
Sukta 7.49
Vasiṣṭha
Āpaḥ (Waters)
Triṣṭubh
వసిష్ఠుని ఈ సంక్షిప్త త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం దివ్య జలాలను (ఆపః) ప్రాచీనమైన, స్వయంశుద్ధి చేసే శక్తులుగా—లోకమంతా ప్రవహిస్తూ శుద్ధిని ప్రసాదించేవిగా—స్తుతిస్తుంది; తక్షణ రక్షణను, క్షేమాన్ని అనుగ్రహించమని వేడుకుంటుంది. ఇది జలాలను ఇంద్రుని ఉత్సాహదాయక బలంతోను, సత్యాసత్యాలపై నైతిక పర్యవేక్షణ చేసే వరుణుని అధికారంతోను అనుసంధానించి, జలాలను భౌతిక శుద్ధికారకులుగానే కాక ఋతానికి రక్షకులుగానూ ప్రతిపాదిస్తుంది. చివరికి వరుణుడు, సోముడు, సమస్త దేవతలు, వైశ్వానర అగ్ని—ఇవన్నీ జలాలలోనే నివసిస్తున్నాయని పేర్కొని, జలాలనే విశ్వ మరియు యజ్ఞ జీవనాన్ని పోషించే ఆధార మాతృకగా నిలుపుతుంది.
Mantra 1
समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात्पुनाना यन्त्यनिविशमानाः । इन्द्रो या वज्री वृषभो रराद ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
సముద్రంలో జ్యేష్ఠులై, జలమధ్యంనుండి—శుద్ధి చేస్తూ—ఆ (ఆపః) ముందుకు సాగుతాయి; ఎక్కడా స్థిరంగా నిలవవు. వజ్రధారి, వృషభుడైన ఇంద్రుడు ధ్వనింపజేసిన ఆ దివ్య జలదేవతలు—ఆ ఆపః ఇక్కడ నన్ను రక్షించుగాక.
Mantra 2
या आपो दिव्या उत वा स्रवन्ति खनित्रिमा उत वा याः स्वयंजाः । समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
దివ్యమైన ఆపః—ఆకాశం నుండి ప్రవహించేవి గానీ, బావులు/గుంతల నుండి తవ్వి తీసేవి గానీ, స్వయంజాత (తానే పుట్టిన) నీళ్లు గానీ; సముద్రం వైపు సాగేవి—ఆ శుచి, పావక, ప్రకాశవంతమైన జలదేవతలు, ఆ దివ్య ఆపః ఇక్కడ నన్ను రక్షించుగాక.
Mantra 3
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यञ्जनानाम् । मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
యావరి మధ్యలో రాజా వరుణుడు సంచరిస్తాడో, మనుష్యులలో సత్యం–అసత్యాన్ని పరిశీలించుచూ—ఆ మధుచ్యుత (మధురరసం చిందించే), శుచి, పావక, ప్రకాశవంతమైన జలదేవతలు, ఆ దివ్య ఆపః ఇక్కడ నన్ను రక్షించుగాక.
Mantra 4
यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति । वैश्वानरो यास्वग्निः प्रविष्टस्ता आपो देवीरिह मामवन्तु ॥
యావరిలో రాజా వరుణుడు అధిరాజ్యము చేయుచున్నాడో, యావరిలో సోముడు ఉన్నాడో; యావరిలో విశ్వే దేవాః ఊర్జ్ (పోషణశక్తి) వృద్ధిలో ఆనందించుచున్నారో; యావరిలో వైశ్వానర అగ్ని ప్రవేశించియున్నాడో—ఆ దివ్య ఆపః, ఆ జలదేవతలు ఇక్కడ నన్ను రక్షించుగాక.
It is a short hymn to the divine Waters (Āpaḥ), praising their power to purify and asking them to protect the worshipper. It also links the waters with Varuṇa’s moral order and with Soma and Agni.
Because Varuṇa is the guardian of ṛta (right order). The hymn says he moves within the waters, watching truth and falsehood, so water becomes a symbol of both physical cleansing and ethical clarity.
It is commonly suited to simple purification acts like sipping or sprinkling water before prayer or ritual. Reciting the hymn with clean water and the refrain asking protection is the basic, traditional application.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.