ఇంద్రా! దేవుని వైపు తపనతో సాగే, ఆనందమయమైన ఈ స్తుతివాక్యాలు ఇక్కడ పోటీగా నీ దగ్గరకు చేరి నిలిచాయి. సమృద్ధి (రాయ) యొక్క ధర్మ్య మార్గం మా వైపు మళ్లి రానివ్వు; నీ సుమతిలో, నీ శరణమైన శాంతిలో మేము నివసించుదుము.

Mantra 4

धेनुं न त्वा सूयवसे दुदुक्षन्नुप ब्रह्माणि ससृजे वसिष्ठः । त्वामिन्मे गोपतिं विश्व आहा न इन्द्रः सुमतिं गन्त्वच्छ ॥

సమృద్ధమైన మేతకోసం ఆవును పాలు దోచినట్లే, వసిష్ఠుడు నీకోసం మంత్రాలను దోచి, పిండిపట్టి, సమీపంగా అర్పించాడు. అందరూ నిన్ను గోపతి—కిరణ-గోవుల అధిపతి—అని ప్రకటిస్తారు; ఇంద్రుడు మా వద్దకు సుమతితో రానివ్వు.

Mantra 5

अर्णांसि चित्पप्रथाना सुदास इन्द्रो गाधान्यकृणोत्सुपारा । शर्धन्तं शिम्युमुचथस्य नव्यः शापं सिन्धूनामकृणोदशस्तीः ॥

వరద జలధారలు విస్తారంగా వ్యాపించినప్పటికీ, సుదాసుని కోసం ఇంద్రుడు దాటువేళ్లను, సురక్షితమైన దాటింపులను ఏర్పరచాడు. నూతన నూతన ప్రేరిత వాక్కుతో ఉన్న అతడు, వరుసలుగా నెత్తినెక్కి ఒత్తిడి చేసిన శత్రువు శిమ్యువును వశపరచి, నదుల శాపాన్ని దూషించలేని ప్రవాహంగా మార్చాడు.

Mantra 6

पुरोळा इत्तुर्वशो यक्षुरासीद्राये मत्स्यासो निशिता अपीव । श्रुष्टिं चक्रुर्भृगवो द्रुह्यवश्च सखा सखायमतरद्विषूचोः ॥

సమృద్ధి-లాభార్థం తుర్వశుడు, యక్షువు పురోళాశం (యజ్ఞపిండం) వలెనే అయ్యారు; కత్తి అంచులా పదునైన మత్స్యులు దానిని త్రాగివేయాలన్నట్లు కదిలారు. భృగువులు, ద్రుహ్యువులు దాడి కేకలు పెట్టారు; పోరాటపు విభిన్న ప్రవాహాల్లో స్నేహితుడు స్నేహితుణ్ణికూడా దాటి పోయాడు.

Mantra 7

आ पक्थासो भलानसो भनन्तालिनासो विषाणिनः शिवासः । आ योऽनयत्सधमा आर्यस्य गव्या तृत्सुभ्यो अजगन्युधा नॄन् ॥

పక్థులు, భలానసులు, అలినులు, కొమ్ములుగల శివులు—అందరూ ఒత్తిడి చేస్తూ ముందుకు వచ్చారు. కానీ ఆర్యుని సహచర సమూహాన్ని ముందుకు నడిపి—దీప్తిమంతమైన గోసంపదను తెచ్చి—యుద్ధార్థం నరవీరులను తృత్సుల వద్దకు చేర్చినవాడు అతడే.

Mantra 8

दुराध्यो अदितिं स्रेवयन्तोऽचेतसो वि जगृभ्रे परुष्णीम् । मह्नाविव्यक्पृथिवीं पत्यमानः पशुष्कविरशयच्चायमानः ॥

దురాధ్యులు (వశపరచలేనివారు) అయిన వారు అచేతనంగా అదితిని అతిక్రమించదలచి, సరిజ్ఞానం లేక పరుష్ణీ (నది)ని విడదీసి పట్టుకున్నారు. కానీ ఆయన (ఇంద్రుడు) తన మహిమచేత భూమిని విస్తరింపజేసి అధిపత్యంలో నిలిచెను; బంధింపబడిన పశువులా ఉన్నా కవి (ఋషి) వెంబడింపబడుతూనే దాడిచేసినవానిని కూలద్రోశెను.

