
Sukta 7.56
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.56, Marut hymns in Book 7)
Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level verification needed)
వసిష్ఠుని ఈ స్తోత్రం రుద్రుని యౌవన తుఫాను-గణమైన మరుతులను స్తుతిస్తుంది—వారి ఏకస్వర దాడి, మెరిసే ఆభరణాలు, ఆయుధధారి శక్తి వర్షాన్ని కురిపించి ఆకాశాన్ని నిర్మలపరచడాన్ని ఆశ్చర్యంగా వర్ణిస్తుంది. ఆరాధకునికీ సమాజానికీ రక్షణ, క్షేమం ప్రసాదించాలని వేడుకుంటూ, వారి ఉగ్ర తేజస్సు యజమానునికి శుభప్రదంగా మారాలని కోరుతుంది. చివరి మంత్రంలో ఆశీర్వాదాన్ని విస్తరించి, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని, జలాలు, ఔషధులు, వనాధిపతులు వంటి ఇతర విశ్వశక్తులు కూడా హవిస్సును స్వీకరించి, మరుతుల ఆశ్రయంలో శాంతిని అనుగ్రహించమని ఆహ్వానిస్తుంది.
Mantra 1
क ईं व्यक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध स्वश्वाः ॥
వారు ఎవరు—ఆ వ్యక్తమైన, ప్రకాశించిన శక్తులు—రుద్రుని వీర నరులు; ఒకే నీడంలో (నీడ) కలిసి నివసించువారు; ఇప్పుడు తమ స్వంత శీఘ్ర అశ్వాలతో? ఒకే బలంగా వచ్చేవారు ఎవరు?
Mantra 2
नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥
వారి జన్మాలను ఎవరూ నిజంగా తెలియరు; అయినా, ఓ సఖా, వారు పరస్పరం ఒకరి జననాన్ని మరొకరు తెలుసుకొనుదురు. రహస్యములో జన్మించినప్పటికీ, పరస్పర జ్ఞానం మరియు సమ్మతితో నడుచుదురు.
Mantra 3
अभि स्वपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः श्येना अस्पृध्रन् ॥
వారు తమ స్వపూ (శుద్ధికర) శక్తులతో పరస్పరం ఒకరిపై ఒకరు కార్యం చేయుదురు; వాయు-గర్జనతో దూసుకుపోయే శ్యేన (గద్ద) వలె, అడ్డంకుల్లేక ముందుకు దూసుకుపోతారు. వారు తీవ్ర, దీప్తిమంతమైన శక్తులు—మార్గాన్ని శుద్ధి చేయువారు.
Mantra 4
एतानि धीरो निण्या चिकेत पृश्निर्यदूधो मही जभार ॥
ఈ విషయాలను ధీర ఋషి గూఢ/అంతర్నిహిత స్థలాలలో కూడా గ్రహిస్తాడు—విశాలమాత పృశ్ని స్తనాన్ని (పోషణ-మూలాన్ని) ధరించినప్పుడు.
Mantra 5
सा विट् सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात्सहन्ती पुष्यन्ती नृम्णम् ॥
మరుతులతో కలిసి ఆ ‘విట్’ (కుల-నివాసం) సు-వీరముగా ఉండుగాక—సనాతనముగా సహించేది, జయించేది, నృమ్ణ (పౌరుష-తేజస్సు)ను పుష్టి చేసేది.
Mantra 6
यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः श्रिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ॥
ఓ మరుతులారా, యామం (యాత్ర/గతి)లో మీరు అగ్రగణ్యులు—శుభ్రులు, అత్యంత దీప్తిమంతులు; శ్రీ (ఐశ్వర్య-దీప్తి)తో సమ్మిళితులు; మీ ఓజస్సులతో ఉగ్రులు.
Mantra 7
उग्रं व ओजः स्थिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान् ॥
మీ ఓజస్సు ఉగ్రమైనది; మీ వీరబలాలు స్థిరమైనవి; అప్పుడు మరుతులతో కలిసి ఈ గణం అత్యంత ప్రబలంగా ఉద్భవిస్తుంది.
Mantra 8
शुभ्रो वः शुष्मः क्रुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धृष्णोः ॥
మీ శుష్మం—ప్రేరక బలం—శుభ్రప్రకాశమై, క్రోధవేగంతో కూడినది; అది ధృష్ట శర్ధ యొక్క మనస్సులను, పరవశ మునిలా, కుదిపివేస్తుంది.
Mantra 9
सनेम्यस्मद्युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह प्रणङ्नः ॥
మా నుండి ఆ మెరుపు దిద్యు—వజ్రఘాతాన్ని—దూరంగా తరిమివేయండి; ఇక్కడ దుర్మతి మా మీద పడిచి మమ్మల్ని కూల్చనీయకండి.
