Sukta 46
Sukta 9.46
Soma Pavamāna
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক শোধনৰ ক্ৰিয়াত উজলি উঠি তীব্ৰ বেগেৰে আগবাঢ়ি যোৱা, দেৱতাসকলৰ উপভোগৰ বাবে ধাৱমান হোৱা আৰু প্ৰবাহিত হওঁতে দীপ্তিমান শক্তি লাভ কৰা ৰূপে স্তৱ কৰা হৈছে। ইয়াত পেষণ আৰু পৰিশোধনৰ জীৱন্ত চিত্ৰ আছে—মথনী দণ্ডেৰে উজ্জ্বল সোমক ধৰি, ‘গাই’ (কিৰণ/গাখীৰ)ৰ সৈতে মিহলাই, বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ বাবে তেওঁৰ উল্লাসদায়ক সামৰ্থ্য প্ৰস্তুত কৰা হয়। উদ্দেশ্য দুয়োটা—আচাৰগত আৰু প্ৰতীকাত্মক: যজ্ঞক বলৱান কৰা আৰু শুদ্ধ, উন্নীত চেতনাৰ প্ৰকাশ ঘটোৱা।
Mantras
Mantra 1
असृग्रन्देववीतयेऽत्यासः कृत्व्या इव । क्षरन्तः पर्वतावृधः ॥
দেৱসকলৰ ভোগ-আনন্দৰ বাবে এই তীব্ৰগতিৱন্তসকল উথলি উঠি ওলাই আহিল—কৰ্মত নিযুক্ত সক্ৰিয় শক্তিৰ দৰে। স্ৰৱন্ত হৈ, পৰ্বতসম (দৃঢ় উচ্চতা) বৃদ্ধি কৰে।
Mantra 2
परिष्कृतास इन्दवो योषेव पित्र्यावती । वायुं सोमा असृक्षत ॥
পৰিষ্কৃত উজ্জ্বল ইন্দৱ-বিন্দুবোৰ—পিতৃ-শক্তিত সমৃদ্ধ কন্যাৰ দৰে—বায়ুৰ দিশে, সেই চলমান প্ৰাণৰ ওচৰলৈ, নিজে নিজে মুক্ত হৈ ধাৱিত হ’ল।
Mantra 3
एते सोमास इन्दवः प्रयस्वन्तश्चमू सुताः । इन्द्रं वर्धन्ति कर्मभिः ॥
এই সোম-ইন্দৱবোৰ—যজ্ঞ-দ্ৰব্যত সমৃদ্ধ—চমূ-পাত্ৰত সুতা (পেষিত) হৈ, কৰ্মসমূহে (যজ্ঞ-সাধনা আৰু অন্তৰ-অনুশাসনে) ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰে।
Mantra 4
आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गृभ्णीत मन्थिना । गोभिः श्रीणीत मत्सरम् ॥
ইয়ালৈ ধাৱি আহা, হে সুহস্ত্য (দক্ষ-হস্ত) জনা; মন্থিনাৰে উজ্জ্বল (সোম) ধৰি লোৱা; গোভিঃ (কিৰণ/ৰশ্মি)ৰে মিশাই, মৎসৰ (মাদক আনন্দ) দৃঢ় কৰাঁ।
Mantra 5
स पवस्व धनंजय प्रयन्ता राधसो महः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥
স পৱস্ব ধনঞ্জয়, মহৎ ৰাধসৰ অগ্ৰগামী; হে সোম, গাতুবিত্ (পথ-বিদ), আমাৰ বাবে।
Mantra 6
एतं मृजन्ति मर्ज्यं पवमानं दश क्षिपः । इन्द्राय मत्सरं मदम् ॥
এতং মর্জ্যং পৱমানং সোমং দশ ক্ষিপ্ৰ হস্তে মৃজন্তি; ইন্দ্ৰায় মৎসৰং মদং।
Frequently Asked Questions
It describes Soma in the act of purification—rushing forth, being churned and strained, and becoming a bright, powerful drink offered to the gods, especially to Indra.
These are ritual images from Soma preparation: priests handle and churn the juice and mix it with milk (and poetically, with ‘rays’ of light) to strengthen its invigorating potency.
He symbolizes inner purification: raw energies and emotions are refined through discipline into a clear, luminous joy that supports strength, clarity, and inspired power.
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.