
Sukta 7.19
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh
వసిష్ఠుని ఈ త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం ఇంద్రుణ్ణి భయంకరుడైన, పదునైన కొమ్ముల గల వృషభుడిగా ఆహ్వానిస్తుంది; ఆయన జనులను, శక్తులను ధర్మమార్గంలో సరిగా కదిలించి, యజమానిని మరింత ప్రకాశమైన మార్గానికి నడిపిస్తాడు. ఇంద్రుని ప్రాచీన దానాలు, విజయాలు అర్పణ చేసే రాజు సుదాసుని సమృద్ధితో అనుసంధానించబడతాయి; మంత్రం మరియు హవిస్సుతో ఇంద్రుని పింగళ అశ్వాలను యోగం చేసి వాజం (పూర్ణత, బలం)ను గెలుచుకోవాలని కోరుతుంది. చివరికి, “బ్రహ్మణా ప్రేరితుడై” (సత్యవాక్యచోదితుడై) ఇంద్రుని సహాయంతో నిరంతర రక్షణ, స్థిర నివాసస్థానాలు, క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రత్యక్ష ప్రార్థనతో స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
Mantra 1
यस्तिग्मशृङ्गो वृषभो न भीम एकः कृष्टीश्च्यावयति प्र विश्वाः । यः शश्वतो अदाशुषो गयस्य प्रयन्तासि सुष्वितराय वेदः ॥
తీక్ష్ణశృంగుడై, పరాక్రమవంతుడైన వృషభుడై, భయంకరుడై—అతడు ఒక్కడే సమస్త ప్రజలను సరిగా కదలికలో ప్రవృత్తింపజేస్తాడు. యజ్ఞం చేయని వాడు (అదాశుష) యొక్క జీవశక్తి (గయ)కు నిత్యము ముందుండి నడిపించే వాడు—హే ఇంద్రా, నీవే ఆ ‘వేద’ (జ్ఞాత); మరింత సుఖమయమైన, మరింత ప్రకాశమయమైన మార్గానికి నడిపించువాడు.
Mantra 2
त्वं ह त्यदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । दासं यच्छुष्णं कुयवं न्यस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन् ॥
హే ఇంద్రా, సమరంలో తన సంపూర్ణ తనువుతో నీ సేవలో నిమగ్నుడైన కుత్సుని నీవే కాపాడితివి. దాసుడు—మోసగాడు శుష్ణుడు, కుయవుడు—అతనిని నీవు కిందపడేసి ఈ వాడి కోసం వశపరచినప్పుడు, అర్జునేయునికి విజయపు యథార్థ నైపుణ్యాన్ని నీవు బోధించుచున్నావు.
Mantra 3
त्वं धृष्णो धृषता वीतहव्यं प्रावो विश्वाभिरूतिभिः सुदासम् । प्र पौरुकुत्सिं त्रसदस्युमावः क्षेत्रसाता वृत्रहत्येषु पूरुम् ॥
హే ధృష్ణు (ధైర్యవంతుడా), ధృషతా (ప్రబల) బలంతో, సువిధంగా హవిస్సు అర్పించిన సుదాసుని (వీతహవ్య) నీవు సమస్త సహాయాలతో (ఊతిభి:) కాపాడితివి. నీవు పౌరుకుత్సికి తోడ్పడ్డావు; నీవు త్రసదస్యువుకు తోడ్పడ్డావు; క్షేత్రజయాలలో, వృత్రహత్యలలో, నీవు పూరువును నిలబెట్టితివి.
Mantra 4
त्वं नृभिर्नृमणो देववीतौ भूरीणि वृत्रा हर्यश्व हंसि । त्वं नि दस्युं चुमुरिं धुनिं चास्वापयो दभीतये सुहन्तु ॥
హర్యశ్వ ఇంద్రా! దేవప్రేరితమైన ముందడుగులో వీరులతో ఆనందిస్తూ నీవు అనేక ఆవరణాలను/వృత్రాలను సంహరిస్తావు. నీవు దస్యు—చుమురి, ధుని—వారిని కూలదోసి నిద్రపుచ్చావు; దభీతికి వారు మీద సుస్థిరంగా దెబ్బకొట్టి జయించునట్లు చేసావు.
Mantra 5
तव च्यौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत्पुरो नवतिं च सद्यः । निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वृत्रं नमुचिमुताहन् ॥
వజ్రహస్తా! ఆ మహాకార్యాలు నీవే—నీవు ఒక్క క్షణంలో తొంభై కోటలను ఛేదించినప్పుడు; (అవి) తొమ్మిది (కీర్తులు) అయ్యాయి. నివాసస్థానంలో నీవు శతమమైన (పూర్తి)గా ప్రవేశించావు; వృత్రుని నీవు వధించావు, నముచినీ కూడా వధించావు.
