Sukta 63
Sukta 7.63
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; Mandala 7 attribution)
Sūrya/Savitṛ in association with Mitra–Varuṇa (solar vision as their 'eye')
Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical of Mandala 7 hymns)
వసిష్ఠుని ఆరు త్రిష్టుభ్ ఋచల ఈ సూక్తం సూర్యుడు/సవితృ ఉదయించి సర్వవ్యాపి, సర్వదర్శి కాంతిగా ప్రకాశించి, దాగి ఉన్న అంధకారాన్ని వెలికి తీసి తొలగిస్తూ, మానవ కార్యాచరణకూ ఋతధర్మానికీ ఆధారమవుతాడని స్తుతిస్తుంది. సూర్యుని మిత్ర–వరుణుల “కన్ను”గా ప్రశంసించి, ఆ సౌరదర్శనాన్ని ఆదిత్యాధిపత్యం, సత్యం, నైతిక స్పష్టతతో అనుసంధానిస్తుంది. చివరికి మిత్రుడు, వరుణుడు, ఆర్యమన్లను విశాల స్థలం, సురక్షిత మార్గాలు, దీర్ఘకాల క్షేమం ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
उद्वेति सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यो मानुषाणाम् । चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्य देवश्चर्मेव यः समविव्यक्तमांसि ॥
ఉదయమవుతాడు శుభకరుడు, విశ్వదర్శి సూర్యుడు—మనుష్యులందరికీ సామాన్యంగా లభించే వెలుగు-శక్తి. అతడు మిత్రుని, వరుణుని కన్ను; చర్మంలా విస్తరించి, దాగి ఉన్న అంధకారాలను వ్యాపింపజేసి స్పష్టంగా ప్రకటిస్తాడు, అవి జయించబడుటకు.
Mantra 2
उद्वेति प्रसवीता जनानां महान्केतुरर्णवः सूर्यस्य । समानं चक्रं पर्याविवृत्सन्यदेतशो वहति धूर्षु युक्तः ॥
ఉదయమవుతాడు జనులను ప్రేరేపించువాడు, సూర్యుని మహా కేతువు—సముద్రంలా విస్తారమైనవాడు. అతడు అదే చక్రాన్ని తిరుగుతూనే తిప్పుతాడు; ధూర్లకు యుక్తమైన ఎతశ (Etaśa) అశ్వం అతడిని ముందుకు మోస్తుంది—వెలుగు ప్రయాణపు అచల నియమం.
Mantra 3
विभ्राजमान उषसामुपस्थाद्रेभैरुदेत्यनुमद्यमानः । एष मे देवः सविता चच्छन्द यः समानं न प्रमिनाति धाम ॥
ఉషస్సుల ఒడిలోనుండి ప్రకాశిస్తూ అతడు ఉదయమవుతాడు; ఋషుల స్తోత్రధ్వనితో కలిసి, ముందుకు సాగుతూ ఆనందిస్తాడు. ఈ దేవుడు సవితా నా ఆకాంక్షకు అనుమతి దయచేయుగాక—వెలుగின் స్థిర ధామాన్ని, ఆ స్థాపిత నివాసాన్ని, తగ్గించనివాడు.
Mantra 4
दिवो रुक्म उरुचक्षा उदेति दूरेअर्थस्तरणिर्भ्राजमानः । नूनं जनाः सूर्येण प्रसूता अयन्नर्थानि कृणवन्नपांसि ॥
దివ్యమైన స్వర్ణకాంతి, విశాలదృష్టి గలది, ఉదయిస్తుంది—దూరగామి ప్రయోజనంతో, ప్రకాశించే జయకర్తవలె. ఇప్పుడు నిజంగా సూర్యుని ప్రేరణతో మనుష్యులు తమ లక్ష్యాల వైపు బయలుదేరి తమ కార్యాలను నెరవేర్చుతారు; వెలుగే ఫలప్రదమైన క్రియను విముక్తం చేస్తుంది.
Mantra 5
यत्रा चक्रुरमृता गातुमस्मै श्येनो न दीयन्नन्वेति पाथः । प्रति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणोत हव्यैः ॥
అమృతులు (దేవులు) అతనికోసం గమ్యపథాన్ని నిర్మించిన చోట, అతడు వేగంగా ఎగిరే శ్యేన (గద్ద) వలె ఆ మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. సూర్యోదయ సమయంలో, మిత్రా–వరుణా, నమస్కారాలతోను హవి (ఆహుతి)లతోను మేము మీకు సేవచేస్తాము; మా లోపల వెలుగின் సూటి మార్గాన్ని స్థాపించండి.
Mantra 6
नू मित्रो वरुणो अर्यमा नस्त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु । सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఇప్పుడు మిత్రుడు, వరుణుడు, ఆర్యమన్—మాకు, మా స్వస్వరూపానికీ మా పెరుగుతున్న సంతానానికీ—విస్తారమైన స్థలాన్ని, నిర్బంధరహిత స్వేచ్ఛను స్థాపించుగాక. మా అన్ని మార్గాలు సుగమంగా, సుపథాలుగా ఉండుగాక; మీరు ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి అనే క్షేమాలతో మమ్మల్ని కాపాడండి.
Frequently Asked Questions
It praises the rising Sun as the all-seeing light shared by everyone, which exposes hidden darkness and makes right action possible. It also links the Sun to Mitra–Varuṇa as their ‘eye’ and ends with a prayer for safe paths and protection.
Mitra and Varuṇa represent Āditya sovereignty and ṛta (truth/order). Calling the Sun their ‘eye’ means solar light is the visible power that sees, reveals, and supports truth by removing concealment.
It is well-suited for dawn recitation: contemplate inner clarity as the Sun rises, then conclude with the final verse as a prayer for good guidance, safe journeys, and steady well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.