
Sukta 7.34
Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)
Manīṣā (inspired thought) as a goddess-power; implicitly Sarasvatī/Vāc complex
Gāyatrī-like short verse (but exact meter uncertain from single pāda input; traditionally RV 7.34 is in Triṣṭubh/Jagatī mix—needs full hymn for confirmation)
ఋగ్వేదం 7.34 వసిష్ఠుల స్తోత్రం. ఇందులో మణీషా—ప్రకాశవంతమైన ప్రేరిత బుద్ధి—యజ్ఞాన్ని సుస్థిరంగా నిర్మిత రథంలా ముందుకు నడిపించే దేవీశక్తిగా ఆహ్వానించబడుతుంది. శ్లోకాలు ఆలోచన, వాక్కుల అభిషేకం నుంచి ప్రారంభమై, శత్రుత్వాన్ని మరియు శరీర బాధలను దూరం చేసే రక్షక తేజస్సుగా విస్తరిస్తాయి; చివరికి అనేక దైవిక, ప్రకృతి శక్తులు శాంతి, ఆశ్రయం, దీర్ఘకాల క్షేమాన్ని ప్రసాదించుగాక అని విస్తృత ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తాయి.
Mantra 1
प्र शुक्रैतु देवी मनीषा अस्मत्सुतष्टो रथो न वाजी ॥
మా నుండి ప్రకాశవంతమైన దేవి—మనీషా (ప్రేరిత బుద్ధి/అంతర్దృష్టి)—ముందుకు సాగుగాక; సుతష్ట రథంలా, బలసమృద్ధి వాహకంలా. మా అర్పణ గమనాన్ని ఉన్నత సిద్ధి వైపు మోసుకుపోగాక.
Mantra 2
विदुः पृथिव्या दिवो जनित्रं शृण्वन्त्यापो अध क्षरन्तीः ॥
వారు పృథివి మరియు ద్యౌ (స్వర్గం/ఆకాశం) యొక్క జనిత్రం—ఉద్భవస్థానాన్ని—తెలుసుకున్నారు; ఆపః (జలదేవతలు) వింటాయి, ఆపై ఆ సత్య-ఉద్భవానికి విధేయులై ధారలుగా ప్రవహించి బయలుదేరుతాయి.
Mantra 3
आपश्चिदस्मै पिन्वन्त पृथ्वीर्वृत्रेषु शूरा मंसन्त उग्राः ॥
అతనికోసం జలములుకూడా విశాలమైన ఆధారాలను ఉబ్బించి పోషిస్తాయి; వృత్రులతో (ఆవరించువారితో) యుద్ధాలలో ఉగ్ర శూరులు ధైర్యవంతులై నిలుస్తారు—అస్తిత్వాన్ని విస్తరింపజేసే శక్తులను ముందుకు నెట్టుతూ.
Mantra 4
आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ॥
అతనికోసం జయశక్తులను స్థాపించండి; వజ్రధారి ఇంద్రునివలె—హిరణ్యబాహువు—కార్యాన్ని ముందుకు నడిపించే శక్తి-అశ్వాలను ప్రసాదించండి.
Mantra 5
अभि प्र स्थाताहेव यज्ञं यातेव पत्मन्त्मना हिनोत ॥
దినోదయంలా యజ్ఞం వైపు ముందుకు సాగు; యాత్రికునిలా మార్గంలో నడుచు—నీ స్వంత ఆత్మప్రేరణతో హవిని ముందుకు నడిపించు.
Mantra 6
त्मना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम् ॥
స్వశక్తితో, సమరాల్లో యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించు; ప్రజల కోసం కేతువును (ధ్వజం/ప్రతీకం) స్థాపించు—నాయకత్వం వహించే వీరశక్తిని నిలుపు.
Mantra 7
उदस्य शुष्माद्भानुर्नार्त बिभर्ति भारं पृथिवी न भूम ॥
అతని శుష్మం (ఉద్వేగబలం) నుండి ఒక భాను (కాంతి) ఉదయిస్తుంది—అణచబడని, అప్రతిహతమైనది; అది భూమిలా భారాన్ని మోస్తుంది—విశాల ఆధారమై, కార్యార్థం మోయవలసినదాన్ని స్థిరంగా ధరిస్తుంది.