Mantra 6
सना ता त इन्द्र भोजनानि रातहव्याय दाशुषे सुदासे । वृष्णे ते हरी वृषणा युनज्मि व्यन्तु ब्रह्माणि पुरुशाक वाजम् ॥
ఇంద్రా! ప్రాచీనకాలం నుంచే ఆ భోగాలు/అనుగ్రహాలు నీవే—గ్రాహ్య హవిని అర్పించే దాత సుదాసునికి. వృషణా! నీకోసం నీ రెండు బలవంతమైన హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు)లను నేను యోకుతాను. పురుషాక (అనేక కార్యసాధకా)! మా మంత్రాలు విస్తరించి, మా కోసం బలసంపద యొక్క ‘వాజ’ (విజయపరాక్రమం)ను సంపాదించుగాక.
Mantra 7
मा ते अस्यां सहसावन्परिष्टावघाय भूम हरिवः परादै । त्रायस्व नोऽवृकेभिर्वरूथैस्तव प्रियासः सूरिषु स्याम ॥
ఓ సహసావన్ (అత్యంత పరాక్రమవంతుడా), ఈ చుట్టుముట్టిన సంకటస్థితిలో మేము నీకు హానికర కారణముగా మారకూడదు; ఓ హరివః (హరి-అశ్వాల అధిపతీ), నీ నుండి దూరమై పడిపోకూడదు. అవృక (తోడేళ్లలేని) వరూథాలు—రక్షాకవచాలు—ద్వారా మమ్మల్ని కాపాడు; సూరి (ప్రకాశమయ నాయకులు) మధ్య మేము నీ ప్రియులమై ఉండుగాక.
Mantra 8
प्रियास इत्ते मघवन्नभिष्टौ नरो मदेम शरणे सखायः । नि तुर्वशं नि याद्वं शिशीह्यतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन् ॥
ఓ మఘవన్ (ఇంద్రా), నీ ప్రియమైన అభిష్ట సన్నిధిలో మేము నరులు (బలవంతులు) శరణంలో సఖులై ఆనందించుదుము. అతిథిగ్వుని కోసం—ప్రశంసనీయం అయిన కార్యాన్ని సాధించబోయేవాడివై—తుర్వశను అణచు, యాద్వను అణచు; (అతని కోసం) సంకల్పాన్ని పదును పెట్టు.
Mantra 9
सद्यश्चिन्नु ते मघवन्नभिष्टौ नरः शंसन्त्युक्थशास उक्था । ये ते हवेभिर्वि पणीँरदाशन्नस्मान्वृणीष्व युज्याय तस्मै ॥
ఓ మఘవన్, నీ అభిష్ట సహాయంలో తక్షణమే నరులు (బలవంతులు) ఉక్థం—స్తుతివాక్యం—ను శంసిస్తారు; ఉక్థ-శాసులు (వాణి గాయకులు) ఉక్థాన్నే ప్రకటిస్తారు. తమ హవలతో పణులను చెదరగొట్టిన వారు ఉన్నారు; ఆ యుజ్యా (యోజన/యోకింగ్) కోసం, ఆ కార్యం కోసం, మమ్మల్నీ ఎంచుకో.
Mantra 10
एते स्तोमा नरां नृतम तुभ्यमस्मद्र्यञ्चो ददतो मघानि । तेषामिन्द्र वृत्रहत्ये शिवो भूः सखा च शूरोऽविता च नृणाम् ॥
ఓ నృతమ (అత్యంత పురుషార్థి) నరశ్రేష్ఠా! ఈ స్తోత్రాలు మా నుండి నీ వైపు ప్రవహిస్తున్నాయి, నీ మఘాలు (దాన-వైభవాలు) అర్పిస్తూ. ఓ ఇంద్రా! వృత్ర-వధలో వారికి శివుడు (కల్యాణకరుడు)గా ఉండు; సఖుడుగా, శూరుడుగా, నరుల అవితా (రక్షకుడు)గా కూడా ఉండు.
Mantra 11
नू इन्द्र शूर स्तवमान ऊती ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधस्व । उप नो वाजान्मिमीह्युप स्तीन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఇప్పుడు, ఓ శూర ఇంద్రా! స్తుతింపబడుతూ, బ్రహ్మం (ఆత్మ-సత్యవాక్యం) ప్రేరేపించిన నీ ఊతి (సహాయం)లో వృద్ధి చెందు; నీ తనువు (దేహ-శక్తి)లో విస్తరించు. మా కోసం వాజాలు (బల-పూర్ణతలు) నిర్మించు; మా దృఢ స్థితులను కూడా బలపరచు; మరియు మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి (క్షేమం)తో కాపాడు.
It praises Indra as the supreme force who clears the way, empowers the community, and rewards the one who offers rightly, asking him to grant strength (vāja), stability, and well-being (svasti).
Sudās is presented as the exemplary patron who gives proper oblations; the hymn claims Indra’s ancient gifts and victories for such a generous offerer and his people.
It means Indra is ‘impelled by brahman’—moved by effective sacred speech and truth-word—so the hymn asks that praise itself activate Indra’s protective power and increase strength and security.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.