Mantra 9

ईयुरर्थं न न्यर्थं परुष्णीमाशुश्चनेदभिपित्वं जगाम । सुदास इन्द्रः सुतुकाँ अमित्रानरन्धयन्मानुषे वध्रिवाचः ॥

వారు నిజమైన లక్ష్యార్థమే నడిచిరి; నిరర్థకతకై కాదు; వేగంగా పరుష్ణీ సమీప నివాసానికి చేరిరి. సుదాసుని కొరకు ఇంద్రుడు సుతుక (సుఘాతక) శత్రువులను అణచివేసెను; మానవ క్షేత్రంలో విభేదం, వికృతి పలికే వాక్కులను మౌనింపజేసెను.

Mantra 10

ईयुर्गावो न यवसादगोपा यथाकृतमभि मित्रं चितासः । पृश्निगावः पृश्निनिप्रेषितासः श्रुष्टिं चक्रुर्नियुतो रन्तयश्च ॥

వారు మేతభూమి నుండి బయలుదేరిన గోవులవలె నడిచిరి—అగోపా, రక్షకుల్లేని వారు; చేసిన కర్మానుసారంగా వారు దీప్తచిత్తుడైన మిత్రునికూడా ఒత్తిడి చేసిరి. పృశ్ని (మచ్చల) గోవులవలె, పృశ్ని-ప్రేరణచేత ప్రేరితులై, వారు దాడిని చేసిరి; మరియు నియుత (యుగ్మంగా జతచేసిన) రంతయులూ ఆ కోలాహలంలో చేరిరి.

Mantra 11

एकं च यो विंशतिं च श्रवस्या वैकर्णयोर्जनान्राजा न्यस्तः । दस्मो न सद्मन्नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमकृणोदिन्द्र एषाम् ॥

వైకర్ణ జనుల రాజును—ఒకటి మరియు ఇరవై ఒకటి—యశస్సు పొందుటకై కింద నిలిపి/స్థాపించినవాడు. గృహంలో దస్మ (అద్భుతకర్త) వలె బర్హిస్ (యజ్ఞాసనం)ను సరిగా పరచి సిద్ధం చేస్తాడు; ఆ శూరుడైన ఇంద్రుడు వీరికి నిర్ణాయక ‘సర్గ’—విడుదల/ప్రక్షేపణ—చేసెను.

Mantra 12

अध श्रुतं कवषं वृद्धमप्स्वनु द्रुह्युं नि वृणग्वज्रबाहुः । वृणाना अत्र सख्याय सख्यं त्वायन्तो ये अमदन्ननु त्वा ॥

అప్పుడు వజ్రబాహువు జలములలో ద్రుహ్యువును ఎంచుకొని, ప్రసిద్ధ వృద్ధ కవషుని పడగొట్టెను. ఇక్కడ సఖ్యతకు సఖ్యతను ఎంచుకుంటూ వారు నీ వద్దకు వచ్చిరి; ఆనందించిన వారు నీ బలాన్ని అనుసరించి నీ వెనుక నడిచిరి.

Mantra 13

वि सद्यो विश्वा दृंहितान्येषामिन्द्रः पुरः सहसा सप्त दर्दः । व्यानवस्य तृत्सवे गयं भाग्जेष्म पूरुं विदथे मृध्रवाचम् ॥

ఇంద్రుడు తన బలంతో వారి ముందున్న అన్ని దృఢమైన కోటలను క్షణంలోనే ఛేదిస్తాడు—అవరోధక శక్తుల ఏడు మడుగు అడ్డంకులు. తృత్సు-ప్రయత్నానికి ‘గయ’ (జీవన-శక్తి క్షేత్రం) ను భాగంగా గెలుచుకుంటాడు; అలాగే చైతన్య సభ (విదథ) లో మృధ్రవాచ—వక్రమైన, శత్రుత్వ వాక్యములవాడు—పూరును జయిస్తాడు.

Mantra 14

नि गव्यवोऽनवो द्रुह्यवश्च षष्टिः शता सुषुपुः षट् सहस्रा । षष्टिर्वीरासो अधि षड्दुवोयु विश्वेदिन्द्रस्य वीर्या कृतानि ॥

గవ్యులు, అనవులు, ద్రుహ్యులు—ఈ సమస్త దళాలు—అరవై శతములు, ఆరు సహస్రములు అని, నిశ్చేష్ట నిద్రలోకి తోసివేయబడ్డాయి. అరవై వీరులూ—అందరూ—ఇంద్రుని వీర్యకృతులే; ఆయన ఉగ్ర వేగాలను నిలిపి, శత్రు సమూహాలను శక్తిహీన నిశ్శబ్దంలోకి దింపుతాడు.