Mantra 10
प्रिया वो नाम हुवे तुराणामा यत्तृपन्मरुतो वावशानाः ॥
ఓ వేగవంతులైన (మరుతులారా)! మీ ప్రియనామంతో నేను మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాను; మీరు రండి—ఓ మరుతులారా, ఆనందంలో ఉత్సాహంగా—మరియు తృప్తి పొందండి.
Mantra 11
स्वायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत स्वयं तन्वः शुम्भमानाः ॥
వారు తమ స్వంత ఆయుధాలతో ఆయుధధారులు, ఉత్సాహవంతులు, బంగారు నిష్కాలతో సువిశోభితులు; ఇంకా వారు తామే తమ దేహాన్ని అలంకరిస్తున్నారు.
Mantra 12
शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः । ऋतेन सत्यमृतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ॥
ఓ మరుతులారా! మీ హవ్యాలు శుచియైనవి—శుచులలో శుచి; శుచుల కొరకు నేను శుచి అధ్వరాన్ని ప్రవహింపజేస్తాను. ṛta చేత మీరు సత్యం వైపు వస్తారు—ఓ ṛta-sāpa! శుచిజన్ములు, శుచయః, పావకంగా దీప్తించి—శుద్ధి చేయువారు.
Mantra 13
अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥
హే మరుతులారా, మీ భుజాలపై కాటేసే (దంషనశీల) ఆయుధాలు బిగించబడ్డాయి; మీ వక్షస్థలంపై స్వర్ణ రుక్మాలు విశ్రాంతి పొందుతున్నాయి. వర్షాలతో కలిసి మెరుపులవలె ప్రకాశిస్తూ, మీరు మీ స్వధా (స్వ-నియమం) ప్రకారం సంచరిస్తూ, ఆయుధాలను నియంత్రిస్తూ/దిశానిర్దేశం చేస్తూ ఉంటారు.
Mantra 14
प्र बुध्न्या व ईरते महांसि प्र नामानि प्रयज्यवस्तिरध्वम् । सहस्रियं दम्यं भागमेतं गृहमेधीयं मरुतो जुषध्वम् ॥
మీ లోతైన పునాదిగల మహిమలు ముందుకు ఉద్భవిస్తాయి; హే యజ్ఞనిష్ఠులారా, మీ నామాలు దూరదూరాలకు వ్యాపిస్తాయి. హే మరుతులారా, గృహమేధానికి యోగ్యమైన, సహస్రసమృద్ధులతో నిండిన ఈ గృహ్య భాగాన్ని స్వీకరించండి.
Mantra 15
यदि स्तुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन् । मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद्यमन्य आदभदरावा ॥
హే మరుతులారా, మీరు ఈ విధంగా స్తుతింపబడినవానిని—ఆ విప్రుడు, వాజిన్, హవిమాన్ (హవిని సమర్పించువాడు)—ఆలకించితే/అంగీకరిస్తే, వెంటనే వీర్యసమృద్ధి గల ధనాన్ని దయచేయండి; ఉదారుడిని ఇప్పటికీ మరెవ్వరూ తగ్గించలేరు.
Mantra 16
अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥
అతి వేగంగా పరిగెత్తే పందెంవాళ్లలా మరుతులు—తమ స్వేచ్ఛతో తమ మార్గంలో సాగేవారు—అద్భుత దర్శనాలవలె ప్రకాశిస్తారు; ఈ యువ వీరులు సత్త్వాన్ని శోభింపజేస్తారు. ఇంటిలోని ప్రకాశించే పిల్లలవలె, పాలసంపద గల ఆడుకునే దూడలవలె, వారు మనలో పోషకశక్తిని ప్రవహింపజేస్తారు.
Mantra 17
दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥
మాకు యశస్సు (దశస్య) కలిగించేవారై, ఓ మరుతులారా, మాపై కరుణ చూపండి; మార్గాన్ని విస్తరించేవారై, ఓ సుమేక (సుందర-బలవంతులారా), రెండు రోదసీ (ద్యావా-పృథివీ)లను సేవించండి. మాకు దూరంగా ఉండుగాక గోహా (గో-హంతా) మరియు నృహా (నర-హంతా); మీ వధ (వినాశం) కూడా మాకు దూరంగా ఉండుగాక. ఓ వసువులారా, మీ సుమ్న (కల్యాణ అనుగ్రహం)తో మాకు సహాయార్థం మా వైపు నమ్రులై రండి.
Mantra 18
आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥
ఋతంలో స్థితుడై ఆసీనుడైన హోతా (హోతృ) మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాడు, ఓ మరుతులారా; మిమ్మల్ని స్తుతిస్తూ సత్రాచీ (నేరుగా సాగు) రాతి (దానం/వరము)ని గానంచేస్తున్నాడు. ప్రేరేపించే వృషణ (వృషభ-బలం)గా, గోపా (కిరణ/గో-రక్షకుడు)గా ఉన్నవాడు—ఆ అద్వయావీ (అద్వితీయ సాధకుడు) ఉక్థైః (ప్రేరిత స్తోత్రాలతో) మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాడు.
