Sukta 16

Mantra 1

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे । प्रियं चेतिष्ठमरतिं स्वध्वरं विश्वस्य दूतममृतम् ॥

ఈ నమస్కార-భావంతో మీకొరకు అగ్నిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను—ఊర్జ/పోషణ యొక్క పుత్రుని; ప్రియుడిని, చైతన్యంలో అత్యంత వివేకిని, స్వధ్వర (సుసంస్కృత యజ్ఞం) యొక్క నిశ్చిత మార్గదర్శిని, సమస్తానికి దూతను, అమృత (అమర)ుని।

Mantra 2

स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत्स्वाहुतः । सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम् ॥

యెవడు అరుష (ఎర్రని) శక్తులను—విశ్వభోజస (సర్వభోగి/సర్వపోషక)—యోజిస్తాడో, అతడు స్వాహుత (సు-ఆహుతితో పూజితుడు)గా వేగంగా ముందుకు దూసుకుపోతాడు. యజ్ఞం సుబ్రహ్మా (సుసంఘటిత మంత్ర-బలం)గా మారుతుంది; వసువులకు సుశమీ (శాంతిదాయక సమరసత), జనులకు దేవ రాధస్ (దైవ సమృద్ధి/దానం) అవుతుంది.

Mantra 3

उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः । उद्धूमासो अरुषासो दिविस्पृशः समग्निमिन्धते नरः ॥

అతని శోచి (జ్వాల) పైకి లేస్తుంది—ఆహూతుడైన, మీళ్హుష్ (ఉదార దాత) యొక్కది. అతని ధూమాలు పైకి లేస్తాయి—అరుష (ఎర్రని), దివిస్పృశ్ (దివిని తాకేవి); ఇలా నర (మానవ శక్తులు) కలిసి అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తాయి.

Mantra 4

तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥

అగ్నీ, నిన్ను మేము మా దూతగా నియమించుకుంటాము—అత్యంత యశస్సుగలవాడా; యజ్ఞాహుతి అనుభవార్థం దేవులను ఇక్కడికి తీసుకురా. సహస్ (బలం) కుమారుడా, మానవులకు సంబంధించిన సమస్త పోషణాలను, మర్త్యజీవికి ఆధారమైన జీవనోపాధులను మాకు ప్రసాదించు—మేము నిన్ను కోరేది అదే.

Mantra 5

त्वमग्ने गृहपतिस्त्वं होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता यक्षि वेषि च वार्यम् ॥

అగ్నీ, నీవే గృహపతి; అధ్వర (యజ్ఞమార్గం) లో నీవే మా హోతా. హే విశ్వవార, ప్రచేతా, నీవే పోతా (శోధక-శుద్ధికర్త); యజ్ఞం నిర్వహించు, అలాగే శ్రేష్ఠమైన వార్యం (ఉత్తమ ధనం/వరము) కూడా తీసుకురా.

Mantra 6

कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो त्वं हि रत्नधा असि । आ न ऋते शिशीहि विश्वमृत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ॥

హే సుక్రతో, యజమానునికి రత్నం (ధనం/తేజస్సు) నిర్మించు; ఎందుకంటే నీవే రత్నధా (రత్నధారకుడు). నిన్ను లేక ఏదీ సిద్ధంగా తయారుకాదు; మా కొరకు సమస్త ఋత్విజ్-కార్యాన్ని పదును పెట్టు—సుశంసుడు (శుభస్తుతి గలవాడు) మరియు దక్షుడు (కుశలకర్త) అయినవానిని.

Mantra 7

त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः । यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान्दयन्त गोनाम् ॥

ఓ అగ్నీ, స్వాహాతో సమ్యక్‌గా ఆహుతి చేయబడిన నిన్నందు ప్రియ సూరయః (ఋషులు) నివాసం పొందుగాక—జనుల మధ్య ఉదార దాతలైన ఆ నాయకులు, గోవుల విస్తారమైన ఉర్వర క్షేత్రాలను పోషించి విస్తరింపజేసేవారు.

Mantra 8

येषामिळा घृतहस्ता दुरोण आँ अपि प्राता निषीदति । ताँस्त्रायस्व सहस्य द्रुहो निदो यच्छा नः शर्म दीर्घश्रुत् ॥

ఎవరి గృహంలో ఘృతహస్తా ఇళా ప్రాతఃకాలంలో వచ్చి కూర్చుంటుందో—ఓ సహస్య (బలపుత్రా), వారిని ద్రుహో మరియు నింద నుండి రక్షించు; వంకర శత్రువునుండి, దోషారోపణ చేసే వాణి నుండీ కాపాడు; ఓ దీర్ఘశ్రుత్, మాకు శరణం ప్రసాదించు.

Mantra 9

स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः । अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ॥

ఆనందమయమైన జిహ్వా, ముఖంతో—హవ్యవహ్ని, అత్యంత విద్వత్తరుడవైన—ఓ అగ్నీ, మఘవద్భ్యః (ఉదార దాతల) కొరకు మాకు రయి (సమృద్ధి) తీసుకురా; హవ్యదాతి (ఆహుతి-దానం)ను ప్రవహింపజేయి.

Mantra 10

ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन श्रवसो महः । ताँ अंहसः पिपृहि पर्तृभिष्ट्वं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ॥

మహత్ శ్రవస్ (యశస్సు) కోసం, కామనచేత ప్రేరితులై, సిద్ధిని ప్రసాదించే రాధాసి (అనుగ్రహ-సిద్ధులు) మరియు అశ్వవత్ శీఘ్రమైన, మఘ (సమృద్ధి) దాయక శక్తులను ఇచ్చేవారు—వారిని అంహస్ (క్లేశం/పాపం) నుండి నీవు రక్షించు. హే యవిష్ఠ (అత్యంత యువ) అగ్నీ, రక్షకులతో కూడి, ప్రకాశపు వంద దుర్గాలతో వారిని కాపాడు.

Mantra 11

देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम् । उद्वा सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते ॥

ద్రవిణోదా (ధన/పదార్థ దాత) దేవుడు మీకోసం నిండిన పాత్రను తెరిచాడు. దానిని పైకి పోయండి, లేదా మరింత నింపండి; అప్పుడు నిజంగా ఆ దేవుడు మిమ్మల్ని ముందుకు మోస్తాడు—మీ అవతారాన్ని/అవస్థను సంపూర్ణత వైపు తీసుకెళ్తాడు.

Mantra 12

तं होतारमध्वरस्य प्रचेतसं वह्निं देवा अकृण्वत । दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ॥

అతనిని దేవులు అధ్వర (అంతర్యజ్ఞం) యొక్క ప్రచేతస్ (ప్రబుద్ధ) హోతాగా, వహ్ని (వహించేవాడు)గా నిర్మించారు—అతడు హవిస్సును మోస్తాడు. విధతే (విధిని నిర్వహించువాడు)కూ, దాశుషే (అర్పించువాడు) అయిన జనానికి అగ్ని రత్నాన్ని స్థాపిస్తాడు—సువీర్య (వీర్య-సమృద్ధి) అనే నిధిని.