Mantra 15

इन्द्रेणैते तृत्सवो वेविषाणा आपो न सृष्टा अधवन्त नीचीः । दुर्मित्रासः प्रकलविन्मिमाना जहुर्विश्वानि भोजना सुदासे ॥

ఇంద్రునితో కలిసి ఈ తృత్సులు, బల ఉత్సాహంతో ఉప్పొంగుతూ, విడిచిపెట్టిన జలాలవలె క్రిందికి దూసుకెళ్లారు. వంకరగా కొలిచే దుర్మిత్ర దళాలు తమ సమస్త భోగాలను, పోషణ-శక్తులను సుదాసునికి—సు-దాతకు—వదిలివెళ్లాయి.

Mantra 16

अर्धं वीरस्य शृतपामनिन्द्रं परा शर्धन्तं नुनुदे अभि क्षाम् । इन्द्रो मन्युं मन्युम्यो मिमाय भेजे पथो वर्तनिं पत्यमानः ॥

వీరుని అర్ధబలం—ఇంద్రబలం లేనివారు—భూమి-క్షేత్రంపై ఒత్తిడి చేస్తూ రాగా, ఇంద్రుడు వారిని వెనక్కు నెట్టివేశాడు. ఆయన కోపానికి ప్రతిగా కోపాన్ని కొలిచాడు; మార్గాల అధిపతిగా, తన ఎన్నుకున్న పథాన్ని, అగ్రగమన గతిని స్వీకరించాడు.

Mantra 17

आध्रेण चित्तद्वेकं चकार सिंह्यं चित्पेत्वेना जघान । अव स्रक्तीर्वेश्यावृश्चदिन्द्रः प्रायच्छद्विश्वा भोजना सुदासे ॥

బలహీనమైన సాధనంతో కూడ ఆయన దానిని ఒక్క నిర్ణాయక కార్యంగా చేసెను; సింహసమమైన బలాన్నికూడ ఒకే దెబ్బతో కూల్చెను. ఇంద్రుడు సామాన్య జీవనంలోని వేలాడే బంధనాలను కోసివేసి, సుదాసునికి—సత్-దాతకు—భోగమూ పోషణమూ కలిగించే సమస్త సాధనాలను ప్రసాదించెను.

Mantra 18

शश्वन्तो हि शत्रवो रारधुष्टे भेदस्य चिच्छर्धतो विन्द रन्धिम् । मर्ताँ एनः स्तुवतो यः कृणोति तिग्मं तस्मिन्नि जहि वज्रमिन्द्र ॥

ఎందుకంటే శత్రువులు నిరంతరులు; వారు నిన్ను ఒత్తిడిచేస్తారు; భేదన మధ్యలోనూ గుంపులుగా ఉప్పొంగుతారు—మాకు ఆ చీలికను, ఆ తెరుచును కనుగొను. మానవుల్లో ఎవడు స్తుతిచేసేవానిపై పాపాన్ని కలిగించునో, అతనిపై తీక్ష్ణమైన వజ్రశక్తిని దించు, ఓ ఇంద్రా.

Mantra 19

आवदिन्द्रं यमुना तृत्सवश्च प्रात्र भेदं सर्वताता मुषायत् । अजासश्च शिग्रवो यक्षवश्च बलिं शीर्षाणि जभ्रुरश्व्यानि ॥

యమునా మరియు శ్రమించే తృత్సువులు ఇంద్రుని సహాయాన్ని ఆహ్వానించారు; ఇక్కడ సర్వతాతా శత్రువుని నుండి ‘భేదం’—విభజన సాధనాన్ని—లాక్కొన్నాడు. అజాసులు, శిగ్రువులు, యక్షువులు కరరూప బలిని తెచ్చారు—శిరస్సులు మరియు అశ్వసమ వేగశక్తులు—విజయశీల ఋత-వ్యవస్థకు తమ ప్రాణబలాన్ని అర్పిస్తూ.

Mantra 20

न त इन्द्र सुमतयो न रायः संचक्षे पूर्वा उषसो न नूत्नाः । देवकं चिन्मान्यमानं जघन्थाव त्मना बृहतः शम्बरं भेत् ॥

ఓ ఇంద్రా, నీ సుమతులు మరియు నీ రాయః (సంపద-అనుగ్రహం) ఎప్పటికీ తరిగిపోవు—ఉషస్సుల వలె, సదా ప్రాచీనమూ నిత్య నూతనమూ. తనను తాను మహానని భావించిన దేవకుని నీవు కూలదోశావు; అలాగే నీ స్వంత విస్తారమైన ఆత్మబలంతో ఆ మహా దుర్గావరణమైన శంబరుని నీవు ఛేదించావు.

