Sukta 5
Sukta 7.5
Vasiṣṭha (traditional; opening of RV 7.5)
Agni (Vaiśvānara)
Triṣṭubh (probable; verify)
ఈ సూక్తం అగ్నిని వైశ్వానరుడిగా—సర్వలోకవ్యాప్త అగ్నిగా—ఆహ్వానిస్తుంది; ఆయన స్వర్గం మరియు భూమి మధ్య సంచరిస్తూ, జాగృతులైన యజమానుల అప్రమత్తతచేత వృద్ధి చెందుతాడు. ప్రజల అధిపతిగా, ఉషస్సు మరియు దినానికి ప్రకాశమయ సూచకచిహ్నంగా ఆయనను స్తుతించి, అనంత సంపద, ప్రసిద్ధ బలం (వాజ), మరియు రుద్రులు, వసువులతో సమరసంగా విస్తారమైన రక్షణను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः ॥
బలవంతుడైన అగ్నికి వాక్కును ముందుకు తెండీ; ఆయన ద్యౌ మరియు పృథివీకి అరతయి (ప్రేరకుడు/చాలకుడు). సమస్త అమృతులు (అమర దేవతలు) ఒడిలో, వైశ్వానరుడిగా, జాగృతులైన జనులచే—అంతఃఅగ్నిని నిరంతరం జాగ్రత్తగా ఉంచువారిచే—ఆయన వృద్ధి చెందుతాడు.
Mantra 2
पृष्टो दिवि धाय्यग्निः पृथिव्यां नेता सिन्धूनां वृषभः स्तियानाम् । स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वावृधानो वरेण ॥
ప్రకాశమయమైన దివిలో స్థాపితుడైన అగ్ని, భూమిపై సింధు-ధారల నాయకుడుగా, స్థిర ఆధారాల వృషభుడుగా ఉంటాడు. ఆయన మానవ విశ్‌లపై విస్తరించి ప్రకాశిస్తాడు—వైశ్వానరుడు, ‘వర’ (ఎంచుకున్న శ్రేష్ఠత) చేత వర్ధిల్లుతూ, అంతఃప్రకాశ విస్తారాన్ని పెంపొందించేవాడు.
Mantra 3
त्वद्भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि । वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः ॥
నీ భయంకర శక్తిచేత విశ్‌లు ముందుకు కదిలాయి; అసిక్నీ—అంధకారమయమైన, అసమనా—అసంగత శక్తులు తమ భోగ-భోజనాలను విడిచిపెట్టాయి. ఓ వైశ్వానరా! పూరువుకోసం జ్వలిస్తూ, ఓ అగ్నీ, నీవు పురాలను (దుర్గాలను) చీల్చినప్పుడు, నీవు దహనదీప్తితో ప్రకాశించావు—మార్గాన్ని శుద్ధి చేసి విశాలం చేస్తూ.
Mantra 4
तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ॥
ఓ వైశ్వానరా, ఓ అగ్నీ! నీ త్రిధాతు (త్రివిధంగా వ్యవస్థిత) వ్రతాన్ని భూమి మరియు ద్యౌ (ఆకాశం) అనుసరిస్తాయి. నీ భాసా (ప్రకాశం) చేత నీవు రెండు రోదసీ (రెండు లోకాలు) ను విస్తరింపజేశావు; అజస్ర శోచిషా చేత శోశుచాన్—అవిరత జ్వాలలతో జ్వలిస్తూ.
Mantra 5
त्वामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घृताचीः । पतिं कृष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम् ॥
హే అగ్నీ, నీ దగ్గరకు హరిత (హరిత) ప్రకాశశక్తులు ఉత్సాహంతో చేరుతాయి; ఘృత-దీప్తమైన వాక్యరూప ‘గిరః’ మరియు ‘ధునయః’ నీతో సంగమిస్తాయి. నీవు ప్రజల పతి; ‘రయి’ (సంపదల) రథ్యపథం; వైశ్వానర—ఉషస్సుల (ప్రభాతాల) మరియు అహ్నాల (దినాల) కేతు, మా అంతరంలో జాగరణ సూచకము.
Mantra 6
त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय ॥
నీ లో వసువులు ‘అసుర్య’ (సార్వభౌమ) శక్తిని స్థాపిస్తారు; హే మిత్రమహో, నీ ‘క్రతు’ (కార్య-సంకల్పం/ఇచ్ఛ) వారికి ప్రీతికరం. హే అగ్నీ, నీవు వేగవంతుడై దస్యువులను వారి ఆసనాల నుండి తరిమివేస్తావు; మరియు ఆర్యునికి—ఊర్ధ్వధర్మాన్ని ఎంచుకునే చైతన్యానికి—విస్తారమైన జ్యోతిని జన్మింపజేస్తావు.
Mantra 7
स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन् ॥
అతడు, జన్మించిన వెంటనే పరమ వ్యోమన్‌ (అత్యున్నత విస్తారంలో), సర్వత్ర సంచరించే వాయువులా తక్షణమే మార్గాన్ని కాపాడుతాడు. హే జాతవేదస్, నీవు భువనాలను జన్మింపజేసి ముందుకు నడిపిస్తావు; ‘అపత్య’ (సంతతి) వృద్ధికి ‘దశస్యన్’—సేవచేస్తూ—ప్రకాశంలో ఆత్మ నిరంతరతను పోషిస్తావు.