Mantra 19
इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति । इमे शंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु द्वेषो अररुषे दधन्ति ॥
ఈ మరుతులు ఆ వేగవంతమైన బలాన్ని ఆనందింపజేస్తారు; పరాక్రమశక్తులు స్వయంగా మహాశక్తికి నమస్కరిస్తాయి. అన్వేషకుని స్తుతిని వీరు కాపాడుతారు; శత్రువుకూ క్రోధితునికీ ప్రత్యర్థిని విరిచివేసే భారమైన ద్వేషాన్ని—ఒక బరువుగా—వీరు విధిస్తారు.
Mantra 20
इमे रध्रं चिन्मरुतो जुनन्ति भृमिं चिद्यथा वसवो जुषन्त । अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे ॥
ఈ మరుతులు సడలినవానినీ తడబడినవానినీ కూడా ముందుకు నడిపిస్తారు; వసువులు సరిగ్గా సాగే గమనంలో ఆనందించునట్లు. ఓ వృషణో (బలవంతులారా), చీకట్లను దూరం తోసివేయండి; మా లో సమగ్ర నిర్మాణాన్ని—వంశపరంపరను, వికసించే శక్తులను—స్థాపించండి.
Mantra 21
मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥
ఓ మరుతులారా, మీ దానాల నుండి మమ్మల్ని వేరుచేయకండి; రథమార్గ విభజనలో మమ్మల్ని వెనుక పెట్టకండి. వసువుల కోరతగిన సంపదలో మాకూ భాగం ఇవ్వండి—ఓ వృషణో, మీలో సుజాతమైన దానశక్తి ఉంది.
Mantra 22
सं यद्धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु । अध स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पृतनास्वर्यः ॥
కోపంతో ప్రేరితులైన మనుష్యులు కలిసి దాడి చేసినప్పుడు—బలమైన ప్రవాహాలు, ఔషధులు, కులాల మధ్య వీరులై—అప్పుడు, హే రుద్రజ మరుతులారా, యుద్ధాలలో మా రక్షకులుగా ఉండండి, హే ఆర్యులు (శ్రేష్ఠులు)!
Mantra 23
भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित् । मरुद्भिरुग्रः पृतनासु साळ्हा मरुद्भिरित्सनिता वाजमर्वा ॥
హే మరుతులారా, మీరు ఎంతో చేసారు—పూర్వకాలం నుంచే మీకు పాడబడిన పితృయ ఉక్థాలు (స్తుతులు) కూడా. మరుతులతో ఉగ్రుడు (వీరుడు) యుద్ధాలలో జయించేవాడవుతాడు; మరుతులతోనే అశ్వం బలసమృద్ధి (వాజ)ను పొందుతుంది।
Mantra 24
अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता । अपो येन सुक्षितये तरेमाध स्वमोको अभि वः स्याम ॥
హే మరుతులారా, మా లోపల బలసంపన్నుడైన ఒక వీరుడు ఉండుగాక—మనుష్యులలో విధాత, ఆ అసురుడు (ప్రభుత్వశక్తి). అతని ద్వారా మేము సు-క్షితి (మంచి నివాసం) కోసం జలాలను దాటి పోదము; అప్పుడు మీ సమక్షంలో మా స్వ-ఓక (మా గృహం)ను చేరుదము।
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని, ఆపః, ఓషధులు, వనపతులు—ఇవన్నీ మా కొరకు దీనిని స్వీకరించుగాక. మేము మరుతుల ఒడిలో శాంతి-ఆశ్రయంగా ఉండుగాక; మీరు మమ్మల్ని సదా స్వస్తి-కల్యాణాలతో రక్షించండి.
Wonder and inquiry: who are these manifest, heroic powers of Rudra that move as one force?
Vivid description of their gear and radiance—gold ornaments, lightning-like brilliance with rains—emphasizing their disciplined motion ‘according to their own law’ and their capacity to protect.
The Maruts’ full epiphany as a unified, weapon-bearing, rain-flashing host whose fierce energy can be directed for the worshipper’s benefit.
A concluding benediction: may multiple cosmic powers accept the offering; may the worshippers dwell in peace in the Maruts’ lap, guarded always by well-being.
sa-nīḷāḥ (dwelling together in one nest)
anu svadhām (according to their own law/ordinance)
marutām upasthe (in the lap/shelter of the Maruts)
They are Rudra’s youthful troop of storm-gods, moving together with speed and brilliance, bringing winds, thunder, and rain, and also guarding those who honor them.
The weapons show their power to break obstacles and drive the storm, while the gold ornaments and lightning imagery show their radiant, sky-bright presence and life-giving rain.
That the offering be accepted by the chief gods and nature-powers, and that the worshippers live in peace ‘in the lap of the Maruts,’ protected always with well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.