Sukta 95
Sukta 7.95
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.95 Sarasvatī hymn)
Sarasvatī
Jagatī (probable for RV 7.95.1; confirm by syllable count)
ఈ సూక్తం సరస్వతిని మహాశక్తిమంతమైన, ప్రేరేపించే నదీశక్తిగా స్తుతిస్తుంది—అన్ని ఇతర జలాలను మించిపోయే, స్థిరమైన “ఇనుప పునాదిగల”దిగా, రథంలా వేగంగా ముందుకు దూసుకుపోయేదిగా. అనంతరం ఇది విశ్వవర్ణన నుండి యజ్ఞప్రార్థనగా మారుతుంది: ఆమె వినుగాక, సమీపించుగాక, ధనం మరియు బలాన్ని ప్రసాదించుగాక, వసిష్ఠుడు మరియు అతని సహచరుల కోసం ఋతం (సత్య-వ్యవస్థ) యొక్క “ద్వారాలను” తెరవుగాక.
Mantras
Mantra 1
प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणमायसी पूः । प्रबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुरन्याः ॥
ప్రేరణాత్మక వేగంతోను ధారణశక్తితోను ఆమె దూసుకుపోతుంది—ఇది సరస్వతి, ఆయసీ ధరణం (ఇనుప-ఆధారం) కలిగిన ‘పూః’ (పరిపూర్ణ ప్రవాహం). రథమార్గంలో సాగు రథంలా ఆమె ముందుకు ముందుకు నెట్టుకుంటూ సాగుతుంది; తన మహిమచేత ఆమె ఇతర సమస్త జలధారలను, ఇతర సింధువులన్నిటినీ మించిపోతుంది.
Mantra 2
एकाचेतत्सरस्वती नदीनां शुचिर्यती गिरिभ्य आ समुद्रात् । रायश्चेतन्ती भुवनस्य भूरेर्घृतं पयो दुदुहे नाहुषाय ॥
ఆమె సరస్వతి—నదులలో ఏకైక చైతన్యవతి—పర్వతాల నుంచి సముద్రం వరకు శుచిగతితో ప్రవహిస్తుంది. విశాల జగత్తు యొక్క సంపదలను తెలిసిన ఆమె, నాహుష (మానవ సాధకుడు) కొరకు ఘృతం మరియు పయః—ఆనందమయ తేజస్సు, పోషక పరిపూర్ణత—దోహించి ప్రసాదిస్తుంది.
Mantra 3
स वावृधे नर्यो योषणासु वृषा शिशुर्वृषभो यज्ञियासु । स वाजिनं मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वं मामृजीत ॥
అతడు నర్య (వీర్యవంతుడు) యోషణాసు మధ్య వృద్ధి చెందుతాడు—వృషభుడైయుండి కూడా శిశువు; యజ్ఞీయ కార్యాలలో వృషభసమ బలవంతుడు. అతడు మఘవద్భ్యః (దానశీలులకు) వాజిన్ (బలసంపన్న) శక్తిని ఇస్తాడు; విజయార్థం మన సత్త్వపు తనువును శుద్ధి చేసి మలచి సరిచేస్తాడు.
Mantra 4
उत स्या नः सरस्वती जुषाणोप श्रवत्सुभगा यज्णे अस्मिन् । मितज्ञुभिर्नमस्यैरियाना राया युजा चिदुत्तरा सखिभ्यः ॥
మరియు మా సరస్వతి—అనుగ్రహంతో సమ్మతించి, సుభగా—ఈ యజ్ఞంలో మా వాక్కును వినీ సమీపించుగాక. మితజ్ఞు (మాపు తెలిసినవారు) తో కలిసి, నమస్య (వందన) ప్రేరణతో సాగుతూ, రాయా (సమృద్ధి) యోగంతో కూడ మా సఖులకు ఉత్తరా—ఉన్నతికి నడిపించే శక్తి—గా నిలవుగాక.
Mantra 5
इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व । तव शर्मन्प्रियतमे दधाना उप स्थेयाम शरणं न वृक्षम् ॥
మేము, ఎత్తిన చేతులతో, నీ నుండే వచ్చిన నమస్కారాలతో, ఓ సరస్వతీ, ఈ స్తోమం (స్తుతిగీతం) స్వీకరించు; ఇందులో ఆనందించు. నీ అత్యంత ప్రియమైన శర్మన్ (ఆశ్రయ-శాంతి)ను ధరించి, మేము నీ సమీపానికి వచ్చి నిలిచెదము—ఆశ్రయార్థం వృక్షం దగ్గర నిలిచినట్లుగా.
Mantra 6
अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఓ సరస్వతీ, ఓ సుభగే! ఈ వసిష్ఠుడు నీకోసం ఋత (సత్య) ద్వారాలను విశాలంగా తెరిచాడు. ఓ శుచివే (శుభ్రే), స్తుతించువానిని నీవు వర్ధింపజేయి; అతనికి బల-సమృద్ధి యొక్క వాజములు (విజయ-ధనములు) ప్రసాదించు. మరియు నీవు ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని స్వస్తి (క్షేమ) సమన్వయాలతో రక్షించుగాక.
Frequently Asked Questions
It praises Sarasvatī as a powerful, life-giving river that surpasses all waters, and it asks her to come to the sacrifice, grant prosperity and strength, and protect the worshippers.
It means Sarasvatī is invoked as a power that reveals and establishes truth and right order (ṛta), making the ritual effective and the mind clear and aligned.
Both. The verses describe her as a real, mighty river in motion, and also as a divine presence who hears prayers, blesses the yajña, and gives wealth, inspiration, and well-being.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.