Mantra 8
ह्वयामि देवाँ अयातुरग्ने साधन्नृतेन धियं दधामि ॥
నేను దేవులను ఆహ్వానిస్తున్నాను, అగ్నీ—అయాతుర (కుటిలతలేని) గా; ఋతం ద్వారా సాధించి, నా ధీ (ప్రజ్ఞ/చింతన) ను స్థాపిస్తున్నాను—సంకల్పం సూటిగా, ఫలప్రదంగా ఉండునట్లు.
Mantra 9
अभि वो देवीं धियं दधिध्वं प्र वो देवत्रा वाचं कृणुध्वम् ॥
మీ అంతరంలో దేవీ ‘ధీ’ (దివ్య బుద్ధి/ప్రేరణ)ని ధారించండి; మరియు దేవతల వైపు మీ వాక్కును ప్రవహింపజేయండి.
Mantra 10
आ चष्ट आसां पाथो नदीनां वरुण उग्रः सहस्रचक्षाः ॥
ఉగ్రుడూ సహస్రచక్షువైన వరుణుడు ఈ నదుల మార్గాలను చూస్తాడు; వాటి ప్రవాహపథాలను అతడు కాపాడుతాడు.
Mantra 11
राजा राष्ट्रानां पेशो नदीनामनुत्तमस्मै क्षत्रं विश्वायु ॥
రాష్ట్రాల రాజు, నదుల రూపరేఖలను నియమించువాడు—అతనికి అనుత్తమమైన, ‘విశ్వాయు’ (సర్వజీవితంలో విస్తరించు) క్షత్రబలం కలుగుగాక.
Mantra 12
अविष्टो अस्मान्विश्वासु विक्ष्वद्युं कृणोत शंसं निनित्सोः ॥
మాపై దాడి జరిగినప్పుడు, అన్ని కులాలలో/జనసమూహాలలో మమ్మల్ని విజేతలుగా చేయుము; సత్యాన్ని ప్రకటించదలచినవాడికోసం ప్రకాశించే, ప్రేరణభరితమైన స్తుతివాక్యాన్ని నిర్మించుము.
Mantra 13
व्येतु दिद्युद्द्विषामशेवा युयोत विष्वग्रपस्तनूनाम् ॥
ద్వేషులపై మెరుస్తూ వెలుగు విస్తరించుగాక; మా దేహానికి అంటుకున్న బాధ/విపత్తును అన్ని వైపుల నుంచీ తరిమివేయుము.
Mantra 14
अवीन्नो अग्निर्हव्यान्नमोभिः प्रेष्ठो अस्मा अधायि स्तोमः ॥
అగ్ని మా హవ్యములచేత, నమస్కారములచేత మమ్మల్ని రక్షించాడు; ఆ అత్యంత ప్రియునికై మా స్తోమం (స్తుతి-గీతం) స్థాపించబడింది.
Mantra 15
सजूर्देवेभिरपां नपातं सखायं कृध्वं शिवो नो अस्तु ॥
దేవులతో సమస్వరంగా అపాం నపాత్ను మా సఖుడిగా చేయండి; ఆయన మా పట్ల శివుడై, క్షేమదాయకుడై, సుఖప్రదుడై ఉండుగాక.
Mantra 16
अब्जामुक्थैरहिं गृणीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन् ॥
ఉక్తులతో నేను జలాల సర్పం—అహి—ను స్తుతిస్తున్నాను; అతడు నదుల బుధ్నంలో ఆసీనుడై, లోకాల అంతరిక్ష-ప్రదేశాలలో నిలిచి ఉన్నాడు.
Mantra 17
मा नोऽहिर्बुध्न्यो रिषे धान्मा यज्ञो अस्य स्रिधदृतायोः ॥
అహి బుధ్న్యుడు మాకు హాని చేయకూడదు; అతనికై మా యజ్ఞం ఋత యొక్క రెండు శక్తులు—ఋతం మరియు సత్యం—నుండి జారిపోకూడదు.
Mantra 18
उत न एषु नृषु श्रवो धुः प्र राये यन्तु शर्धन्तो अर्यः ॥
మరియు ఈ మనుష్యుల మధ్య మా యశస్సు స్థాపితమగుగాక; ఆర్యుల శ్రమతో పోరాడే సేనలు మా రయి—సంపద—వైపు ముందుకు సాగుగాక.