Mantra 8
तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय ॥
హే అగ్నీ, మా కొరకు ఆ బలవంతమైన ఇష్ (పోషక ఆహారం/శక్తి)ను ప్రవహింపజేయి; హే వైశ్వానరా, హే జాతవేదా, ద్యుతిమంతుడా! దాని ద్వారా, హే విశ్వవార (సర్వకామదాత), నీవు రాధః (సమృద్ధి)ను పెంపొందిస్తావు; యజ్ఞం చేసే మర్త్యునికి విస్తారమైన శ్రవః (యశస్సు)ను ప్రసాదిస్తావు.
Mantra 9
तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं श्रुत्यं युवस्व । वैश्वानर महि नः शर्म यच्छ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः ॥
హే అగ్నీ, మా కొరకు—మఘవద్భ్యః (దానశీలుల) హితార్థం—బహువృద్ధి గల పురుక్షుం రయి (సంపద-పెరుగుదల)ను, అలాగే శ్రుత్య (ప్రసిద్ధ) వాజం (బలం/సమృద్ధి)ను నియోగించు. హే వైశ్వానరా, మాకు మహత్తర శర్మ (శాంతి-ఆశ్రయం)ను ప్రసాదించు; హే అగ్నీ, రుద్రులతోను వసువులతోను సజోషాః (ఏకమనస్సుతో) కలిసి మాకు వసు (కళ్యాణ-ధనం)ను దయచేయి.
Inside Sukta 5
How it unfolds
- Where it opens
A summons to bring inspired speech to Agni the strong, who moves Heaven and Earth and grows by the wakeful.
- Development
Agni is unfolded as Vaiśvānara: universal, ghee-bright, approached by luminous energies and hymns; he becomes the lord of peoples and the guiding sign of dawn/day.
- Climax
The hymn turns from praise to direct petition: yoking in abundant rayi and renowned vāja, and granting great śarma—protective wideness—together with the Rudras and Vasus.
- Where it settles
It closes in assurance of shelter and harmonious divine support, sealing the rite with protection and prosperity for the community of worshippers.
The deity: Agni Vaiśvānara
- In the VedaAgni is praised as the strong, ever-wakeful fire who is kindled by inspired speech and ghee-bright offerings; as Vaiśvānara he is ‘belonging to all people,’ present among the immortals and manifest as the token of dawns and days.
- Cosmic functionMediator and carrier of offerings between humans and devas; the organizing heat/light that sustains sacrifice, awakens the day, and links Earth and Heaven through orderly movement.
- Inner significanceThe vigilant inner flame—attention, aspiration, and discriminative warmth—that ripens speech into mantra, awakens consciousness at dawn, and protects the seeker’s path with inner clarity and courage.
The seer
- VasiṣṭhaVāsiṣṭha gotra (Saptarṣi; traditional seer-family of Maṇḍala 7) · Foremost among the Rigvedic seers; principal voice of Maṇḍala 7, famed for hymns to Agni and Varuṇa and for articulating ṛta (cosmic order) and the ethics of truthful speech.
Famous verses
vaiśvānaro vāvṛdhe jāgṛvadbhiḥ
uṣasāṃ ketum ahnām
mahi naḥ śarma yaccha
Attributes of the deity
- Universal (vaiśvānara) presence among all peoples
- Wakeful and increasing through vigilance (jāgṛvadbhiḥ)
- Mover/driver of Heaven and Earth
- Lord of peoples (patiṃ kṛṣṭīnām)
- Luminous sign of dawn and day (ketu)
- Bestower of rayi (wealth) and vāja (victorious force)
- Protector granting śarma (shelter/peace)
- Allied with Rudras and Vasus in harmonious protection
Also by this seer
- Many hymns of Rig Veda Maṇḍala 7 (Vāsiṣṭha maṇḍala), including celebrated Varuṇa hymns (e.g., RV 7.86–7.89)
- Vāsiṣṭha tradition associated with royal purohita function in early Vedic polity (ritual guidance and protection through mantra)
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindle/rekindle the fire with focused silence and intent (saṃkalpa).
- Recite the opening praise, ‘bring forward the word to Agni,’ establishing Agni as the link of Heaven–Earth and the inner wakefulness.
- Offer ghee while reciting verses that describe Agni as ketu of dawn/day and lord of peoples, inviting his presence to ‘grow’ through vigilance.
- Conclude with petitions for rayi and vāja, and for śarma (wide shelter), invoking concord with Rudras and Vasus for communal protection.
- Circumambulate/mentally offer gratitude; maintain the fire or close with a peaceful dismissal according to rite.
Offerings
- Ghṛta (clarified butter)
- Samidhs (fuel sticks)
- Optional: milk/curds or grain oblations per household custom
- Mantra (giraḥ) as the primary ‘offering of speech’
Frequently Asked Questions
Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present for all peoples, active in the sacrifice, and shining as the sign of dawn and the daily awakening.
It means Agni is strengthened when people keep the ritual fire and the inner fire of attention awake—through steady offering, truthful speech, and alert consciousness.
It asks for rayi (prosperity and resources), vāja (renowned strength/victory), and mahi śarma (great shelter and peace), with protective support from the Rudras and Vasus.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