Mantra 21

प्र ये गृहादममदुस्त्वाया पराशरः शतयातुर्वसिष्ठः । न ते भोजस्य सख्यं मृषन्ताधा सूरिभ्यः सुदिना व्युच्छान् ॥

‘గృహ’మునుండి—అస్తిత్వ నివాసమునుండి—నిన్ను ఆనందింపజేసిన వారు పరాశరుడు మరియు శత-యాతు వసిష్ఠుడు; వారు నీ ‘భోజ’ (భోగాధిపతి)తోని సఖ్యాన్ని భంగం చేయకూడదు. అప్పుడు సూరిభ్యః—యాత్రానాయకులైన ఋషుల కొరకు—సుదినములు, ప్రకాశవంతమైన దినములు, విస్తారంగా ఉదయించుగాక.

Mantra 22

द्वे नप्तुर्देववतः शते गोर्द्वा रथा वधूमन्ता सुदासः । अर्हन्नग्ने पैजवनस्य दानं होतेव सद्म पर्येमि रेभन् ॥

దేవవ్రత వంశజుని నుండి సుదాస్ రెండు వందల దివ్యదీప్త గోవులను గెలుచుకుంటాడు; అలాగే రెండు రథాలు—వధూమంత, వధువులతో సమృద్ధమైనవి—(పూర్ణ సంయోగశక్తులు). ఓ అగ్నీ, పైజవనుని దానాన్ని నేను గౌరవిస్తాను; ఓ రేభన్, హోతా వలె నేను సద్మ—పవిత్ర ఆసనం—చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ ప్రేరిత వాణిని పాడుతాను.

Mantra 23

चत्वारो मा पैजवनस्य दानाः स्मद्दिष्टयः कृशनिनो निरेके । ऋज्रासो मा पृथिविष्ठाः सुदासस्तोकं तोकाय श्रवसे वहन्ति ॥

పైజవనుడు (సుదాస్) ఇచ్చిన నాలుగు దానాలు నన్ను ముందుకు నడిపిస్తాయి—సుసంయోజితమైన, పదునైన శక్తులు, నిర్ణాయక విభజనలో (సహాయకమైనవి). సుదాస్ యొక్క ఋజువుగా సాగే, భూమిలో స్థిరమైన శక్తులు నా కొరకు ఆత్మ యొక్క ‘శిశువు’ను మోస్తాయి—శిశువు వృద్ధికై, ప్రకాశమయ కీర్తి విస్తరణకై.

Mantra 24

यस्य श्रवो रोदसी अन्तरुर्वी शीर्ष्णेशीर्ष्णे विबभाजा विभक्ता । सप्तेदिन्द्रं न स्रवतो गृणन्ति नि युध्यामधिमशिशादभीके ॥

యస్య ప్రేరిత కీర్తి రెండు లోకాలు (రోదసీ) మధ్య వారి విశాలతలో నిండిపోతూ, శిఖరం నుండి శిఖరానికి తన ఆధిపత్యాన్ని పంచి స్థాపిస్తుందో—ఆ ఇంద్రుని ఏడు ఋషులు ప్రవహించే ధారల వలె స్తుతిస్తారు. సమీప సమరంలో ఆయన యుద్ధించే దాడిచేసినవానిని నొక్కి అణచి, సంఘర్షణను వంగజేశాడు.

Mantra 25

इमं नरो मरुतः सश्चतानु दिवोदासं न पितरं सुदासः । अविष्टना पैजवनस्य केतं दूणाशं क्षत्रमजरं दुवोयु ॥

హే మరుతులారా, హే బలవంతులారా, ఈ సుదాస్‌తో కలిసి సాగండి—కుమారులు తండ్రిని అనుసరించునట్లు, (ప్రజలు) దివోదాసుని అనుసరించునట్లు. పైజవనుని కేతు (ధ్వజ-చిహ్నం)ను మీరు స్థాపించారు—అవిచ్ఛిన్నమైన, అజేయమైన, అజరమైన క్షత్రం; యజ్ఞ-సేవా కార్యానికి ఉత్సుకమైనది.