Mantra 19
तपन्ति शत्रुं स्वर्ण भूमा महासेनासो अमेभिरेषाम् ॥
వారు ఆకాశీయ దహించే కాంతిలా శత్రువును దహింపజేస్తారు; వీరి మహాసేనలు అప్రతిహత శక్తులతో విజయం పొందుతాయి.
Mantra 20
आ यन्नः पत्नीर्गमन्त्यच्छा त्वष्टा सुपाणिर्दधातु वीरान् ॥
మా పత్నులు మా వైపు వచ్చునప్పుడు, సుహస్తుడైన త్వష్టృ మా అంతరంలో వీరులను స్థాపించుగాక—యాత్రకు ఆత్మబలమైన దృఢ శక్తులు.
Mantra 21
प्रति नः स्तोमं त्वष्टा जुषेत स्यादस्मे अरमतिर्वसूयुः ॥
మా స్తోత్రాన్ని త్వష్టా స్వీకరించుగాక; మా లో అరమతి—సుమతి, సత్యసంపదను కోరే సద్బుద్ధి—నిలిచియుండుగాక.
Mantra 22
ता नो रासन्रातिषाचो वसून्या रोदसी वरुणानी शृणोतु । वरूत्रीभिः सुशरणो नो अस्तु त्वष्टा सुदत्रो वि दधातु रायः ॥
దానంతో కూడి సంచరించే ఆ శక్తులు మాకు వసువుల సమృద్ధిని అందించుగాక; వరుణానీ—విస్తారమైన ఉభయ రోదసీ—మా పిలుపును వినుగాక. ఆమె రక్షణలతో మాకు సుశరణం, సుఖద ఆశ్రయం కలుగుగాక; సుదాత త్వష్టా మా లో రాయః—పూర్ణ ఐశ్వర్యం—విభజించి స్థాపించుగాక.
Mantra 23
तन्नो रायः पर्वतास्तन्न आपस्तद्रातिषाच ओषधीरुत द्यौः । वनस्पतिभिः पृथिवी सजोषा उभे रोदसी परि पासतो नः ॥
ఆ రాయః మాకు పర్వతాలు అందించుగాక; ఆ జలాలు అందించుగాక; దాన-సహచర శక్తులు, ఓషధులు, అలాగే ద్యౌః కూడా అదే అందించుగాక. వనస్పతులతో ఏకమనస్కంగా పృథివీ, మరియు ఉభే రోదసీ—రెండు లోకాలు—చుట్టూరా మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
Mantra 24
अनु तदुर्वी रोदसी जिहातामनु द्युक्षो वरुण इन्द्रसखा । अनु विश्वे मरुतो ये सहासो रायः स्याम धरुणं धियध्यै ॥
ఆ (ఋత/సమన్వయ) ప్రకారమే విస్తారమైన రెండు లోకాలు—పృథివి, ద్యౌ—మాకు అనుకూలంగా తెరచుకొనుగాక; అలాగే ద్యుతిమంతుడు, ఇంద్రసఖుడు వరుణుడు మాతో అనుసరించుగాక. అలాగే వీరులైన, సహాసులైన మరుతులందరూ మాతో కలిసి కదలుగాక; తద్వారా మేము సమృద్ధి (రాయః) యొక్క అధిపతులమై, ధియా (చింతన/ప్రజ్ఞ) వికాసానికి దృఢమైన ఆధారాన్ని పొందుదుము.
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్ని; ఆపః (జలాలు), ఓషధులు, వనినః (వనశక్తులు)—ఇవన్నీ మా కొరకు దీనిలో (స్తుతి/యజ్ఞంలో) ఆనందించుగాక. మరుతుల ఒడిలో మేము శాంతిగా నివసించుదుము; హే దేవశక్తులారా, మీ స్వస్తి (కల్యాణ సమన్వయ)లతో మమ్మల్ని ఎల్లప్పుడూ కాపాడండి.
Manīṣā is the divine power of inspired thought—clear intelligence that becomes effective speech and prayer. The hymn treats her like a goddess who can be invoked to guide the sacrifice.
It asks for right inspiration at the start of worship and for protection against hostility and affliction. It concludes by requesting peace and lasting well-being (svasti) from many divine powers.
The closing verse widens the blessing to include the full sacred ecology—major gods (Indra, Varuṇa, Mitra, Agni) and life-supporting powers (waters, herbs, forests). This expresses a complete request for shelter, health, and harmony for the community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.